Lord Krishna

શ્રીમદ્ભાગવતમ્ ૧૦.૮૯

(Srimad Bhagavatam Canto 10, Chapter 89 — The Brāhmaṇa's Sons Recovered Beyond the Worlds in Gujarati)

Vyasa

Also known as sarasvatyastate rajannrsaya satramasata

The Brāhmaṇa's Sons Recovered Beyond the Worlds. Śrīmad Bhāgavatam Canto 10, Chapter 89 (The Life of Kṛṣṇa), 66 verses in Sanskrit with transliteration in 9 scripts.

#of 66
શ્રીશુક ઉવાચ
સરસ્વત્યાસ્તટે રાજન્નૃષયઃ સત્રમાસત ।
વિતર્કઃ સમભૂત્તેષાં ત્રિષ્વધીશેષુ કો મહાન્ ॥ ૧ ॥
તસ્ય જિજ્ઞાસયા તે વૈ ભૃગું બ્રહ્મસુતં નૃપ ।
તજ્જ્ઞપ્ત્યૈ પ્રેષયામાસુઃ સોઽભ્યગાદ્ બ્રહ્મણઃ સભામ્ ॥ ૨ ॥
ન તસ્મૈ પ્રહ્વણં સ્તોત્રં ચક્રે સત્ત્વપરીક્ષયા ।
તસ્મૈ ચુક્રોધ ભગવાન્ પ્રજ્વલન્ સ્વેન તેજસા ॥ ૩ ॥
સ આત્મન્યુત્થિતં મન્યુમાત્મજાયાત્મના પ્રભુઃ ।
અશીશમદ્ યથા વહ્નિં સ્વયોન્યા વારિણાત્મભૂઃ ॥ ૪ ॥
તતઃ કૈલાસમગમત્ સ તં દેવો મહેશ્વરઃ ।
પરિરબ્ધું સમારેભ ઉત્થાય ભ્રાતરં મુદા ॥ ૫ ॥
નૈચ્છત્ત્વમસ્યુત્પથગ ઇતિ દેવશ્ચુકોપ હ ।
શૂલમુદ્યમ્ય તં હન્તુમારેભે તિગ્મલોચનઃ ॥ ૬ ॥
પતિત્વા પાદયોર્દેવી સાન્ત્વયામાસ તં ગિરા ।
અથો જગામ વૈકુણ્ઠં યત્ર દેવો જનાર્દનઃ ॥ ૭ ॥
શયાનં શ્રિય ઉત્સઙ્ગે પદા વક્ષસ્યતાડયત્ ।
તત ઉત્થાય ભગવાન્ સહ લક્ષ્મ્યા સતાં ગતિઃ ॥ ૮ ॥
સ્વતલ્પાદવરુહ્યાથ નનામ શિરસા મુનિમ્ ।
આહ તે સ્વાગતં બ્રહ્મન્ નિષીદાત્રાસને ક્ષણમ્ ।
અજાનતામાગતાન્ વઃ ક્ષન્તુમર્હથ નઃ પ્રભો ॥ ૯ ॥
પુનીહિ સહલોકં માં લોકપાલાંશ્ચ મદ્ગતાન્ ।
પાદોદકેન ભવતસ્તીર્થાનાં તીર્થકારિણા ॥ ૧૦ ॥
અદ્યાહં ભગવઁલ્લક્ષ્મ્યા આસમેકાન્તભાજનમ્ ।
વત્સ્યત્યુરસિ મે ભૂતિર્ભવત્પાદહતાંહસઃ ॥ ૧૧ ॥
શ્રીશુક ઉવાચ
એવં બ્રુવાણે વૈકુણ્ઠે ભૃગુસ્તન્મન્દ્રયા ગિરા ।
નિર્વૃતસ્તર્પિતસ્તૂષ્ણીં ભક્ત્યુત્કણ્ઠોઽશ્રુલોચનઃ ॥ ૧૨ ॥
પુનશ્ચ સત્રમાવ્રજ્ય મુનીનાં બ્રહ્મવાદિનામ્ ।
સ્વાનુભૂતમશેષેણ રાજન્ ભૃગુરવર્ણયત્ ॥ ૧૩ ॥
તન્નિશમ્યાથ મુનયો વિસ્મિતા મુક્તસંશયાઃ ।
ભૂયાંસં શ્રદ્દધુર્વિષ્ણું યતઃ શાન્તિર્યતોઽભયમ્ ॥ ૧૪ ॥
ધર્મઃ સાક્ષાદ્ યતો જ્ઞાનં વૈરાગ્યં ચ તદન્વિતમ્ ।
ઐશ્વર્યં ચાષ્ટધા યસ્માદ્ યશશ્ચાત્મમલાપહમ્ ॥ ૧૫ ॥
મુનીનાં ન્યસ્તદણ્ડાનાં શાન્તાનાં સમચેતસામ્ ।
અકિઞ્ચનાનાં સાધૂનાં યમાહુઃ પરમાં ગતિમ્ ॥ ૧૬ ॥
સત્ત્વં યસ્ય પ્રિયા મૂર્તિર્બ્રાહ્મણાસ્ત્વિષ્ટદેવતાઃ ।
ભજન્ત્યનાશિષઃ શાન્તા યં વા નિપુણબુદ્ધયઃ ॥ ૧૭ ॥
ત્રિવિધાકૃતયસ્તસ્ય રાક્ષસા અસુરાઃ સુરાઃ ।
ગુણિન્યા માયયા સૃષ્ટાઃ સત્ત્વં તત્તીર્થસાધનમ્ ॥ ૧૮ ॥
શ્રીશુક ઉવાચ
ઇત્થં સારસ્વતા વિપ્રા નૃણાં સંશયનુત્તયે ।
પુરુષસ્ય પદામ્ભોજસેવયા તદ્ગતિં ગતાઃ ॥ ૧૯ ॥
શ્રીસૂત ઉવાચ
ઇત્યેતન્મુનિતનયાસ્યપદ્મગન્ધ-
પીયૂષં ભવભયભિત્ પરસ્ય પુંસઃ ।
સુશ્લોકં શ્રવણપુટૈઃ પિબત્યભીક્ષ્ણં
પાન્થોઽધ્વભ્રમણપરિશ્રમં જહાતિ ॥ ૨૦ ॥
શ્રીશુક ઉવાચ
એકદા દ્વારવત્યાં તુ વિપ્રપત્ન્યાઃ કુમારકઃ ।
જાતમાત્રો ભુવં સ્પૃષ્ટ્વા મમાર કિલ ભારત ॥ ૨૧ ॥
વિપ્રો ગૃહીત્વા મૃતકં રાજદ્વાર્યુપધાય સઃ ।
ઇદં પ્રોવાચ વિલપન્નાતુરો દીનમાનસઃ ॥ ૨૨ ॥
બ્રહ્મદ્વિષઃ શઠધિયો લુબ્ધસ્ય વિષયાત્મનઃ ।
ક્ષત્રબન્ધોઃ કર્મદોષાત્ પઞ્ચત્વં મે ગતોઽર્ભકઃ ॥ ૨૩ ॥
હિંસાવિહારં નૃપતિં દુઃશીલમજિતેન્દ્રિયમ્ ।
પ્રજા ભજન્ત્યઃ સીદન્તિ દરિદ્રા નિત્યદુઃખિતાઃ ॥ ૨૪ ॥
એવં દ્વિતીયં વિપ્રર્ષિસ્તૃતીયં ત્વેવમેવ ચ ।
વિસૃજ્ય સ નૃપદ્વારિ તાં ગાથાં સમગાયત ॥ ૨૫ ॥
તામર્જુન ઉપશ્રુત્ય કર્હિચિત્ કેશવાન્તિકે ।
પરેતે નવમે બાલે બ્રાહ્મણં સમભાષત ॥ ૨૬ ॥
કિંસ્વિદ્ બ્રહ્મંસ્ત્વન્નિવાસે ઇહ નાસ્તિ ધનુર્ધરઃ ।
રાજન્યબન્ધુરેતે વૈ બ્રાહ્મણાઃ સત્રમાસતે ॥ ૨૭ ॥
ધનદારાત્મજાપૃક્તા યત્ર શોચન્તિ બ્રાહ્મણાઃ ।
તે વૈ રાજન્યવેષેણ નટા જીવન્ત્યસુમ્ભરાઃ ॥ ૨૮ ॥
અહં પ્રજાઃ વાં ભગવન્ રક્ષિષ્યે દીનયોરિહ ।
અનિસ્તીર્ણપ્રતિજ્ઞોઽગ્નિં પ્રવેક્ષ્યે હતકલ્મષઃ ॥ ૨૯ ॥
શ્રીબ્રાહ્મણ ઉવાચ
સઙ્કર્ષણો વાસુદેવઃ પ્રદ્યુમ્નો ધન્વિનાં વરઃ ।
અનિરુદ્ધોઽપ્રતિરથો ન ત્રાતું શક્નુવન્તિ યત્ ॥ ૩૦ ॥
તત્ કથં નુ ભવાન્ કર્મ દુષ્કરં જગદીશ્વરૈઃ ।
ત્વં ચિકીર્ષસિ બાલિશ્યાત્ તન્ન શ્રદ્દધ્મહે વયમ્ ॥ ૩૧ ॥
શ્રીઅર્જુન ઉવાચ
નાહં સઙ્કર્ષણો બ્રહ્મન્ ન કૃષ્ણઃ કાર્ષ્ણિરેવ ચ ।
અહં વા અર્જુનો નામ ગાણ્ડીવં યસ્ય વૈ ધનુઃ ॥ ૩૨ ॥
માવમંસ્થા મમ બ્રહ્મન્ વીર્યં ત્ર્યમ્બકતોષણમ્ ।
મૃત્યું વિજિત્ય પ્રધને આનેષ્યે તે પ્રજાઃ પ્રભો ॥ ૩૩ ॥
એવં વિશ્રમ્ભિતો વિપ્રઃ ફાલ્ગુનેન પરન્તપ ।
જગામ સ્વગૃહં પ્રીતઃ પાર્થવીર્યં નિશામયન્ ॥ ૩૪ ॥
પ્રસૂતિકાલ આસન્ને ભાર્યાયા દ્વિજસત્તમઃ ।
પાહિ પાહિ પ્રજાં મૃત્યોરિત્યાહાર્જુનમાતુરઃ ॥ ૩૫ ॥
સ ઉપસ્પૃશ્ય શુચ્યમ્ભો નમસ્કૃત્ય મહેશ્વરમ્ ।
દિવ્યાન્યસ્ત્રાણિ સંસ્મૃત્ય સજ્યં ગાણ્ડીવમાદદે ॥ ૩૬ ॥
ન્યરુણત્ સૂતિકાગારં શરૈર્નાનાસ્ત્રયોજિતૈઃ ।
તિર્યગૂર્ધ્વમધઃ પાર્થશ્ચકાર શરપઞ્જરમ્ ॥ ૩૭ ॥
તતઃ કુમારઃ સઞ્જાતો વિપ્રપત્ન્યા રુદન્મુહુઃ ।
સદ્યોઽદર્શનમાપેદે સશરીરો વિહાયસા ॥ ૩૮ ॥
તદાહ વિપ્રો વિજયં વિનિન્દન્ કૃષ્ણસન્નિધૌ ।
મૌઢ્યં પશ્યત મે યોઽહં શ્રદ્દધે ક્લીબકત્થનમ્ ॥ ૩૯ ॥
ન પ્રદ્યુમ્નો નાનિરુદ્ધો ન રામો ન ચ કેશવઃ ।
યસ્ય શેકુઃ પરિત્રાતું કોઽન્યસ્તદવિતેશ્વરઃ ॥ ૪૦ ॥
ધિગર્જુનં મૃષાવાદં ધિગાત્મશ્લાઘિનો ધનુઃ ।
દૈવોપસૃષ્ટં યો મૌઢ્યાદાનિનીષતિ દુર્મતિઃ ॥ ૪૧ ॥
એવં શપતિ વિપ્રર્ષૌ વિદ્યામાસ્થાય ફાલ્ગુનઃ ।
યયૌ સંયમનીમાશુ યત્રાસ્તે ભગવાન્ યમઃ ॥ ૪૨ ॥
વિપ્રાપત્યમચક્ષાણસ્તત ઐન્દ્રીમગાત્ પુરીમ્ ।
આગ્નેયીં નૈઋર્તીં સૌમ્યાં વાયવ્યાં વારુણીમથ ।
રસાતલં નાકપૃષ્ઠં ધિષ્ણ્યાન્યન્યાન્યુદાયુધઃ ॥ ૪૩ ॥
તતોઽલબ્ધદ્વિજસુતો હ્યનિસ્તીર્ણપ્રતિશ્રુતઃ ।
અગ્નિં વિવિક્ષુઃ કૃષ્ણેન પ્રત્યુક્તઃ પ્રતિષેધતા ॥ ૪૪ ॥
દર્શયે દ્વિજસૂનૂંસ્તે માવજ્ઞાત્માનમાત્મના ।
યે તે નઃ કીર્તિં વિમલાં મનુષ્યાઃ સ્થાપયિષ્યન્તિ ॥ ૪૫ ॥
ઇતિ સમ્ભાષ્ય ભગવાનર્જુનેન સહેશ્વરઃ ।
દિવ્યં સ્વરથમાસ્થાય પ્રતીચીં દિશમાવિશત્ ॥ ૪૬ ॥
સપ્ત દ્વીપાન્ સસિન્ધૂંશ્ચ સપ્તસપ્તગિરીનથ ।
લોકાલોકં તથાતીત્ય વિવેશ સુમહત્તમઃ ॥ ૪૭ ॥
તત્રાશ્વાઃ શૈબ્યસુગ્રીવમેઘપુષ્પબલાહકાઃ ।
તમસિ ભ્રષ્ટગતયો બભૂવુર્ભરતર્ષભ ॥ ૪૮ ॥
તાન્ દૃષ્ટ્વા ભગવાન્ કૃષ્ણો મહાયોગેશ્વરેશ્વરઃ ।
સહસ્રાદિત્યસઙ્કાશં સ્વચક્રં પ્રાહિણોત્ પુરઃ ॥ ૪૯ ॥
તમઃ સુઘોરં ગહનં કૃતં મહદ્
વિદારયદ્ ભૂરિતરેણ રોચિષા ।
મનોજવં નિર્વિવિશે સુદર્શનં
ગુણચ્યુતો રામશરો યથા ચમૂઃ ॥ ૫૦ ॥
દ્વારેણ ચક્રાનુપથેન તત્તમઃ
પરં પરં જ્યોતિરનન્તપારમ્ ।
સમશ્નુવાનં પ્રસમીક્ષ્ય ફાલ્ગુનઃ
પ્રતાડિતાક્ષો પિદધેઽક્ષિણી ઉભે ॥ ૫૧ ॥
તતઃ પ્રવિષ્ટઃ સલિલં નભસ્વતા
બલીયસૈજદ્ બૃહદૂર્મિભૂષણમ્ ।
તત્રાદ્ભુતં વૈ ભવનં દ્યુમત્તમં
ભ્રાજન્મણિસ્તમ્ભસહસ્રશોભિતમ્ ॥ ૫૨ ॥
તસ્મિન્ મહાભોગમનન્તમદ્ભુતં
સહસ્રમૂર્ધન્યફણામણિદ્યુભિઃ ।
વિભ્રાજમાનં દ્વિગુણેક્ષણોલ્બણં
સિતાચલાભં શિતિકણ્ઠજિહ્વમ્ ॥ ૫૩ ॥
દદર્શ તદ્ભોગસુખાસનં વિભું
મહાનુભાવં પુરુષોત્તમોત્તમમ્ ।
સાન્દ્રામ્બુદાભં સુપિશઙ્ગવાસસં
પ્રસન્નવક્ત્રં રુચિરાયતેક્ષણમ્ ॥ ૫૪ ॥
મહામણિવ્રાતકિરીટકુણ્ડલ-
પ્રભાપરિક્ષિપ્તસહસ્રકુન્તલમ્ ।
પ્રલમ્બચાર્વષ્ટભુજં સકૌસ્તુભં
શ્રીવત્સલક્ષ્મં વનમાલયા વૃતમ્ ॥ ૫૫ ॥
સુનન્દનન્દપ્રમુખૈઃ સ્વપાર્ષદૈ-
શ્ચક્રાદિભિર્મૂર્તિધરૈર્નિજાયુધૈઃ ।
પુષ્ટ્યા શ્રિયા કીર્ત્યજયાખિલર્ધિભિ-
ર્નિષેવ્યમાનં પરમેષ્ઠિનાં પતિમ્ ॥ ૫૬ ॥
વવન્દ આત્માનમનન્તમચ્યુતો
જિષ્ણુશ્ચ તદ્દર્શનજાતસાધ્વસઃ ।
તાવાહ ભૂમા પરમેષ્ઠિનાં પ્રભુ-
ર્બદ્ધાઞ્જલી સસ્મિતમૂર્જયા ગિરા ॥ ૫૭ ॥
દ્વિજાત્મજા મે યુવયોર્દિદૃક્ષુણા
મયોપનીતા ભુવિ ધર્મગુપ્તયે ।
કલાવતીર્ણાવવનેર્ભરાસુરાન્
હત્વેહ ભૂયસ્ત્વરયેતમન્તિ મે ॥ ૫૮ ॥
પૂર્ણકામાવપિ યુવાં નરનારાયણાવૃષી ।
ધર્મમાચરતાં સ્થિત્યૈ ઋષભૌ લોકસઙ્ગ્રહમ્ ॥ ૫૯ ॥
ઇત્યાદિષ્ટૌ ભગવતા તૌ કૃષ્ણૌ પરમેષ્ઠિના ।
ૐ ઇત્યાનમ્ય ભૂમાનમાદાય દ્વિજદારકાન્ ॥ ૬૦ ॥
ન્યવર્તેતાં સ્વકં ધામ સમ્પ્રહૃષ્ટૌ યથાગતમ્ ।
વિપ્રાય દદતુઃ પુત્રાન્ યથારૂપં યથાવયઃ ॥ ૬૧ ॥
નિશામ્ય વૈષ્ણવં ધામ પાર્થઃ પરમવિસ્મિતઃ ।
યત્કિઞ્ચિત્ પૌરુષં પુંસાં મેને કૃષ્ણાનુકમ્પિતમ્ ॥ ૬૨ ॥
ઇતીદૃશાન્યનેકાનિ વીર્યાણીહ પ્રદર્શયન્ ।
બુભુજે વિષયાન્ ગ્રામ્યાનીજે ચાત્યુર્જિતૈર્મખૈઃ ॥ ૬૩ ॥
પ્રવવર્ષાખિલાન્ કામાન્ પ્રજાસુ બ્રાહ્મણાદિષુ ।
યથાકાલં યથૈવેન્દ્રો ભગવાન્ શ્રૈષ્ઠ્યમાસ્થિતઃ ॥ ૬૪ ॥
હત્વા નૃપાનધર્મિષ્ઠાન્ ઘાતયિત્વાર્જુનાદિભિઃ ।
અઞ્જસા વર્તયામાસ ધર્મં ધર્મસુતાદિભિઃ ॥ ૬૫ ॥
હત્વા નૃપાનધર્મિષ્ઠાન્ ઘાતયિત્વાર્જુનાદિભિઃ ।
અઞ્જસા વર્તયામાસ ધર્મં ધર્મસુતાદિભિઃ

Explore More