Lord Krishna

śrīmadbhāgavatam 10.84

(Srimad Bhagavatam Canto 10, Chapter 84 — The Sages Instruct Vasudeva in English (IAST))

Vyasa

Also known as srutva prtha subalaputryatha yajnaseni

The Sages Instruct Vasudeva. Śrīmad Bhāgavatam Canto 10, Chapter 84 (The Life of Kṛṣṇa), 71 verses in Sanskrit with transliteration in 9 scripts.

#of 71
śrī-śuka uvāca
śrutvā pṛthā subala-putry atha yājñasenī
mādhavy atha kṣitipa-patnya uta sva-gopyaḥ
kṛṣṇe ’khilātmani harau praṇayānubandhaṁ
sarvā visismyur alam aśru-kalākulākṣyaḥ
iti sambhāṣamāṇāsu
strībhiḥ strīṣu nṛbhir nṛṣu
āyayur munayas tatra
kṛṣṇa-rāma-didṛkṣayā
dvaipāyano nāradaś ca
cyavano devalo ’sitaḥ
viśvāmitraḥ śatānando
bharadvājo ’tha gautamaḥ
rāmaḥ sa-śiṣyo bhagavān
vasiṣṭho gālavo bhṛguḥ
pulastyaḥ kaśyapo ’triś ca
mārkaṇḍeyo bṛhaspatiḥ
dvitas tritaś caikataś ca
brahma-putrās tathāṅgirāḥ
agastyo yājñavalkyaś ca
vāmadevādayo ’pare
tān dṛṣṭvā sahasotthāya
prāg āsīnā nṛpādayaḥ
pāṇḍavāḥ kṛṣṇa-rāmau ca
praṇemur viśva-vanditān
tān ānarcur yathā sarve
saha-rāmo ’cyuto ’rcayat
svāgatāsana-pādyārghya-
mālya-dhūpānulepanaiḥ
uvāca sukham āsīnān
bhagavān dharma-gup-tanuḥ
sadasas tasya mahato
yata-vāco ’nuśṛṇvataḥ
śrī-bhagavān uvāca
aho vayaṁ janma-bhṛto
labdhaṁ kārtsnyena tat-phalam
devānām api duṣprāpaṁ
yad yogeśvara-darśanam
kiṁ svalpa-tapasāṁ nṝṇām
arcāyāṁ deva-cakṣuṣām
darśana-sparśana-praśna-
prahva-pādārcanādikam
na hy am-mayāni tīrthāni
na devā mṛc-chilā-mayāḥ
te punanty uru-kālena
darśanād eva sādhavaḥ
nāgnir na sūryo na ca candra-tārakā
na bhūr jalaṁ khaṁ śvasano ’tha vāṅ manaḥ
upāsitā bheda-kṛto haranty aghaṁ
vipaścito ghnanti muhūrta-sevayā
yasyātma-buddhiḥ kuṇape tri-dhātuke
sva-dhīḥ kalatrādiṣu bhauma ijya-dhīḥ
yat-tīrtha-buddhiḥ salile na karhicij
janeṣv abhijñeṣu sa eva go-kharaḥ
śrī-śuka uvāca
niśamyetthaṁ bhagavataḥ
kṛṣṇasyākuṇtha-medhasaḥ
vaco duranvayaṁ viprās
tūṣṇīm āsan bhramad-dhiyaḥ
ciraṁ vimṛśya munaya
īśvarasyeśitavyatām
jana-saṅgraha ity ūcuḥ
smayantas taṁ jagad-gurum
śrī-munaya ūcuḥ
yan-māyayā tattva-vid-uttamā vayaṁ
vimohitā viśva-sṛjām adhīśvarāḥ
yad īśitavyāyati gūḍha īhayā
aho vicitram bhagavad-viceṣṭitam
anīha etad bahudhaika ātmanā
sṛjaty avaty atti na badhyate yathā
bhaumair hi bhūmir bahu-nāma-rūpiṇī
aho vibhūmnaś caritaṁ viḍambanam
athāpi kāle sva-janābhiguptaye
bibharṣi sattvaṁ khala-nigrahāya ca
sva-līlayā veda-pathaṁ sanātanaṁ
varṇāśramātmā puruṣaḥ paro bhavān
brahma te hṛdayaṁ śuklaṁ
tapaḥ-svādhyāya-saṁyamaiḥ
yatropalabdhaṁ sad vyaktam
avyaktaṁ ca tataḥ param
tasmād brahma-kulaṁ brahman
śāstra-yones tvam ātmanaḥ
sabhājayasi sad dhāma
tad brahmaṇyāgraṇīr bhavān
adya no janma-sāphalyaṁ
vidyāyās tapaso dṛśaḥ
tvayā saṅgamya sad-gatyā
yad antaḥ śreyasāṁ paraḥ
namas tasmai bhagavate
kṛṣṇāyākuṇṭha-medhase
sva-yogamāyayācchanna-
mahimne paramātmane
na yaṁ vidanty amī bhū-pā
ekārāmāś ca vṛṣṇayaḥ
māyā-javanikācchannam
ātmānaṁ kālam īśvaram
yathā śayānaḥ puruṣa
ātmānaṁ guṇa-tattva-dṛk
nāma-mātrendriyābhātaṁ
na veda rahitaṁ param
evaṁ tvā nāma-mātreṣu
viṣayeṣv indriyehayā
māyayā vibhramac-citto
na veda smṛty-upaplavāt
tasyādya te dadṛśimāṅghrim aghaugha-marṣa-
tīrthāspadaṁ hṛdi kṛtaṁ su-vipakva-yogaiḥ
utsikta-bhakty-upahatāśaya jīva-kośā
āpur bhavad-gatim athānugṛhāna bhaktān
śrī-śuka uvāca
ity anujñāpya dāśārhaṁ
dhṛtarāṣṭraṁ yudhiṣṭhiram
rājarṣe svāśramān gantuṁ
munayo dadhire manaḥ
tad vīkṣya tān upavrajya
vasudevo mahā-yaśāḥ
praṇamya copasaṅgṛhya
babhāṣedaṁ su-yantritaḥ
śrī-vasudeva uvāca
namo vaḥ sarva-devebhya
ṛṣayaḥ śrotum arhatha
karmaṇā karma-nirhāro
yathā syān nas tad ucyatām
śrī-nārada uvāca
nāti-citram idaṁ viprā
vasudevo bubhutsayā
kṛṣṇam matvārbhakaṁ yan naḥ
pṛcchati śreya ātmanaḥ
sannikarṣo ’tra martyānām
anādaraṇa-kāraṇam
gāṅgaṁ hitvā yathānyāmbhas
tatratyo yāti śuddhaye
yasyānubhūtiḥ kālena
layotpatty-ādināsya vai
svato ’nyasmāc ca guṇato
na kutaścana riṣyati
taṁ kleśa-karma-paripāka-guṇa-pravāhair
avyāhatānubhavam īśvaram advitīyam
prāṇādibhiḥ sva-vibhavair upagūḍham anyo
manyeta sūryam iva megha-himoparāgaiḥ
athocur munayo rājann
ābhāṣyānalsadundabhim
sarveṣāṁ śṛṇvatāṁ rājñāṁ
tathaivācyuta-rāmayoḥ
karmaṇā karma-nirhāra
eṣa sādhu-nirūpitaḥ
yac chraddhayā yajed viṣṇuṁ
sarva-yajñeśvaraṁ makhaiḥ
cittasyopaśamo ’yaṁ vai
kavibhiḥ śāstra-cakṣusā
darśitaḥ su-gamo yogo
dharmaś cātma-mud-āvahaḥ
ayaṁ svasty-ayanaḥ panthā
dvi-jāter gṛha-medhinaḥ
yac chraddhayāpta-vittena
śuklenejyeta pūruṣaḥ
vittaiṣaṇāṁ yajña-dānair
gṛhair dāra-sutaiṣaṇām
ātma-lokaiṣaṇāṁ deva
kālena visṛjed budhaḥ
grāme tyaktaiṣaṇāḥ sarve
yayur dhīrās tapo-vanam
ṛṇais tribhir dvijo jāto
devarṣi-pitṝṇāṁ prabho
yajñādhyayana-putrais tāny
anistīrya tyajan patet
tvaṁ tv adya mukto dvābhyāṁ vai
ṛṣi-pitror mahā-mate
yajñair devarṇam unmucya
nirṛṇo ’śaraṇo bhava
vasudeva bhavān nūnaṁ
bhaktyā paramayā harim
jagatām īśvaraṁ prārcaḥ
sa yad vāṁ putratāṁ gataḥ
śrī-śuka uvāca
iti tad-vacanaṁ śrutvā
vasudevo mahā-manāḥ
tān ṛṣīn ṛtvijo vavre
mūrdhnānamya prasādya ca
ta enam ṛṣayo rājan
vṛtā dharmeṇa dhārmikam
tasminn ayājayan kṣetre
makhair uttama-kalpakaiḥ
tad-dīkṣāyāṁ pravṛttāyāṁ
vṛṣṇayaḥ puṣkara-srajaḥ
snātāḥ su-vāsaso rājan
rājānaḥ suṣṭhv-alaṅkṛtāḥ
tan-mahiṣyaś ca muditā
niṣka-kaṇṭhyaḥ su-vāsasaḥ
dīkṣā-śālām upājagmur
āliptā vastu-pāṇayaḥ
nedur mṛdaṅga-paṭaha-
śaṅkha-bhery-ānakādayaḥ
nanṛtur naṭa-nartakyas
tuṣṭuvuḥ sūta-māgadhāḥ
jaguḥ su-kaṇṭhyo gandharvyaḥ
saṅgītaṁ saha-bhartṛkāḥ
tam abhyaṣiñcan vidhi-vad
aktam abhyaktam ṛtvijaḥ
patnībhir aṣṭā-daśabhiḥ
soma-rājam ivoḍubhiḥ
tābhir dukūla-valayair
hāra-nūpura-kuṇḍalaiḥ
sv-alaṅkṛtābhir vibabhau
dīkṣito ’jina-saṁvṛtaḥ
tasyartvijo mahā-rāja
ratna-kauśeya-vāsasaḥ
sa-sadasyā virejus te
yathā vṛtra-haṇo ’dhvare
tadā rāmaś ca kṛṣṇaś ca
svaiḥ svair bandhubhir anvitau
rejatuḥ sva-sutair dārair
jīveśau sva-vibhūtibhiḥ
īje ’nu-yajñaṁ vidhinā
agni-hotrādi-lakṣaṇaiḥ
prākṛtair vaikṛtair yajñair
dravya-jñāna-kriyeśvaram
athartvigbhyo ’dadāt kāle
yathāmnātaṁ sa dakṣiṇāḥ
sv-alaṅkṛtebhyo ’laṅkṛtya
go-bhū-kanyā mahā-dhanāḥ
patnī-saṁyājāvabhṛthyaiś
caritvā te maharṣayaḥ
sasnū rāma-hrade viprā
yajamāna-puraḥ-sarāḥ
snāto ’laṅkāra-vāsāṁsi
vandibhyo ’dāt tathā striyaḥ
tataḥ sv-alaṅkṛto varṇān
ā-śvabhyo ’nnena pūjayat
bandhūn sa-dārān sa-sutān
pāribarheṇa bhūyasā
vidarbha-kośala-kurūn
kāśi-kekaya-sṛñjayān
sadasyartvik-sura-gaṇān
nṛ-bhūta-pitṛ-cāraṇān
śrī-niketam anujñāpya
śaṁsantaḥ prayayuḥ kratum
dhṛtarāṣṭro ’nujaḥ pārthā
bhīṣmo droṇaḥ pṛthā yamau
nārado bhagavān vyāsaḥ
suhṛt-sambandhi-bāndhavāḥ
bandhūn pariṣvajya yadūn
sauhṛdāklinna-cetasaḥ
yayur viraha-kṛcchreṇa
sva-deśāṁś cāpare janāḥ
nandas tu saha gopālair
bṛhatyā pūjayārcitaḥ
kṛṣṇa-rāmograsenādyair
nyavātsīd bandhu-vatsalaḥ
vasudevo ’ñjasottīrya
manoratha-mahārṇavam
suhṛd-vṛtaḥ prīta-manā
nandam āha kare spṛśan
śrī-vasudeva uvāca
bhrātar īśa-kṛtaḥ pāśo
nṛnāṁ yaḥ sneha-saṁjñitaḥ
taṁ dustyajam ahaṁ manye
śūrāṇām api yoginām
asmāsv apratikalpeyaṁ
yat kṛtājñeṣu sattamaiḥ
maitry arpitāphalā cāpi
na nivarteta karhicit
prāg akalpāc ca kuśalaṁ
bhrātar vo nācarāma hi
adhunā śrī-madāndhākṣā
na paśyāmaḥ puraḥ sataḥ
mā rājya-śrīr abhūt puṁsaḥ
śreyas-kāmasya māna-da
sva-janān uta bandhūn vā
na paśyati yayāndha-dṛk
śrī-śuka uvāca
evaṁ sauhṛda-śaithilya-
citta ānakadundubhiḥ
ruroda tat-kṛtāṁ maitrīṁ
smarann aśru-vilocanaḥ
nandas tu sakhyuḥ priya-kṛt
premṇā govinda-rāmayoḥ
adya śva iti māsāṁs trīn
yadubhir mānito ’vasat
tataḥ kāmaiḥ pūryamāṇaḥ
sa-vrajaḥ saha-bāndhavaḥ
parārdhyābharaṇa-kṣauma-
nānānarghya-paricchadaiḥ
vasudevograsenābhyāṁ
kṛṣṇoddhava-balādibhiḥ
dattam ādāya pāribarhaṁ
yāpito yadubhir yayau
nando gopās’ ca gopyaś ca
govinda-caraṇāmbuje
manaḥ kṣiptaṁ punar hartum
anīśā mathurāṁ yayuḥ
bandhuṣu pratiyāteṣu
vṛṣṇayaḥ kṛṣṇa-devatāḥ
vīkṣya prāvṛṣam āsannād
yayur dvāravatīṁ punaḥ
janebhyaḥ kathayāṁ cakrur
yadu-deva-mahotsavam
yad āsīt tīrtha-yātrāyāṁ
suhṛt-sandarśanādikam

Explore More