ஶ்ரீஉத்தவ உவாச
கதி தத்த்வாநி விஶ்வேஶ ஸங்க்யாதாந்ய்ரு'ஷிபிஃ ப்ரபோ ।
நவைகாதஶ பஞ்ச த்ரீண்யாத்த த்வமிஹ ஶுஶ்ரும ॥ ௧ ॥
கதி தத்த்வாநி விஶ்வேஶ ஸங்க்யாதாந்ய்ரு'ஷிபிஃ ப்ரபோ ।
நவைகாதஶ பஞ்ச த்ரீண்யாத்த த்வமிஹ ஶுஶ்ரும ॥ ௧ ॥
கேசித் ஷட்விம்ஶதிம் ப்ராஹுரபரே பஞ்சவிம்ஶதிம் ।
ஸப்தைகே நவ ஷட் கேசிச்சத்வார்யேகாதஶாபரே ।
கேசித் ஸப்ததஶ ப்ராஹுஃ ஷோடஶைகே த்ரயோதஶ ॥ ௨ ॥
ஸப்தைகே நவ ஷட் கேசிச்சத்வார்யேகாதஶாபரே ।
கேசித் ஸப்ததஶ ப்ராஹுஃ ஷோடஶைகே த்ரயோதஶ ॥ ௨ ॥
ஏதாவத்த்வம் ஹி ஸங்க்யாநாம்ரு'ஷயோ யத்விவக்ஷயா ।
காயந்தி ப்ரு'தகாயுஷ்மந்நிதம் நோ வக்துமர்ஹஸி ॥ ௩ ॥
காயந்தி ப்ரு'தகாயுஷ்மந்நிதம் நோ வக்துமர்ஹஸி ॥ ௩ ॥
ஶ்ரீபகவாநுவாச
யுக்தம் ச ஸந்தி ஸர்வத்ர பாஷந்தே ப்ராஹ்மணா யதா ।
மாயாம் மதீயாமுத்க்ரு'ஹ்ய வததாம் கிம் நு துர்கடம் ॥ ௪ ॥
யுக்தம் ச ஸந்தி ஸர்வத்ர பாஷந்தே ப்ராஹ்மணா யதா ।
மாயாம் மதீயாமுத்க்ரு'ஹ்ய வததாம் கிம் நு துர்கடம் ॥ ௪ ॥
நைததேவம் யதாத்த த்வம் யதஹம் வச்மி தத்ததா ।
ஏவம் விவததாம் ஹேதும் ஶக்தயோ மே துரத்யயாஃ ॥ ௫ ॥
ஏவம் விவததாம் ஹேதும் ஶக்தயோ மே துரத்யயாஃ ॥ ௫ ॥
யாஸாம் வ்யதிகராதாஸீத் விகல்போ வததாம் பதம் ।
ப்ராப்தே ஶமதமே'ப்யேதி வாதஸ்தமநுஶாம்யதி ॥ ௬ ॥
ப்ராப்தே ஶமதமே'ப்யேதி வாதஸ்தமநுஶாம்யதி ॥ ௬ ॥
பரஸ்பராநுப்ரவேஶாத் தத்த்வாநாம் புருஷர்ஷப ।
பௌர்வாபர்யப்ரஸங்க்யாநம் யதா வக்துர்விவக்ஷிதம் ॥ ௭ ॥
பௌர்வாபர்யப்ரஸங்க்யாநம் யதா வக்துர்விவக்ஷிதம் ॥ ௭ ॥
ஏகஸ்மிந்நபி த்ரு'ஶ்யந்தே ப்ரவிஷ்டாநீதராணி ச ।
பூர்வஸ்மிந் வா பரஸ்மிந் வா தத்த்வே தத்த்வாநி ஸர்வஶஃ ॥ ௮ ॥
பூர்வஸ்மிந் வா பரஸ்மிந் வா தத்த்வே தத்த்வாநி ஸர்வஶஃ ॥ ௮ ॥
பௌர்வாபர்யமதோ'மீஷாம் ப்ரஸங்க்யாநமபீப்ஸதாம் ।
யதா விவிக்தம் யத்வக்த்ரம் க்ரு'ஹ்ணீமோ யுக்திஸம்பவாத் ॥ ௯ ॥
யதா விவிக்தம் யத்வக்த்ரம் க்ரு'ஹ்ணீமோ யுக்திஸம்பவாத் ॥ ௯ ॥
அநாத்யவித்யாயுக்தஸ்ய புருஷஸ்யாத்மவேதநம் ।
ஸ்வதோ ந ஸம்பவாதந்யஸ்தத்த்வஜ்ஞோ ஜ்ஞாநதோ பவேத் ॥ ௧௦ ॥
ஸ்வதோ ந ஸம்பவாதந்யஸ்தத்த்வஜ்ஞோ ஜ்ஞாநதோ பவேத் ॥ ௧௦ ॥
புருஷேஶ்வரயோரத்ர ந வைலக்ஷண்யமண்வபி ।
ததந்யகல்பநாபார்தா ஜ்ஞாநம் ச ப்ரக்ரு'தேர்குணஃ ॥ ௧௧ ॥
ததந்யகல்பநாபார்தா ஜ்ஞாநம் ச ப்ரக்ரு'தேர்குணஃ ॥ ௧௧ ॥
ப்ரக்ரு'திர்குணஸாம்யம் வை ப்ரக்ரு'தேர்நாத்மநோ குணாஃ ।
ஸத்த்வம் ரஜஸ்தம இதி ஸ்தித்யுத்பத்த்யந்தஹேதவஃ ॥ ௧௨ ॥
ஸத்த்வம் ரஜஸ்தம இதி ஸ்தித்யுத்பத்த்யந்தஹேதவஃ ॥ ௧௨ ॥
ஸத்த்வம் ஜ்ஞாநம் ரஜஃ கர்ம தமோ'ஜ்ஞாநமிஹோச்யதே ।
குணவ்யதிகரஃ காலஃ ஸ்வபாவஃ ஸூத்ரமேவ ச ॥ ௧௩ ॥
குணவ்யதிகரஃ காலஃ ஸ்வபாவஃ ஸூத்ரமேவ ச ॥ ௧௩ ॥
புருஷஃ ப்ரக்ரு'திர்வ்யக்தமஹங்காரோ நபோ'நிலஃ ।
ஜ்யோதிராபஃ க்ஷிதிரிதி தத்த்வாந்யுக்தாநி மே நவ ॥ ௧௪ ॥
ஜ்யோதிராபஃ க்ஷிதிரிதி தத்த்வாந்யுக்தாநி மே நவ ॥ ௧௪ ॥
ஶ்ரோத்ரம் த்வக்தர்ஶநம் க்ராணோ ஜிஹ்வேதி ஜ்ஞாநஶக்தயஃ ।
வாக்பாண்யுபஸ்தபாய்வங்க்ரிஃ கர்மாண்யங்கோபயம் மநஃ ॥ ௧௫ ॥
வாக்பாண்யுபஸ்தபாய்வங்க்ரிஃ கர்மாண்யங்கோபயம் மநஃ ॥ ௧௫ ॥
ஶப்தஃ ஸ்பர்ஶோ ரஸோ கந்தோ ரூபம் சேத்யர்தஜாதயஃ ।
கத்யுக்த்யுத்ஸர்கஶில்பாநி கர்மாயதநஸித்தயஃ ॥ ௧௬ ॥
கத்யுக்த்யுத்ஸர்கஶில்பாநி கர்மாயதநஸித்தயஃ ॥ ௧௬ ॥
ஸர்காதௌ ப்ரக்ரு'திர்ஹ்யஸ்ய கார்யகாரணரூபிணீ ।
ஸத்த்வாதிபிர்குணைர்தத்தே புருஷோ'வ்யக்த ஈக்ஷதே ॥ ௧௭ ॥
ஸத்த்வாதிபிர்குணைர்தத்தே புருஷோ'வ்யக்த ஈக்ஷதே ॥ ௧௭ ॥
வ்யக்தாதயோ விகுர்வாணா தாதவஃ புருஷேக்ஷயா ।
லப்தவீர்யாஃ ஸ்ரு'ஜந்த்யண்டம் ஸம்ஹதாஃ ப்ரக்ரு'தேர்பலாத் ॥ ௧௮ ॥
லப்தவீர்யாஃ ஸ்ரு'ஜந்த்யண்டம் ஸம்ஹதாஃ ப்ரக்ரு'தேர்பலாத் ॥ ௧௮ ॥
ஸப்தைவ தாதவ இதி தத்ரார்தாஃ பஞ்சகாதயஃ ।
ஜ்ஞாநமாத்மோபயாதாரஸ்ததோ தேஹேந்த்ரியாஸவஃ ॥ ௧௯ ॥
ஜ்ஞாநமாத்மோபயாதாரஸ்ததோ தேஹேந்த்ரியாஸவஃ ॥ ௧௯ ॥
ஷடித்யத்ராபி பூதாநி பஞ்சஷஷ்டஃ பரஃ புமாந் ।
தைர்யுக்த ஆத்மஸம்பூதைஃ ஸ்ரு'ஷ்ட்வேதம் ஸமபாவிஶத் ॥ ௨௦ ॥
தைர்யுக்த ஆத்மஸம்பூதைஃ ஸ்ரு'ஷ்ட்வேதம் ஸமபாவிஶத் ॥ ௨௦ ॥
சத்வார்யேவேதி தத்ராபி தேஜ ஆபோ'ந்நமாத்மநஃ ।
ஜாதாநி தைரிதம் ஜாதம் ஜந்மாவயவிநஃ கலு ॥ ௨௧ ॥
ஜாதாநி தைரிதம் ஜாதம் ஜந்மாவயவிநஃ கலு ॥ ௨௧ ॥
ஸங்க்யாநே ஸப்ததஶகே பூதமாத்ரேந்த்ரியாணி ச ।
பஞ்ச பஞ்சைகமநஸா ஆத்மா ஸப்ததஶஃ ஸ்ம்ரு'தஃ ॥ ௨௨ ॥
பஞ்ச பஞ்சைகமநஸா ஆத்மா ஸப்ததஶஃ ஸ்ம்ரு'தஃ ॥ ௨௨ ॥
தத்வத் ஷோடஶஸங்க்யாநே ஆத்மைவ மந உச்யதே ।
பூதேந்த்ரியாணி பஞ்சைவ மந ஆத்மா த்ரயோதஶ ॥ ௨௩ ॥
பூதேந்த்ரியாணி பஞ்சைவ மந ஆத்மா த்ரயோதஶ ॥ ௨௩ ॥
ஏகாதஶத்வ ஆத்மாஸௌ மஹாபூதேந்த்ரியாணி ச ।
அஷ்டௌ ப்ரக்ரு'தயஶ்சைவ புருஷஶ்ச நவேத்யத ॥ ௨௪ ॥
அஷ்டௌ ப்ரக்ரு'தயஶ்சைவ புருஷஶ்ச நவேத்யத ॥ ௨௪ ॥
இதி நாநாப்ரஸங்க்யாநம் தத்த்வாநாம்ரு'ஷிபிஃ க்ரு'தம் ।
ஸர்வம் ந்யாய்யம் யுக்திமத்த்வாத் விதுஷாம் கிமஶோபநம் ॥ ௨௫ ॥
ஸர்வம் ந்யாய்யம் யுக்திமத்த்வாத் விதுஷாம் கிமஶோபநம் ॥ ௨௫ ॥
ஶ்ரீஉத்தவ உவாச
ப்ரக்ரு'திஃ புருஷஶ்சோபௌ யத்யப்யாத்மவிலக்ஷணௌ । அந்யோந்யாபாஶ்ரயாத் க்ரு'ஷ்ண த்ரு'ஶ்யதே ந பிதா தயோஃ । ப்ரக்ரு'தௌ லக்ஷ்யதே ஹ்யாத்மா ப்ரக்ரு'திஶ்ச ததாத்மநி ॥ ௨௬ ॥
ப்ரக்ரு'திஃ புருஷஶ்சோபௌ யத்யப்யாத்மவிலக்ஷணௌ । அந்யோந்யாபாஶ்ரயாத் க்ரு'ஷ்ண த்ரு'ஶ்யதே ந பிதா தயோஃ । ப்ரக்ரு'தௌ லக்ஷ்யதே ஹ்யாத்மா ப்ரக்ரு'திஶ்ச ததாத்மநி ॥ ௨௬ ॥
ஏவம் மே புண்டரீகாக்ஷ மஹாந்தம் ஸம்ஶயம் ஹ்ரு'தி ।
சேத்துமர்ஹஸி ஸர்வஜ்ஞ வசோபிர்நயநைபுணைஃ ॥ ௨௭ ॥
சேத்துமர்ஹஸி ஸர்வஜ்ஞ வசோபிர்நயநைபுணைஃ ॥ ௨௭ ॥
த்வத்தோ ஜ்ஞாநம் ஹி ஜீவாநாம் ப்ரமோஷஸ்தே'த்ர ஶக்திதஃ ।
த்வமேவ ஹ்யாத்மமாயாயா கதிம் வேத்த ந சாபரஃ ॥ ௨௮ ॥
த்வமேவ ஹ்யாத்மமாயாயா கதிம் வேத்த ந சாபரஃ ॥ ௨௮ ॥
ஶ்ரீபகவாநுவாச
ப்ரக்ரு'திஃ புருஷஶ்சேதி விகல்பஃ புருஷர்ஷப ।
ஏஷ வைகாரிகஃ ஸர்கோ குணவ்யதிகராத்மகஃ ॥ ௨௯ ॥
ப்ரக்ரு'திஃ புருஷஶ்சேதி விகல்பஃ புருஷர்ஷப ।
ஏஷ வைகாரிகஃ ஸர்கோ குணவ்யதிகராத்மகஃ ॥ ௨௯ ॥
மமாங்க மாயா குணமய்யநேகதா
விகல்பபுத்தீஶ்ச குணைர்விதத்தே ।
வைகாரிகஸ்த்ரிவிதோ'த்யாத்மமேக-
மதாதிதைவமதிபூதமந்யத் ॥ ௩௦ ॥
விகல்பபுத்தீஶ்ச குணைர்விதத்தே ।
வைகாரிகஸ்த்ரிவிதோ'த்யாத்மமேக-
மதாதிதைவமதிபூதமந்யத் ॥ ௩௦ ॥
த்ரு'க் ரூபமார்கம் வபுரத்ர ரந்த்ரே
பரஸ்பரம் ஸித்யதி யஃ ஸ்வதஃ கே ।
ஆத்மா யதேஷாமபரோ ய ஆத்யஃ
ஸ்வயாநுபூத்யாகிலஸித்தஸித்திஃ ॥ ௩௧ ॥
பரஸ்பரம் ஸித்யதி யஃ ஸ்வதஃ கே ।
ஆத்மா யதேஷாமபரோ ய ஆத்யஃ
ஸ்வயாநுபூத்யாகிலஸித்தஸித்திஃ ॥ ௩௧ ॥
ஏவம் த்வகாதி ஶ்ரவணாதி சக்ஷு- ।
ர்ஜிஹ்வாதி நாஸாதி ச சித்தயுக்தம் ॥ ௩௨ ॥
ர்ஜிஹ்வாதி நாஸாதி ச சித்தயுக்தம் ॥ ௩௨ ॥
யோ'ஸௌ குணக்ஷோபக்ரு'தோ விகாரஃ
ப்ரதாநமூலாந்மஹதஃ ப்ரஸூதஃ ।
அஹம் த்ரிவ்ரு'ந்மோஹவிகல்பஹேது-
ர்வைகாரிகஸ்தாமஸ ஐந்த்ரியஶ்ச ॥ ௩௩ ॥
ப்ரதாநமூலாந்மஹதஃ ப்ரஸூதஃ ।
அஹம் த்ரிவ்ரு'ந்மோஹவிகல்பஹேது-
ர்வைகாரிகஸ்தாமஸ ஐந்த்ரியஶ்ச ॥ ௩௩ ॥
ஆத்மா பரிஜ்ஞாநமயோ விவாதோ
ஹ்யஸ்தீதி நாஸ்தீதி பிதார்தநிஷ்டஃ ।
வ்யர்தோ'பி நைவோபரமேத பும்ஸாம்
மத்தஃ பராவ்ரு'த்ததியாம் ஸ்வலோகாத் ॥ ௩௪ ॥
ஹ்யஸ்தீதி நாஸ்தீதி பிதார்தநிஷ்டஃ ।
வ்யர்தோ'பி நைவோபரமேத பும்ஸாம்
மத்தஃ பராவ்ரு'த்ததியாம் ஸ்வலோகாத் ॥ ௩௪ ॥
ஶ்ரீஉத்தவ உவாச
த்வத்தஃ பராவ்ரு'த்ததியஃ ஸ்வக்ரு'தைஃ கர்மபிஃ ப்ரபோ ।
உச்சாவசாந் யதா தேஹாந் க்ரு'ஹ்ணந்தி விஸ்ரு'ஜந்தி ச ॥ ௩௫ ॥
த்வத்தஃ பராவ்ரு'த்ததியஃ ஸ்வக்ரு'தைஃ கர்மபிஃ ப்ரபோ ।
உச்சாவசாந் யதா தேஹாந் க்ரு'ஹ்ணந்தி விஸ்ரு'ஜந்தி ச ॥ ௩௫ ॥
தந்மமாக்யாஹி கோவிந்த துர்விபாவ்யமநாத்மபிஃ ।
ந ஹ்யேதத் ப்ராயஶோ லோகே வித்வாம்ஸஃ ஸந்தி வஞ்சிதாஃ ॥ ௩௬ ॥
ந ஹ்யேதத் ப்ராயஶோ லோகே வித்வாம்ஸஃ ஸந்தி வஞ்சிதாஃ ॥ ௩௬ ॥
ஶ்ரீபகவாநுவாச
மநஃ கர்மமயம் ந்ரு'ணாமிந்த்ரியைஃ பஞ்சபிர்யுதம் ।
லோகால்லோகம் ப்ரயாத்யந்ய ஆத்மா ததநுவர்ததே ॥ ௩௭ ॥
மநஃ கர்மமயம் ந்ரு'ணாமிந்த்ரியைஃ பஞ்சபிர்யுதம் ।
லோகால்லோகம் ப்ரயாத்யந்ய ஆத்மா ததநுவர்ததே ॥ ௩௭ ॥
த்யாயந் மநோ'நு விஷயாந் த்ரு'ஷ்டாந் வாநுஶ்ருதாநத ।
உத்யத் ஸீதத் கர்மதந்த்ரம் ஸ்ம்ரு'திஸ்ததநு ஶாம்யதி ॥ ௩௮ ॥
உத்யத் ஸீதத் கர்மதந்த்ரம் ஸ்ம்ரு'திஸ்ததநு ஶாம்யதி ॥ ௩௮ ॥
விஷயாபிநிவேஶேந நாத்மாநம் யத் ஸ்மரேத் புநஃ ।
ஜந்தோர்வை கஸ்யசித்தேதோர்ம்ரு'த்யுரத்யந்தவிஸ்ம்ரு'திஃ ॥ ௩௯ ॥
ஜந்தோர்வை கஸ்யசித்தேதோர்ம்ரு'த்யுரத்யந்தவிஸ்ம்ரு'திஃ ॥ ௩௯ ॥
ஜந்ம த்வாத்மதயா பும்ஸஃ ஸர்வபாவேந பூரித ।
விஷயஸ்வீக்ரு'திம் ப்ராஹுர்யதா ஸ்வப்நமநோரதஃ ॥ ௪௦ ॥
விஷயஸ்வீக்ரு'திம் ப்ராஹுர்யதா ஸ்வப்நமநோரதஃ ॥ ௪௦ ॥
ஸ்வப்நம் மநோரதம் சேத்தம் ப்ராக்தநம் ந ஸ்மரத்யஸௌ ।
தத்ர பூர்வமிவாத்மாநமபூர்வம் சாநுபஶ்யதி ॥ ௪௧ ॥
தத்ர பூர்வமிவாத்மாநமபூர்வம் சாநுபஶ்யதி ॥ ௪௧ ॥
இந்த்ரியாயநஸ்ரு'ஷ்ட்யேதம் த்ரைவித்யம் பாதி வஸ்துநி ।
பஹிரந்தர்பிதாஹேதுர்ஜநோ'ஸஜ்ஜநக்ரு'த் யதா ॥ ௪௨ ॥
பஹிரந்தர்பிதாஹேதுர்ஜநோ'ஸஜ்ஜநக்ரு'த் யதா ॥ ௪௨ ॥
நித்யதா ஹ்யங்க பூதாநி பவந்தி ந பவந்தி ச ।
காலேநாலக்ஷ்யவேகேந ஸூக்ஷ்மத்வாத்தந்ந த்ரு'ஶ்யதே ॥ ௪௩ ॥
காலேநாலக்ஷ்யவேகேந ஸூக்ஷ்மத்வாத்தந்ந த்ரு'ஶ்யதே ॥ ௪௩ ॥
யதார்சிஷாம் ஸ்ரோதஸாம் ச பலாநாம் வா வநஸ்பதேஃ ।
ததைவ ஸர்வபூதாநாம் வயோ'வஸ்தாதயஃ க்ரு'தாஃ ॥ ௪௪ ॥
ததைவ ஸர்வபூதாநாம் வயோ'வஸ்தாதயஃ க்ரு'தாஃ ॥ ௪௪ ॥
ஸோ'யம் தீபோ'ர்சிஷாம் யத்வத்ஸ்ரோதஸாம் ததிதம் ஜலம் ।
ஸோ'யம் புமாநிதி ந்ரு'ணாம் ம்ரு'ஷா கீர்தீர்ம்ரு'ஷாயுஷாம் ॥ ௪௫ ॥
ஸோ'யம் புமாநிதி ந்ரு'ணாம் ம்ரு'ஷா கீர்தீர்ம்ரு'ஷாயுஷாம் ॥ ௪௫ ॥
மா ஸ்வஸ்ய கர்மபீஜேந ஜாயதே ஸோ'ப்யயம் புமாந் ।
ம்ரியதே வாமரோ ப்ராந்த்யா யதாக்நிர்தாருஸம்யுதஃ ॥ ௪௬ ॥
ம்ரியதே வாமரோ ப்ராந்த்யா யதாக்நிர்தாருஸம்யுதஃ ॥ ௪௬ ॥
நிஷேககர்பஜந்மாநி பால்யகௌமாரயௌவநம் ।
வயோமத்யம் ஜரா ம்ரு'த்யுரித்யவஸ்தாஸ்தநோர்நவ ॥ ௪௭ ॥
வயோமத்யம் ஜரா ம்ரு'த்யுரித்யவஸ்தாஸ்தநோர்நவ ॥ ௪௭ ॥
ஏதா மநோரதமயீர்ஹாந்யஸ்யோச்சாவசாஸ்தநூஃ ।
குணஸங்காதுபாதத்தே க்வசித் கஶ்சிஜ்ஜஹாதி ச ॥ ௪௮ ॥
குணஸங்காதுபாதத்தே க்வசித் கஶ்சிஜ்ஜஹாதி ச ॥ ௪௮ ॥
ஆத்மநஃ பித்ரு'புத்ராப்யாமநுமேயௌ பவாப்யயௌ ।
ந பவாப்யயவஸ்தூநாமபிஜ்ஞோ த்வயலக்ஷணஃ ॥ ௪௯ ॥
ந பவாப்யயவஸ்தூநாமபிஜ்ஞோ த்வயலக்ஷணஃ ॥ ௪௯ ॥
தரோர்பீஜவிபாகாப்யாம் யோ வித்வாஞ்ஜந்மஸம்யமௌ ।
தரோர்விலக்ஷணோ த்ரஷ்டா ஏவம் த்ரஷ்டா தநோஃ ப்ரு'தக் ॥ ௫௦ ॥
தரோர்விலக்ஷணோ த்ரஷ்டா ஏவம் த்ரஷ்டா தநோஃ ப்ரு'தக் ॥ ௫௦ ॥
ப்ரக்ரு'தேரேவமாத்மாநமவிவிச்யாபுதஃ புமாந் ।
தத்த்வேந ஸ்பர்ஶஸம்மூடஃ ஸம்ஸாரம் ப்ரதிபத்யதே ॥ ௫௧ ॥
தத்த்வேந ஸ்பர்ஶஸம்மூடஃ ஸம்ஸாரம் ப்ரதிபத்யதே ॥ ௫௧ ॥
ஸத்த்வஸங்காத்ரு'ஷீந்தேவாந் ரஜஸாஸுரமாநுஷாந் ।
தமஸா பூததிர்யக்த்வம் ப்ராமிதோ யாதி கர்மபிஃ ॥ ௫௨ ॥
தமஸா பூததிர்யக்த்வம் ப்ராமிதோ யாதி கர்மபிஃ ॥ ௫௨ ॥
ந்ரு'த்யதோ காயதஃ பஶ்யந் யதைவாநுகரோதி தாந் ।
ஏவம் புத்திகுணாந் பஶ்யந்நநீஹோ'ப்யநுகார்யதே ॥ ௫௩ ॥
ஏவம் புத்திகுணாந் பஶ்யந்நநீஹோ'ப்யநுகார்யதே ॥ ௫௩ ॥
யதாம்பஸா ப்ரசலதா தரவோ'பி சலா இவ ।
சக்ஷுஷா ப்ராம்யமாணேந த்ரு'ஶ்யதே ப்ரமதீவ பூஃ ॥ ௫௪ ॥
சக்ஷுஷா ப்ராம்யமாணேந த்ரு'ஶ்யதே ப்ரமதீவ பூஃ ॥ ௫௪ ॥
யதா மநோரததியோ விஷயாநுபவோ ம்ரு'ஷா ।
ஸ்வப்நத்ரு'ஷ்டாஶ்ச தாஶார்ஹ ததா ஸம்ஸார ஆத்மநஃ ॥ ௫௫ ॥
ஸ்வப்நத்ரு'ஷ்டாஶ்ச தாஶார்ஹ ததா ஸம்ஸார ஆத்மநஃ ॥ ௫௫ ॥
அர்தே ஹ்யவித்யமாநே'பி ஸம்ஸ்ரு'திர்ந நிவர்ததே ।
த்யாயதோ விஷயாநஸ்ய ஸ்வப்நே'நர்தாகமோ யதா ॥ ௫௬ ॥
த்யாயதோ விஷயாநஸ்ய ஸ்வப்நே'நர்தாகமோ யதா ॥ ௫௬ ॥
தஸ்மாதுத்தவ மா புங்க்ஷ்வ விஷயாநஸதிந்த்ரியைஃ ।
ஆத்மாக்ரஹணநிர்பாதம் பஶ்ய வைகல்பிகம் ப்ரமம் ॥ ௫௭ ॥
ஆத்மாக்ரஹணநிர்பாதம் பஶ்ய வைகல்பிகம் ப்ரமம் ॥ ௫௭ ॥
க்ஷிப்தோ'வமாநிதோ'ஸத்பிஃ ப்ரலப்தோ'ஸூயிதோ'தவா ।
தாடிதஃ ஸந்நிருத்தோ வா வ்ரு'த்த்யா வா பரிஹாபிதஃ ॥ ௫௮ ॥
தாடிதஃ ஸந்நிருத்தோ வா வ்ரு'த்த்யா வா பரிஹாபிதஃ ॥ ௫௮ ॥
நிஷ்ட்யுதோ மூத்ரிதோ வாஜ்ஞைர்பஹுதைவம் ப்ரகம்பிதஃ ।
ஶ்ரேயஸ்காமஃ க்ரு'ச்ச்ரகத ஆத்மநாத்மாநமுத்தரேத் ॥ ௫௯ ॥
ஶ்ரேயஸ்காமஃ க்ரு'ச்ச்ரகத ஆத்மநாத்மாநமுத்தரேத் ॥ ௫௯ ॥
ஶ்ரீஉத்தவ உவாச
யதைவமநுபுத்யேயம் வத நோ வததாம் வர ॥ ௬௦ ॥
யதைவமநுபுத்யேயம் வத நோ வததாம் வர ॥ ௬௦ ॥
ஸுதுஃஸஹமிமம் மந்யே ஆத்மந்யஸததிக்ரமம் ।
விதுஷாமபி விஶ்வாத்மந் ப்ரக்ரு'திர்ஹி பலீயஸீ ।
ரு'தே த்வத்தர்மநிரதாந் ஶாந்தாம்ஸ்தே சரணாலயாந் ॥ ௬௧ ॥
விதுஷாமபி விஶ்வாத்மந் ப்ரக்ரு'திர்ஹி பலீயஸீ ।
ரு'தே த்வத்தர்மநிரதாந் ஶாந்தாம்ஸ்தே சரணாலயாந் ॥ ௬௧ ॥
ய ஏதாம் பிக்ஷுணா கீதாம் ப்ரஹ்மநிஷ்டாம் ஸமாஹிதஃ ।
தாரயஞ்ச்ராவயஞ்ச்ரு'ண்வந் த்வந்த்வைர்நைவாபிபூயதே
தாரயஞ்ச்ராவயஞ்ச்ரு'ண்வந் த்வந்த்வைர்நைவாபிபூயதே