śrī-śuka uvāca
evaṁ carcita-saṅkalpo
bhagavān madhusūdanaḥ
āsasādātha caṇūraṁ
muṣṭtikaṁ rohiṇī-sutaḥ
evaṁ carcita-saṅkalpo
bhagavān madhusūdanaḥ
āsasādātha caṇūraṁ
muṣṭtikaṁ rohiṇī-sutaḥ
hastābhyāṁ hastayor baddhvā
padbhyām eva ca pādayoḥ
vicakarṣatur anyonyaṁ
prasahya vijigīṣayā
padbhyām eva ca pādayoḥ
vicakarṣatur anyonyaṁ
prasahya vijigīṣayā
aratnī dve aratnibhyāṁ
jānubhyāṁ caiva jānunī
śiraḥ śīrṣṇorasoras tāv
anyonyam abhijaghnatuḥ
jānubhyāṁ caiva jānunī
śiraḥ śīrṣṇorasoras tāv
anyonyam abhijaghnatuḥ
paribhrāmaṇa-vikṣepa-
parirambhāvapātanaiḥ
utsarpaṇāpasarpaṇaiś
cānyonyaṁ pratyarundhatām
parirambhāvapātanaiḥ
utsarpaṇāpasarpaṇaiś
cānyonyaṁ pratyarundhatām
utthāpanair unnayanaiś
cālanaiḥ sthāpanair api
parasparaṁ jigīṣantāv
apacakratur ātmanaḥ
cālanaiḥ sthāpanair api
parasparaṁ jigīṣantāv
apacakratur ātmanaḥ
tad balābalavad yuddhaṁ
sametāḥ sarva-yoṣitaḥ
ūcuḥ parasparaṁ rājan
sānukampā varūthaśaḥ
sametāḥ sarva-yoṣitaḥ
ūcuḥ parasparaṁ rājan
sānukampā varūthaśaḥ
mahān ayaṁ batādharma
eṣāṁ rāja-sabhā-sadām
ye balābalavad yuddhaṁ
rājño ’nvicchanti paśyataḥ
eṣāṁ rāja-sabhā-sadām
ye balābalavad yuddhaṁ
rājño ’nvicchanti paśyataḥ
kva vajra-sāra-sarvāṅgau
mallau śailendra-sannibhau
kva cāti-sukumārāṅgau
kiśorau nāpta-yauvanau
mallau śailendra-sannibhau
kva cāti-sukumārāṅgau
kiśorau nāpta-yauvanau
dharma-vyatikramo hy asya
samājasya dhruvaṁ bhavet
yatrādharmaḥ samuttiṣṭhen
na stheyaṁ tatra karhicit
samājasya dhruvaṁ bhavet
yatrādharmaḥ samuttiṣṭhen
na stheyaṁ tatra karhicit
na sabhāṁ praviśet prājñaḥ
sabhya-doṣān anusmaran
abruvan vibruvann ajño
naraḥ kilbiṣam aśnute
sabhya-doṣān anusmaran
abruvan vibruvann ajño
naraḥ kilbiṣam aśnute
valgataḥ śatrum abhitaḥ
kṛṣṇasya vadanāmbujam
vīkṣyatāṁ śrama-vāry-uptaṁ
padma-kośam ivāmbubhiḥ
kṛṣṇasya vadanāmbujam
vīkṣyatāṁ śrama-vāry-uptaṁ
padma-kośam ivāmbubhiḥ
kiṁ na paśyata rāmasya
mukham ātāmra-locanam
muṣṭikaṁ prati sāmarṣaṁ
hāsa-saṁrambha-śobhitam
mukham ātāmra-locanam
muṣṭikaṁ prati sāmarṣaṁ
hāsa-saṁrambha-śobhitam
puṇyā bata vraja-bhuvo yad ayaṁ nṛ-liṅga
gūḍhaḥ purāṇa-puruṣo vana-citra-mālyaḥ
gāḥ pālayan saha-balaḥ kvaṇayaṁś ca veṇuṁ
vikrīdayāñcati giritra-ramārcitāṅghriḥ
gūḍhaḥ purāṇa-puruṣo vana-citra-mālyaḥ
gāḥ pālayan saha-balaḥ kvaṇayaṁś ca veṇuṁ
vikrīdayāñcati giritra-ramārcitāṅghriḥ
gopyas tapaḥ kim acaran yad amuṣya rūpaṁ
lāvaṇya-sāram asamordhvam ananya-siddham
dṛgbhiḥ pibanty anusavābhinavaṁ durāpam
ekānta-dhāma yaśasaḥ śriya aiśvarasya
lāvaṇya-sāram asamordhvam ananya-siddham
dṛgbhiḥ pibanty anusavābhinavaṁ durāpam
ekānta-dhāma yaśasaḥ śriya aiśvarasya
yā dohane ’vahanane mathanopalepa
preṅkheṅkhanārbha-ruditokṣaṇa-mārjanādau
gāyanti cainam anurakta-dhiyo ’śru-kaṇṭhyo
dhanyā vraja-striya urukrama-citta-yānāḥ
preṅkheṅkhanārbha-ruditokṣaṇa-mārjanādau
gāyanti cainam anurakta-dhiyo ’śru-kaṇṭhyo
dhanyā vraja-striya urukrama-citta-yānāḥ
prātar vrajād vrajata āviśataś ca sāyaṁ
gobhiḥ samaṁ kvaṇayato ’sya niśamya veṇum
nirgamya tūrṇam abalāḥ pathi bhūri-puṇyāḥ
paśyanti sa-smita-mukhaṁ sa-dayāvalokam
gobhiḥ samaṁ kvaṇayato ’sya niśamya veṇum
nirgamya tūrṇam abalāḥ pathi bhūri-puṇyāḥ
paśyanti sa-smita-mukhaṁ sa-dayāvalokam
evaṁ prabhāṣamāṇāsu
strīṣu yogeśvaro hariḥ
śatruṁ hantuṁ manaś cakre
bhagavān bharatarṣabha
strīṣu yogeśvaro hariḥ
śatruṁ hantuṁ manaś cakre
bhagavān bharatarṣabha
sa-bhayāḥ strī-giraḥ śrutvā
putra-sneha-śucāturau
pitarāv anvatapyetāṁ
putrayor abudhau balam
putra-sneha-śucāturau
pitarāv anvatapyetāṁ
putrayor abudhau balam
tais tair niyuddha-vidhibhir
vividhair acyutetarau
yuyudhāte yathānyonyaṁ
tathaiva bala-muṣṭikau
vividhair acyutetarau
yuyudhāte yathānyonyaṁ
tathaiva bala-muṣṭikau
bhagavad-gātra-niṣpātair
vajra-nīṣpeṣa-niṣṭhuraiḥ
cāṇūro bhajyamānāṅgo
muhur glānim avāpa ha
vajra-nīṣpeṣa-niṣṭhuraiḥ
cāṇūro bhajyamānāṅgo
muhur glānim avāpa ha
sa śyena-vega utpatya
muṣṭī-kṛtya karāv ubhau
bhagavantaṁ vāsudevaṁ
kruddho vakṣasy abādhata
muṣṭī-kṛtya karāv ubhau
bhagavantaṁ vāsudevaṁ
kruddho vakṣasy abādhata
nācalat tat-prahāreṇa
mālāhata iva dvipaḥ
bāhvor nigṛhya cāṇūraṁ
bahuśo bhrāmayan hariḥ
mālāhata iva dvipaḥ
bāhvor nigṛhya cāṇūraṁ
bahuśo bhrāmayan hariḥ
bhū-pṛṣṭhe pothayām āsa
tarasā kṣīṇa jīvitam
visrastākalpa-keśa-srag
indra-dhvaja ivāpatat
tarasā kṣīṇa jīvitam
visrastākalpa-keśa-srag
indra-dhvaja ivāpatat
tathaiva muṣṭikaḥ pūrvaṁ
sva-muṣṭyābhihatena vai
balabhadreṇa balinā
talenābhihato bhṛśam
sva-muṣṭyābhihatena vai
balabhadreṇa balinā
talenābhihato bhṛśam
pravepitaḥ sa rudhiram
udvaman mukhato ’rditaḥ
vyasuḥ papātorvy-upasthe
vātāhata ivāṅghripaḥ
udvaman mukhato ’rditaḥ
vyasuḥ papātorvy-upasthe
vātāhata ivāṅghripaḥ
tataḥ kūṭam anuprāptaṁ
rāmaḥ praharatāṁ varaḥ
avadhīl līlayā rājan
sāvajñaṁ vāma-muṣṭinā
rāmaḥ praharatāṁ varaḥ
avadhīl līlayā rājan
sāvajñaṁ vāma-muṣṭinā
tarhy eva hi śalaḥ kṛṣṇa-
prapadāhata-śīrṣakaḥ
dvidhā vidīrṇas tośalaka
ubhāv api nipetatuḥ
prapadāhata-śīrṣakaḥ
dvidhā vidīrṇas tośalaka
ubhāv api nipetatuḥ
cāṇūre muṣṭike kūṭe
śale tośalake hate
śeṣāḥ pradudruvur mallāḥ
sarve prāṇa-parīpsavaḥ
śale tośalake hate
śeṣāḥ pradudruvur mallāḥ
sarve prāṇa-parīpsavaḥ
gopān vayasyān ākṛṣya
taiḥ saṁsṛjya vijahratuḥ
vādyamāneṣu tūryeṣu
valgantau ruta-nūpurau
taiḥ saṁsṛjya vijahratuḥ
vādyamāneṣu tūryeṣu
valgantau ruta-nūpurau
janāḥ prajahṛṣuḥ sarve
karmaṇā rāma-kṛṣṇayoḥ
ṛte kaṁsaṁ vipra-mukhyāḥ
sādhavaḥ sādhu sādhv iti
karmaṇā rāma-kṛṣṇayoḥ
ṛte kaṁsaṁ vipra-mukhyāḥ
sādhavaḥ sādhu sādhv iti
hateṣu malla-varyeṣu
vidruteṣu ca bhoja-rāṭ
nyavārayat sva-tūryāṇi
vākyaṁ cedam uvāca ha
vidruteṣu ca bhoja-rāṭ
nyavārayat sva-tūryāṇi
vākyaṁ cedam uvāca ha
niḥsārayata durvṛttau
vasudevātmajau purāt
dhanaṁ harata gopānāṁ
nandaṁ badhnīta durmatim
vasudevātmajau purāt
dhanaṁ harata gopānāṁ
nandaṁ badhnīta durmatim
vasudevas tu durmedhā
hanyatām āśv asattamaḥ
ugrasenaḥ pitā cāpi
sānugaḥ para-pakṣa-gaḥ
hanyatām āśv asattamaḥ
ugrasenaḥ pitā cāpi
sānugaḥ para-pakṣa-gaḥ
evaṁ vikatthamāne vai
kaṁse prakupito ’vyayaḥ
laghimnotpatya tarasā
mañcam uttuṅgam āruhat
kaṁse prakupito ’vyayaḥ
laghimnotpatya tarasā
mañcam uttuṅgam āruhat
tam āviśantam ālokya
mṛtyum ātmana āsanāt
manasvī sahasotthāya
jagṛhe so ’si-carmaṇī
mṛtyum ātmana āsanāt
manasvī sahasotthāya
jagṛhe so ’si-carmaṇī
taṁ khaḍga-pāṇiṁ vicarantam āśu
śyenaṁ yathā dakṣiṇa-savyam ambare
samagrahīd durviṣahogra-tejā
yathoragaṁ tārkṣya-sutaḥ prasahya
śyenaṁ yathā dakṣiṇa-savyam ambare
samagrahīd durviṣahogra-tejā
yathoragaṁ tārkṣya-sutaḥ prasahya
pragṛhya keśeṣu calat-kirītaṁ
nipātya raṅgopari tuṅga-mañcāt
tasyopariṣṭāt svayam abja-nābhaḥ
papāta viśvāśraya ātma-tantraḥ
nipātya raṅgopari tuṅga-mañcāt
tasyopariṣṭāt svayam abja-nābhaḥ
papāta viśvāśraya ātma-tantraḥ
taṁ samparetaṁ vicakarṣa bhūmau
harir yathebhaṁ jagato vipaśyataḥ
hā heti śabdaḥ su-mahāṁs tadābhūd
udīritaḥ sarva-janair narendra
harir yathebhaṁ jagato vipaśyataḥ
hā heti śabdaḥ su-mahāṁs tadābhūd
udīritaḥ sarva-janair narendra
sa nityadodvigna-dhiyā tam īśvaraṁ
pibann adan vā vicaran svapan śvasan
dadarśa cakrāyudham agrato yatas
tad eva rūpaṁ duravāpam āpa
pibann adan vā vicaran svapan śvasan
dadarśa cakrāyudham agrato yatas
tad eva rūpaṁ duravāpam āpa
tasyānujā bhrātaro ’ṣṭau
kaṅka-nyagrodhakādayaḥ
abhyadhāvann ati-kruddhā
bhrātur nirveśa-kāriṇaḥ
kaṅka-nyagrodhakādayaḥ
abhyadhāvann ati-kruddhā
bhrātur nirveśa-kāriṇaḥ
tathāti-rabhasāṁs tāṁs tu
saṁyattān rohiṇī-sutaḥ
ahan parigham udyamya
paśūn iva mṛgādhipaḥ
saṁyattān rohiṇī-sutaḥ
ahan parigham udyamya
paśūn iva mṛgādhipaḥ
nedur dundubhayo vyomni
brahmeśādyā vibhūtayaḥ
puṣpaiḥ kirantas taṁ prītāḥ
śaśaṁsur nanṛtuḥ striyaḥ
brahmeśādyā vibhūtayaḥ
puṣpaiḥ kirantas taṁ prītāḥ
śaśaṁsur nanṛtuḥ striyaḥ
teṣāṁ striyo mahā-rāja
suhṛn-maraṇa-duḥkhitāḥ
tatrābhīyur vinighnantyaḥ
śīrṣāṇy aśru-vilocanāḥ
suhṛn-maraṇa-duḥkhitāḥ
tatrābhīyur vinighnantyaḥ
śīrṣāṇy aśru-vilocanāḥ
śayānān vīra-śayāyāṁ
patīn āliṅgya śocatīḥ
vilepuḥ su-svaraṁ nāryo
visṛjantyo muhuḥ śucaḥ
patīn āliṅgya śocatīḥ
vilepuḥ su-svaraṁ nāryo
visṛjantyo muhuḥ śucaḥ
hā nātha priya dharma-jña
karuṇānātha-vatsala
tvayā hatena nihatā
vayaṁ te sa-gṛha-prajāḥ
karuṇānātha-vatsala
tvayā hatena nihatā
vayaṁ te sa-gṛha-prajāḥ
tvayā virahitā patyā
purīyaṁ puruṣarṣabha
na śobhate vayam iva
nivṛttotsava-maṅgalā
purīyaṁ puruṣarṣabha
na śobhate vayam iva
nivṛttotsava-maṅgalā
anāgasāṁ tvaṁ bhūtānāṁ
kṛtavān droham ulbaṇam
tenemāṁ bho daśāṁ nīto
bhūta-dhruk ko labheta śam
kṛtavān droham ulbaṇam
tenemāṁ bho daśāṁ nīto
bhūta-dhruk ko labheta śam
sarveṣām iha bhūtānām
eṣa hi prabhavāpyayaḥ
goptā ca tad-avadhyāyī
na kvacit sukham edhate
eṣa hi prabhavāpyayaḥ
goptā ca tad-avadhyāyī
na kvacit sukham edhate
śrī-śuka uvāca
rāja-yoṣita āśvāsya
bhagavāḻ loka-bhāvanaḥ
yām āhur laukikīṁ saṁsthāṁ
hatānāṁ samakārayat
rāja-yoṣita āśvāsya
bhagavāḻ loka-bhāvanaḥ
yām āhur laukikīṁ saṁsthāṁ
hatānāṁ samakārayat
mātaraṁ pitaraṁ caiva
mocayitvātha bandhanāt
kṛṣṇa-rāmau vavandāte
śirasā spṛśya pādayoḥ
mocayitvātha bandhanāt
kṛṣṇa-rāmau vavandāte
śirasā spṛśya pādayoḥ
devakī vasudevaś ca
vijñāya jagad-īśvarau
..51..
kṛta-saṁvandanau putrau
sasvajāte na śaṅkitau
.
vijñāya jagad-īśvarau
..51..
kṛta-saṁvandanau putrau
sasvajāte na śaṅkitau
.