ஶ்ரீபகவாநுவாச
ய ஏதாந் மத்பதோ ஹித்வா பக்திஜ்ஞாநக்ரியாத்மகாந் ।
க்ஷுத்ராந் காமாம்ஶ்சலைஃ ப்ராணைர்ஜுஷந்தஃ ஸம்ஸரந்தி தே ॥ ௧ ॥
ய ஏதாந் மத்பதோ ஹித்வா பக்திஜ்ஞாநக்ரியாத்மகாந் ।
க்ஷுத்ராந் காமாம்ஶ்சலைஃ ப்ராணைர்ஜுஷந்தஃ ஸம்ஸரந்தி தே ॥ ௧ ॥
ஸ்வே ஸ்வே'திகாரே யா நிஷ்டா ஸ குணஃ பரிகீர்திதஃ ।
விபர்யயஸ்து தோஷஃ ஸ்யாதுபயோரேஷ நிஶ்சயஃ ॥ ௨ ॥
விபர்யயஸ்து தோஷஃ ஸ்யாதுபயோரேஷ நிஶ்சயஃ ॥ ௨ ॥
ஶுத்த்யஶுத்தீ விதீயேதே ஸமாநேஷ்வபி வஸ்துஷு ।
த்ரவ்யஸ்ய விசிகித்ஸார்தம் குணதோஷௌ ஶுபாஶுபௌ ।
தர்மார்தம் வ்யவஹாரார்தம் யாத்ரார்தமிதி சாநக ॥ ௩ ॥
த்ரவ்யஸ்ய விசிகித்ஸார்தம் குணதோஷௌ ஶுபாஶுபௌ ।
தர்மார்தம் வ்யவஹாரார்தம் யாத்ரார்தமிதி சாநக ॥ ௩ ॥
தர்ஶிதோ'யம் மயாசாரோ தர்மமுத்வஹதாம் துரம் ॥ ௪ ॥
பூம்யம்ப்வக்ந்யநிலாகாஶா பூதாநாம் பஞ்சதாதவஃ ।
ஆப்ரஹ்மஸ்தாவராதீநாம் ஶாரீரா ஆத்மஸம்யுதாஃ ॥ ௫ ॥
ஆப்ரஹ்மஸ்தாவராதீநாம் ஶாரீரா ஆத்மஸம்யுதாஃ ॥ ௫ ॥
வேதேந நாமரூபாணி விஷமாணி ஸமேஷ்வபி ।
தாதுஷூத்தவ கல்ப்யந்த ஏதேஷாம் ஸ்வார்தஸித்தயே ॥ ௬ ॥
தாதுஷூத்தவ கல்ப்யந்த ஏதேஷாம் ஸ்வார்தஸித்தயே ॥ ௬ ॥
தேஶகாலாதிபாவாநாம் வஸ்தூநாம் மம ஸத்தம ।
குணதோஷௌ விதீயேதே நியமார்தம் ஹி கர்மணாம் ॥ ௭ ॥
குணதோஷௌ விதீயேதே நியமார்தம் ஹி கர்மணாம் ॥ ௭ ॥
அக்ரு'ஷ்ணஸாரோ தேஶாநாமப்ரஹ்மண்யோ'ஶுசிர்பவேத் ।
க்ரு'ஷ்ணஸாரோ'ப்யஸௌவீரகீகடாஸம்ஸ்க்ரு'தேரிணம் ॥ ௮ ॥
க்ரு'ஷ்ணஸாரோ'ப்யஸௌவீரகீகடாஸம்ஸ்க்ரு'தேரிணம் ॥ ௮ ॥
கர்மண்யோ குணவாந் காலோ த்ரவ்யதஃ ஸ்வத ஏவ வா ।
யதோ நிவர்ததே கர்ம ஸ தோஷோ'கர்மகஃ ஸ்ம்ரு'தஃ ॥ ௯ ॥
யதோ நிவர்ததே கர்ம ஸ தோஷோ'கர்மகஃ ஸ்ம்ரு'தஃ ॥ ௯ ॥
த்ரவ்யஸ்ய ஶுத்த்யஶுத்தீ ச த்ரவ்யேண வசநேந ச ।
ஸம்ஸ்காரேணாத காலேந மஹத்வால்பதயாதவா ॥ ௧௦ ॥
ஸம்ஸ்காரேணாத காலேந மஹத்வால்பதயாதவா ॥ ௧௦ ॥
ஶக்த்யாஶக்த்யாத வா புத்த்யா ஸம்ரு'த்த்யா ச யதாத்மநே ।
அகம் குர்வந்தி ஹி யதா தேஶாவஸ்தாநுஸாரதஃ ॥ ௧௧ ॥
அகம் குர்வந்தி ஹி யதா தேஶாவஸ்தாநுஸாரதஃ ॥ ௧௧ ॥
தாந்யதார்வஸ்திதந்தூநாம் ரஸதைஜஸசர்மணாம் ।
காலவாய்வக்நிம்ரு'த்தோயைஃ பார்திவாநாம் யுதாயுதைஃ ॥ ௧௨ ॥
காலவாய்வக்நிம்ரு'த்தோயைஃ பார்திவாநாம் யுதாயுதைஃ ॥ ௧௨ ॥
அமேத்யலிப்தம் யத் யேந கந்தலேபம் வ்யபோஹதி ।
பஜதே ப்ரக்ரு'திம் தஸ்ய தச்சௌசம் தாவதிஷ்யதே ॥ ௧௩ ॥
பஜதே ப்ரக்ரு'திம் தஸ்ய தச்சௌசம் தாவதிஷ்யதே ॥ ௧௩ ॥
ஸ்நாநதாநதபோ'வஸ்தாவீர்யஸம்ஸ்காரகர்மபிஃ ।
மத்ஸ்ம்ரு'த்யா சாத்மநஃ ஶௌசம் ஶுத்தஃ கர்மாசரேத்த்விஜஃ ॥ ௧௪ ॥
மத்ஸ்ம்ரு'த்யா சாத்மநஃ ஶௌசம் ஶுத்தஃ கர்மாசரேத்த்விஜஃ ॥ ௧௪ ॥
மந்த்ரஸ்ய ச பரிஜ்ஞாநம் கர்மஶுத்திர்மதர்பணம் ।
தர்மஃ ஸம்பத்யதே ஷட்பிரதர்மஸ்து விபர்யயஃ ॥ ௧௫ ॥
தர்மஃ ஸம்பத்யதே ஷட்பிரதர்மஸ்து விபர்யயஃ ॥ ௧௫ ॥
க்வசித் குணோ'பி தோஷஃ ஸ்யாத் தோஷோ'பி விதிநா குணஃ ।
குணதோஷார்தநியமஸ்தத்பிதாமேவ பாததே ॥ ௧௬ ॥
குணதோஷார்தநியமஸ்தத்பிதாமேவ பாததே ॥ ௧௬ ॥
ஸமாநகர்மாசரணம் பதிதாநாம் ந பாதகம் ।
ஔத்பத்திகோ குணஃ ஸங்கோ ந ஶயாநஃ பதத்யதஃ ॥ ௧௭ ॥
ஔத்பத்திகோ குணஃ ஸங்கோ ந ஶயாநஃ பதத்யதஃ ॥ ௧௭ ॥
யதோ யதோ நிவர்தேத விமுச்யேத ததஸ்ததஃ ।
ஏஷ தர்மோ ந்ரு'ணாம் க்ஷேமஃ ஶோகமோஹபயாபஹஃ ॥ ௧௮ ॥
ஏஷ தர்மோ ந்ரு'ணாம் க்ஷேமஃ ஶோகமோஹபயாபஹஃ ॥ ௧௮ ॥
விஷயேஷு குணாத்யாஸாத் பும்ஸஃ ஸங்கஸ்ததோ பவேத் ।
ஸங்காத்தத்ர பவேத் காமஃ காமாதேவ கலிர்ந்ரு'ணாம் ॥ ௧௯ ॥
ஸங்காத்தத்ர பவேத் காமஃ காமாதேவ கலிர்ந்ரு'ணாம் ॥ ௧௯ ॥
கலேர்துர்விஷஹஃ க்ரோதஸ்தமஸ்தமநுவர்ததே ।
தமஸா க்ரஸ்யதே பும்ஸஶ்சேதநா வ்யாபிநீ த்ருதம் ॥ ௨௦ ॥
தமஸா க்ரஸ்யதே பும்ஸஶ்சேதநா வ்யாபிநீ த்ருதம் ॥ ௨௦ ॥
தயா விரஹிதஃ ஸாதோ ஜந்துஃ ஶூந்யாய கல்பதே ।
ததோ'ஸ்ய ஸ்வார்தவிப்ரம்ஶோ மூர்ச்சிதஸ்ய ம்ரு'தஸ்ய ச ॥ ௨௧ ॥
ததோ'ஸ்ய ஸ்வார்தவிப்ரம்ஶோ மூர்ச்சிதஸ்ய ம்ரு'தஸ்ய ச ॥ ௨௧ ॥
விஷயாபிநிவேஶேந நாத்மாநம் வேத நாபரம் ।
வ்ரு'க்ஷஜீவிகயா ஜீவந் வ்யர்தம் பஸ்த்ரோவ யஃ ஶ்வஸந் ॥ ௨௨ ॥
வ்ரு'க்ஷஜீவிகயா ஜீவந் வ்யர்தம் பஸ்த்ரோவ யஃ ஶ்வஸந் ॥ ௨௨ ॥
பலஶ்ருதிரியம் ந்ரு'ணாம் ந ஶ்ரேயோ ரோசநம் பரம் ।
ஶ்ரேயோவிவக்ஷயா ப்ரோக்தம் யதா பைஷஜ்யரோசநம் ॥ ௨௩ ॥
ஶ்ரேயோவிவக்ஷயா ப்ரோக்தம் யதா பைஷஜ்யரோசநம் ॥ ௨௩ ॥
உத்பத்த்யைவ ஹி காமேஷு ப்ராணேஷு ஸ்வஜநேஷு ச ।
ஆஸக்தமநஸோ மர்த்யா ஆத்மநோ'நர்தஹேதுஷு ॥ ௨௪ ॥
ஆஸக்தமநஸோ மர்த்யா ஆத்மநோ'நர்தஹேதுஷு ॥ ௨௪ ॥
ந தாநவிதுஷஃ ஸ்வார்தம் ப்ராம்யதோ வ்ரு'ஜிநாத்வநி ।
கதம் யுஞ்ஜ்யாத் புநஸ்தேஷு தாம்ஸ்தமோ விஶதோ புதஃ ॥ ௨௫ ॥
கதம் யுஞ்ஜ்யாத் புநஸ்தேஷு தாம்ஸ்தமோ விஶதோ புதஃ ॥ ௨௫ ॥
ஏவம் வ்யவஸிதம் கேசிதவிஜ்ஞாய குபுத்தயஃ ।
பலஶ்ருதிம் குஸுமிதாம் ந வேதஜ்ஞா வதந்தி ஹி ॥ ௨௬ ॥
பலஶ்ருதிம் குஸுமிதாம் ந வேதஜ்ஞா வதந்தி ஹி ॥ ௨௬ ॥
காமிநஃ க்ரு'பணா லுப்தாஃ புஷ்பேஷு பலபுத்தயஃ ।
அக்நிமுக்தா தூமதாந்தாஃ ஸ்வம் லோகம் ந விதந்தி தே ॥ ௨௭ ॥
அக்நிமுக்தா தூமதாந்தாஃ ஸ்வம் லோகம் ந விதந்தி தே ॥ ௨௭ ॥
ந தே மாமங்க ஜாநந்தி ஹ்ரு'திஸ்தம் ய இதம் யதஃ ।
உக்தஶஸ்த்ரா ஹ்யஸுத்ரு'போ யதா நீஹாரசக்ஷுஷஃ ॥ ௨௮ ॥
உக்தஶஸ்த்ரா ஹ்யஸுத்ரு'போ யதா நீஹாரசக்ஷுஷஃ ॥ ௨௮ ॥
தே மே மதமவிஜ்ஞாய பரோக்ஷம் விஷயாத்மகாஃ ।
ஹிம்ஸாயாம் யதி ராகஃ ஸ்யாத் யஜ்ஞ ஏவ ந சோதநா ॥ ௨௯ ॥
ஹிம்ஸாயாம் யதி ராகஃ ஸ்யாத் யஜ்ஞ ஏவ ந சோதநா ॥ ௨௯ ॥
ஹிம்ஸாவிஹாரா ஹ்யாலப்தைஃ பஶுபிஃ ஸ்வஸுகேச்சயா ।
யஜந்தே தேவதா யஜ்ஞைஃ பித்ரு'பூதபதீந் கலாஃ ॥ ௩௦ ॥
யஜந்தே தேவதா யஜ்ஞைஃ பித்ரு'பூதபதீந் கலாஃ ॥ ௩௦ ॥
ஸ்வப்நோபமமமும் லோகமஸந்தம் ஶ்ரவணப்ரியம் ।
ஆஶிஷோ ஹ்ரு'தி ஸங்கல்ப்ய த்யஜந்த்யர்தாந் யதா வணிக் ॥ ௩௧ ॥
ஆஶிஷோ ஹ்ரு'தி ஸங்கல்ப்ய த்யஜந்த்யர்தாந் யதா வணிக் ॥ ௩௧ ॥
ரஜஃஸத்த்வதமோநிஷ்டா ரஜஃஸத்த்வதமோஜுஷஃ ।
உபாஸத இந்த்ரமுக்யாந் தேவாதீந் ந யதைவ மாம் ॥ ௩௨ ॥
உபாஸத இந்த்ரமுக்யாந் தேவாதீந் ந யதைவ மாம் ॥ ௩௨ ॥
இஷ்ட்வேஹ தேவதா யஜ்ஞைர்கத்வா ரம்ஸ்யாமஹே திவி ।
தஸ்யாந்த இஹ பூயாஸ்ம மஹாஶாலா மஹாகுலாஃ ॥ ௩௩ ॥
தஸ்யாந்த இஹ பூயாஸ்ம மஹாஶாலா மஹாகுலாஃ ॥ ௩௩ ॥
ஏவம் புஷ்பிதயா வாசா வ்யாக்ஷிப்தமநஸாம் ந்ரு'ணாம் ।
மாநிநாம் சாதிலுப்தாநாம் மத்வார்தாபி ந ரோசதே ॥ ௩௪ ॥
மாநிநாம் சாதிலுப்தாநாம் மத்வார்தாபி ந ரோசதே ॥ ௩௪ ॥
வேதா ப்ரஹ்மாத்மவிஷயாஸ்த்ரிகாண்டவிஷயா இமே ।
பரோக்ஷவாதா ரு'ஷயஃ பரோக்ஷம் மம ச ப்ரியம் ॥ ௩௫ ॥
பரோக்ஷவாதா ரு'ஷயஃ பரோக்ஷம் மம ச ப்ரியம் ॥ ௩௫ ॥
ஶப்தப்ரஹ்ம ஸுதுர்போதம் ப்ராணேந்த்ரியமநோமயம் ।
அநந்தபாரம் கம்பீரம் துர்விகாஹ்யம் ஸமுத்ரவத் ॥ ௩௬ ॥
அநந்தபாரம் கம்பீரம் துர்விகாஹ்யம் ஸமுத்ரவத் ॥ ௩௬ ॥
மயோபப்ரு'ம்ஹிதம் பூம்நா ப்ரஹ்மணாநந்தஶக்திநா ।
பூதேஷு கோஷரூபேண பிஸேஷூர்ணேவ லக்ஷ்யதே ॥ ௩௭ ॥
பூதேஷு கோஷரூபேண பிஸேஷூர்ணேவ லக்ஷ்யதே ॥ ௩௭ ॥
யதோர்ணநாபிர்ஹ்ரு'தயாதூர்ணாமுத்வமதே முகாத் ।
ஆகாஶாத் கோஷவாந் ப்ராணோ மநஸா ஸ்பர்ஶரூபிணா ॥ ௩௮ ॥
ஆகாஶாத் கோஷவாந் ப்ராணோ மநஸா ஸ்பர்ஶரூபிணா ॥ ௩௮ ॥
சந்தோமயோ'ம்ரு'தமயஃ ஸஹஸ்ரபதவீம் ப்ரபுஃ ।
ஓங்காராத் வ்யஞ்ஜிதஸ்பர்ஶஸ்வரோஷ்மாந்த ஸ்தபூஷிதாம் ॥ ௩௯ ॥
ஓங்காராத் வ்யஞ்ஜிதஸ்பர்ஶஸ்வரோஷ்மாந்த ஸ்தபூஷிதாம் ॥ ௩௯ ॥
விசித்ரபாஷாவிததாம் சந்தோபிஶ்சதுருத்தரைஃ ।
அநந்தபாராம் ப்ரு'ஹதீம் ஸ்ரு'ஜத்யாக்ஷிபதே ஸ்வயம் ॥ ௪௦ ॥
அநந்தபாராம் ப்ரு'ஹதீம் ஸ்ரு'ஜத்யாக்ஷிபதே ஸ்வயம் ॥ ௪௦ ॥
காயத்ர்யுஷ்ணிகநுஷ்டுப் ச ப்ரு'ஹதீ பங்க்திரேவ ச ।
த்ரிஷ்டுப்ஜகத்யதிச்சந்தோ ஹ்யத்யஷ்ட்யதிஜகத் விராட் ॥ ௪௧ ॥
த்ரிஷ்டுப்ஜகத்யதிச்சந்தோ ஹ்யத்யஷ்ட்யதிஜகத் விராட் ॥ ௪௧ ॥
கிம் விதத்தே கிமாசஷ்டே கிமநூத்ய விகல்பயேத் ।
இத்யஸ்யா ஹ்ரு'தயம் லோகே நாந்யோ மத் வேத கஶ்சந ॥ ௪௨ ॥
இத்யஸ்யா ஹ்ரு'தயம் லோகே நாந்யோ மத் வேத கஶ்சந ॥ ௪௨ ॥
மாம் விதத்தே'பிதத்தே மாம் விகல்ப்யாபோஹ்யதே த்வஹம் ।
ஏதாவாந் ஸர்வவேதார்தஃ ஶப்த ஆஸ்தாய மாம் பிதாம் ।
மாயாமாத்ரமநூத்யாந்தே ப்ரதிஷித்ய ப்ரஸீததி ॥ ௪௩ ॥
ஏதாவாந் ஸர்வவேதார்தஃ ஶப்த ஆஸ்தாய மாம் பிதாம் ।
மாயாமாத்ரமநூத்யாந்தே ப்ரதிஷித்ய ப்ரஸீததி ॥ ௪௩ ॥
ஸோ'யம் தீபோ'ர்சிஷாம் யத்வத்ஸ்ரோதஸாம் ததிதம் ஜலம் ।
ஸோ'யம் புமாநிதி ந்ரு'ணாம் ம்ரு'ஷா கீர்தீர்ம்ரு'ஷாயுஷாம்
ஸோ'யம் புமாநிதி ந்ரு'ணாம் ம்ரு'ஷா கீர்தீர்ம்ரு'ஷாயுஷாம்
மா ஸ்வஸ்ய கர்மபீஜேந ஜாயதே ஸோ'ப்யயம் புமாந் ।
ம்ரியதே வாமரோ ப்ராந்த்யா யதாக்நிர்தாருஸம்யுதஃ
ம்ரியதே வாமரோ ப்ராந்த்யா யதாக்நிர்தாருஸம்யுதஃ
நிஷேககர்பஜந்மாநி பால்யகௌமாரயௌவநம் ।
வயோமத்யம் ஜராம்ரு'த்யுரித்யவஸ்தாஸ்தநோர்நவ
வயோமத்யம் ஜராம்ரு'த்யுரித்யவஸ்தாஸ்தநோர்நவ
ஏதா மநோரதமயீர்ஹ்யந்யஸ்யோச்சாவசாஸ்தநூஃ ।
குணஸங்காதுபாதத்தே க்வசித்கஶ்சிஜ்ஜஹாதி ச
குணஸங்காதுபாதத்தே க்வசித்கஶ்சிஜ்ஜஹாதி ச
ஆத்மநஃ பித்ரு'புத்ராப்யாமநுமேயௌ பவாப்யயௌ ।
ந பவாப்யயவஸ்தூநாமபிஜ்ஞோ த்வயலக்ஷணஃ
ந பவாப்யயவஸ்தூநாமபிஜ்ஞோ த்வயலக்ஷணஃ
தரோர்பீஜவிபாகாப்யாம் யோ வித்வாஞ்ஜந்மஸம்யமௌ ।
தரோர்விலக்ஷணோ த்ரஷ்டா ஏவம் த்ரஷ்டா தநோஃ ப்ரு'தக்
தரோர்விலக்ஷணோ த்ரஷ்டா ஏவம் த்ரஷ்டா தநோஃ ப்ரு'தக்
ப்ரக்ரு'தேரேவமாத்மாநமவிவிச்யாபுதஃ புமாந் ।
தத்த்வேந ஸ்பர்ஶஸம்மூடஃ ஸம்ஸாரம் ப்ரதிபத்யதே
தத்த்வேந ஸ்பர்ஶஸம்மூடஃ ஸம்ஸாரம் ப்ரதிபத்யதே
ஸத்த்வஸங்காத்ரு'ஷீந் தேவாந் ரஜஸாஸுரமாநுஷாந் ।
தமஸா பூததிர்யக்த்வம் ப்ராமிதோ யாதி கர்மபிஃ
தமஸா பூததிர்யக்த்வம் ப்ராமிதோ யாதி கர்மபிஃ
ந்ரு'த்யதோ காயதஃ பஶ்யந் யதைவாநுகரோதி தாந் ।
ஏவம் புத்திகுணாந் பஶ்யந்நநீஹோ'ப்யநுகார்யதே
ஏவம் புத்திகுணாந் பஶ்யந்நநீஹோ'ப்யநுகார்யதே
யதாம்பஸா ப்ரசலதா தரவோ'பி சலா இவ ।
சக்ஷுஷா ப்ராம்யமாணேந த்ரு'ஶ்யதே ப்ரமதீவ பூஃ
சக்ஷுஷா ப்ராம்யமாணேந த்ரு'ஶ்யதே ப்ரமதீவ பூஃ
யதா மநோரததியோ விஷயாநுபவோ ம்ரு'ஷா ।
ஸ்வப்நத்ரு'ஷ்டாஶ்ச தாஶார்ஹ ததா ஸம்ஸார ஆத்மநஃ
ஸ்வப்நத்ரு'ஷ்டாஶ்ச தாஶார்ஹ ததா ஸம்ஸார ஆத்மநஃ
அர்தே ஹ்யவித்யமாநே'பி ஸம்ஸ்ரு'திர்ந நிவர்ததே ।
த்யாயதோ விஷயாநஸ்ய ஸ்வப்நே'நர்தாகமோ யதா
த்யாயதோ விஷயாநஸ்ய ஸ்வப்நே'நர்தாகமோ யதா
தஸ்மாதுத்தவ மா புங்க்ஷ்வ விஷயாநஸதிந்த்ரியைஃ ।
ஆத்மாக்ரஹணநிர்பாதம் பஶ்ய வைகல்பிகம் ப்ரமம்
ஆத்மாக்ரஹணநிர்பாதம் பஶ்ய வைகல்பிகம் ப்ரமம்
க்ஷிப்தோ'வமாநிதோ'ஸத்பிஃ ப்ரலப்தோ'ஸூயிதோ'த வா ।
தாடிதஃ ஸந்நிருத்தோ வா வ்ரு'த்த்யா வா பரிஹாபிதஃ
தாடிதஃ ஸந்நிருத்தோ வா வ்ரு'த்த்யா வா பரிஹாபிதஃ
நிஷ்டிதோ மூத்ரிதோ வாஜ்ஞைர்பஹுதைவம் ப்ரகம்பிதஃ ।
ஶ்ரேயஸ்காமஃ க்ரு'ச்ச்ரகத ஆத்மநா''த்மாநமுத்தரேத்
ஶ்ரேயஸ்காமஃ க்ரு'ச்ச்ரகத ஆத்மநா''த்மாநமுத்தரேத்
உத்தவ உவாச।
யதைவமநுபுத்யேயம் வத நோ வததாம் வர ।
ஸுதுஃஸஹமிமம் மந்ய ஆத்மந்யஸததிக்ரமம்
யதைவமநுபுத்யேயம் வத நோ வததாம் வர ।
ஸுதுஃஸஹமிமம் மந்ய ஆத்மந்யஸததிக்ரமம்
விதுஷாமபி விஶ்வாத்மந் ப்ரக்ரு'திர்ஹி பலீயஸீ ।
ரு'தே த்வத்தர்மநிரதாந் ஶாந்தாம்ஸ்தே சரணாலயாந்
ரு'தே த்வத்தர்மநிரதாந் ஶாந்தாம்ஸ்தே சரணாலயாந்