śrī-bādarāyaṇir uvāca
athaikadātmajau prāptau
kṛta-pādābhivandanau
vasudevo ’bhinandyāha
prītyā saṅkarṣaṇācyutau
athaikadātmajau prāptau
kṛta-pādābhivandanau
vasudevo ’bhinandyāha
prītyā saṅkarṣaṇācyutau
munīnāṁ sa vacaḥ śrutvā
putrayor dhāma-sūcakam
tad-vīryair jāta-viśrambhaḥ
paribhāṣyābhyabhāṣata
putrayor dhāma-sūcakam
tad-vīryair jāta-viśrambhaḥ
paribhāṣyābhyabhāṣata
kṛṣṇa kṛṣṇa mahā-yogin
saṅkarṣaṇa sanātana
jāne vām asya yat sākṣāt
pradhāna-puruṣau parau
saṅkarṣaṇa sanātana
jāne vām asya yat sākṣāt
pradhāna-puruṣau parau
yatra yena yato yasya
yasmai yad yad yathā yadā
syād idaṁ bhagavān sākṣāt
pradhāna-puruṣeśvaraḥ
yasmai yad yad yathā yadā
syād idaṁ bhagavān sākṣāt
pradhāna-puruṣeśvaraḥ
etan nānā-vidhaṁ viśvam
ātma-sṛṣṭam adhokṣaja
ātmanānupraviśyātman
prāṇo jīvo bibharṣy aja
ātma-sṛṣṭam adhokṣaja
ātmanānupraviśyātman
prāṇo jīvo bibharṣy aja
prāṇādīnāṁ viśva-sṛjāṁ
śaktayo yāḥ parasya tāḥ
pāratantryād vaisādṛṣyād
dvayoś ceṣṭaiva ceṣṭatām
śaktayo yāḥ parasya tāḥ
pāratantryād vaisādṛṣyād
dvayoś ceṣṭaiva ceṣṭatām
kāntis tejaḥ prabhā sattā
candrāgny-arkarkṣa-vidyutām
yat sthairyaṁ bhū-bhṛtāṁ bhūmer
vṛttir gandho ’rthato bhavān
candrāgny-arkarkṣa-vidyutām
yat sthairyaṁ bhū-bhṛtāṁ bhūmer
vṛttir gandho ’rthato bhavān
tarpaṇaṁ prāṇanam apāṁ
deva tvaṁ tāś ca tad-rasaḥ
ojaḥ saho balaṁ ceṣṭā
gatir vāyos taveśvara
deva tvaṁ tāś ca tad-rasaḥ
ojaḥ saho balaṁ ceṣṭā
gatir vāyos taveśvara
diśāṁ tvam avakāśo ’si
diśaḥ khaṁ sphoṭa āśrayaḥ
nādo varṇas tvam oṁkāra
ākṛtīnāṁ pṛthak-kṛtiḥ
diśaḥ khaṁ sphoṭa āśrayaḥ
nādo varṇas tvam oṁkāra
ākṛtīnāṁ pṛthak-kṛtiḥ
indriyaṁ tv indriyāṇāṁ tvaṁ
devāś ca tad-anugrahaḥ
avabodho bhavān buddher
jīvasyānusmṛtiḥ satī
devāś ca tad-anugrahaḥ
avabodho bhavān buddher
jīvasyānusmṛtiḥ satī
bhūtānām asi bhūtādir
indriyāṇāṁ ca taijasaḥ
vaikāriko vikalpānāṁ
pradhānam anuśāyinam
indriyāṇāṁ ca taijasaḥ
vaikāriko vikalpānāṁ
pradhānam anuśāyinam
naśvareṣv iha bhāveṣu
tad asi tvam anaśvaram
yathā dravya-vikāreṣu
dravya-mātraṁ nirūpitam
tad asi tvam anaśvaram
yathā dravya-vikāreṣu
dravya-mātraṁ nirūpitam
sattvam rajas tama iti
guṇās tad-vṛttayaś ca yāḥ
tvayy addhā brahmaṇi pare
kalpitā yoga-māyayā
guṇās tad-vṛttayaś ca yāḥ
tvayy addhā brahmaṇi pare
kalpitā yoga-māyayā
tasmān na santy amī bhāvā
yarhi tvayi vikalpitāḥ
tvaṁ cāmīṣu vikāreṣu
hy anyadāvyāvahārikaḥ
yarhi tvayi vikalpitāḥ
tvaṁ cāmīṣu vikāreṣu
hy anyadāvyāvahārikaḥ
guṇa-pravāha etasminn
abudhās tv akhilātmanaḥ
gatiṁ sūkṣmām abodhena
saṁsarantīha karmabhiḥ
abudhās tv akhilātmanaḥ
gatiṁ sūkṣmām abodhena
saṁsarantīha karmabhiḥ
yadṛcchayā nṛtāṁ prāpya
su-kalpām iha durlabhām
svārthe pramattasya vayo
gataṁ tvan-māyayeśvara
su-kalpām iha durlabhām
svārthe pramattasya vayo
gataṁ tvan-māyayeśvara
asāv aham mamaivaite
dehe cāsyānvayādiṣu
sneha-pāśair nibadhnāti
bhavān sarvam idaṁ jagat
dehe cāsyānvayādiṣu
sneha-pāśair nibadhnāti
bhavān sarvam idaṁ jagat
yuvāṁ na naḥ sutau sākṣāt
pradhāna-puruṣeśvarau
bhū-bhāra-kṣatra-kṣapaṇa
avatīrṇau tathāttha ha
pradhāna-puruṣeśvarau
bhū-bhāra-kṣatra-kṣapaṇa
avatīrṇau tathāttha ha
tat te gato ’smy araṇam adya padāravindam
āpanna-saṁsṛti-bhayāpaham ārta-bandho
etāvatālam alam indriya-lālasena
martyātma-dṛk tvayi pare yad apatya-buddhiḥ
āpanna-saṁsṛti-bhayāpaham ārta-bandho
etāvatālam alam indriya-lālasena
martyātma-dṛk tvayi pare yad apatya-buddhiḥ
sūtī-gṛhe nanu jagāda bhavān ajo nau
sañjajña ity anu-yugaṁ nija-dharma-guptyai
nānā-tanūr gagana-vad vidadhaj jahāsi
ko veda bhūmna uru-gāya vibhūti-māyām
sañjajña ity anu-yugaṁ nija-dharma-guptyai
nānā-tanūr gagana-vad vidadhaj jahāsi
ko veda bhūmna uru-gāya vibhūti-māyām
śrī-śuka uvāca
ākarṇyetthaṁ pitur vākyaṁ
bhagavān sātvatarṣabhaḥ
pratyāha praśrayānamraḥ
prahasan ślakṣṇayā girā
ākarṇyetthaṁ pitur vākyaṁ
bhagavān sātvatarṣabhaḥ
pratyāha praśrayānamraḥ
prahasan ślakṣṇayā girā
śrī-bhagavān uvāca
vaco vaḥ samavetārthaṁ
tātaitad upamanmahe
yan naḥ putrān samuddiśya
tattva-grāma udāhṛtaḥ
vaco vaḥ samavetārthaṁ
tātaitad upamanmahe
yan naḥ putrān samuddiśya
tattva-grāma udāhṛtaḥ
ahaṁ yūyam asāv ārya
ime ca dvārakāukasaḥ
sarve ’py evaṁ yadu-śreṣṭha
vimṛgyāḥ sa-carācaram
ime ca dvārakāukasaḥ
sarve ’py evaṁ yadu-śreṣṭha
vimṛgyāḥ sa-carācaram
ātmā hy ekaḥ svayaṁ-jyotir
nityo ’nyo nirguṇo guṇaiḥ
ātma-sṛṣṭais tat-kṛteṣu
bhūteṣu bahudheyate
nityo ’nyo nirguṇo guṇaiḥ
ātma-sṛṣṭais tat-kṛteṣu
bhūteṣu bahudheyate
khaṁ vāyur jyotir āpo bhūs
tat-kṛteṣu yathāśayam
āvis-tiro-’lpa-bhūry eko
nānātvaṁ yāty asāv api
tat-kṛteṣu yathāśayam
āvis-tiro-’lpa-bhūry eko
nānātvaṁ yāty asāv api
śrī-śuka uvāca
evaṁ bhagavatā rājan
vasudeva udāhṛtaḥ
śrutvā vinaṣṭa-nānā-dhīs
tūṣṇīṁ prīta-manā abhūt
evaṁ bhagavatā rājan
vasudeva udāhṛtaḥ
śrutvā vinaṣṭa-nānā-dhīs
tūṣṇīṁ prīta-manā abhūt
atha tatra kuru-śreṣṭha
devakī sarva-devatā
śrutvānītaṁ guroḥ putram
ātmajābhyāṁ su-vismitā
devakī sarva-devatā
śrutvānītaṁ guroḥ putram
ātmajābhyāṁ su-vismitā
kṛṣṇa-rāmau samāśrāvya
putrān kaṁsa-vihiṁsitān
smarantī kṛpaṇaṁ prāha
vaiklavyād aśru-locanā
putrān kaṁsa-vihiṁsitān
smarantī kṛpaṇaṁ prāha
vaiklavyād aśru-locanā
śrī-devaky uvāca
rāma rāmāprameyātman
kṛṣṇa yogeśvareśvara
vedāhaṁ vāṁ viśva-sṛjām
īśvarāv ādi-pūruṣau
rāma rāmāprameyātman
kṛṣṇa yogeśvareśvara
vedāhaṁ vāṁ viśva-sṛjām
īśvarāv ādi-pūruṣau
kala-vidhvasta-sattvānāṁ
rājñām ucchāstra-vartinām
bhūmer bhārāyamāṇānām
avatīrṇau kilādya me
rājñām ucchāstra-vartinām
bhūmer bhārāyamāṇānām
avatīrṇau kilādya me
yasyāṁśāṁśāṁśa-bhāgena
viśvotpatti-layodayāḥ
bhavanti kila viśvātmaṁs
taṁ tvādyāhaṁ gatiṁ gatā
viśvotpatti-layodayāḥ
bhavanti kila viśvātmaṁs
taṁ tvādyāhaṁ gatiṁ gatā
cirān mṛta-sutādāne
guruṇā kila coditau
āninyathuḥ pitṛ-sthānād
gurave guru-dakṣiṇām
guruṇā kila coditau
āninyathuḥ pitṛ-sthānād
gurave guru-dakṣiṇām
tathā me kurutaṁ kāmaṁ
yuvāṁ yogeśvareśvarau
bhoja-rāja-hatān putrān
kāmaye draṣṭum āhṛtān
yuvāṁ yogeśvareśvarau
bhoja-rāja-hatān putrān
kāmaye draṣṭum āhṛtān
ṛṣir uvāca
evaṁ sañcoditau mātrā
rāmaḥ kṛṣṇaś ca bhārata
sutalaṁ saṁviviśatur
yoga-māyām upāśritau
evaṁ sañcoditau mātrā
rāmaḥ kṛṣṇaś ca bhārata
sutalaṁ saṁviviśatur
yoga-māyām upāśritau
tasmin praviṣṭāv upalabhya daitya-rāḍ
viśvātma-daivaṁ sutarāṁ tathātmanaḥ
tad-darśanāhlāda-pariplutāśayaḥ
sadyaḥ samutthāya nanāma sānvayaḥ
viśvātma-daivaṁ sutarāṁ tathātmanaḥ
tad-darśanāhlāda-pariplutāśayaḥ
sadyaḥ samutthāya nanāma sānvayaḥ
tayoḥ samānīya varāsanaṁ mudā
niviṣṭayos tatra mahātmanos tayoḥ
dadhāra pādāv avanijya taj jalaṁ
sa-vṛnda ā-brahma punad yad ambu ha
niviṣṭayos tatra mahātmanos tayoḥ
dadhāra pādāv avanijya taj jalaṁ
sa-vṛnda ā-brahma punad yad ambu ha
samarhayām āsa sa tau vibhūtibhir
mahārha-vastrābharaṇānulepanaiḥ
tāmbūla-dīpāmṛta-bhakṣaṇādibhiḥ
sva-gotra-vittātma-samarpaṇena ca
mahārha-vastrābharaṇānulepanaiḥ
tāmbūla-dīpāmṛta-bhakṣaṇādibhiḥ
sva-gotra-vittātma-samarpaṇena ca
sa indraseno bhagavat-padāmbujaṁ
bibhran muhuḥ prema-vibhinnayā dhiyā
uvāca hānanda-jalākulekṣaṇaḥ
prahṛṣṭa-romā nṛpa gadgadākṣaram
bibhran muhuḥ prema-vibhinnayā dhiyā
uvāca hānanda-jalākulekṣaṇaḥ
prahṛṣṭa-romā nṛpa gadgadākṣaram
balir uvāca
namo ’nantāya bṛhate
namaḥ kṛṣṇāya vedhase
sāṅkhya-yoga-vitānāya
brahmaṇe paramātmane
namo ’nantāya bṛhate
namaḥ kṛṣṇāya vedhase
sāṅkhya-yoga-vitānāya
brahmaṇe paramātmane
darśanaṁ vāṁ hi bhūtānāṁ
duṣprāpaṁ cāpy adurlabham
rajas-tamaḥ-svabhāvānāṁ
yan naḥ prāptau yadṛcchayā
duṣprāpaṁ cāpy adurlabham
rajas-tamaḥ-svabhāvānāṁ
yan naḥ prāptau yadṛcchayā
daitya-dānava-gandharvāḥ
siddha-vidyādhra-cāraṇāḥ
yakṣa-rakṣaḥ-piśācāś ca
bhūta-pramatha-nāyakāḥ
siddha-vidyādhra-cāraṇāḥ
yakṣa-rakṣaḥ-piśācāś ca
bhūta-pramatha-nāyakāḥ
viśuddha-sattva-dhāmny addhā
tvayi śāstra-śarīriṇi
nityaṁ nibaddha-vairās te
vayaṁ cānye ca tādṛśāḥ
tvayi śāstra-śarīriṇi
nityaṁ nibaddha-vairās te
vayaṁ cānye ca tādṛśāḥ
kecanodbaddha-vaireṇa
bhaktyā kecana kāmataḥ
na tathā sattva-saṁrabdhāḥ
sannikṛṣṭāḥ surādayaḥ
bhaktyā kecana kāmataḥ
na tathā sattva-saṁrabdhāḥ
sannikṛṣṭāḥ surādayaḥ
idam ittham iti prāyas
tava yogeśvareśvara
na vidanty api yogeśā
yoga-māyāṁ kuto vayam
tava yogeśvareśvara
na vidanty api yogeśā
yoga-māyāṁ kuto vayam
tan naḥ prasīda nirapekṣa-vimṛgya-yuṣmat
pādāravinda-dhiṣaṇānya-gṛhāndha-kūpāt
niṣkramya viśva-śaraṇāṅghry-upalabdha-vṛttiḥ
śānto yathaika uta sarva-sakhaiś carāmi
pādāravinda-dhiṣaṇānya-gṛhāndha-kūpāt
niṣkramya viśva-śaraṇāṅghry-upalabdha-vṛttiḥ
śānto yathaika uta sarva-sakhaiś carāmi
śādhy asmān īśitavyeśa
niṣpāpān kuru naḥ prabho
pumān yac chraddhayātiṣṭhaṁś
codanāyā vimucyate
niṣpāpān kuru naḥ prabho
pumān yac chraddhayātiṣṭhaṁś
codanāyā vimucyate
śrī-bhagavān uvāca
āsan marīceḥ ṣaṭ putrā
ūrṇāyāṁ prathame ’ntare
devāḥ kaṁ jahasur vīkṣya
sutaṁ yabhitum udyatam
āsan marīceḥ ṣaṭ putrā
ūrṇāyāṁ prathame ’ntare
devāḥ kaṁ jahasur vīkṣya
sutaṁ yabhitum udyatam
tenāsurīm agan yonim
adhunāvadya-karmaṇā
hiraṇyakaśipor jātā
nītās te yoga-māyayā
adhunāvadya-karmaṇā
hiraṇyakaśipor jātā
nītās te yoga-māyayā
devakyā udare jātā
rājan kaṁsa-vihiṁsitāḥ
sā tān śocaty ātmajān svāṁs
ta ime ’dhyāsate ’ntike
rājan kaṁsa-vihiṁsitāḥ
sā tān śocaty ātmajān svāṁs
ta ime ’dhyāsate ’ntike
ita etān praṇeṣyāmo
mātṛ-śokāpanuttaye
tataḥ śāpād vinirmaktā
lokaṁ yāsyanti vijvarāḥ
mātṛ-śokāpanuttaye
tataḥ śāpād vinirmaktā
lokaṁ yāsyanti vijvarāḥ
smarodgīthaḥ pariṣvaṅgaḥ
pataṅgaḥ kṣudrabhṛd ghṛṇī
ṣaḍ ime mat-prasādena
punar yāsyanti sad-gatim
pataṅgaḥ kṣudrabhṛd ghṛṇī
ṣaḍ ime mat-prasādena
punar yāsyanti sad-gatim
ity uktvā tān samādāya
indrasenena pūjitau
punar dvāravatīm etya
mātuḥ putrān ayacchatām
indrasenena pūjitau
punar dvāravatīm etya
mātuḥ putrān ayacchatām
tān dṛṣṭvā bālakān devī
putra-sneha-snuta-stanī
pariṣvajyāṅkam āropya
mūrdhny ajighrad abhīkṣṇaśaḥ
putra-sneha-snuta-stanī
pariṣvajyāṅkam āropya
mūrdhny ajighrad abhīkṣṇaśaḥ
apāyayat stanaṁ prītā
suta-sparśa-parisnutam
mohitā māyayā viṣṇor
yayā sṛṣṭiḥ pravartate
suta-sparśa-parisnutam
mohitā māyayā viṣṇor
yayā sṛṣṭiḥ pravartate
pītvāmṛtaṁ payas tasyāḥ
pīta-śeṣaṁ gadā-bhṛtaḥ
nārāyaṇāṅga-saṁsparśa-
pratilabdhātma-darśanāḥ
pīta-śeṣaṁ gadā-bhṛtaḥ
nārāyaṇāṅga-saṁsparśa-
pratilabdhātma-darśanāḥ
te namaskṛtya govindaṁ
devakīṁ pitaraṁ balam
miṣatāṁ sarva-bhūtānāṁ
yayur dhāma divaukasām
devakīṁ pitaraṁ balam
miṣatāṁ sarva-bhūtānāṁ
yayur dhāma divaukasām
taṁ dṛṣṭvā devakī devī
mṛtāgamana-nirgamam
mene su-vismitā māyāṁ
kṛṣṇasya racitāṁ nṛpa
mṛtāgamana-nirgamam
mene su-vismitā māyāṁ
kṛṣṇasya racitāṁ nṛpa
evaṁ-vidhāny adbhutāni
kṛṣṇasya paramātmanaḥ
vīryāṇy ananta-vīryasya
santy anantāni bhārata
kṛṣṇasya paramātmanaḥ
vīryāṇy ananta-vīryasya
santy anantāni bhārata
śrī-sūta uvāca
ya idam anuśṛṇoti śrāvayed vā murāreś
caritam amṛta-kīrter varṇitaṁ vyāsa-putraiḥ
jagad-agha-bhid alaṁ tad-bhakta-sat-karṇa-pūraṁ
bhagavati kṛta-citto yāti tat-kṣema-dhāma
ya idam anuśṛṇoti śrāvayed vā murāreś
caritam amṛta-kīrter varṇitaṁ vyāsa-putraiḥ
jagad-agha-bhid alaṁ tad-bhakta-sat-karṇa-pūraṁ
bhagavati kṛta-citto yāti tat-kṣema-dhāma
