Lord Krishna

শ্ৰীমদ্ভাগৱতম্ ১০.৫৪

(Srimad Bhagavatam Canto 10, Chapter 54 — Rukmī Defeated and Rukmiṇī Wed in Assamese)

Vyasa

Also known as iti sarve susamrabdha vahanaruhya damsita

Rukmī Defeated and Rukmiṇī Wed. Śrīmad Bhāgavatam Canto 10, Chapter 54 (The Life of Kṛṣṇa), 60 verses in Sanskrit with transliteration in 9 scripts.

শ্ৰীশুক উৱাচ
ইতি সৰ্ৱে সুসংৰব্ধা ৱাহানাৰুহ্য দংশিতাঃ ।
স্ৱৈঃ স্ৱৈৰ্বলৈঃ পৰিক্ৰান্তা অন্ৱীযুৰ্ধৃতকাৰ্মুকাঃ ॥ ১ ॥
তানাপতত আলোক্য যাদৱানীকযূথপাঃ ।
তস্থুস্তত্সম্মুখা ৰাজন্ৱিস্ফূৰ্জ্য স্ৱধনূংষি তে ॥ ২ ॥
অশ্ৱপৃষ্ঠে গজস্কন্ধে ৰথোপস্থেঽস্ত্ৰ কোৱিদাঃ ।
মুমুচুঃ শৰৱৰ্ষাণি মেঘা অদ্ৰিষ্ৱপো যথা ॥ ৩ ॥
পত্যুৰ্বলং শৰাসাৰৈশ্ছন্নং ৱীক্ষ্য সুমধ্যমা ।
সৱ্ৰীড্মৈক্ষত্তদ্ৱক্ত্ৰং ভযৱিহ্ৱললোচনা ॥ ৪ ॥
প্ৰহস্য ভগৱানাহ মা স্ম ভৈৰ্ৱামলোচনে ।
ৱিনঙ্ক্ষ্যত্যধুনৈৱৈতত্তাৱকৈঃ শাত্ৰৱং বলম্ ॥ ৫ ॥
তেষাং তদ্ৱিক্ৰমং ৱীৰা গদসঙ্কৰ্ষণাদযঃ ।
অমৃষ্যমাণা নাৰাচৈৰ্জঘ্নুৰ্হযগজান্ ৰথান্ ॥ ৬ ॥
পেতুঃ শিৰাংসি ৰথিনামশ্ৱিনাং গজিনাং ভুৱি ।
সকুণ্ডলকিৰীটানি সোষ্ণীষাণি চ কোটিশঃ ॥ ৭ ॥
হস্তাঃ সাসিগদেষ্ৱাসাঃ কৰভা ঊৰৱোঽঙ্ঘ্ৰযঃ ।
অশ্ৱাশ্ৱতৰনাগোষ্ট্ৰখৰমৰ্ত্যশিৰাংসি চ ॥ ৮ ॥
হন্যমানবলানীকা ৱৃষ্ণিভিৰ্জযকাঙ্ক্ষিভিঃ ।
ৰাজানো ৱিমুখা জগ্মুৰ্জৰাসন্ধপুৰঃসৰাঃ ॥ ৯ ॥
শিশুপালং সমভ্যেত্য হৃতদাৰমিৱাতুৰম্ ।
নষ্টত্ৱিষং গতোত্সাহং শুষ্যদ্ৱদনমব্ৰুৱন্ ॥ ১০ ॥
ভো ভোঃ পুৰুষশাৰ্দূল দৌৰ্মনস্যমিদং ত্যজ ।
ন প্ৰিযাপ্ৰিযযো ৰাজন্ নিষ্ঠা দেহিষু দৃশ্যতে ॥ ১১ ॥
যথা দাৰুমযী যোষিত্ নৃত্যতে কুহকেচ্ছযা ।
এৱমীশ্ৱৰতন্ত্ৰোঽযমীহতে সুখদুঃখযোঃ ॥ ১২ ॥
শৌৰেঃ সপ্তদশাহং ৱৈ সংযুগানি পৰাজিতঃ ।
ত্ৰযোৱিংশতিভিঃ সৈন্যৈৰ্জিগ্যে একমহং পৰম্ ॥ ১৩ ॥
তথাপ্যহং ন শোচামি ন প্ৰহৃষ্যামি কৰ্হিচিত্ ।
কালেন দৈৱযুক্তেন জানন্ ৱিদ্ৰাৱিতং জগত্ ॥ ১৪ ॥
অধুনাপি ৱযং সৰ্ৱে ৱীৰযূথপযূথপাঃ ।
পৰাজিতাঃ ফল্গুতন্ত্ৰৈৰ্যদুভিঃ কৃষ্ণপালিতৈঃ ॥ ১৫ ॥
ৰিপৱো জিগ্যুৰধুনা কাল আত্মানুসাৰিণি ।
তদা ৱযং ৱিজেষ্যামো যদা কালঃ প্ৰদক্ষিণঃ ॥ ১৬ ॥
শ্ৰীশুক উৱাচ
এৱং প্ৰবোধিতো মিত্ৰৈশ্চৈদ্যোঽগাত্ সানুগঃ পুৰম্ ।
হতশেষাঃ পুনস্তেঽপি যযুঃ স্ৱং স্ৱং পুৰং নৃপাঃ ॥ ১৭ ॥
ৰুক্মী তু ৰাক্ষসোদ্ৱাহং কৃষ্ণদ্ৱিডসহন্ স্ৱসুঃ ।
পৃষ্ঠতোঽন্ৱগমত্ কৃষ্ণমক্ষৌহিণ্যা ৱৃতো বলী ॥ ১৮ ॥
ৰুক্ম্যমৰ্ষী সুসংৰব্ধঃ শৃণ্ৱতাং সৰ্ৱভূভুজাম্ ।
প্ৰতিজজ্ঞে মহাবাহুৰ্দংশিতঃ সশৰাসনঃ ॥ ১৯ ॥
অহত্ৱা সমৰে কৃষ্ণমপ্ৰত্যূহ্য চ ৰুক্মিণীম্ ।
কুণ্ডিনং ন প্ৰৱেক্ষ্যামি সত্যমেতদ্ ব্ৰৱীমি ৱঃ ॥ ২০ ॥
ইত্যুক্ত্ৱা ৰথমাৰুহ্য সাৰথিং প্ৰাহ সত্ৱৰঃ ।
চোদযাশ্ৱান্ যতঃ কৃষ্ণঃ তস্য মে সংযুগং ভৱেত্ ॥ ২১ ॥
অদ্যাহং নিশিতৈৰ্বাণৈৰ্গোপালস্য সুদুৰ্মতেঃ ।
নেষ্যে ৱীৰ্যমদং যেন স্ৱসা মে প্ৰসভং হৃতা ॥ ২২ ॥
ৱিকত্থমানঃ কুমতিৰীশ্ৱৰস্যাপ্ৰমাণৱিত্ ।
ৰথেনৈকেন গোৱিন্দং তিষ্ঠ তিষ্ঠেত্যথাহ্ৱযত্ ॥ ২৩ ॥
ধনুৰ্ৱিকৃষ্য সুদৃঢং জঘ্নে কৃষ্ণং ত্ৰিভিঃ শৰৈঃ ।
আহ চাত্ৰ ক্ষণং তিষ্ঠ যদূনাং কুলপাংসন ॥ ২৪ ॥
যত্ৰ যাসি স্ৱসাৰং মে মুষিত্ৱা ধ্ৱাঙ্ক্ষৱদ্ধৱিঃ ।
হৰিষ্যেঽদ্য মদং মন্দ মাযিনঃ কূটযোধিনঃ ॥ ২৫ ॥
যাৱন্ন মে হতো বাণৈঃ শযীথা মুঞ্চ দাৰীকাম্ ।
স্মযন্ কৃষ্ণো ধনুশ্ছিত্ত্ৱা ষড্ভিৰ্ৱিৱ্যাধ ৰুক্মিণম্ ॥ ২৬ ॥
অষ্টভিশ্চতুৰো ৱাহান্ দ্ৱাভ্যাং সূতং ধ্ৱজং ত্ৰিভিঃ ।
স চান্যদ্ধনুৰাধায কৃষ্ণং ৱিৱ্যাধ পঞ্চভিঃ ॥ ২৭ ॥
তৈস্তাডিতঃ শৰৌঘৈস্তু চিচ্ছেদ ধনুৰচ্যুতঃ ।
পুনৰন্যদুপাদত্ত তদপ্যচ্ছিনদৱ্যযঃ ॥ ২৮ ॥
পৰিঘং পট্টিশং শূলং চৰ্মাসী শক্তিতোমৰৌ ।
যদ্ যদাযুধমাদত্ত তত্সৰ্ৱং সোঽচ্ছিনদ্ধৰিঃ ॥ ২৯ ॥
ততো ৰথাদৱপ্লুত্য খড্গপাণিৰ্জিঘাংসযা ।
কৃষ্ণমভ্যদ্ৰৱত্ ক্ৰুদ্ধঃ পতঙ্গ ইৱ পাৱকম্ ॥ ৩০ ॥
তস্য চাপততঃ খড্গং তিলশশ্চৰ্ম চেষুভিঃ ।
ছিত্ত্ৱাসিমাদদে তিগ্মং ৰুক্মিণং হন্তুমুদ্যতঃ ॥ ৩১ ॥
দৃষ্ট্ৱা ভ্ৰাতৃৱধোদ্যোগং ৰুক্মিণী ভযৱিহ্ৱলা ।
পতিত্ৱা পাদযোৰ্ভৰ্তুৰুৱাচ কৰুণং সতী ॥ ৩২ ॥
শ্ৰীৰুক্মিণ্যুৱাচ
যোগেশ্ৱৰাপ্ৰমেযাত্মন্ দেৱদেৱ জগত্পতে ।
হন্তুং নাৰ্হসি কল্যাণ ভ্ৰাতৰং মে মহাভুজ ॥ ৩৩ ॥
শ্ৰীশুক উৱাচ
তযা পৰিত্ৰাসৱিকম্পিতাঙ্গযা
শুচাৱশুষ্যন্মুখৰুদ্ধকণ্ঠযা ।
কাতৰ্যৱিস্ৰংসিতহেমমালযা
গৃহীতপাদঃ কৰুণো ন্যৱৰ্তত ॥ ৩৪ ॥
চৈলেন বদ্ধ্ৱা তমসাধুকাৰীণং
সশ্মশ্ৰুকেশং প্ৰৱপন্ ৱ্যৰূপযত্ ।
তাৱন্মমৰ্দুঃ পৰসৈন্যমদ্ভুতং
যদুপ্ৰৱীৰা নলিনীং যথা গজাঃ ॥ ৩৫ ॥
কৃষ্ণান্তিকমুপৱ্ৰজ্য দদৃশুস্তত্ৰ ৰুক্মিণম্ ।
তথাভূতং হতপ্ৰাযং দৃষ্ট্ৱা সঙ্কৰ্ষণো ৱিভুঃ ।
ৱিমুচ্য বদ্ধং কৰুণো ভগৱান্ কৃষ্ণমব্ৰৱীত্ ॥ ৩৬ ॥
অসাধ্ৱিদং ত্ৱযা কৃষ্ণ কৃতমস্মজ্জুগুপ্সিতম্ ।
ৱপনং শ্মশ্ৰুকেশানাং ৱৈৰূপ্যং সুহৃদো ৱধঃ ॥ ৩৭ ॥
মৈৱাস্মান্ সাধ্ৱ্যসূযেথা ভ্ৰাতুৰ্ৱৈৰূপ্যচিন্তযা ।
সুখদুঃখদো ন চান্যোঽস্তি যতঃ স্ৱকৃতভুক্ পুমান্ ॥ ৩৮ ॥
বন্ধুৰ্ৱধাৰ্হদোষোঽপি ন বন্ধোৰ্ৱধমৰ্হতি ।
ত্যাজ্যঃ স্ৱেনৈৱ দোষেণ হতঃ কিং হন্যতে পুনঃ ॥ ৩৯ ॥
ক্ষত্ৰিযাণামযং ধৰ্মঃ প্ৰজাপতিৱিনিৰ্মিতঃ ।
ভ্ৰাতাপি ভ্ৰাতৰং হন্যাদ্ যেন ঘোৰতমস্ততঃ ॥ ৪০ ॥
ৰাজ্যস্য ভূমেৰ্ৱিত্তস্য স্ত্ৰিযো মানস্য তেজসঃ ।
মানিনোঽন্যস্য ৱা হেতোঃ শ্ৰীমদান্ধাঃ ক্ষিপন্তি হি ॥ ৪১ ॥
তৱেযং ৱিষমা বুদ্ধিঃ সৰ্ৱভূতেষু দুৰ্হৃদাম্ ।
যন্মন্যসে সদাভদ্ৰং সুহৃদাং ভদ্ৰমজ্ঞৱত্ ॥ ৪২ ॥
আত্মমোহো নৃণামেৱ কল্পতে দেৱমাযযা ।
সুহৃদ্ দুৰ্হৃদুদাসীন ইতি দেহাত্মমানিনাম্ ॥ ৪৩ ॥
এক এৱ পৰো হ্যাত্মা সৰ্ৱেষামপি দেহিনাম্ ।
নানেৱ গৃহ্যতে মূঢৈৰ্যথা জ্যোতিৰ্যথা নভঃ ॥ ৪৪ ॥
দেহ আদ্যন্তৱানেষ দ্ৰৱ্যপ্ৰাণগুণাত্মকঃ ।
আত্মন্যৱিদ্যযা ক্লৃপ্তঃ সংসাৰযতি দেহিনম্ ॥ ৪৫ ॥
নাত্মনোঽন্যেন সংযোগো ৱিযোগশ্চাসতঃ সতি ।
তদ্ধেতুত্ৱাত্তত্প্ৰসিদ্ধেৰ্দৃগ্ৰূপাভ্যাং যথা ৰৱেঃ ॥ ৪৬ ॥
জন্মাদযস্তু দেহস্য ৱিক্ৰিযানাত্মনঃ ক্ৱচিত্ ।
কলানামিৱ নৈৱেন্দোৰ্মৃতিৰ্হ্যস্য কুহূৰিৱ ॥ ৪৭ ॥
যথা শযান আত্মানং ৱিষযান্ ফলমেৱ চ ।
অনুভুঙ্ক্তে ঽপ্যসত্যৰ্থে তথাপ্নোত্যবুধো ভৱম্ ॥ ৪৮ ॥
তস্মাদজ্ঞানজং শোকমাত্মশোষৱিমোহনম্ ।
তত্ত্ৱজ্ঞানেন নিৰ্হৃত্য স্ৱস্থা ভৱ শুচিস্মিতে ॥ ৪৯ ॥
শ্ৰীশুক উৱাচ
এৱং ভগৱতা তন্ৱী ৰামেণ প্ৰতিবোধিতা ।
ৱৈমনস্যং পৰিত্যজ্য মনো বুদ্ধ্যা সমাদধে ॥ ৫০ ॥
প্ৰাণাৱশেষ উত্সৃষ্টো দ্ৱিড্ভিৰ্হতবলপ্ৰভঃ ।
স্মৰন্ ৱিৰূপকৰণং ৱিতথাত্মমনোৰথঃ ।
চক্ৰে ভোজকটং নাম নিৱাসায মহত্পুৰম্ ॥ ৫১ ॥
অহত্ৱা দুৰ্মতিং কৃষ্ণমপ্ৰত্যূহ্য যৱীযসীম্ ।
কুণ্ডিনং ন প্ৰৱেক্ষ্যামীত্যুক্ত্ৱা তত্ৰাৱসদ্ ৰুষা ॥ ৫২ ॥
ভগৱান্ ভীষ্মকসুতামেৱং নিৰ্জিত্য ভূমিপান্ ।
পুৰমানীয ৱিধিৱদুপযেমে কুৰূদ্ৱহ ॥ ৫৩ ॥
তদা মহোত্সৱো নৃণাং যদুপুৰ্যাং গৃহে গৃহে ।
অভূদনন্যভাৱানাং কৃষ্ণে যদুপতৌ নৃপ ॥ ৫৪ ॥
নৰা নাৰ্যশ্চ মুদিতাঃ প্ৰমৃষ্টমণিকুণ্ডলাঃ ।
পাৰিবৰ্হমুপাজহ্ৰুৰ্ৱৰযোশ্চিত্ৰৱাসসোঃ ॥ ৫৫ ॥
সা ৱৃষ্ণিপুৰ্যুত্তম্ভিতেন্দ্ৰকেতুভি-
ৰ্ৱিচিত্ৰমাল্যাম্বৰৰত্নতোৰণৈঃ ।
বভৌ প্ৰতিদ্ৱাৰ্যুপক্লৃপ্তমঙ্গলৈ-
ৰাপূৰ্ণকুম্ভাগুৰুধূপদীপকৈঃ ॥ ৫৬ ॥
সিক্তমাৰ্গা মদচ্যুদ্ভিৰাহূতপ্ৰেষ্ঠভূভুজাম্ ।
গজৈৰ্দ্ৱাঃসু পৰামৃষ্টৰম্ভাপূগোপশোভিতা ॥ ৫৭ ॥
কুৰুসৃঞ্জযকৈকেযৱিদৰ্ভযদুকুন্তযঃ ।
মিথো মুমুদিৰে তস্মিন্ সম্ভ্ৰমাত্ পৰিধাৱতাম্ ॥ ৫৮ ॥
ৰুক্মিণ্যা হৰণং শ্ৰুত্ৱা গীযমানং ততস্ততঃ ।
ৰাজানো ৰাজকন্যাশ্চ বভূৱুৰ্ভৃশৱিস্মিতাঃ ॥ ৫৯ ॥
দ্ৱাৰকাযামভূদ্ ৰাজন্ মহামোদঃ পুৰৌকসাম্ ।
ৰুক্মিণ্যা ৰমযোপেতং দৃষ্ট্ৱা কৃষ্ণং শ্ৰিযঃ পতিম্ ॥ ৬০ ॥

Explore More