Lord Krishna

శ్రీమద్భాగవతమ్ ౧౦.౬౦

(Srimad Bhagavatam Canto 10, Chapter 60 — Kṛṣṇa Teases Rukmiṇī in Telugu)

Vyasa

Kṛṣṇa Teases Rukmiṇī. Śrīmad Bhāgavatam Canto 10, Chapter 60 (The Life of Kṛṣṇa), 59 verses in Sanskrit with transliteration in 9 scripts.

శ్రీబాదరాయణిరువాచ
కర్హిచిత్ సుఖమాసీనం స్వతల్పస్థం జగద్గురుమ్ ।
పతిం పర్యచరద్ భైష్మీ వ్యజనేన సఖీజనైః ॥ ౧ ॥
యస్త్వేతల్లీలయా విశ్వం సృజత్యత్త్యవతీశ్వరః ।
స హి జాతః స్వసేతూనాం గోపీథాయ యదుష్వజః ॥ ౨ ॥
తస్మినన్తర్గృహే భ్రాజన్ముక్తాదామవిలమ్బినా ।
విరాజితే వితానేన దీపైర్మణిమయైరపి ॥ ౩ ॥
మల్లికాదామభిః పుష్పైర్ద్విరేఫకులనాదితే ।
జాలరన్ధ్రప్రవిష్టైశ్చ గోభిశ్చన్ద్రమసోఽమలైః ॥ ౪ ॥
పారిజాతవనామోదవాయునోద్యానశాలినా ।
ధూపైరగురుజై రాజన్ జాలరన్ధ్రవినిర్గతైః ॥ ౫ ॥
పయఃఫేననిభే శుభ్రే పర్యఙ్కే కశిపూత్తమే ।
ఉపతస్థే సుఖాసీనం జగతామీశ్వరం పతిమ్ ॥ ౬ ॥
వాలవ్యజనమాదాయ రత్నదణ్డం సఖీకరాత్ ।
తేన వీజయతీ దేవీ ఉపాసాం చక్ర ఈశ్వరమ్ ॥ ౭ ॥
సోపాచ్యుతం క్వణయతీ మణినూపురాభ్యాం
రేజేఽఙ్గులీయవలయవ్యజనాగ్రహస్తా ।
వస్త్రాన్తగూఢకుచకుఙ్కుమశోణహార-
భాసా నితమ్బధృతయా చ పరార్ధ్యకాఞ్చ్యా ॥ ౮ ॥
తాం రూపిణీం శ్రియమనన్యగతిం నిరీక్ష్య
యా లీలయా ధృతతనోరనురూపరూపా ।
ప్రీతః స్మయన్నలకకుణ్డలనిష్కకణ్ఠ-
వక్త్రోల్లసత్స్మితసుధాం హరిరాబభాషే ॥ ౯ ॥
శ్రీభగవానువాచ
రాజపుత్రీప్సితా భూపైర్లోకపాలవిభూతిభిః ।
మహానుభావైః శ్రీమద్భీ రూపౌదార్యబలోర్జితైః ॥ ౧౦ ॥
తాన్ప్రాప్తానర్థినో హిత్వా చైద్యాదీన్ స్మరదుర్మదాన్ ।
దత్తా భ్రాత్రా స్వపిత్రా చ కస్మాన్నో వవృషేఽసమాన్ ॥ ౧౧ ॥
రాజభ్యో బిభ్యతః సుభ్రు సముద్రం శరణం గతాన్ ।
బలవద్భిః కృతద్వేషాన్ ప్రాయస్త్యక్తనృపాసనాన్ ॥ ౧౨ ॥
అస్పష్టవర్త్మనాం పుంసామలోకపథమీయుషామ్ ।
ఆస్థితాః పదవీం సుభ్రు ప్రాయః సీదన్తి యోషితః ॥ ౧౩ ॥
నిష్కిఞ్చనా వయం శశ్వన్నిష్కిఞ్చనజనప్రియాః ।
తస్మాత్ ప్రాయేణ న హ్యాఢ్యా మాం భజన్తి సుమధ్యమే ॥ ౧౪ ॥
యయోరాత్మసమం విత్తం జన్మైశ్వర్యాకృతిర్భవః ।
తయోర్వివాహో మైత్రీ చ నోత్తమాధమయోః క్వచిత్ ॥ ౧౫ ॥
వైదర్భ్యేతదవిజ్ఞాయ త్వయాదీర్ఘసమీక్షయా ।
వృతా వయం గుణైర్హీనా భిక్షుభిః శ్లాఘితా ముధా ॥ ౧౬ ॥
అథాత్మనోఽనురూపం వై భజస్వ క్షత్రియర్షభమ్ ।
యేన త్వమాశిషః సత్యా ఇహాముత్ర చ లప్స్యసే ॥ ౧౭ ॥
చైద్యశాల్వజరాసన్ధదన్తవక్రాదయో నృపాః ।
మమ ద్విషన్తి వామోరు రుక్మీ చాపి తవాగ్రజః ॥ ౧౮ ॥
తేషాం వీర్యమదాన్ధానాం దృప్తానాం స్మయనుత్తయే ।
ఆనితాసి మయా భద్రే తేజోపహరతాసతామ్ ॥ ౧౯ ॥
ఉదాసీనా వయం నూనం న స్త్ర్యపత్యార్థకాముకాః ।
ఆత్మలబ్ధ్యాస్మహే పూర్ణా గేహయోర్జ్యోతిరక్రియాః ॥ ౨౦ ॥
శ్రీశుక ఉవాచ
ఏతావదుక్త్వా భగవానాత్మానం వల్లభామివ ।
మన్యమానామవిశ్లేషాత్ తద్దర్పఘ్న ఉపారమత్ ॥ ౨౧ ॥
ఇతి త్రిలోకేశపతేస్తదాత్మనః
ప్రియస్య దేవ్యశ్రుతపూర్వమప్రియమ్ ।
ఆశ్రుత్య భీతా హృది
జాతవేపథు-
శ్చిన్తాం దురన్తాం రుదతీ జగామ హ ॥ ౨౨ ॥
పదా సుజాతేన నఖారుణశ్రియా
భువం లిఖన్త్యశ్రుభిరఞ్జనాసితైః ।
ఆసిఞ్చతీ కుఙ్కుమరూషితౌ స్తనౌ
తస్థావధోముఖ్యతిదుఃఖరుద్ధవాక్ ॥ ౨౩ ॥
తస్యాః సుదుఃఖభయశోకవినష్టబుద్ధే-
ర్హస్తాచ్ఛ్లథద్వలయతో వ్యజనం పపాత ।
దేహశ్చ విక్లవధియః సహసైవ ముహ్యన్
రమ్భేవ వాయువిహతో ప్రవికీర్య కేశాన్ ॥ ౨౪ ॥
తద్ దృష్ట్వా భగవాన్ కృష్ణః ప్రియాయాః ప్రేమబన్ధనమ్ ।
హాస్యప్రౌఢిమజానన్త్యాః కరుణః సోఽన్వకమ్పత ॥ ౨౫ ॥
పర్యఙ్కాదవరుహ్యాశు తాముత్థాప్య చతుర్భుజః ।
కేశాన్ సముహ్య తద్వక్త్రం ప్రామృజత్ పద్మపాణినా ॥ ౨౬ ॥
ప్రమృజ్యాశ్రుకలే నేత్రే స్తనౌ చోపహతౌ శుచా ।
ఆశ్లిష్య బాహునా రాజననన్యవిషయాం సతీమ్ ॥ ౨౭ ॥
సాన్త్వయామాస సాన్త్వజ్ఞః కృపయా కృపణాం ప్రభుః ।
హాస్యప్రౌఢిభ్రమచ్చిత్తామతదర్హాం సతాం గతిః ॥ ౨౮ ॥
శ్రీభగవానువాచ
మా మా వైదర్భ్యసూయేథా జానే త్వాం మత్పరాయణామ్ ।
త్వద్వచః శ్రోతుకామేన క్ష్వేల్యాచరితమఙ్గనే ॥ ౨౯ ॥
ముఖం చ ప్రేమసంరమ్భస్ఫురితాధరమీక్షితుమ్ ।
కటాక్షేపారుణాపాఙ్గం సున్దరభ్రుకుటీతటమ్ ॥ ౩౦ ॥
అయం హి పరమో లాభో గృహేషు గృహమేధినామ్ ।
యన్నర్మైరీయతే యామః ప్రియయా భీరు భామిని ॥ ౩౧ ॥
శ్రీశుక ఉవాచ
సైవం భగవతా రాజన్ వైదర్భీ పరిసాన్త్వితా ।
జ్ఞాత్వా తత్పరిహాసోక్తిం ప్రియత్యాగభయం జహౌ ॥ ౩౨ ॥
బభాష ఋషభం పుంసాం వీక్షన్తీ భగవన్ముఖమ్ ।
సవ్రీడహాసరుచిరస్నిగ్ధాపాఙ్గేన భారత ॥ ౩౩ ॥
శ్రీరుక్మిణ్యువాచ
నన్వేవమేతదరవిన్దవిలోచనాహ
యద్వై భవాన్ భగవతోఽసదృశీ విభూమ్నః ।
క్వ స్వే మహిమ్న్యభిరతో భగవాంస్త్ర్యధీశః
క్వాహం గుణప్రకృతిరజ్ఞగృహీతపాదా ॥ ౩౪ ॥
సత్యం భయాదివ గుణేభ్య ఉరుక్రమాన్తః
శేతే సముద్ర ఉపలమ్భనమాత్ర ఆత్మా ।
నిత్యం కదిన్ద్రియగణైః కృతవిగ్రహస్త్వం
త్వత్సేవకైర్నృపపదం విధుతం తమోఽన్ధమ్ ॥ ౩౫ ॥
త్వత్పాదపద్మమకరన్దజుషాం మునీనాం
వర్త్మాస్ఫుటం నృపశుభిర్నను దుర్విభావ్యమ్ ।
యస్మాదలౌకికమివేహితమీశ్వరస్య
భూమంస్తవేహితమథో అను యే భవన్తమ్ ॥ ౩౬ ॥
నిష్కిఞ్చనో నను భవాన్ న యతోఽస్తి కిఞ్చిద్
యస్మై బలిం బలిభుజోఽపి హరన్త్యజాద్యాః ।
న త్వా విదన్త్యసుతృపోఽన్తకమాఢ్యతాన్ధాః
ప్రేష్ఠో భవాన్ బలిభుజామపి తేఽపి తుభ్యమ్ ॥ ౩౭ ॥
త్వం వై సమస్తపురుషార్థమయః ఫలాత్మా
యద్వాఞ్ఛయా సుమతయో విసృజన్తి కృత్స్నమ్ ।
తేషాం విభో సముచితో భవతః సమాజః
పుంసః స్త్రియాశ్చ రతయోః సుఖదుఃఖినోర్న ॥ ౩౮ ॥
త్వం న్యస్తదణ్డమునిభిర్గదితానుభావ
ఆత్మాత్మదశ్చ జగతామితి మే వృతోఽసి ।
హిత్వా భవద్భ్రువ ఉదీరితకాలవేగ
ధ్వస్తాశిషోఽబ్జభవనాకపతీన్ కుతోఽన్యే ॥ ౩౯ ॥
జాడ్యం వచస్తవ గదాగ్రజ యస్తు భూపాన్
విద్రావ్య శార్ఙ్గనినదేన జహర్థ మాం త్వమ్ ।
సింహో యథా స్వబలిమీశ పశూన్ స్వభాగం
తేభ్యో భయాద్ యదుదధిం శరణం ప్రపన్నః ॥ ౪౦ ॥
యద్వాఞ్ఛయా నృపశిఖామణయోఽఙ్గవైన్య-
జాయన్తనాహుషగయాదయ ఐక్యపత్యమ్ ।
రాజ్యం విసృజ్య వివిశుర్వనమమ్బుజాక్ష
సీదన్తి తేఽనుపదవీం త ఇహాస్థితాః కిమ్ ॥ ౪౧ ॥
కాన్యం శ్రయేత తవ పాదసరోజగన్ధ-
మాఘ్రాయ సన్ముఖరితం జనతాపవర్గమ్ ।
లక్ష్మ్యాలయం త్వవిగణయ్య గుణాలయస్య
మర్త్యా సదోరుభయమర్థవివిక్తదృష్టిః ॥ ౪౨ ॥
తం త్వానురూపమభజం జగతామధీశ-
మాత్మానమత్ర చ పరత్ర చ కామపూరమ్ ।
స్యాన్మే తవాఙ్ఘ్రిరరణం సృతిభిర్భ్రమన్త్యా
యో వై భజన్తముపయాత్యనృతాపవర్గః ॥ ౪౩ ॥
తస్యాః స్యురచ్యుత నృపా భవతోపదిష్టాః
స్త్రీణాం గృహేషు ఖరగోశ్వవిడాలభృత్యాః ।
యత్కర్ణమూలమరికర్షణ నోపయాయాద్
యుష్మత్కథా మృడవిరిఞ్చసభాసు గీతా ॥ ౪౪ ॥
త్వక్శ్మశ్రురోమనఖకేశపినద్ధమన్త-
ర్మాంసాస్థిరక్తకృమివిట్కఫపిత్తవాతమ్ ।
జీవచ్ఛవం భజతి కాన్తమతిర్విమూఢా
యా తే పదాబ్జమకరన్దమజిఘ్రతీ స్త్రీ ॥ ౪౫ ॥
అస్త్వమ్బుజాక్ష మమ తే చరణానురాగ
ఆత్మన్ రతస్య మయి చానతిరిక్తదృష్టేః ।
యర్హ్యస్య వృద్ధయ ఉపాత్తరజోఽతిమాత్రో
మామీక్షసే తదు హ నః పరమానుకమ్పా ॥ ౪౬ ॥
నైవాలీకమహం మన్యే వచస్తే మధుసూదన ।
అమ్బాయా ఏవ హి ప్రాయః కన్యాయాః స్యాద్ రతిః క్వచిత్ ॥ ౪౭ ॥
వ్యూఢాయాశ్చాపి పుంశ్చల్యా మనోఽభ్యేతి నవం నవమ్ ।
బుధోఽసతీం న బిభృయాత్ తాం బిభ్రదుభయచ్యుతః ॥ ౪౮ ॥
శ్రీభగవానువాచ
సాధ్వ్యేతచ్ఛ్రోతుకామైస్త్వం రాజపుత్రీ ప్రలమ్భితా ।
మయోదితం యదన్వాత్థ సర్వం తత్ సత్యమేవ హి ॥ ౪౯ ॥
యాన్ యాన్ కామయసే కామాన్ మయ్యకామాయ భామిని ।
సన్తి హ్యేకాన్తభక్తాయాస్తవ కల్యాణి నిత్యద ॥ ౫౦ ॥
ఉపలబ్ధం పతిప్రేమ పాతివ్రత్యం చ తేఽనఘే ।
యద్వాక్యైశ్చాల్యమానాయా న ధీర్మయ్యపకర్షితా ॥ ౫౧ ॥
యే మాం భజన్తి దామ్పత్యే తపసా వ్రతచర్యయా ।
కామాత్మానోఽపవర్గేశం మోహితా మమ మాయయా ॥ ౫౨ ॥
మాం ప్రాప్య మానిన్యపవర్గసమ్పదం
వాఞ్ఛన్తి యే సమ్పద ఏవ తత్పతిమ్ ।
తే మన్దభాగా నిరయేఽపి యే నృణాం
మాత్రాత్మకత్వాత్నిరయః సుసఙ్గమః ॥ ౫౩ ॥
దిష్ట్యా గృహేశ్వర్యసకృన్మయి త్వయా
కృతానువృత్తిర్భవమోచనీ ఖలైః ।
సుదుష్కరాసౌ సుతరాం దురాశిషో
హ్యసుంభరాయా నికృతిం జుషః స్త్రియాః ॥ ౫౪ ॥
న త్వాదృశీం ప్రణయినీం గృహిణీం గృహేషు
పశ్యామి మానిని యయా స్వవివాహకాలే ।
ప్రాప్తాన్ నృపాన్న విగణయ్య రహోహరో మే
ప్రస్థాపితో ద్విజ ఉపశ్రుతసత్కథస్య ॥ ౫౫ ॥
భ్రాతుర్విరూపకరణం యుధి నిర్జితస్య
ప్రోద్వాహపర్వణి చ తద్వధమక్షగోష్ఠ్యామ్ ।
దుఃఖం సముత్థమసహోఽస్మదయోగభీత్యా
నైవాబ్రవీః కిమపి తేన వయం జితాస్తే ॥ ౫౬ ॥
దూతస్త్వయాత్మలభనే సువివిక్తమన్త్రః
ప్రస్థాపితో మయి చిరాయతి శూన్యమేతత్ ।
మత్వా జిహాస ఇదమఙ్గమనన్యయోగ్యం
తిష్ఠేత తత్త్వయి వయం ప్రతినన్దయామః ॥ ౫౭ ॥
శ్రీశుక ఉవాచ
ఏవం సౌరతసంలాపైర్భగవాన్ జగదీశ్వరః ।
స్వరతో రమయా రేమే నరలోకం విడమ్బయన్ ॥ ౫౮ ॥
తథాన్యాసామపి విభుర్గృహేషు గృహవానివ ।
ఆస్థితో గృహమేధీయాన్ ధర్మాన్ లోకగురుర్హరిః ॥ ౫౯ ॥

Explore More