শ্ৰীমদ্ভাগৱতম্ ১০.৮৫

শ্ৰীবাদৰাযণিৰুৱাচ
অথৈকদাত্মজৌ প্ৰাপ্তৌ কৃতপাদাভিৱন্দনৌ ।
ৱসুদেৱোঽভিনন্দ্যাহ প্ৰীত্যা সঙ্কৰ্ষণাচ্যুতৌ ॥ ১ ॥

মুনীনাং স ৱচঃ শ্ৰুত্ৱা পুত্ৰযোৰ্ধামসূচকম্ ।
তদ্ৱীৰ্যৈৰ্জাতৱিশ্ৰম্ভঃ পৰিভাষ্যাভ্যভাষত ॥ ২ ॥

কৃষ্ণ কৃষ্ণ মহাযোগিন্ সঙ্কৰ্ষণ সনাতন ।
জানে ৱামস্য যত্ সাক্ষাত্ প্ৰধানপুৰুষৌ পৰৌ ॥ ৩ ॥

যত্ৰ যেন যতো যস্য যস্মৈ যদ্ যদ্ যথা যদা ।
স্যাদিদং ভগৱান্ সাক্ষাত্ প্ৰধানপুৰুষেশ্ৱৰঃ ॥ ৪ ॥

এতন্নানাৱিধং ৱিশ্ৱমাত্মসৃষ্টমধোক্ষজ ।
আত্মনানুপ্ৰৱিশ্যাত্মন্ প্ৰাণো জীৱো বিভৰ্ষ্যজ ॥ ৫ ॥

প্ৰাণাদীনাং ৱিশ্ৱসৃজাং শক্তযো যাঃ পৰস্য তাঃ ।
পাৰতন্ত্ৰ্যাদ্ ৱৈসাদৃশ্যাদ্ দ্ৱযোশ্চেষ্টৈৱ চেষ্টতাম্ ॥ ৬ ॥

কান্তিস্তেজঃ প্ৰভা সত্তা চন্দ্ৰাগ্ন্যৰ্কৰ্ক্ষৱিদ্যুতাম্ ।
যত্ স্থৈৰ্যং ভূভৃতাং ভূমেৰ্ৱৃত্তিৰ্গন্ধোঽৰ্থতো ভৱান্ ॥ ৭ ॥

তৰ্পণং প্ৰাণনমপাং দেৱত্ৱং তাশ্চ তদ্ৰসঃ ।
ওজঃ সহো বলং চেষ্টা গতিৰ্ৱাযোস্তৱেশ্ৱৰ ॥ ৮ ॥

দিশাং ত্ৱমৱকাশোঽসি দিশঃ খং স্ফোট আশ্ৰযঃ ।
নাদো ৱৰ্ণস্ত্ৱম্ ওঁকাৰ আকৃতীনাং পৃথক্কৃতিঃ ॥ ৯ ॥

ইন্দ্ৰিযং ত্ৱিন্দ্ৰিযাণাং ত্ৱং দেৱাশ্চ তদনুগ্ৰহঃ ।
অৱবোধো ভৱান্ বুদ্ধেৰ্জীৱস্যানুস্মৃতিঃ সতী ॥ ১০ ॥

ভূতানামসি ভূতাদিৰিন্দ্ৰিযাণাং চ তৈজসঃ ।
ৱৈকাৰিকো ৱিকল্পানাং প্ৰধানমনুশাযিনম্ ॥ ১১ ॥

নশ্ৱৰেষ্ৱিহ ভাৱেষু তদসি ত্ৱমনশ্ৱৰম্ ।
যথা দ্ৰৱ্যৱিকাৰেষু দ্ৰৱ্যমাত্ৰং নিৰূপিতম্ ॥ ১২ ॥

সত্ত্ৱং ৰজস্তম ইতি গুণাস্তদ্ৱৃত্তযশ্চ যাঃ ।
ত্ৱয্যদ্ধা ব্ৰহ্মণি পৰে কল্পিতা যোগমাযযা ॥ ১৩ ॥

তস্মান্ন সন্ত্যমী ভাৱা যৰ্হি ত্ৱযি ৱিকল্পিতাঃ ।
ত্ৱং চামীষু ৱিকাৰেষু হ্যন্যদাৱ্যাৱহাৰিকঃ ॥ ১৪ ॥

গুণপ্ৰৱাহ এতস্মিন্নবুধাস্ত্ৱখিলাত্মনঃ ।
গতিং সূক্ষ্মামবোধেন সংসৰন্তীহ কৰ্মভিঃ ॥ ১৫ ॥

যদৃচ্ছযা নৃতাং প্ৰাপ্য সুকল্পামিহ দুৰ্লভাম্ ।
স্ৱাৰ্থে প্ৰমত্তস্য ৱযো গতং ত্ৱন্মাযযেশ্ৱৰ ॥ ১৬ ॥

অসাৱহং মমৈৱৈতে দেহে চাস্যান্ৱযাদিষু ।
স্নেহপাশৈৰ্নিবধ্নাতি ভৱান্ সৰ্ৱমিদং জগত্ ॥ ১৭ ॥

যুৱাং ন নঃ সুতৌ সাক্ষাত্ প্ৰধানপুৰুষেশ্ৱৰৌ ।
ভূভাৰক্ষত্ৰক্ষপণ অৱতীৰ্ণৌ তথাত্থ হ ॥ ১৮ ॥

তত্তে গতোঽস্ম্যৰণমদ্য পদাৰৱিন্দ-
মাপন্নসংসৃতিভযাপহমাৰ্তবন্ধো ।
এতাৱতালমলমিন্দ্ৰিযলালসেন
মৰ্ত্যাত্মদৃক্ ত্ৱযি পৰে যদপত্যবুদ্ধিঃ ॥ ১৯ ॥

সূতীগৃহে ননু জগাদ ভৱানজো নৌ
সঞ্জজ্ঞ ইত্যনুযুগং নিজধৰ্মগুপ্ত্যৈ ।
নানাতনূৰ্গগনৱদ্ ৱিদধজ্জহাসি
কো ৱেদ ভূম্ন উৰুগায ৱিভূতিমাযাম্ ॥ ২০ ॥

শ্ৰীশুক উৱাচ
আকৰ্ণ্যেত্থং পিতুৰ্ৱাক্যং ভগৱান্ সাত্ৱতৰ্ষভঃ ।
প্ৰত্যাহ প্ৰশ্ৰযানম্ৰঃ প্ৰহসন্ শ্লক্ষ্ণযা গিৰা ॥ ২১ ॥

শ্ৰীভগৱানুৱাচ
ৱচো ৱঃ সমৱেতাৰ্থং তাতৈতদুপমন্মহে ।
যন্নঃ পুত্ৰান্ সমুদ্দিশ্য তত্ত্ৱগ্ৰাম উদাহৃতঃ ॥ ২২ ॥

অহং যূযমসাৱাৰ্য ইমে চ দ্ৱাৰকৌকসঃ ।
সৰ্ৱেঽপ্যেৱং যদুশ্ৰেষ্ঠ ৱিমৃগ্যাঃ সচৰাচৰম্ ॥ ২৩ ॥

আত্মা হ্যেকঃ স্ৱযংজ্যোতিৰ্নিত্যোঽন্যো নিৰ্গুণো গুণৈঃ ।
আত্মসৃষ্টৈস্তত্কৃতেষু ভূতেষু বহুধেযতে ॥ ২৪ ॥

খং ৱাযুৰ্জ্যোতিৰাপো ভূস্তত্কৃতেষু যথাশযম্ ।
আৱিস্তিৰোঽল্পভূৰ্যেকো নানাত্ৱং যাত্যসাৱপি ॥ ২৫ ॥

শ্ৰীশুক উৱাচ
এৱং ভগৱতা ৰাজন্ ৱসুদেৱ উদাহৃতঃ ।
শ্ৰুত্ৱা ৱিনষ্টনানাধীস্তূষ্ণীং প্ৰীতমনা অভূত্ ॥ ২৬ ॥

অথ তত্ৰ কুৰুশ্ৰেষ্ঠ দেৱকী সৰ্ৱদেৱতা ।
শ্ৰুত্ৱানীতং গুৰোঃ পুত্ৰমাত্মজাভ্যাং সুৱিস্মিতা ॥ ২৭ ॥

কৃষ্ণৰামৌ সমাশ্ৰাৱ্য পুত্ৰান্ কংসৱিহিংসিতান্ ।
স্মৰন্তী কৃপণং প্ৰাহ ৱৈক্লৱ্যাদশ্ৰুলোচনা ॥ ২৮ ॥

শ্ৰীদেৱক্যুৱাচ
ৰাম ৰামাপ্ৰমেযাত্মন্ কৃষ্ণ যোগেশ্ৱৰেশ্ৱৰ ।
ৱেদাহং ৱাং ৱিশ্ৱসৃজামীশ্ৱৰাৱাদিপূৰুষৌ ॥ ২৯ ॥

কালৱিধ্ৱস্তসত্ত্ৱানাং ৰাজ্ঞামুচ্ছাস্ত্ৰৱৰ্তিনাম্ ।
ভূমেৰ্ভাৰাযমাণানামৱতীৰ্ণৌ কিলাদ্য মে ॥ ৩০ ॥

যস্যাংশাংশাংশভাগেন ৱিশ্ৱোত্পত্তিলযোদযাঃ ।
ভৱন্তি কিল ৱিশ্ৱাত্মংস্তং ত্ৱাদ্যাহং গতিং গতা ॥ ৩১ ॥

চিৰান্মৃতসুতাদানে গুৰুণা কিল চোদিতৌ ।
আনিন্যথুঃ পিতৃস্থানাদ্ গুৰৱে গুৰুদক্ষিণাম্ ॥ ৩২ ॥

তথা মে কুৰুতং কামং যুৱাং যোগেশ্ৱৰেশ্ৱৰৌ ।
ভোজৰাজহতান্ পুত্ৰান্ কামযে দ্ৰষ্টুমাহৃতান্ ॥ ৩৩ ॥

ঋষিৰুৱাচ
এৱং সঞ্চোদিতৌ মাত্ৰা ৰামঃ কৃষ্ণশ্চ ভাৰত ।
সুতলং সংৱিৱিশতুৰ্যোগমাযামুপাশ্ৰিতৌ ॥ ৩৪ ॥

তস্মিন্ প্ৰৱিষ্টাৱুপলভ্য দৈত্যৰাড্
ৱিশ্ৱাত্মদৈৱং সুতৰাং তথাত্মনঃ ।
তদ্দৰ্শনাহ্লাদপৰিপ্লুতাশযঃ
সদ্যঃ সমুত্থায ননাম সান্ৱযঃ ॥ ৩৫ ॥

তযোঃ সমানীয ৱৰাসনং মুদা
নিৱিষ্টযোস্তত্ৰ মহাত্মনোস্তযোঃ ।
দধাৰ পাদাৱৱনিজ্য তজ্জলং
সৱৃন্দ আব্ৰহ্ম পুনদ্ যদম্বু হ ॥ ৩৬ ॥

সমৰ্হযামাস স তৌ ৱিভূতিভি-
ৰ্মহাৰ্হৱস্ত্ৰাভৰণানুলেপনৈঃ ।
তাম্বূলদীপামৃতভক্ষণাদিভিঃ
স্ৱগোত্ৰৱিত্তাত্মসমৰ্পণেন চ ॥ ৩৭ ॥

স ইন্দ্ৰসেনো ভগৱত্পদাম্বুজং
বিভ্ৰন্মুহুঃ প্ৰেমৱিভিন্নযা ধিযা ।
উৱাচহানন্দজলাকুলেক্ষণঃ
প্ৰহৃষ্টৰোমা নৃপ গদ্গদাক্ষৰম্ ॥ ৩৮ ॥

বলিৰুৱাচ
নমোঽনন্তায বৃহতে নমঃ কৃষ্ণায ৱেধসে ।
সাঙ্খ্যযোগৱিতানায ব্ৰহ্মণে পৰমাত্মনে ॥ ৩৯ ॥

দৰ্শনং ৱাং হি ভূতানাং দুষ্প্ৰাপং চাপ্যদুৰ্লভম্ ।
ৰজস্তমঃস্ৱভাৱানাং যন্নঃ প্ৰাপ্তৌ যদৃচ্ছযা ॥ ৪০ ॥

দৈত্যদানৱগন্ধৰ্ৱাঃ সিদ্ধৱিদ্যাধ্ৰচাৰণাঃ ।
যক্ষৰক্ষঃপিশাচাশ্চ ভূতপ্ৰমথনাযকাঃ ॥ ৪১ ॥

ৱিশুদ্ধসত্ত্ৱধাম্ন্যদ্ধা ত্ৱযি শাস্ত্ৰশৰীৰিণি ।
নিত্যং নিবদ্ধৱৈৰাস্তে ৱযং চান্যে চ তাদৃশাঃ ॥ ৪২ ॥

কেচনোদ্বদ্ধৱৈৰেণ ভক্ত্যা কেচন কামতঃ ।
ন তথা সত্ত্ৱসংৰব্ধাঃ সন্নিকৃষ্টাঃ সুৰাদযঃ ॥ ৪৩ ॥

ইদমিত্থমিতি প্ৰাযস্তৱ যোগেশ্ৱৰেশ্ৱৰ ।
ন ৱিদন্ত্যপি যোগেশা যোগমাযাং কুতো ৱযম্ ॥ ৪৪ ॥

তন্নঃ প্ৰসীদ নিৰপেক্ষৱিমৃগ্যযুষ্মত্-
পাদাৰৱিন্দধিষণান্যগৃহান্ধকূপাত্ ।
নিষ্ক্ৰম্য ৱিশ্ৱশৰণাঙ্ঘ্ৰযুপলব্ধৱৃত্তিঃ
শান্তো যথৈক উত সৰ্ৱসখৈশ্চৰামি ॥ ৪৫ ॥

শাধ্যস্মানীশিতৱ্যেশ নিষ্পাপান্ কুৰু নঃ প্ৰভো ।
পুমান্ যচ্ছ্ৰদ্ধযাতিষ্ঠংশ্চোদনাযা ৱিমুচ্যতে ॥ ৪৬ ॥

শ্ৰীভগৱানুৱাচ
আসন্মৰীচেঃ ষট্ পুত্ৰা ঊৰ্ণাযাং প্ৰথমেঽন্তৰে ।
দেৱাঃ কং জহসুৰ্ৱীক্ষ্য সুতং যভিতুমুদ্যতম্ ॥ ৪৭ ॥

তেনাসুৰীমগন্ যোনিমধুনাৱদ্যকৰ্মণা ।
হিৰণ্যকশিপোৰ্জাতা নীতাস্তে যোগমাযযা ॥ ৪৮ ॥

দেৱক্যা উদৰে জাতা ৰাজন্ কংসৱিহিংসিতাঃ ।
সা তান্ শোচত্যাত্মজান্ স্ৱাংস্ত ইমেঽধ্যাসতেঽন্তিকে ॥ ৪৯ ॥

ইত এতান্ প্ৰণেষ্যামো মাতৃশোকাপনুত্তযে ।
ততঃ শাপাদ্ ৱিনিৰ্মুক্তা লোকং যাস্যন্তি ৱিজ্ৱৰাঃ ॥ ৫০ ॥

স্মৰোদ্গীথঃ পৰিষ্ৱঙ্গঃ পতঙ্গঃ ক্ষুদ্ৰভৃদ্ ঘৃণী ।
ষডিমে মত্প্ৰসাদেন পুনৰ্যাস্যন্তি সদ্গতিম্ ॥ ৫১ ॥

ইত্যুক্ত্ৱা তান্ সমাদায ইন্দ্ৰসেনেন পূজিতৌ ।
পুনৰ্দ্ৱাৰৱতীমেত্য মাতুঃ পুত্ৰানযচ্ছতাম্ ॥ ৫২ ॥

তান্ দৃষ্ট্ৱা বালকান্ দেৱী পুত্ৰস্নেহস্নুতস্তনী ।
পৰিষ্ৱজ্যাঙ্কমাৰোপ্য মূৰ্ধ্ন্যজিঘ্ৰদভীক্ষ্ণশঃ ॥ ৫৩ ॥

অপাযযত্ স্তনং প্ৰীতা সুতস্পৰ্শপৰিস্নুতম্ ।
মোহিতা মাযযা ৱিষ্ণোৰ্যযা সৃষ্টিঃ প্ৰৱৰ্ততে ॥ ৫৪ ॥

পীত্ৱামৃতং পযস্তস্যাঃ পীতশেষং গদাভৃতঃ ।
নাৰাযণাঙ্গসংস্পৰ্শপ্ৰতিলব্ধাত্মদৰ্শনাঃ ॥ ৫৫ ॥

তে নমস্কৃত্য গোৱিন্দং দেৱকীং পিতৰং বলম্ ।
মিষতাং সৰ্ৱভূতানাং যযুৰ্ধাম দিৱৌকসাম্ ॥ ৫৬ ॥

তং দৃষ্ট্ৱা দেৱকী দেৱী মৃতাগমননিৰ্গমম্ ।
মেনে সুৱিস্মিতা মাযাং কৃষ্ণস্য ৰচিতাং নৃপ ॥ ৫৭ ॥

এৱংৱিধান্যদ্ভুতানি কৃষ্ণস্য পৰমাত্মনঃ ।
ৱীৰ্যাণ্যনন্তৱীৰ্যস্য সন্ত্যনন্তানি ভাৰত ॥ ৫৮ ॥

শ্ৰীসূত উৱাচ
য ইদমনুশৃণোতি শ্ৰাৱযেদ্ ৱা মুৰাৰে-
শ্চৰিতমমৃতকীৰ্তেৰ্ৱৰ্ণিতং ৱ্যাসপুত্ৰৈঃ ।
জগদঘভিদলং তদ্ভক্তসত্কৰ্ণপূৰং
ভগৱতি কৃতচিত্তো যাতি তত্ক্ষেমধাম ॥ ৫৯ ॥