Lord Krishna

શ્રીમદ્ભાગવતમ્ ૧૦.૮૬

(Srimad Bhagavatam Canto 10, Chapter 86 — Subhadrā Won, and Two Devotees Honoured in Gujarati)

Vyasa

Also known as brahman veditumicchama svasaram ramakrsnayo

Subhadrā Won, and Two Devotees Honoured. Śrīmad Bhāgavatam Canto 10, Chapter 86 (The Life of Kṛṣṇa), 59 verses in Sanskrit with transliteration in 9 scripts.

શ્રીરાજોવાચ
બ્રહ્મન્ વેદિતુમિચ્છામઃ સ્વસારાં રામકૃષ્ણયોઃ ।
યથોપયેમે વિજયો યા મમાસીત્ પિતામહી ॥ ૧ ॥
શ્રીશુક ઉવાચ
અર્જુનસ્તીર્થયાત્રાયાં પર્યટન્નવનીં પ્રભુઃ ।
ગતઃ પ્રભાસમશૃણોન્માતુલેયીં સ આત્મનઃ ॥ ૨ ॥
દુર્યોધનાય રામસ્તાં દાસ્યતીતિ ન ચાપરે ।
તલ્લિપ્સુઃ સ યતિર્ભૂત્વા ત્રિદણ્ડી દ્વારકામગાત્ ॥ ૩ ॥
તત્ર વૈ વાર્ષિતાન્ માસાનવાત્સીત્ સ્વાર્થસાધકઃ ।
પૌરૈઃ સભાજિતોઽભીક્ષ્ણં રામેણાજાનતા ચ સઃ ॥ ૪ ॥
એકદા ગૃહમાનીય આતિથ્યેન નિમન્ત્ર્ય તમ્ ।
શ્રદ્ધયોપહૃતં ભૈક્ષ્યં બલેન બુભુજે કિલ ॥ ૫ ॥
સોઽપશ્યત્તત્ર મહતીં કન્યાં વીરમનોહરામ્ ।
પ્રીત્યુત્ફુલ્લેક્ષણસ્તસ્યાં ભાવક્ષુબ્ધં મનો દધે ॥ ૬ ॥
સાપિ તં ચકમે વીક્ષ્ય નારીણાં હૃદયંગમમ્ ।
હસન્તી વ્રીડિતાપાઙ્ગી તન્ન્યસ્તહૃદયેક્ષણા ॥ ૭ ॥
તાં પરં સમનુધ્યાયન્નન્તરં પ્રેપ્સુરર્જુનઃ ।
ન લેભે શં ભ્રમચ્ચિત્તઃ કામેનાતિબલીયસા ॥ ૮ ॥
મહત્યાં દેવયાત્રાયાં રથસ્થાં દુર્ગનિર્ગતામ્ ।
જહારાનુમતઃ પિત્રોઃ કૃષ્ણસ્ય ચ મહારથઃ ॥ ૯ ॥
રથસ્થો ધનુરાદાય શૂરાંશ્ચારુન્ધતો ભટાન્ ।
વિદ્રાવ્ય ક્રોશતાં સ્વાનાં સ્વભાગં મૃગરાડિવ ॥ ૧૦ ॥
તચ્છ્રુત્વા ક્ષુભિતો રામઃ પર્વણીવ મહાર્ણવઃ ।
ગૃહીતપાદઃ કૃષ્ણેન સુહૃદ્ભિશ્ચાનુસાન્ત્વિતઃ ॥ ૧૧ ॥
પ્રાહિણોત્ પારિબર્હાણિ વરવધ્વોર્મુદા બલઃ ।
મહાધનોપસ્કરેભરથાશ્વનરયોષિતઃ ॥ ૧૨ ॥
શ્રીશુક ઉવાચ
કૃષ્ણસ્યાસીદ્ દ્વિજશ્રેષ્ઠઃ શ્રુતદેવ ઇતિ શ્રુતઃ ।
કૃષ્ણૈકભક્ત્યા પૂર્ણાર્થઃ શાન્તઃ કવિરલમ્પટઃ ॥ ૧૩ ॥
સ ઉવાસ વિદેહેષુ મિથિલાયાં ગૃહાશ્રમી ।
અનીહયાગતાહાર્યનિર્વર્તિતનિજક્રિયઃ ॥ ૧૪ ॥
યાત્રામાત્રં ત્વહરહર્દૈવાદુપનમત્યુત ।
નાધિકં તાવતા તુષ્ટઃ ક્રિયા ચક્રે યથોચિતાઃ ॥ ૧૫ ॥
તથા તદ્રાષ્ટ્રપાલોઽઙ્ગ બહુલાશ્વ ઇતિ શ્રુતઃ ।
મૈથિલો નિરહમ્માન ઉભાવપ્યચ્યુતપ્રિયૌ ॥ ૧૬ ॥
તયોઃ પ્રસન્નો ભગવાન્ દારુકેણાહૃતં રથમ્ ।
આરુહ્ય સાકં મુનિભિર્વિદેહાન્ પ્રયયૌ પ્રભુઃ ॥ ૧૭ ॥
નારદો વામદેવોઽત્રિઃ કૃષ્ણો રામોઽસિતોઽરુણિઃ ।
અહં બૃહસ્પતિઃ કણ્વો મૈત્રેયશ્ચ્યવનાદયઃ ॥ ૧૮ ॥
તત્ર તત્ર તમાયાન્તં પૌરા જાનપદા નૃપ ।
ઉપતસ્થુઃ સાર્ઘ્યહસ્તા ગ્રહૈઃ સૂર્યમિવોદિતમ્ ॥ ૧૯ ॥
આનર્તધન્વકુરુજાઙ્ગલકઙ્કમત્સ્ય-
પાઞ્ચાલકુન્તિમધુકેકયકોશલાર્ણાઃ ।
અન્યે ચ તન્મુખસરોજમુદારહાસ-
સ્નિગ્ધેક્ષણં નૃપ પપુર્દૃશિભિર્નૃનાર્યઃ ॥ ૨૦ ॥
તેભ્યઃ સ્વવીક્ષણવિનષ્ટતમિસ્રદૃગ્ભ્યઃ
ક્ષેમં ત્રિલોકગુરુરર્થદૃશં ચ યચ્છન્ ।
શૃણ્વન્ દિગન્તધવલં સ્વયશોઽશુભઘ્નં
ગીતં સુરૈર્નૃભિરગાચ્છનકૈર્વિદેહાન્ ॥ ૨૧ ॥
તેઽચ્યુતં પ્રાપ્તમાકર્ણ્ય પૌરા જાનપદા નૃપ ।
અભીયુર્મુદિતાસ્તસ્મૈ ગૃહીતાર્હણપાણયઃ ॥ ૨૨ ॥
દૃષ્ટ્વા ત ઉત્તમઃશ્લોકં પ્રીત્યુત્ફુલાનનાશયાઃ ।
કૈર્ધૃતાઞ્જલિભિર્નેમુઃ શ્રુતપૂર્વાંસ્તથા મુનીન્ ॥ ૨૩ ॥
સ્વાનુગ્રહાય સમ્પ્રાપ્તં મન્વાનૌ તં જગદ્ગુરુમ્ ।
મૈથિલઃ શ્રુતદેવશ્ચ પાદયોઃ પેતતુઃ પ્રભોઃ ॥ ૨૪ ॥
ન્યમન્ત્રયેતાં દાશાર્હમાતિથ્યેન સહ દ્વિજૈઃ ।
મૈથિલઃ શ્રુતદેવશ્ચ યુગપત્ સંહતાઞ્જલી ॥ ૨૫ ॥
ભગવાંસ્તદભિપ્રેત્ય દ્વયોઃ પ્રિયચિકીર્ષયા ।
ઉભયોરાવિશદ્ ગેહમુભાભ્યાં તદલક્ષિતઃ ॥ ૨૬ ॥
શ્રાન્તાનપ્યથ તાન્ દૂરાજ્જનકઃ સ્વગૃહાગતાન્ ।
આનીતેષ્વાસનાગ્ર્યેષુ સુખાસીનાન્ મહામનાઃ ॥ ૨૭ ॥
પ્રવૃદ્ધભક્ત્યા ઉદ્ધર્ષહૃદયાસ્રાવિલેક્ષણઃ ।
નત્વા તદઙ્ઘ્રીન્ પ્રક્ષાલ્ય તદપો લોકપાવનીઃ ॥ ૨૮ ॥
સકુટુમ્બો વહન્ મૂર્ધ્ના પૂજયાં ચક્ર ઈશ્વરાન્ ।
ગન્ધમાલ્યામ્બરાકલ્પધૂપદીપાર્ઘ્યગોવૃષૈઃ ॥ ૨૯ ॥
વાચા મધુરયા પ્રીણન્નિદમાહાન્નતર્પિતાન્ ।
પાદાવઙ્કગતૌ વિષ્ણોઃ સંસ્પૃશઞ્છનકૈર્મુદા ॥ ૩૦ ॥
શ્રીબહુલાશ્વ ઉવાચ
ભવાન્ હિ સર્વભૂતાનામાત્મા સાક્ષી સ્વદૃગ્ વિભો ।
અથ નસ્ત્વત્પદામ્ભોજં સ્મરતાં દર્શનં ગતઃ ॥ ૩૧ ॥
સ્વવચસ્તદૃતં કર્તુમસ્મદ્દૃગ્ગોચરો ભવાન્ ।
યદાત્થૈકાન્તભક્તાન્ મે નાનન્તઃ શ્રીરજઃ પ્રિયઃ ॥ ૩૨ ॥
કો નુ ત્વચ્ચરણામ્ભોજમેવંવિદ્ વિસૃજેત્ પુમાન્ ।
નિષ્કિઞ્ચનાનાં શાન્તાનાં મુનીનાં યસ્ત્વમાત્મદઃ ॥ ૩૩ ॥
યોઽવતીર્ય યદોર્વંશે નૃણાં સંસરતામિહ ।
યશો વિતેને તચ્છાન્ત્યૈ ત્રૈલોક્યવૃજિનાપહમ્ ॥ ૩૪ ॥
નમસ્તુભ્યં ભગવતે કૃષ્ણાયાકુણ્ઠમેધસે ।
નારાયણાય ઋષયે સુશાન્તં તપ ઈયુષે ॥ ૩૫ ॥
દિનાનિ કતિચિદ્ ભૂમન્ ગૃહાન્ નો નિવસ દ્વિજૈઃ ।
સમેતઃ પાદરજસા પુનીહીદં નિમેઃ કુલમ્ ॥ ૩૬ ॥
ઇત્યુપામન્ત્રિતો રાજ્ઞા ભગવાલ્ઁ લોકભાવનઃ ।
ઉવાસ કુર્વન્ કલ્યાણં મિથિલાનરયોષિતામ્ ॥ ૩૭ ॥
શ્રુતદેવોઽચ્યુતં પ્રાપ્તં સ્વગૃહાઞ્જનકો યથા ।
નત્વા મુનીન્ સુસંહૃષ્ટો ધુન્વન્ વાસો નનર્ત હ ॥ ૩૮ ॥
તૃણપીઠબૃષીષ્વેતાનાનીતેષૂપવેશ્ય સઃ ।
સ્વાગતેનાભિનન્દ્યાઙ્ઘ્રીન્ સભાર્યોઽવનિજે મુદા ॥ ૩૯ ॥
તદમ્ભસા મહાભાગ આત્માનં સગૃહાન્વયમ્ ।
સ્નાપયાં ચક્ર ઉદ્ધર્ષો લબ્ધસર્વમનોરથઃ ॥ ૪૦ ॥
ફલાર્હણોશીરશિવામૃતામ્બુભિ-
ર્મૃદા સુરભ્યા તુલસીકુશામ્બુજૈઃ ।
આરાધયામાસ યથોપપન્નયા
સપર્યયા સત્ત્વવિવર્ધનાન્ધસા ॥ ૪૧ ॥
સ તર્કયામાસ કુતો મમાન્વભૂત્
ગૃહાન્ધકૂપે પતિતસ્ય સઙ્ગમઃ ।
યઃ સર્વતીર્થાસ્પદપાદરેણુભિઃ
કૃષ્ણેન ચાસ્યાત્મનિકેતભૂસુરૈઃ ॥ ૪૨ ॥
સૂપવિષ્ટાન્ કૃતાતિથ્યાન્ શ્રુતદેવ ઉપસ્થિતઃ ।
સભાર્યસ્વજનાપત્ય ઉવાચાઙ્ઘ્ર્યભિમર્શનઃ ॥ ૪૩ ॥
શ્રુતદેવ ઉવાચ
નાદ્ય નો દર્શનં પ્રાપ્તઃ પરં પરમપૂરુષઃ ।
યર્હીદં શક્તિભિઃ સૃષ્ટ્વા પ્રવિષ્ટો હ્યાત્મસત્તયા ॥ ૪૪ ॥
યથા શયાનઃ પુરુષો મનસૈવાત્મમાયયા ।
સૃષ્ટ્વા લોકં પરં સ્વાપ્નમનુવિશ્યાવભાસતે ॥ ૪૫ ॥
શૃણ્વતાં ગદતાં શશ્વદર્ચતાં ત્વાભિવન્દતામ્ ।
નૃણાં સંવદતામન્તર્હૃદિ ભાસ્યમલાત્મનામ્ ॥ ૪૬ ॥
હૃદિસ્થોઽપ્યતિદૂરસ્થઃ કર્મવિક્ષિપ્તચેતસામ્ ।
આત્મશક્તિભિરગ્રાહ્યોઽપ્યન્ત્યુપેતગુણાત્મનામ્ ॥ ૪૭ ॥
નમોઽસ્તુ તેઽધ્યાત્મવિદાં પરાત્મને
અનાત્મને સ્વાત્મવિભક્તમૃત્યવે ।
સકારણાકારણલિઙ્ગમીયુષે
સ્વમાયયાસંવૃતરુદ્ધદૃષ્ટયે ॥ ૪૮ ॥
સ ત્વં શાધિ સ્વભૃત્યાન્ નઃ કિં દેવ કરવામ હે ।
એતદન્તો નૃણાં ક્લેશો યદ્ ભવાનક્ષિગોચરઃ ॥ ૪૯ ॥
શ્રીશુક ઉવાચ
તદુક્તમિત્યુપાકર્ણ્ય ભગવાન્ પ્રણતાર્તિહા ।
ગૃહીત્વા પાણિના પાણિં પ્રહસંસ્તમુવાચ હ ॥ ૫૦ ॥
શ્રીભગવાનુવાચ
બ્રહ્મંસ્તેઽનુગ્રહાર્થાય સમ્પ્રાપ્તાન્ વિદ્ધ્યમૂન્ મુનીન્ ।
સઞ્ચરન્તિ મયા લોકાન્ પુનન્તઃ પાદરેણુભિઃ ॥ ૫૧ ॥
દેવાઃ ક્ષેત્રાણિ તીર્થાનિ દર્શનસ્પર્શનાર્ચનૈઃ ।
શનૈઃ પુનન્તિ કાલેન તદપ્યર્હત્તમેક્ષયા ॥ ૫૨ ॥
બ્રાહ્મણો જન્મના શ્રેયાન્ સર્વેષાં પ્રાણિનામિહ ।
તપસા વિદ્યયા તુષ્ટ્યા કિમુ મત્કલયા યુતઃ ॥ ૫૩ ॥
ન બ્રાહ્મણાન્મે દયિતં રૂપમેતચ્ચતુર્ભુજમ્ ।
સર્વવેદમયો વિપ્રઃ સર્વદેવમયો હ્યહમ્ ॥ ૫૪ ॥
દુષ્પ્રજ્ઞા અવિદિત્વૈવમવજાનન્ત્યસૂયવઃ ।
ગુરું માં વિપ્રમાત્માનમર્ચાદાવિજ્યદૃષ્ટયઃ ॥ ૫૫ ॥
ચરાચરમિદં વિશ્વં ભાવા યે ચાસ્ય હેતવઃ ।
મદ્રૂપાણીતિ ચેતસ્યાધત્તે વિપ્રો મદીક્ષયા ॥ ૫૬ ॥
તસ્માદ્ બ્રહ્મઋષીનેતાન્ બ્રહ્મન્ મચ્છ્રદ્ધયાર્ચય ।
એવં ચેદર્ચિતોઽસ્મ્યદ્ધા નાન્યથા ભૂરિભૂતિભિઃ ॥ ૫૭ ॥
શ્રીશુક ઉવાચ
સ ઇત્થં પ્રભુનાદિષ્ટઃ સહકૃષ્ણાન્ દ્વિજોત્તમાન્ ।
આરાધ્યૈકાત્મભાવેન મૈથિલશ્ચાપ સદ્ગતિમ્ ॥ ૫૮ ॥
એવં સ્વભક્તયો રાજન્ ભગવાન્ ભક્તભક્તિમાન્ ।
ઉષિત્વાદિશ્ય સન્માર્ગં પુનર્દ્વારવતીમગાત્ ॥ ૫૯ ॥

Explore More