శ్రీమద్భాగవతమ్ ౧౦.౮౫

శ్రీబాదరాయణిరువాచ
అథైకదాత్మజౌ ప్రాప్తౌ కృతపాదాభివన్దనౌ ।
వసుదేవోఽభినన్ద్యాహ ప్రీత్యా సఙ్కర్షణాచ్యుతౌ ॥ ౧ ॥

మునీనాం స వచః శ్రుత్వా పుత్రయోర్ధామసూచకమ్ ।
తద్వీర్యైర్జాతవిశ్రమ్భః పరిభాష్యాభ్యభాషత ॥ ౨ ॥

కృష్ణ కృష్ణ మహాయోగిన్ సఙ్కర్షణ సనాతన ।
జానే వామస్య యత్ సాక్షాత్ ప్రధానపురుషౌ పరౌ ॥ ౩ ॥

యత్ర యేన యతో యస్య యస్మై యద్ యద్ యథా యదా ।
స్యాదిదం భగవాన్ సాక్షాత్ ప్రధానపురుషేశ్వరః ॥ ౪ ॥

ఏతన్నానావిధం విశ్వమాత్మసృష్టమధోక్షజ ।
ఆత్మనానుప్రవిశ్యాత్మన్ ప్రాణో జీవో బిభర్ష్యజ ॥ ౫ ॥

ప్రాణాదీనాం విశ్వసృజాం శక్తయో యాః పరస్య తాః ।
పారతన్త్ర్యాద్ వైసాదృశ్యాద్ ద్వయోశ్చేష్టైవ చేష్టతామ్ ॥ ౬ ॥

కాన్తిస్తేజః ప్రభా సత్తా చన్ద్రాగ్న్యర్కర్క్షవిద్యుతామ్ ।
యత్ స్థైర్యం భూభృతాం భూమేర్వృత్తిర్గన్ధోఽర్థతో భవాన్ ॥ ౭ ॥

తర్పణం ప్రాణనమపాం దేవత్వం తాశ్చ తద్రసః ।
ఓజః సహో బలం చేష్టా గతిర్వాయోస్తవేశ్వర ॥ ౮ ॥

దిశాం త్వమవకాశోఽసి దిశః ఖం స్ఫోట ఆశ్రయః ।
నాదో వర్ణస్త్వమ్ ఓంకార ఆకృతీనాం పృథక్కృతిః ॥ ౯ ॥

ఇన్ద్రియం త్విన్ద్రియాణాం త్వం దేవాశ్చ తదనుగ్రహః ।
అవబోధో భవాన్ బుద్ధేర్జీవస్యానుస్మృతిః సతీ ॥ ౧౦ ॥

భూతానామసి భూతాదిరిన్ద్రియాణాం చ తైజసః ।
వైకారికో వికల్పానాం ప్రధానమనుశాయినమ్ ॥ ౧౧ ॥

నశ్వరేష్విహ భావేషు తదసి త్వమనశ్వరమ్ ।
యథా ద్రవ్యవికారేషు ద్రవ్యమాత్రం నిరూపితమ్ ॥ ౧౨ ॥

సత్త్వం రజస్తమ ఇతి గుణాస్తద్వృత్తయశ్చ యాః ।
త్వయ్యద్ధా బ్రహ్మణి పరే కల్పితా యోగమాయయా ॥ ౧౩ ॥

తస్మాన్న సన్త్యమీ భావా యర్హి త్వయి వికల్పితాః ।
త్వం చామీషు వికారేషు హ్యన్యదావ్యావహారికః ॥ ౧౪ ॥

గుణప్రవాహ ఏతస్మిన్నబుధాస్త్వఖిలాత్మనః ।
గతిం సూక్ష్మామబోధేన సంసరన్తీహ కర్మభిః ॥ ౧౫ ॥

యదృచ్ఛయా నృతాం ప్రాప్య సుకల్పామిహ దుర్లభామ్ ।
స్వార్థే ప్రమత్తస్య వయో గతం త్వన్మాయయేశ్వర ॥ ౧౬ ॥

అసావహం మమైవైతే దేహే చాస్యాన్వయాదిషు ।
స్నేహపాశైర్నిబధ్నాతి భవాన్ సర్వమిదం జగత్ ॥ ౧౭ ॥

యువాం న నః సుతౌ సాక్షాత్ ప్రధానపురుషేశ్వరౌ ।
భూభారక్షత్రక్షపణ అవతీర్ణౌ తథాత్థ హ ॥ ౧౮ ॥

తత్తే గతోఽస్మ్యరణమద్య పదారవిన్ద-
మాపన్నసంసృతిభయాపహమార్తబన్ధో ।
ఏతావతాలమలమిన్ద్రియలాలసేన
మర్త్యాత్మదృక్ త్వయి పరే యదపత్యబుద్ధిః ॥ ౧౯ ॥

సూతీగృహే నను జగాద భవానజో నౌ
సఞ్జజ్ఞ ఇత్యనుయుగం నిజధర్మగుప్త్యై ।
నానాతనూర్గగనవద్ విదధజ్జహాసి
కో వేద భూమ్న ఉరుగాయ విభూతిమాయామ్ ॥ ౨౦ ॥

శ్రీశుక ఉవాచ
ఆకర్ణ్యేత్థం పితుర్వాక్యం భగవాన్ సాత్వతర్షభః ।
ప్రత్యాహ ప్రశ్రయానమ్రః ప్రహసన్ శ్లక్ష్ణయా గిరా ॥ ౨౧ ॥

శ్రీభగవానువాచ
వచో వః సమవేతార్థం తాతైతదుపమన్మహే ।
యన్నః పుత్రాన్ సముద్దిశ్య తత్త్వగ్రామ ఉదాహృతః ॥ ౨౨ ॥

అహం యూయమసావార్య ఇమే చ ద్వారకౌకసః ।
సర్వేఽప్యేవం యదుశ్రేష్ఠ విమృగ్యాః సచరాచరమ్ ॥ ౨౩ ॥

ఆత్మా హ్యేకః స్వయంజ్యోతిర్నిత్యోఽన్యో నిర్గుణో గుణైః ।
ఆత్మసృష్టైస్తత్కృతేషు భూతేషు బహుధేయతే ॥ ౨౪ ॥

ఖం వాయుర్జ్యోతిరాపో భూస్తత్కృతేషు యథాశయమ్ ।
ఆవిస్తిరోఽల్పభూర్యేకో నానాత్వం యాత్యసావపి ॥ ౨౫ ॥

శ్రీశుక ఉవాచ
ఏవం భగవతా రాజన్ వసుదేవ ఉదాహృతః ।
శ్రుత్వా వినష్టనానాధీస్తూష్ణీం ప్రీతమనా అభూత్ ॥ ౨౬ ॥

అథ తత్ర కురుశ్రేష్ఠ దేవకీ సర్వదేవతా ।
శ్రుత్వానీతం గురోః పుత్రమాత్మజాభ్యాం సువిస్మితా ॥ ౨౭ ॥

కృష్ణరామౌ సమాశ్రావ్య పుత్రాన్ కంసవిహింసితాన్ ।
స్మరన్తీ కృపణం ప్రాహ వైక్లవ్యాదశ్రులోచనా ॥ ౨౮ ॥

శ్రీదేవక్యువాచ
రామ రామాప్రమేయాత్మన్ కృష్ణ యోగేశ్వరేశ్వర ।
వేదాహం వాం విశ్వసృజామీశ్వరావాదిపూరుషౌ ॥ ౨౯ ॥

కాలవిధ్వస్తసత్త్వానాం రాజ్ఞాముచ్ఛాస్త్రవర్తినామ్ ।
భూమేర్భారాయమాణానామవతీర్ణౌ కిలాద్య మే ॥ ౩౦ ॥

యస్యాంశాంశాంశభాగేన విశ్వోత్పత్తిలయోదయాః ।
భవన్తి కిల విశ్వాత్మంస్తం త్వాద్యాహం గతిం గతా ॥ ౩౧ ॥

చిరాన్మృతసుతాదానే గురుణా కిల చోదితౌ ।
ఆనిన్యథుః పితృస్థానాద్ గురవే గురుదక్షిణామ్ ॥ ౩౨ ॥

తథా మే కురుతం కామం యువాం యోగేశ్వరేశ్వరౌ ।
భోజరాజహతాన్ పుత్రాన్ కామయే ద్రష్టుమాహృతాన్ ॥ ౩౩ ॥

ఋషిరువాచ
ఏవం సఞ్చోదితౌ మాత్రా రామః కృష్ణశ్చ భారత ।
సుతలం సంవివిశతుర్యోగమాయాముపాశ్రితౌ ॥ ౩౪ ॥

తస్మిన్ ప్రవిష్టావుపలభ్య దైత్యరాడ్
విశ్వాత్మదైవం సుతరాం తథాత్మనః ।
తద్దర్శనాహ్లాదపరిప్లుతాశయః
సద్యః సముత్థాయ ననామ సాన్వయః ॥ ౩౫ ॥

తయోః సమానీయ వరాసనం ముదా
నివిష్టయోస్తత్ర మహాత్మనోస్తయోః ।
దధార పాదావవనిజ్య తజ్జలం
సవృన్ద ఆబ్రహ్మ పునద్ యదమ్బు హ ॥ ౩౬ ॥

సమర్హయామాస స తౌ విభూతిభి-
ర్మహార్హవస్త్రాభరణానులేపనైః ।
తామ్బూలదీపామృతభక్షణాదిభిః
స్వగోత్రవిత్తాత్మసమర్పణేన చ ॥ ౩౭ ॥

స ఇన్ద్రసేనో భగవత్పదామ్బుజం
బిభ్రన్ముహుః ప్రేమవిభిన్నయా ధియా ।
ఉవాచహానన్దజలాకులేక్షణః
ప్రహృష్టరోమా నృప గద్గదాక్షరమ్ ॥ ౩౮ ॥

బలిరువాచ
నమోఽనన్తాయ బృహతే నమః కృష్ణాయ వేధసే ।
సాఙ్ఖ్యయోగవితానాయ బ్రహ్మణే పరమాత్మనే ॥ ౩౯ ॥

దర్శనం వాం హి భూతానాం దుష్ప్రాపం చాప్యదుర్లభమ్ ।
రజస్తమఃస్వభావానాం యన్నః ప్రాప్తౌ యదృచ్ఛయా ॥ ౪౦ ॥

దైత్యదానవగన్ధర్వాః సిద్ధవిద్యాధ్రచారణాః ।
యక్షరక్షఃపిశాచాశ్చ భూతప్రమథనాయకాః ॥ ౪౧ ॥

విశుద్ధసత్త్వధామ్న్యద్ధా త్వయి శాస్త్రశరీరిణి ।
నిత్యం నిబద్ధవైరాస్తే వయం చాన్యే చ తాదృశాః ॥ ౪౨ ॥

కేచనోద్బద్ధవైరేణ భక్త్యా కేచన కామతః ।
న తథా సత్త్వసంరబ్ధాః సన్నికృష్టాః సురాదయః ॥ ౪౩ ॥

ఇదమిత్థమితి ప్రాయస్తవ యోగేశ్వరేశ్వర ।
న విదన్త్యపి యోగేశా యోగమాయాం కుతో వయమ్ ॥ ౪౪ ॥

తన్నః ప్రసీద నిరపేక్షవిమృగ్యయుష్మత్-
పాదారవిన్దధిషణాన్యగృహాన్ధకూపాత్ ।
నిష్క్రమ్య విశ్వశరణాఙ్ఘ్రయుపలబ్ధవృత్తిః
శాన్తో యథైక ఉత సర్వసఖైశ్చరామి ॥ ౪౫ ॥

శాధ్యస్మానీశితవ్యేశ నిష్పాపాన్ కురు నః ప్రభో ।
పుమాన్ యచ్ఛ్రద్ధయాతిష్ఠంశ్చోదనాయా విముచ్యతే ॥ ౪౬ ॥

శ్రీభగవానువాచ
ఆసన్మరీచేః షట్ పుత్రా ఊర్ణాయాం ప్రథమేఽన్తరే ।
దేవాః కం జహసుర్వీక్ష్య సుతం యభితుముద్యతమ్ ॥ ౪౭ ॥

తేనాసురీమగన్ యోనిమధునావద్యకర్మణా ।
హిరణ్యకశిపోర్జాతా నీతాస్తే యోగమాయయా ॥ ౪౮ ॥

దేవక్యా ఉదరే జాతా రాజన్ కంసవిహింసితాః ।
సా తాన్ శోచత్యాత్మజాన్ స్వాంస్త ఇమేఽధ్యాసతేఽన్తికే ॥ ౪౯ ॥

ఇత ఏతాన్ ప్రణేష్యామో మాతృశోకాపనుత్తయే ।
తతః శాపాద్ వినిర్ముక్తా లోకం యాస్యన్తి విజ్వరాః ॥ ౫౦ ॥

స్మరోద్గీథః పరిష్వఙ్గః పతఙ్గః క్షుద్రభృద్ ఘృణీ ।
షడిమే మత్ప్రసాదేన పునర్యాస్యన్తి సద్గతిమ్ ॥ ౫౧ ॥

ఇత్యుక్త్వా తాన్ సమాదాయ ఇన్ద్రసేనేన పూజితౌ ।
పునర్ద్వారవతీమేత్య మాతుః పుత్రానయచ్ఛతామ్ ॥ ౫౨ ॥

తాన్ దృష్ట్వా బాలకాన్ దేవీ పుత్రస్నేహస్నుతస్తనీ ।
పరిష్వజ్యాఙ్కమారోప్య మూర్ధ్న్యజిఘ్రదభీక్ష్ణశః ॥ ౫౩ ॥

అపాయయత్ స్తనం ప్రీతా సుతస్పర్శపరిస్నుతమ్ ।
మోహితా మాయయా విష్ణోర్యయా సృష్టిః ప్రవర్తతే ॥ ౫౪ ॥

పీత్వామృతం పయస్తస్యాః పీతశేషం గదాభృతః ।
నారాయణాఙ్గసంస్పర్శప్రతిలబ్ధాత్మదర్శనాః ॥ ౫౫ ॥

తే నమస్కృత్య గోవిన్దం దేవకీం పితరం బలమ్ ।
మిషతాం సర్వభూతానాం యయుర్ధామ దివౌకసామ్ ॥ ౫౬ ॥

తం దృష్ట్వా దేవకీ దేవీ మృతాగమననిర్గమమ్ ।
మేనే సువిస్మితా మాయాం కృష్ణస్య రచితాం నృప ॥ ౫౭ ॥

ఏవంవిధాన్యద్భుతాని కృష్ణస్య పరమాత్మనః ।
వీర్యాణ్యనన్తవీర్యస్య సన్త్యనన్తాని భారత ॥ ౫౮ ॥

శ్రీసూత ఉవాచ
య ఇదమనుశృణోతి శ్రావయేద్ వా మురారే-
శ్చరితమమృతకీర్తేర్వర్ణితం వ్యాసపుత్రైః ।
జగదఘభిదలం తద్భక్తసత్కర్ణపూరం
భగవతి కృతచిత్తో యాతి తత్క్షేమధామ ॥ ౫౯ ॥