śrī-śuka uvāca
itthaṁ so ’nagrahīto ’nga
kṛṣṇenekṣvāku nandanaḥ
taṁ parikramya sannamya
niścakrāma guhā-mukhāt
itthaṁ so ’nagrahīto ’nga
kṛṣṇenekṣvāku nandanaḥ
taṁ parikramya sannamya
niścakrāma guhā-mukhāt
saṁvīkṣya kṣullakān martyān
paśūn vīrud-vanaspatīn
matvā kali-yugaṁ prāptaṁ
jagāma diśam uttarām
paśūn vīrud-vanaspatīn
matvā kali-yugaṁ prāptaṁ
jagāma diśam uttarām
tapaḥ-śraddhā-yuto dhīro
niḥsaṅgo mukta-saṁśayaḥ
samādhāya manaḥ kṛṣṇe
prāviśad gandhamādanam
niḥsaṅgo mukta-saṁśayaḥ
samādhāya manaḥ kṛṣṇe
prāviśad gandhamādanam
badary-āśramam āsādya
nara-nārāyaṇālayam
sarva-dvandva-sahaḥ śāntas
tapasārādhayad dharim
nara-nārāyaṇālayam
sarva-dvandva-sahaḥ śāntas
tapasārādhayad dharim
bhagavān punar āvrajya
purīṁ yavana-veṣṭitām
hatvā mleccha-balaṁ ninye
tadīyaṁ dvārakāṁ dhanam
purīṁ yavana-veṣṭitām
hatvā mleccha-balaṁ ninye
tadīyaṁ dvārakāṁ dhanam
nīyamāne dhane gobhir
nṛbhiś cācyuta-coditaiḥ
ājagāma jarāsandhas
trayo-viṁśaty-anīka-paḥ
nṛbhiś cācyuta-coditaiḥ
ājagāma jarāsandhas
trayo-viṁśaty-anīka-paḥ
vilokya vega-rabhasaṁ
ripu-sainyasya mādhavau
manuṣya-ceṣṭām āpannau
rājan dudruvatur drutam
ripu-sainyasya mādhavau
manuṣya-ceṣṭām āpannau
rājan dudruvatur drutam
vihāya vittaṁ pracuram
abhītau bhīru-bhīta-vat
padbhyāṁ palāśābhyāṁ
celatur bahu-yojanam
abhītau bhīru-bhīta-vat
padbhyāṁ palāśābhyāṁ
celatur bahu-yojanam
palāyamānau tau dṛṣṭvā
māgadhaḥ prahasan balī
anvadhāvad rathānīkair
īśayor apramāṇa-vit
māgadhaḥ prahasan balī
anvadhāvad rathānīkair
īśayor apramāṇa-vit
pradrutya dūraṁ saṁśrāntau
tuṅgam āruhatāṁ girim
pravarṣaṇākhyaṁ bhagavān
nityadā yatra varṣati
tuṅgam āruhatāṁ girim
pravarṣaṇākhyaṁ bhagavān
nityadā yatra varṣati
girau nilīnāv ājñāya
nādhigamya padaṁ nṛpa
dadāha girim edhobhiḥ
samantād agnim utsṛjan
nādhigamya padaṁ nṛpa
dadāha girim edhobhiḥ
samantād agnim utsṛjan
tata utpatya tarasā
dahyamāna-taṭād ubhau
daśaika-yojanāt tuṅgān
nipetatur adho bhuvi
dahyamāna-taṭād ubhau
daśaika-yojanāt tuṅgān
nipetatur adho bhuvi
alakṣyamāṇau ripuṇā
sānugena yadūttamau
sva-puraṁ punar āyātau
samudra-parikhāṁ nṛpa
sānugena yadūttamau
sva-puraṁ punar āyātau
samudra-parikhāṁ nṛpa
so ’pi dagdhāv iti mṛṣā
manvāno bala-keśavau
balam ākṛṣya su-mahan
magadhān māgadho yayau
manvāno bala-keśavau
balam ākṛṣya su-mahan
magadhān māgadho yayau
ānartādhipatiḥ śrīmān
raivato raivatīṁ sutām
brahmaṇā coditaḥ prādād
balāyeti puroditam
raivato raivatīṁ sutām
brahmaṇā coditaḥ prādād
balāyeti puroditam
bhagavān api govinda
upayeme kurūdvaha
vaidarbhīṁ bhīṣmaka-sutāṁ
śriyo mātrāṁ svayaṁvare
upayeme kurūdvaha
vaidarbhīṁ bhīṣmaka-sutāṁ
śriyo mātrāṁ svayaṁvare
pramathya tarasā rājñaḥ
śālvādīṁś caidya-pakṣa-gān
paśyatāṁ sarva-lokānāṁ
tārkṣya-putraḥ sudhām iva
śālvādīṁś caidya-pakṣa-gān
paśyatāṁ sarva-lokānāṁ
tārkṣya-putraḥ sudhām iva
śrī-rājovāca
bhagavān bhīṣmaka-sutāṁ
rukmiṇīṁ rucirānanām
rākṣasena vidhānena
upayema iti śrutam
bhagavān bhīṣmaka-sutāṁ
rukmiṇīṁ rucirānanām
rākṣasena vidhānena
upayema iti śrutam
bhagavan śrotum icchāmi
kṛṣṇasyāmita-tejasaḥ
yathā māgadha-śālvādīn
jitvā kanyām upāharat
kṛṣṇasyāmita-tejasaḥ
yathā māgadha-śālvādīn
jitvā kanyām upāharat
brahman kṛṣṇa-kathāḥ puṇyā
mādhvīr loka-malāpahāḥ
ko nu tṛpyeta śṛṇvānaḥ
śruta-jño nitya-nūtanāḥ
mādhvīr loka-malāpahāḥ
ko nu tṛpyeta śṛṇvānaḥ
śruta-jño nitya-nūtanāḥ
śrī-bādarāyaṇir uvāca
rājāsīd bhīṣmako nāma
vidarbhādhipatir mahān
tasya pancābhavan putrāḥ
kanyaikā ca varānanā
rājāsīd bhīṣmako nāma
vidarbhādhipatir mahān
tasya pancābhavan putrāḥ
kanyaikā ca varānanā
rukmy agrajo rukmaratho
rukmabāhur anantaraḥ
rukmakeśo rukmamālī
rukmiṇy eṣā svasā satī
rukmabāhur anantaraḥ
rukmakeśo rukmamālī
rukmiṇy eṣā svasā satī
sopaśrutya mukundasya
rūpa-vīrya-guṇa-śriyaḥ
gṛhāgatair gīyamānās
taṁ mene sadṛśaṁ patim
rūpa-vīrya-guṇa-śriyaḥ
gṛhāgatair gīyamānās
taṁ mene sadṛśaṁ patim
tāṁ buddhi-lakṣaṇaudārya-
rūpa-śīla-guṇāśrayām
kṛṣṇaś ca sadṛśīṁ bhāryāṁ
samudvoḍhuṁ mano dadhe
rūpa-śīla-guṇāśrayām
kṛṣṇaś ca sadṛśīṁ bhāryāṁ
samudvoḍhuṁ mano dadhe
bandhūnām icchatāṁ dātuṁ
kṛṣṇāya bhaginīṁ nṛpa
tato nivārya kṛṣṇa-dviḍ
rukmī caidyam amanyata
kṛṣṇāya bhaginīṁ nṛpa
tato nivārya kṛṣṇa-dviḍ
rukmī caidyam amanyata
tad avetyāsitāpāṅgī
vaidarbhī durmanā bhṛśam
vicintyāptaṁ dvijaṁ kañcit
kṛṣṇāya prāhiṇod drutam
vaidarbhī durmanā bhṛśam
vicintyāptaṁ dvijaṁ kañcit
kṛṣṇāya prāhiṇod drutam
dvārakāṁ sa samabhyetya
pratīhāraiḥ praveśitaḥ
apaśyad ādyaṁ puruṣam
āsīnaṁ kāñcanāsane
pratīhāraiḥ praveśitaḥ
apaśyad ādyaṁ puruṣam
āsīnaṁ kāñcanāsane
dṛṣṭvā brahmaṇya-devas tam
avaruhya nijāsanāt
upaveśyārhayāṁ cakre
yathātmānaṁ divaukasaḥ
avaruhya nijāsanāt
upaveśyārhayāṁ cakre
yathātmānaṁ divaukasaḥ
taṁ bhuktavantaṁ viśrāntam
upagamya satāṁ gatiḥ
pāṇinābhimṛśan pādāv
avyagras tam apṛcchata
upagamya satāṁ gatiḥ
pāṇinābhimṛśan pādāv
avyagras tam apṛcchata
kaccid dvija-vara-śreṣṭha
dharmas te vṛddha-sammataḥ
vartate nāti-kṛcchreṇa
santuṣṭa-manasaḥ sadā
dharmas te vṛddha-sammataḥ
vartate nāti-kṛcchreṇa
santuṣṭa-manasaḥ sadā
santuṣṭo yarhi varteta
brāhmaṇo yena kenacit
ahīyamānaḥ svad dharmāt
sa hy asyākhila-kāma-dhuk
brāhmaṇo yena kenacit
ahīyamānaḥ svad dharmāt
sa hy asyākhila-kāma-dhuk
asantuṣṭo ’sakṛl lokān
āpnoty api sureśvaraḥ
akiñcano ’pi santuṣṭaḥ
śete sarvāṅga-vijvaraḥ
āpnoty api sureśvaraḥ
akiñcano ’pi santuṣṭaḥ
śete sarvāṅga-vijvaraḥ
viprān sva-lābha-santuṣṭān
sādhūn bhūta-suhṛttamān
nirahaṅkāriṇaḥ śāntān
namasye śirasāsakṛt
sādhūn bhūta-suhṛttamān
nirahaṅkāriṇaḥ śāntān
namasye śirasāsakṛt
kaccid vaḥ kuśalaṁ brahman
rājato yasya hi prajāḥ
sukhaṁ vasanti viṣaye
pālyamānāḥ sa me priyaḥ
rājato yasya hi prajāḥ
sukhaṁ vasanti viṣaye
pālyamānāḥ sa me priyaḥ
yatas tvam āgato durgaṁ
nistīryeha yad-icchayā
sarvaṁ no brūhy aguhyaṁ cet
kiṁ kāryaṁ karavāma te
nistīryeha yad-icchayā
sarvaṁ no brūhy aguhyaṁ cet
kiṁ kāryaṁ karavāma te
evaṁ sampṛṣṭa-sampraśno
brāhmaṇaḥ parameṣṭhinā
līlā-gṛhīta-dehena
tasmai sarvam avarṇayat
brāhmaṇaḥ parameṣṭhinā
līlā-gṛhīta-dehena
tasmai sarvam avarṇayat
śrī-rukmiṇy uvāca
śrutvā guṇān bhuvana-sundara śṛṇvatāṁ te
nirviśya karṇa-vivarair harato ’ṅga-tāpam
rūpaṁ dṛśāṁ dṛśimatām akhilārtha-lābhaṁ
tvayy acyutāviśati cittam apatrapaṁ me
śrutvā guṇān bhuvana-sundara śṛṇvatāṁ te
nirviśya karṇa-vivarair harato ’ṅga-tāpam
rūpaṁ dṛśāṁ dṛśimatām akhilārtha-lābhaṁ
tvayy acyutāviśati cittam apatrapaṁ me
kā tvā mukunda mahatī kula-śīla-rūpa-
vidyā-vayo-draviṇa-dhāmabhir ātma-tulyam
dhīrā patiṁ kulavatī na vṛṇīta kanyā
kāle nṛ-siṁha nara-loka-mano-’bhirāmam
vidyā-vayo-draviṇa-dhāmabhir ātma-tulyam
dhīrā patiṁ kulavatī na vṛṇīta kanyā
kāle nṛ-siṁha nara-loka-mano-’bhirāmam
tan me bhavān khalu vṛtaḥ patir aṅga jāyām
ātmārpitaś ca bhavato ’tra vibho vidhehi
mā vīra-bhāgam abhimarśatu caidya ārād
gomāyu-van mṛga-pater balim ambujākṣa
ātmārpitaś ca bhavato ’tra vibho vidhehi
mā vīra-bhāgam abhimarśatu caidya ārād
gomāyu-van mṛga-pater balim ambujākṣa
pūrteṣṭa-datta-niyama-vrata-deva-vipra
gurv-arcanādibhir alaṁ bhagavān pareśaḥ
ārādhito yadi gadāgraja etya pāṇiṁ
gṛhṇātu me na damaghoṣa-sutādayo ’nye
gurv-arcanādibhir alaṁ bhagavān pareśaḥ
ārādhito yadi gadāgraja etya pāṇiṁ
gṛhṇātu me na damaghoṣa-sutādayo ’nye
śvo bhāvini tvam ajitodvahane vidarbhān
guptaḥ sametya pṛtanā-patibhiḥ parītaḥ
nirmathya caidya-magadhendra-balaṁ prasahya
māṁ rākṣasena vidhinodvaha vīrya-śulkām
guptaḥ sametya pṛtanā-patibhiḥ parītaḥ
nirmathya caidya-magadhendra-balaṁ prasahya
māṁ rākṣasena vidhinodvaha vīrya-śulkām
antaḥ-purāntara-carīm anihatya bandhūn
tvām udvahe katham iti pravadāmy upāyam
pūrve-dyur asti mahatī kula-deva-yātrā
yasyāṁ bahir nava-vadhūr girijām upeyāt
tvām udvahe katham iti pravadāmy upāyam
pūrve-dyur asti mahatī kula-deva-yātrā
yasyāṁ bahir nava-vadhūr girijām upeyāt
yasyāṅghri-paṅkaja-rajaḥ-snapanaṁ mahānto
vāñchanty umā-patir ivātma-tamo-’pahatyai
yarhy ambujākṣa na labheya bhavat-prasādaṁ
jahyām asūn vrata-kṛśān śata-janmabhiḥ syāt
vāñchanty umā-patir ivātma-tamo-’pahatyai
yarhy ambujākṣa na labheya bhavat-prasādaṁ
jahyām asūn vrata-kṛśān śata-janmabhiḥ syāt
brāhmaṇa uvāca
ity ete guhya-sandeśā
yadu-deva mayāhṛtāḥ
vimṛśya kartuṁ yac cātra
kriyatāṁ tad anantaram
ity ete guhya-sandeśā
yadu-deva mayāhṛtāḥ
vimṛśya kartuṁ yac cātra
kriyatāṁ tad anantaram
