śrī-śuka uvāca
pitarāv upalabdhārthau
viditvā puruṣottamaḥ
mā bhūd iti nijāṁ māyāṁ
tatāna jana-mohinīm
pitarāv upalabdhārthau
viditvā puruṣottamaḥ
mā bhūd iti nijāṁ māyāṁ
tatāna jana-mohinīm
uvāca pitarāv etya
sāgrajaḥ sātvatarṣabhaḥ
praśrayāvanataḥ prīṇann
amba tāteti sādaram
sāgrajaḥ sātvatarṣabhaḥ
praśrayāvanataḥ prīṇann
amba tāteti sādaram
nāsmatto yuvayos tāta
nityotkaṇṭhitayor api
bālya-paugaṇḍa-kaiśorāḥ
putrābhyām abhavan kvacit
nityotkaṇṭhitayor api
bālya-paugaṇḍa-kaiśorāḥ
putrābhyām abhavan kvacit
na labdho daiva-hatayor
vāso nau bhavad-antike
yāṁ bālāḥ pitṛ-geha-sthā
vindante lālitā mudam
vāso nau bhavad-antike
yāṁ bālāḥ pitṛ-geha-sthā
vindante lālitā mudam
sarvārtha-sambhavo deho
janitaḥ poṣito yataḥ
na tayor yāti nirveśaṁ
pitror martyaḥ śatāyuṣā
janitaḥ poṣito yataḥ
na tayor yāti nirveśaṁ
pitror martyaḥ śatāyuṣā
yas tayor ātmajaḥ kalpa
ātmanā ca dhanena ca
vṛttiṁ na dadyāt taṁ pretya
sva-māṁsaṁ khādayanti hi
ātmanā ca dhanena ca
vṛttiṁ na dadyāt taṁ pretya
sva-māṁsaṁ khādayanti hi
mātaraṁ pitaraṁ vṛddhaṁ
bhāryāṁ sādhvīṁ sutam śiśum
guruṁ vipraṁ prapannaṁ ca
kalpo ’bibhrac chvasan-mṛtaḥ
bhāryāṁ sādhvīṁ sutam śiśum
guruṁ vipraṁ prapannaṁ ca
kalpo ’bibhrac chvasan-mṛtaḥ
tan nāv akalpayoḥ kaṁsān
nityam udvigna-cetasoḥ
mogham ete vyatikrāntā
divasā vām anarcatoḥ
nityam udvigna-cetasoḥ
mogham ete vyatikrāntā
divasā vām anarcatoḥ
tat kṣantum arhathas tāta
mātar nau para-tantrayoḥ
akurvator vāṁ śuśrūṣāṁ
kliṣṭayor durhṛdā bhṛśam
mātar nau para-tantrayoḥ
akurvator vāṁ śuśrūṣāṁ
kliṣṭayor durhṛdā bhṛśam
śrī-śuka uvāca
iti māyā-manuṣyasya
harer viśvātmano girā
mohitāv aṅkam āropya
pariṣvajyāpatur mudam
iti māyā-manuṣyasya
harer viśvātmano girā
mohitāv aṅkam āropya
pariṣvajyāpatur mudam
siñcantāv aśru-dhārābhiḥ
sneha-pāśena cāvṛtau
na kiñcid ūcatū rājan
bāṣpa-kaṇṭhau vimohitau
sneha-pāśena cāvṛtau
na kiñcid ūcatū rājan
bāṣpa-kaṇṭhau vimohitau
evam āśvāsya pitarau
bhagavān devakī-sutaḥ
mātāmahaṁ tūgrasenaṁ
yadūnām akaron ṇṛpam
bhagavān devakī-sutaḥ
mātāmahaṁ tūgrasenaṁ
yadūnām akaron ṇṛpam
āha cāsmān mahā-rāja
prajāś cājñaptum arhasi
yayāti-śāpād yadubhir
nāsitavyaṁ nṛpāsane
prajāś cājñaptum arhasi
yayāti-śāpād yadubhir
nāsitavyaṁ nṛpāsane
mayi bhṛtya upāsīne
bhavato vibudhādayaḥ
baliṁ haranty avanatāḥ
kim utānye narādhipāḥ
bhavato vibudhādayaḥ
baliṁ haranty avanatāḥ
kim utānye narādhipāḥ
sarvān svān jñati-sambandhān
digbhyaḥ kaṁsa-bhayākulān
yadu-vṛṣṇy-andhaka-madhu
dāśārha-kukurādikān
digbhyaḥ kaṁsa-bhayākulān
yadu-vṛṣṇy-andhaka-madhu
dāśārha-kukurādikān
sabhājitān samāśvāsya
videśāvāsa-karśitān
nyavāsayat sva-geheṣu
vittaiḥ santarpya viśva-kṛt
videśāvāsa-karśitān
nyavāsayat sva-geheṣu
vittaiḥ santarpya viśva-kṛt
kṛṣṇa-saṅkarṣaṇa-bhujair
guptā labdha-manorathāḥ
gṛheṣu remire siddhāḥ
kṛṣṇa-rāma-gata-jvarāḥ
guptā labdha-manorathāḥ
gṛheṣu remire siddhāḥ
kṛṣṇa-rāma-gata-jvarāḥ
vīkṣanto ’har ahaḥ prītā
mukunda-vadanāmbujam
nityaṁ pramuditaṁ śrīmat
sa-daya-smita-vīkṣaṇam
mukunda-vadanāmbujam
nityaṁ pramuditaṁ śrīmat
sa-daya-smita-vīkṣaṇam
tatra pravayaso ’py āsan
yuvāno ’ti-balaujasaḥ
pibanto ’kṣair mukundasya
mukhāmbuja-sudhāṁ muhuḥ
yuvāno ’ti-balaujasaḥ
pibanto ’kṣair mukundasya
mukhāmbuja-sudhāṁ muhuḥ
atha nandaṁ samasādya
bhagavān devakī-sutaḥ
saṅkarṣaṇaś ca rājendra
pariṣvajyedam ūcatuḥ
bhagavān devakī-sutaḥ
saṅkarṣaṇaś ca rājendra
pariṣvajyedam ūcatuḥ
pitar yuvābhyāṁ snigdhābhyāṁ
poṣitau lālitau bhṛśam
pitror abhyadhikā prītir
ātmajeṣv ātmano ’pi hi
poṣitau lālitau bhṛśam
pitror abhyadhikā prītir
ātmajeṣv ātmano ’pi hi
sa pitā sā ca jananī
yau puṣṇītāṁ sva-putra-vat
śiśūn bandhubhir utsṛṣṭān
akalpaiḥ poṣa-rakṣaṇe
yau puṣṇītāṁ sva-putra-vat
śiśūn bandhubhir utsṛṣṭān
akalpaiḥ poṣa-rakṣaṇe
yāta yūyaṁ vrajaṁn tāta
vayaṁ ca sneha-duḥkhitān
jñātīn vo draṣṭum eṣyāmo
vidhāya suhṛdāṁ sukham
vayaṁ ca sneha-duḥkhitān
jñātīn vo draṣṭum eṣyāmo
vidhāya suhṛdāṁ sukham
evaṁ sāntvayya bhagavān
nandaṁ sa-vrajam acyutaḥ
vāso-’laṅkāra-kupyādyair
arhayām āsa sādaram
nandaṁ sa-vrajam acyutaḥ
vāso-’laṅkāra-kupyādyair
arhayām āsa sādaram
ity uktas tau pariṣvajya
nandaḥ praṇaya-vihvalaḥ
pūrayann aśrubhir netre
saha gopair vrajaṁ yayau
nandaḥ praṇaya-vihvalaḥ
pūrayann aśrubhir netre
saha gopair vrajaṁ yayau
atha śūra-suto rājan
putrayoḥ samakārayat
purodhasā brāhmaṇaiś ca
yathāvad dvija-saṁskṛtim
putrayoḥ samakārayat
purodhasā brāhmaṇaiś ca
yathāvad dvija-saṁskṛtim
tebhyo ’dād dakṣiṇā gāvo
rukma-mālāḥ sv-alaṅkṛtāḥ
sv-alaṅkṛtebhyaḥ sampūjya
sa-vatsāḥ kṣauma-mālinīḥ
rukma-mālāḥ sv-alaṅkṛtāḥ
sv-alaṅkṛtebhyaḥ sampūjya
sa-vatsāḥ kṣauma-mālinīḥ
yāḥ kṛṣṇa-rāma-janmarkṣe
mano-dattā mahā-matiḥ
tāś cādadād anusmṛtya
kaṁsenādharmato hṛtāḥ
mano-dattā mahā-matiḥ
tāś cādadād anusmṛtya
kaṁsenādharmato hṛtāḥ
tataś ca labdha-saṁskārau
dvijatvaṁ prāpya su-vratau
gargād yadu-kulācāryād
gāyatraṁ vratam āsthitau
dvijatvaṁ prāpya su-vratau
gargād yadu-kulācāryād
gāyatraṁ vratam āsthitau
prabhavau sarva-vidyānāṁ
sarva-jñau jagad-īśvarau
nānya-siddhāmalaṁ jñānaṁ
gūhamānau narehitaiḥ
sarva-jñau jagad-īśvarau
nānya-siddhāmalaṁ jñānaṁ
gūhamānau narehitaiḥ
atho gurukule vāsam
icchantāv upajagmatuḥ
kāśyaṁ sāndīpaniṁ nāma
hy avanti-pura-vāsinam
icchantāv upajagmatuḥ
kāśyaṁ sāndīpaniṁ nāma
hy avanti-pura-vāsinam
yathopasādya tau dāntau
gurau vṛttim aninditām
grāhayantāv upetau sma
bhaktyā devam ivādṛtau
gurau vṛttim aninditām
grāhayantāv upetau sma
bhaktyā devam ivādṛtau
tayor dvija-varas tuṣṭaḥ
śuddha-bhāvānuvṛttibhiḥ
provāca vedān akhilān
sāṅgopaniṣado guruḥ
śuddha-bhāvānuvṛttibhiḥ
provāca vedān akhilān
sāṅgopaniṣado guruḥ
sa-rahasyaṁ dhanur-vedaṁ
dharmān nyāya-pathāṁs tathā
tathā cānvīkṣikīṁ vidyāṁ
rāja-nītiṁ ca ṣaḍ-vidhām
dharmān nyāya-pathāṁs tathā
tathā cānvīkṣikīṁ vidyāṁ
rāja-nītiṁ ca ṣaḍ-vidhām
sarvaṁ nara-vara-śreṣṭhau
sarva-vidyā-pravartakau
sakṛn nigada-mātreṇa
tau sañjagṛhatur nṛpa
sarva-vidyā-pravartakau
sakṛn nigada-mātreṇa
tau sañjagṛhatur nṛpa
aho-rātraiś catuḥ-ṣaṣṭyā
saṁyattau tāvatīḥ kalāḥ
guru-dakṣiṇayācāryaṁ
chandayām āsatur nṛpa
saṁyattau tāvatīḥ kalāḥ
guru-dakṣiṇayācāryaṁ
chandayām āsatur nṛpa
dvijas tayos taṁ mahimānam adbhutaṁ
saṁlokṣya rājann ati-mānusīṁ matim
sammantrya patnyā sa mahārṇave mṛtaṁ
bālaṁ prabhāse varayāṁ babhūva ha
saṁlokṣya rājann ati-mānusīṁ matim
sammantrya patnyā sa mahārṇave mṛtaṁ
bālaṁ prabhāse varayāṁ babhūva ha
tethety athāruhya mahā-rathau rathaṁ
prabhāsam āsādya duranta-vikramau
velām upavrajya niṣīdatuḥ kṣanaṁ
sindhur viditvārhanam āharat tayoḥ
prabhāsam āsādya duranta-vikramau
velām upavrajya niṣīdatuḥ kṣanaṁ
sindhur viditvārhanam āharat tayoḥ
tam āha bhagavān āśu
guru-putraḥ pradīyatām
yo ’sāv iha tvayā grasto
bālako mahatormiṇā
guru-putraḥ pradīyatām
yo ’sāv iha tvayā grasto
bālako mahatormiṇā
śrī-samudra uvāca
na cāhārṣam ahaṁ deva
daityaḥ pañcajano mahān
antar-jala-caraḥ kṛṣṇa
śaṅkha-rūpa-dharo ’suraḥ
na cāhārṣam ahaṁ deva
daityaḥ pañcajano mahān
antar-jala-caraḥ kṛṣṇa
śaṅkha-rūpa-dharo ’suraḥ
āste tenāhṛto nūnaṁ
tac chrutvā satvaraṁ prabhuḥ
jalam āviśya taṁ hatvā
nāpaśyad udare ’rbhakam
tac chrutvā satvaraṁ prabhuḥ
jalam āviśya taṁ hatvā
nāpaśyad udare ’rbhakam
tad-aṅga-prabhavaṁ śaṅkham
ādāya ratham āgamat
tataḥ saṁyamanīṁ nāma
yamasya dayitāṁ purīm
ādāya ratham āgamat
tataḥ saṁyamanīṁ nāma
yamasya dayitāṁ purīm
gatvā janārdanaḥ śaṅkhaṁ
pradadhmau sa-halāyudhaḥ
śaṅkha-nirhrādam ākarṇya
prajā-saṁyamano yamaḥ
pradadhmau sa-halāyudhaḥ
śaṅkha-nirhrādam ākarṇya
prajā-saṁyamano yamaḥ
tayoḥ saparyāṁ mahatīṁ
cakre bhakty-upabṛṁhitām
uvācāvanataḥ kṛṣṇaṁ
sarva-bhūtāśayālayam
līlā-manuṣyayor viṣṇo
yuvayoḥ karavāma kim
cakre bhakty-upabṛṁhitām
uvācāvanataḥ kṛṣṇaṁ
sarva-bhūtāśayālayam
līlā-manuṣyayor viṣṇo
yuvayoḥ karavāma kim
śrī-bhagavān uvāca
guru-putram ihānītaṁ
nija-karma-nibandhanam
ānayasva mahā-rāja
mac-chāsana-puraskṛtaḥ
guru-putram ihānītaṁ
nija-karma-nibandhanam
ānayasva mahā-rāja
mac-chāsana-puraskṛtaḥ
tatheti tenopānītaṁ
guru-putraṁ yadūttamau
dattvā sva-gurave bhūyo
vṛṇīṣveti tam ūcatuḥ
guru-putraṁ yadūttamau
dattvā sva-gurave bhūyo
vṛṇīṣveti tam ūcatuḥ
śrī-gurur uvāca
samyak sampādito vatsa
bhavadbhyāṁ guru-niṣkrayaḥ
ko nu yuṣmad-vidha-guroḥ
kāmānām avaśiṣyate
samyak sampādito vatsa
bhavadbhyāṁ guru-niṣkrayaḥ
ko nu yuṣmad-vidha-guroḥ
kāmānām avaśiṣyate
gacchataṁ sva-gṛhaṁ vīrau
kīrtir vām astu pāvanī
chandāṁsy ayāta-yāmāni
bhavantv iha paratra ca
kīrtir vām astu pāvanī
chandāṁsy ayāta-yāmāni
bhavantv iha paratra ca
guruṇaivam anujñātau
rathenānila-raṁhasā
āyātau sva-puraṁ tāta
parjanya-ninadena vai
rathenānila-raṁhasā
āyātau sva-puraṁ tāta
parjanya-ninadena vai
samanandan prajāḥ sarvā
dṛṣṭvā rāma-janārdanau
apaśyantyo bahv ahāni
naṣṭa-labdha-dhanā iva
dṛṣṭvā rāma-janārdanau
apaśyantyo bahv ahāni
naṣṭa-labdha-dhanā iva