śrī-rājovāca
brahman veditum icchāmaḥ
svasārāṁ rāma-kṛṣṇayoḥ
yathopayeme vijayo
yā mamāsīt pitāmahī
brahman veditum icchāmaḥ
svasārāṁ rāma-kṛṣṇayoḥ
yathopayeme vijayo
yā mamāsīt pitāmahī
śrī-śuka uvāca
arjunas tīrtha-yātrāyāṁ
paryaṭann avanīṁ prabhuḥ
gataḥ prabhāsam aśṛṇon
mātuleyīṁ sa ātmanaḥ
arjunas tīrtha-yātrāyāṁ
paryaṭann avanīṁ prabhuḥ
gataḥ prabhāsam aśṛṇon
mātuleyīṁ sa ātmanaḥ
duryodhanāya rāmas tāṁ
dāsyatīti na cāpare
tal-lipsuḥ sa yatir bhūtvā
tri-daṇḍī dvārakām agāt
dāsyatīti na cāpare
tal-lipsuḥ sa yatir bhūtvā
tri-daṇḍī dvārakām agāt
tatra vai vārṣitān māsān
avātsīt svārtha-sādhakaḥ
pauraiḥ sabhājito ’bhīkṣṇaṁ
rāmeṇājānatā ca saḥ
avātsīt svārtha-sādhakaḥ
pauraiḥ sabhājito ’bhīkṣṇaṁ
rāmeṇājānatā ca saḥ
ekadā gṛham ānīya
ātithyena nimantrya tam
śraddhayopahṛtaṁ bhaikṣyaṁ
balena bubhuje kila
ātithyena nimantrya tam
śraddhayopahṛtaṁ bhaikṣyaṁ
balena bubhuje kila
so ’paśyat tatra mahatīṁ
kanyāṁ vīra-mano-harām
prīty-utphullekṣaṇas tasyāṁ
bhāva-kṣubdhaṁ mano dadhe
kanyāṁ vīra-mano-harām
prīty-utphullekṣaṇas tasyāṁ
bhāva-kṣubdhaṁ mano dadhe
sāpi taṁ cakame vīkṣya
nārīṇāṁ hṛdayaṁ-gamam
hasantī vrīḍitāpaṅgī
tan-nyasta-hṛdayekṣaṇā
nārīṇāṁ hṛdayaṁ-gamam
hasantī vrīḍitāpaṅgī
tan-nyasta-hṛdayekṣaṇā
tāṁ paraṁ samanudhyāyann
antaraṁ prepsur arjunaḥ
na lebhe śaṁ bhramac-cittaḥ
kāmenāti-balīyasā
antaraṁ prepsur arjunaḥ
na lebhe śaṁ bhramac-cittaḥ
kāmenāti-balīyasā
mahatyāṁ deva-yātrāyāṁ
ratha-sthāṁ durga-nirgatāṁ
jahārānumataḥ pitroḥ
kṛṣṇasya ca mahā-rathaḥ
ratha-sthāṁ durga-nirgatāṁ
jahārānumataḥ pitroḥ
kṛṣṇasya ca mahā-rathaḥ
ratha-stho dhanur ādāya
śūrāṁś cārundhato bhaṭān
vidrāvya krośatāṁ svānāṁ
sva-bhāgaṁ mṛga-rāḍ iva
śūrāṁś cārundhato bhaṭān
vidrāvya krośatāṁ svānāṁ
sva-bhāgaṁ mṛga-rāḍ iva
tac chrutvā kṣubhito rāmaḥ
parvaṇīva mahārṇavaḥ
gṛhīta-pādaḥ kṛṣṇena
suhṛdbhiś cānusāntvitaḥ
parvaṇīva mahārṇavaḥ
gṛhīta-pādaḥ kṛṣṇena
suhṛdbhiś cānusāntvitaḥ
prāhiṇot pāribarhāṇi
vara-vadhvor mudā balaḥ
mahā-dhanopaskarebha-
rathāśva-nara-yoṣitaḥ
vara-vadhvor mudā balaḥ
mahā-dhanopaskarebha-
rathāśva-nara-yoṣitaḥ
śrī-śuka uvāca
kṛṣṇasyāsīd dvija-śreṣṭhaḥ
śrutadeva iti śrutaḥ
kṛṣṇaika-bhaktyā pūrṇārthaḥ
śāntaḥ kavir alampataḥ
kṛṣṇasyāsīd dvija-śreṣṭhaḥ
śrutadeva iti śrutaḥ
kṛṣṇaika-bhaktyā pūrṇārthaḥ
śāntaḥ kavir alampataḥ
sa uvāsa videheṣu
mithilāyāṁ gṛhāśramī
anīhayāgatāhārya-
nirvartita-nija-kriyaḥ
mithilāyāṁ gṛhāśramī
anīhayāgatāhārya-
nirvartita-nija-kriyaḥ
yātrā-mātraṁ tv ahar ahar
daivād upanamaty uta
nādhikaṁ tāvatā tuṣṭaḥ
kriyā cakre yathocitāḥ
daivād upanamaty uta
nādhikaṁ tāvatā tuṣṭaḥ
kriyā cakre yathocitāḥ
tathā tad-rāṣṭra-pālo ’ṅga
bahulāśva iti śrutaḥ
maithilo niraham-māna
ubhāv apy acyuta-priyau
bahulāśva iti śrutaḥ
maithilo niraham-māna
ubhāv apy acyuta-priyau
tayoḥ prasanno bhagavān
dārukeṇāhṛtaṁ ratham
āruhya sākaṁ munibhir
videhān prayayau prabhuḥ
dārukeṇāhṛtaṁ ratham
āruhya sākaṁ munibhir
videhān prayayau prabhuḥ
nārado vāmadevo ’triḥ
kṛṣṇo rāmo ’sito ’ruṇiḥ
ahaṁ bṛhaspatiḥ kaṇvo
maitreyaś cyavanādayaḥ
kṛṣṇo rāmo ’sito ’ruṇiḥ
ahaṁ bṛhaspatiḥ kaṇvo
maitreyaś cyavanādayaḥ
tatra tatra tam āyāntaṁ
paurā jānapadā nṛpa
upatasthuḥ sārghya-hastā
grahaiḥ sūryam ivoditam
paurā jānapadā nṛpa
upatasthuḥ sārghya-hastā
grahaiḥ sūryam ivoditam
ānarta-dhanva-kuru-jāṅgala-kaṅka-matsya-
pāñcāla-kunti-madhu-kekaya-kośalārṇāḥ
anye ca tan-mukha-sarojam udāra-hāsa-
snigdhekṣaṇaṁ nṛpa papur dṛśibhir nr-nāryaḥ
pāñcāla-kunti-madhu-kekaya-kośalārṇāḥ
anye ca tan-mukha-sarojam udāra-hāsa-
snigdhekṣaṇaṁ nṛpa papur dṛśibhir nr-nāryaḥ
tebhyaḥ sva-vīkṣaṇa-vinaṣṭa-tamisra-dṛgbhyaḥ
kṣemaṁ tri-loka-gurur artha-dṛśaṁ ca yacchan
śṛṇvan dig-anta-dhavalaṁ sva-yaśo ’śubha-ghnaṁ
gītaṁ surair nṛbhir agāc chanakair videhān
kṣemaṁ tri-loka-gurur artha-dṛśaṁ ca yacchan
śṛṇvan dig-anta-dhavalaṁ sva-yaśo ’śubha-ghnaṁ
gītaṁ surair nṛbhir agāc chanakair videhān
te ’cyutaṁ prāptam ākarṇya
paurā jānapadā nṛpa
abhīyur muditās tasmai
gṛhītārhaṇa-pāṇayaḥ
paurā jānapadā nṛpa
abhīyur muditās tasmai
gṛhītārhaṇa-pāṇayaḥ
dṛṣṭvā ta uttamaḥ-ślokaṁ
prīty-utphulānanāśayāḥ
kair dhṛtāñjalibhir nemuḥ
śruta-pūrvāṁs tathā munīn
prīty-utphulānanāśayāḥ
kair dhṛtāñjalibhir nemuḥ
śruta-pūrvāṁs tathā munīn
svānugrahāya samprāptaṁ
manvānau taṁ jagad-gurum
maithilaḥ śrutadevaś ca
pādayoḥ petatuḥ prabhoḥ
manvānau taṁ jagad-gurum
maithilaḥ śrutadevaś ca
pādayoḥ petatuḥ prabhoḥ
nyamantrayetāṁ dāśārham
ātithyena saha dvijaiḥ
maithilaḥ śrutadevaś ca
yugapat saṁhatāñjalī
ātithyena saha dvijaiḥ
maithilaḥ śrutadevaś ca
yugapat saṁhatāñjalī
bhagavāṁs tad abhipretya
dvayoḥ priya-cikīrṣayā
ubhayor āviśad geham
ubhābhyāṁ tad-alakṣitaḥ
dvayoḥ priya-cikīrṣayā
ubhayor āviśad geham
ubhābhyāṁ tad-alakṣitaḥ
śrāntān apy atha tān dūrāj
janakaḥ sva-gṛhāgatān
ānīteṣv āsanāgryeṣu
sukhāsīnān mahā-manāḥ
janakaḥ sva-gṛhāgatān
ānīteṣv āsanāgryeṣu
sukhāsīnān mahā-manāḥ
pravṛddha-bhaktyā uddharṣa-
hṛdayāsrāvilekṣaṇaḥ
natvā tad-aṅghrīn prakṣālya
tad-apo loka-pāvanīḥ
hṛdayāsrāvilekṣaṇaḥ
natvā tad-aṅghrīn prakṣālya
tad-apo loka-pāvanīḥ
sa-kuṭumbo vahan mūrdhnā
pūjayāṁ cakra īśvarān
gandha-mālyāmbarākalpa-
dhūpa-dīpārghya-go-vṛṣaiḥ
pūjayāṁ cakra īśvarān
gandha-mālyāmbarākalpa-
dhūpa-dīpārghya-go-vṛṣaiḥ
vācā madhurayā prīṇann
idam āhānna-tarpitān
pādāv aṅka-gatau viṣṇoḥ
saṁspṛśañ chanakair mudā
idam āhānna-tarpitān
pādāv aṅka-gatau viṣṇoḥ
saṁspṛśañ chanakair mudā
śrī-bahulāśva uvāca
bhavān hi sarva-bhūtānām
ātmā sākṣī sva-dṛg vibho
atha nas tvat-padāmbhojaṁ
smaratāṁ darśanaṁ gataḥ
bhavān hi sarva-bhūtānām
ātmā sākṣī sva-dṛg vibho
atha nas tvat-padāmbhojaṁ
smaratāṁ darśanaṁ gataḥ
sva-vacas tad ṛtaṁ kartum
asmad-dṛg-gocaro bhavān
yad ātthaikānta-bhaktān me
nānantaḥ śrīr ajaḥ priyaḥ
asmad-dṛg-gocaro bhavān
yad ātthaikānta-bhaktān me
nānantaḥ śrīr ajaḥ priyaḥ
ko nu tvac-caraṇāmbhojam
evaṁ-vid visṛjet pumān
niṣkiñcanānāṁ śāntānāṁ
munīnāṁ yas tvam ātma-daḥ
evaṁ-vid visṛjet pumān
niṣkiñcanānāṁ śāntānāṁ
munīnāṁ yas tvam ātma-daḥ
yo ’vatīrya yador vaṁśe
nṛṇāṁ saṁsaratām iha
yaśo vitene tac-chāntyai
trai-lokya-vṛjināpaham
nṛṇāṁ saṁsaratām iha
yaśo vitene tac-chāntyai
trai-lokya-vṛjināpaham
namas tubhyaṁ bhagavate
kṛṣṇāyākuṇṭha-medhase
nārāyaṇāya ṛṣaye
su-śāntaṁ tapa īyuṣe
kṛṣṇāyākuṇṭha-medhase
nārāyaṇāya ṛṣaye
su-śāntaṁ tapa īyuṣe
dināni katicid bhūman
gṛhān no nivasa dvijaiḥ
sametaḥ pāda-rajasā
punīhīdaṁ nimeḥ kulam
gṛhān no nivasa dvijaiḥ
sametaḥ pāda-rajasā
punīhīdaṁ nimeḥ kulam
ity upāmantrito rājñā
bhagavāḻ loka-bhāvanaḥ
uvāsa kurvan kalyāṇaṁ
mithilā-nara-yoṣitām
bhagavāḻ loka-bhāvanaḥ
uvāsa kurvan kalyāṇaṁ
mithilā-nara-yoṣitām
śrutadevo ’cyutaṁ prāptaṁ
sva-gṛhāñ janako yathā
natvā munīn su-saṁhṛṣṭo
dhunvan vāso nanarta ha
sva-gṛhāñ janako yathā
natvā munīn su-saṁhṛṣṭo
dhunvan vāso nanarta ha
tṛṇa-pīṭha-bṛṣīṣv etān
ānīteṣūpaveśya saḥ
svāgatenābhinandyāṅghrīn
sa-bhāryo ’vanije mudā
ānīteṣūpaveśya saḥ
svāgatenābhinandyāṅghrīn
sa-bhāryo ’vanije mudā
tad-ambhasā mahā-bhāga
ātmānaṁ sa-gṛhānvayam
snāpayāṁ cakra uddharṣo
labdha-sarva-manorathaḥ
ātmānaṁ sa-gṛhānvayam
snāpayāṁ cakra uddharṣo
labdha-sarva-manorathaḥ
phalārhaṇośīra-śivāmṛtāmbubhir
mṛdā surabhyā tulasī-kuśāmbuyaiḥ
ārādhayām āsa yathopapannayā
saparyayā sattva-vivardhanāndhasā
mṛdā surabhyā tulasī-kuśāmbuyaiḥ
ārādhayām āsa yathopapannayā
saparyayā sattva-vivardhanāndhasā
sa tarkayām āsa kuto mamānv abhūt
gṛhāndha-kūpe patitasya saṅgamaḥ
yaḥ sarva-tīrthāspada-pāda-reṇubhiḥ
kṛṣṇena cāsyātma-niketa-bhūsuraiḥ
gṛhāndha-kūpe patitasya saṅgamaḥ
yaḥ sarva-tīrthāspada-pāda-reṇubhiḥ
kṛṣṇena cāsyātma-niketa-bhūsuraiḥ
sūpaviṣṭān kṛtātithyān
śrutadeva upasthitaḥ
sa-bhārya-svajanāpatya
uvācāṅghry-abhimarśanaḥ
śrutadeva upasthitaḥ
sa-bhārya-svajanāpatya
uvācāṅghry-abhimarśanaḥ
śrutadeva uvāca
nādya no darśanaṁ prāptaḥ
paraṁ parama-pūruṣaḥ
yarhīdaṁ śaktibhiḥ sṛṣṭvā
praviṣṭo hy ātma-sattayā
nādya no darśanaṁ prāptaḥ
paraṁ parama-pūruṣaḥ
yarhīdaṁ śaktibhiḥ sṛṣṭvā
praviṣṭo hy ātma-sattayā
yathā śayānaḥ puruṣo
manasaivātma-māyayā
sṛṣṭvā lokaṁ paraṁ svāpnam
anuviśyāvabhāsate
manasaivātma-māyayā
sṛṣṭvā lokaṁ paraṁ svāpnam
anuviśyāvabhāsate
śṛṇvatāṁ gadatāṁ śaśvad
arcatāṁ tvābhivandatām
ṇṛṇāṁ saṁvadatām antar
hṛdi bhāsy amalātmanām
arcatāṁ tvābhivandatām
ṇṛṇāṁ saṁvadatām antar
hṛdi bhāsy amalātmanām
hṛdi-stho ’py ati-dūra-sthaḥ
karma-vikṣipta-cetasām
ātma-śaktibhir agrāhyo
’py anty upeta-guṇātmanām
karma-vikṣipta-cetasām
ātma-śaktibhir agrāhyo
’py anty upeta-guṇātmanām
namo ’stu te ’dhyātma-vidāṁ parātmane
anātmane svātma-vibhakta-mṛtyave
sa-kāraṇākāraṇa-liṅgam īyuṣe
sva-māyayāsaṁvṛta-ruddha-dṛṣṭaye
anātmane svātma-vibhakta-mṛtyave
sa-kāraṇākāraṇa-liṅgam īyuṣe
sva-māyayāsaṁvṛta-ruddha-dṛṣṭaye
sa tvaṁ śādhi sva-bhṛtyān naḥ
kiṁ deva karavāma he
etad-anto nṛṇāṁ kleśo
yad bhavān akṣi-gocaraḥ
kiṁ deva karavāma he
etad-anto nṛṇāṁ kleśo
yad bhavān akṣi-gocaraḥ
śrī-śuka uvāca
tad-uktam ity upākarṇya
bhagavān praṇatārti-hā
gṛhītvā pāṇinā pāṇiṁ
prahasaṁs tam uvāca ha
tad-uktam ity upākarṇya
bhagavān praṇatārti-hā
gṛhītvā pāṇinā pāṇiṁ
prahasaṁs tam uvāca ha
śrī-bhagavān uvāca
brahmaṁs te ’nugrahārthāya
samprāptān viddhy amūn munīn
sañcaranti mayā lokān
punantaḥ pāda-reṇubhiḥ
brahmaṁs te ’nugrahārthāya
samprāptān viddhy amūn munīn
sañcaranti mayā lokān
punantaḥ pāda-reṇubhiḥ
devāḥ kṣetrāṇi tīrthāni
darśana-sparśanārcanaiḥ
śanaiḥ punanti kālena
tad apy arhattamekṣayā
darśana-sparśanārcanaiḥ
śanaiḥ punanti kālena
tad apy arhattamekṣayā
brāhmaṇo janmanā śreyān
sarveṣām prāṇinām iha
tapasā vidyayā tuṣṭyā
kim u mat-kalayā yutaḥ
sarveṣām prāṇinām iha
tapasā vidyayā tuṣṭyā
kim u mat-kalayā yutaḥ
na brāhmaṇān me dayitaṁ
rūpam etac catur-bhujam
sarva-veda-mayo vipraḥ
sarva-deva-mayo hy aham
rūpam etac catur-bhujam
sarva-veda-mayo vipraḥ
sarva-deva-mayo hy aham
duṣprajñā aviditvaivam
avajānanty asūyavaḥ
guruṁ māṁ vipram ātmānam
arcādāv ijya-dṛṣṭayaḥ
avajānanty asūyavaḥ
guruṁ māṁ vipram ātmānam
arcādāv ijya-dṛṣṭayaḥ
carācaram idaṁ viśvaṁ
bhāvā ye cāsya hetavaḥ
mad-rūpāṇīti cetasy
ādhatte vipro mad-īkṣayā
bhāvā ye cāsya hetavaḥ
mad-rūpāṇīti cetasy
ādhatte vipro mad-īkṣayā
tasmād brahma-ṛṣīn etān
brahman mac-chraddhayārcaya
evaṁ ced arcito ’smy addhā
nānyathā bhūri-bhūtibhiḥ
brahman mac-chraddhayārcaya
evaṁ ced arcito ’smy addhā
nānyathā bhūri-bhūtibhiḥ
śrī-śuka uvāca
sa itthaṁ prabhunādiṣṭaḥ
saha-kṛṣṇān dvijottamān
ārādhyaikātma-bhāvena
maithilaś cāpa sad-gatim
sa itthaṁ prabhunādiṣṭaḥ
saha-kṛṣṇān dvijottamān
ārādhyaikātma-bhāvena
maithilaś cāpa sad-gatim
evaṁ sva-bhaktayo rājan
bhagavān bhakta-bhaktimān
uṣitvādiśya san-mārgaṁ
punar dvāravatīm agāt
bhagavān bhakta-bhaktimān
uṣitvādiśya san-mārgaṁ
punar dvāravatīm agāt