śrī-śuka uvāca
narakaṁ nihataṁ śrutvā
tathodvāhaṁ ca yoṣitām
kṛṣṇenaikena bahvīnāṁ
tad-didṛkṣuḥ sma nāradaḥ
narakaṁ nihataṁ śrutvā
tathodvāhaṁ ca yoṣitām
kṛṣṇenaikena bahvīnāṁ
tad-didṛkṣuḥ sma nāradaḥ
citraṁ bataitad ekena
vapuṣā yugapat pṛthak
gṛheṣu dvy-aṣṭa-sāhasraṁ
striya eka udāvahat
vapuṣā yugapat pṛthak
gṛheṣu dvy-aṣṭa-sāhasraṁ
striya eka udāvahat
ity utsuko dvāravatīṁ
devarṣir draṣṭum āgamat
puṣpitopavanārāma-
dvijāli-kula-nāditām
devarṣir draṣṭum āgamat
puṣpitopavanārāma-
dvijāli-kula-nāditām
utphullendīvarāmbhoja-
kahlāra-kumudotpalaiḥ
churiteṣu saraḥsūccaiḥ
kūjitāṁ haṁsa-sārasaiḥ
kahlāra-kumudotpalaiḥ
churiteṣu saraḥsūccaiḥ
kūjitāṁ haṁsa-sārasaiḥ
prāsāda-lakṣair navabhir
juṣṭāṁ sphāṭika-rājataiḥ
mahā-marakata-prakhyaiḥ
svarṇa-ratna-paricchadaiḥ
juṣṭāṁ sphāṭika-rājataiḥ
mahā-marakata-prakhyaiḥ
svarṇa-ratna-paricchadaiḥ
vibhakta-rathyā-patha-catvarāpaṇaiḥ
śālā-sabhābhī rucirāṁ surālayaiḥ
saṁsikta-mārgāṅgana-vīthi-dehalīṁ
patat-patāka-dhvaja-vāritātapām
śālā-sabhābhī rucirāṁ surālayaiḥ
saṁsikta-mārgāṅgana-vīthi-dehalīṁ
patat-patāka-dhvaja-vāritātapām
tasyām antaḥ-puraṁ śrīmad
arcitaṁ sarva-dhiṣṇya-paiḥ
hareḥ sva-kauśalaṁ yatra
tvaṣṭrā kārtsnyena darśitam
arcitaṁ sarva-dhiṣṇya-paiḥ
hareḥ sva-kauśalaṁ yatra
tvaṣṭrā kārtsnyena darśitam
tatra ṣoḍaśabhiḥ sadma-
sahasraiḥ samalaṅkṛtam
viveśaikatomaṁ śaureḥ
patnīnāṁ bhavanaṁ mahat
sahasraiḥ samalaṅkṛtam
viveśaikatomaṁ śaureḥ
patnīnāṁ bhavanaṁ mahat
viṣṭabdhaṁ vidruma-stambhair
vaidūrya-phalakottamaiḥ
indranīla-mayaiḥ kuḍyair
jagatyā cāhata-tviṣā
vaidūrya-phalakottamaiḥ
indranīla-mayaiḥ kuḍyair
jagatyā cāhata-tviṣā
vitānair nirmitais tvaṣṭrā
muktā-dāma-vilambibhiḥ
dāntair āsana-paryaṅkair
maṇy-uttama-pariṣkṛtaiḥ
muktā-dāma-vilambibhiḥ
dāntair āsana-paryaṅkair
maṇy-uttama-pariṣkṛtaiḥ
dāsībhir niṣka-kaṇṭhībhiḥ
su-vāsobhir alaṅkṛtam
pumbhiḥ sa-kañcukoṣṇīṣa
su-vastra-maṇi-kuṇḍalaiḥ
su-vāsobhir alaṅkṛtam
pumbhiḥ sa-kañcukoṣṇīṣa
su-vastra-maṇi-kuṇḍalaiḥ
ratna-pradīpa-nikara-dyutibhir nirasta-
dhvāntaṁ vicitra-valabhīṣu śikhaṇḍino ’ṅga
nṛtyanti yatra vihitāguru-dhūpam akṣair
niryāntam īkṣya ghana-buddhaya unnadantaḥ
dhvāntaṁ vicitra-valabhīṣu śikhaṇḍino ’ṅga
nṛtyanti yatra vihitāguru-dhūpam akṣair
niryāntam īkṣya ghana-buddhaya unnadantaḥ
tasmin samāna-guṇa-rūpa-vayaḥ-su-veṣa-
dāsī-sahasra-yutayānusavaṁ gṛhiṇyā
vipro dadarśa cāmara-vyajanena rukma-
daṇḍena sātvata-patiṁ parivījayantyā
dāsī-sahasra-yutayānusavaṁ gṛhiṇyā
vipro dadarśa cāmara-vyajanena rukma-
daṇḍena sātvata-patiṁ parivījayantyā
taṁ sannirīkṣya bhagavān sahasotthita-śrī-
paryaṅkataḥ sakala-dharma-bhṛtāṁ variṣṭhaḥ
ānamya pāda-yugalaṁ śirasā kirīṭa-
juṣṭena sāñjalir avīviśad āsane sve
paryaṅkataḥ sakala-dharma-bhṛtāṁ variṣṭhaḥ
ānamya pāda-yugalaṁ śirasā kirīṭa-
juṣṭena sāñjalir avīviśad āsane sve
tasyāvanijya caraṇau tad-apaḥ sva-mūrdhnā
bibhraj jagad-gurutamo ’pi satāṁ patir hi
brahmaṇya-deva iti yad guṇa-nāma yuktaṁ
tasyaiva yac-caraṇa-śaucam aśeṣa-tīrtham
bibhraj jagad-gurutamo ’pi satāṁ patir hi
brahmaṇya-deva iti yad guṇa-nāma yuktaṁ
tasyaiva yac-caraṇa-śaucam aśeṣa-tīrtham
sampūjya deva-ṛṣi-varyam ṛṣiḥ purāṇo
nārāyaṇo nara-sakho vidhinoditena
vāṇyābhibhāṣya mitayāmṛta-miṣṭayā taṁ
prāha prabho bhagavate karavāma he kim
nārāyaṇo nara-sakho vidhinoditena
vāṇyābhibhāṣya mitayāmṛta-miṣṭayā taṁ
prāha prabho bhagavate karavāma he kim
śrī-nārada uvāca
naivādbhutaṁ tvayi vibho ’khila-loka-nāthe
maitrī janeṣu sakaleṣu damaḥ khalānām
niḥśreyasāya hi jagat-sthiti-rakṣaṇābhyāṁ
svairāvatāra urugāya vidāma suṣṭhu
naivādbhutaṁ tvayi vibho ’khila-loka-nāthe
maitrī janeṣu sakaleṣu damaḥ khalānām
niḥśreyasāya hi jagat-sthiti-rakṣaṇābhyāṁ
svairāvatāra urugāya vidāma suṣṭhu
dṛṣṭaṁ tavāṅghri-yugalaṁ janatāpavargaṁ
brahmādibhir hṛdi vicintyam agādha-bodhaiḥ
saṁsāra-kūpa-patitottaraṇāvalambaṁ
dhyāyaṁś carāmy anugṛhāṇa yathā smṛtiḥ syāt
brahmādibhir hṛdi vicintyam agādha-bodhaiḥ
saṁsāra-kūpa-patitottaraṇāvalambaṁ
dhyāyaṁś carāmy anugṛhāṇa yathā smṛtiḥ syāt
tato ’nyad āviśad gehaṁ
kṛṣṇa-patnyāḥ sa nāradaḥ
yogeśvareśvarasyāṅga
yoga-māyā-vivitsayā
kṛṣṇa-patnyāḥ sa nāradaḥ
yogeśvareśvarasyāṅga
yoga-māyā-vivitsayā
dīvyantam akṣais tatrāpi
priyayā coddhavena ca
pūjitaḥ parayā bhaktyā
pratyutthānāsanādibhiḥ
priyayā coddhavena ca
pūjitaḥ parayā bhaktyā
pratyutthānāsanādibhiḥ
pṛṣṭaś cāviduṣevāsau
kadāyāto bhavān iti
kriyate kiṁ nu pūrṇānām
apūrṇair asmad-ādibhiḥ
kadāyāto bhavān iti
kriyate kiṁ nu pūrṇānām
apūrṇair asmad-ādibhiḥ
athāpi brūhi no brahman
janmaitac chobhanaṁ kuru
sa tu vismita utthāya
tūṣṇīm anyad agād gṛham
janmaitac chobhanaṁ kuru
sa tu vismita utthāya
tūṣṇīm anyad agād gṛham
tatrāpy acaṣṭa govindaṁ
lālayantaṁ sutān śiśūn
tato ’nyasmin gṛhe ’paśyan
majjanāya kṛtodyamam
lālayantaṁ sutān śiśūn
tato ’nyasmin gṛhe ’paśyan
majjanāya kṛtodyamam
juhvantaṁ ca vitānāgnīn
yajantaṁ pañcabhir makhaiḥ
bhojayantaṁ dvijān kvāpi
bhuñjānam avaśeṣitam
yajantaṁ pañcabhir makhaiḥ
bhojayantaṁ dvijān kvāpi
bhuñjānam avaśeṣitam
kvāpi sandhyām upāsīnaṁ
japantaṁ brahma vāg-yatam
ekatra cāsi-carmābhyāṁ
carantam asi-vartmasu
japantaṁ brahma vāg-yatam
ekatra cāsi-carmābhyāṁ
carantam asi-vartmasu
aśvair gajai rathaiḥ kvāpi
vicarantaṁ gadāgrajam
kvacic chayānaṁ paryaṅke
stūyamānaṁ ca vandibhiḥ
vicarantaṁ gadāgrajam
kvacic chayānaṁ paryaṅke
stūyamānaṁ ca vandibhiḥ
mantrayantaṁ ca kasmiṁścin
mantribhiś coddhavādibhiḥ
jala-krīḍā-rataṁ kvāpi
vāramukhyābalāvṛtam
mantribhiś coddhavādibhiḥ
jala-krīḍā-rataṁ kvāpi
vāramukhyābalāvṛtam
kutracid dvija-mukhyebhyo
dadataṁ gāḥ sv-alaṅkṛtāḥ
itihāsa-purāṇāni
śṛṇvantaṁ maṅgalāni ca
dadataṁ gāḥ sv-alaṅkṛtāḥ
itihāsa-purāṇāni
śṛṇvantaṁ maṅgalāni ca
hasantaṁ hāsa-kathayā
kadācit priyayā gṛhe
kvāpi dharmaṁ sevamānam
artha-kāmau ca kutracit
kadācit priyayā gṛhe
kvāpi dharmaṁ sevamānam
artha-kāmau ca kutracit
dhyāyantam ekam āsīnaṁ
puruṣaṁ prakṛteḥ param
śuśrūṣantaṁ gurūn kvāpi
kāmair bhogaiḥ saparyayā
puruṣaṁ prakṛteḥ param
śuśrūṣantaṁ gurūn kvāpi
kāmair bhogaiḥ saparyayā
kurvantaṁ vigrahaṁ kaiścit
sandhiṁ cānyatra keśavam
kutrāpi saha rāmeṇa
cintayantaṁ satāṁ śivam
sandhiṁ cānyatra keśavam
kutrāpi saha rāmeṇa
cintayantaṁ satāṁ śivam
putrāṇāṁ duhitṝṇāṁ ca
kāle vidhy-upayāpanam
dārair varais tat-sadṛśaiḥ
kalpayantaṁ vibhūtibhiḥ
kāle vidhy-upayāpanam
dārair varais tat-sadṛśaiḥ
kalpayantaṁ vibhūtibhiḥ
prasthāpanopanayanair
apatyānāṁ mahotsavān
vīkṣya yogeśvareśasya
yeṣāṁ lokā visismire
apatyānāṁ mahotsavān
vīkṣya yogeśvareśasya
yeṣāṁ lokā visismire
yajantaṁ sakalān devān
kvāpi kratubhir ūrjitaiḥ
pūrtayantaṁ kvacid dharmaṁ
kūrpārāma-maṭhādibhiḥ
kvāpi kratubhir ūrjitaiḥ
pūrtayantaṁ kvacid dharmaṁ
kūrpārāma-maṭhādibhiḥ
carantaṁ mṛgayāṁ kvāpi
hayam āruhya saindhavam
ghnantaṁ tatra paśūn medhyān
parītaṁ yadu-puṅgavaiḥ
hayam āruhya saindhavam
ghnantaṁ tatra paśūn medhyān
parītaṁ yadu-puṅgavaiḥ
avyakta-lingaṁ prakṛtiṣv
antaḥ-pura-gṛhādiṣu
kvacic carantaṁ yogeśaṁ
tat-tad-bhāva-bubhutsayā
antaḥ-pura-gṛhādiṣu
kvacic carantaṁ yogeśaṁ
tat-tad-bhāva-bubhutsayā
athovāca hṛṣīkeśaṁ
nāradaḥ prahasann iva
yoga-māyodayaṁ vīkṣya
mānuṣīm īyuṣo gatim
nāradaḥ prahasann iva
yoga-māyodayaṁ vīkṣya
mānuṣīm īyuṣo gatim
vidāma yoga-māyās te
durdarśā api māyinām
yogeśvarātman nirbhātā
bhavat-pāda-niṣevayā
durdarśā api māyinām
yogeśvarātman nirbhātā
bhavat-pāda-niṣevayā
anujānīhi māṁ deva
lokāṁs te yaśasāplutān
paryaṭāmi tavodgāyan
līlā bhuvana-pāvanīḥ
lokāṁs te yaśasāplutān
paryaṭāmi tavodgāyan
līlā bhuvana-pāvanīḥ
śrī-bhagavān uvāca
brahman dhannasya vaktāhaṁ
kartā tad-anumoditā
tac chikṣayan lokam imam
āsthitaḥ putra mā khidaḥ
brahman dhannasya vaktāhaṁ
kartā tad-anumoditā
tac chikṣayan lokam imam
āsthitaḥ putra mā khidaḥ
śrī-śuka uvāca
ity ācarantaṁ sad-dharmān
pāvanān gṛha-medhinām
tam eva sarva-geheṣu
santam ekaṁ dadarśa ha
ity ācarantaṁ sad-dharmān
pāvanān gṛha-medhinām
tam eva sarva-geheṣu
santam ekaṁ dadarśa ha
kṛṣṇasyānanta-vīryasya
yoga-māyā-mahodayam
muhur dṛṣṭvā ṛṣir abhūd
vismito jāta-kautukaḥ
yoga-māyā-mahodayam
muhur dṛṣṭvā ṛṣir abhūd
vismito jāta-kautukaḥ
ity artha-kāma-dharmeṣu
kṛṣṇena śraddhitātmanā
samyak sabhājitaḥ prītas
tam evānusmaran yayau
kṛṣṇena śraddhitātmanā
samyak sabhājitaḥ prītas
tam evānusmaran yayau
evaṁ manuṣya-padavīm anuvartamāno
nārāyaṇo ’khila-bhavāya gṛhīta-śaktiḥ
reme ’ṇga ṣoḍaśa-sahasra-varāṅganānāṁ
sa-vrīḍa-sauhṛda-nirīkṣaṇa-hāsa-juṣṭaḥ
nārāyaṇo ’khila-bhavāya gṛhīta-śaktiḥ
reme ’ṇga ṣoḍaśa-sahasra-varāṅganānāṁ
sa-vrīḍa-sauhṛda-nirīkṣaṇa-hāsa-juṣṭaḥ
yānīha viśva-vilayodbhava-vṛtti-hetuḥ
karmāṇy ananya-viṣayāṇi harīś cakāra
yas tv aṅga gāyati śṛṇoty anumodate vā
..45..
bhaktir bhaved bhagavati hy apavarga-mārge
.
karmāṇy ananya-viṣayāṇi harīś cakāra
yas tv aṅga gāyati śṛṇoty anumodate vā
..45..
bhaktir bhaved bhagavati hy apavarga-mārge
.