śrī-bhagavān uvāca
guṇānām asammiśrāṇāṁ
pumān yena yathā bhavet
tan me puruṣa-varyedam
upadhāraya śaṁsataḥ
guṇānām asammiśrāṇāṁ
pumān yena yathā bhavet
tan me puruṣa-varyedam
upadhāraya śaṁsataḥ
śamo damas titikṣekṣā
tapaḥ satyaṁ dayā smṛtiḥ
tuṣṭis tyāgo ’spṛhā śraddhā
hrīr dayādiḥ sva-nirvṛtiḥ
tapaḥ satyaṁ dayā smṛtiḥ
tuṣṭis tyāgo ’spṛhā śraddhā
hrīr dayādiḥ sva-nirvṛtiḥ
kāma īhā madas tṛṣṇā
stambha āśīr bhidā sukham
madotsāho yaśaḥ-prītir
hāsyaṁ vīryaṁ balodyamaḥ
stambha āśīr bhidā sukham
madotsāho yaśaḥ-prītir
hāsyaṁ vīryaṁ balodyamaḥ
krodho lobho ’nṛtaṁ hiṁsā
yācñā dambhaḥ klamaḥ kaliḥ
śoka-mohau viṣādārtī
nidrāśā bhīr anudyamaḥ
yācñā dambhaḥ klamaḥ kaliḥ
śoka-mohau viṣādārtī
nidrāśā bhīr anudyamaḥ
sattvasya rajasaś caitās
tamasaś cānupūrvaśaḥ
vṛttayo varṇita-prāyāḥ
sannipātam atho śṛṇu
tamasaś cānupūrvaśaḥ
vṛttayo varṇita-prāyāḥ
sannipātam atho śṛṇu
sannipātas tv aham iti
mamety uddhava yā matiḥ
vyavahāraḥ sannipāto
mano-mātrendriyāsubhiḥ
mamety uddhava yā matiḥ
vyavahāraḥ sannipāto
mano-mātrendriyāsubhiḥ
dharme cārthe ca kāme ca
yadāsau pariniṣṭhitaḥ
guṇānāṁ sannikarṣo ’yaṁ
śraddhā-rati-dhanāvahaḥ
yadāsau pariniṣṭhitaḥ
guṇānāṁ sannikarṣo ’yaṁ
śraddhā-rati-dhanāvahaḥ
pravṛtti-lakṣaṇe niṣṭhā
pumān yarhi gṛhāśrame
sva-dharme cānu tiṣṭheta
guṇānāṁ samitir hi sā
pumān yarhi gṛhāśrame
sva-dharme cānu tiṣṭheta
guṇānāṁ samitir hi sā
puruṣaṁ sattva-saṁyuktam
anumīyāc chamādibhiḥ
kāmādibhī rajo-yuktaṁ
krodhādyais tamasā yutam
anumīyāc chamādibhiḥ
kāmādibhī rajo-yuktaṁ
krodhādyais tamasā yutam
yadā bhajati māṁ bhaktyā
nirapekṣaḥ sva-karmabhiḥ
taṁ sattva-prakṛtiṁ vidyāt
puruṣaṁ striyam eva vā
nirapekṣaḥ sva-karmabhiḥ
taṁ sattva-prakṛtiṁ vidyāt
puruṣaṁ striyam eva vā
yadā āśiṣa āśāsya
māṁ bhajeta sva-karmabhiḥ
taṁ rajaḥ-prakṛtiṁ vidyāt
hiṁsām āśāsya tāmasam
māṁ bhajeta sva-karmabhiḥ
taṁ rajaḥ-prakṛtiṁ vidyāt
hiṁsām āśāsya tāmasam
sattvaṁ rajas tama iti
guṇā jīvasya naiva me
citta-jā yais tu bhūtānāṁ
sajjamāno nibadhyate
guṇā jīvasya naiva me
citta-jā yais tu bhūtānāṁ
sajjamāno nibadhyate
yadetarau jayet sattvaṁ
bhāsvaraṁ viśadaṁ śivam
tadā sukhena yujyeta
dharma-jñānādibhiḥ pumān
bhāsvaraṁ viśadaṁ śivam
tadā sukhena yujyeta
dharma-jñānādibhiḥ pumān
yadā jayet tamaḥ sattvaṁ
rajaḥ saṅgaṁ bhidā calam
tadā duḥkhena yujyeta
karmaṇā yaśasā śriyā
rajaḥ saṅgaṁ bhidā calam
tadā duḥkhena yujyeta
karmaṇā yaśasā śriyā
yadā jayed rajaḥ sattvaṁ
tamo mūḍhaṁ layaṁ jaḍam
yujyeta śoka-mohābhyāṁ
nidrayā hiṁsayāśayā
tamo mūḍhaṁ layaṁ jaḍam
yujyeta śoka-mohābhyāṁ
nidrayā hiṁsayāśayā
yadā cittaṁ prasīdeta
indriyāṇāṁ ca nirvṛtiḥ
dehe ’bhayaṁ mano-’saṅgaṁ
tat sattvaṁ viddhi mat-padam
indriyāṇāṁ ca nirvṛtiḥ
dehe ’bhayaṁ mano-’saṅgaṁ
tat sattvaṁ viddhi mat-padam
vikurvan kriyayā cā-dhīr
anivṛttiś ca cetasām
gātrāsvāsthyaṁ mano bhrāntaṁ
raja etair niśāmaya
anivṛttiś ca cetasām
gātrāsvāsthyaṁ mano bhrāntaṁ
raja etair niśāmaya
sīdac cittaṁ vilīyeta
cetaso grahaṇe ’kṣamam
mano naṣṭaṁ tamo glānis
tamas tad upadhāraya
cetaso grahaṇe ’kṣamam
mano naṣṭaṁ tamo glānis
tamas tad upadhāraya
edhamāne guṇe sattve
devānāṁ balam edhate
asurāṇāṁ ca rajasi
tamasy uddhava rakṣasām
devānāṁ balam edhate
asurāṇāṁ ca rajasi
tamasy uddhava rakṣasām
sattvāj jāgaraṇaṁ vidyād
rajasā svapnam ādiśet
prasvāpaṁ tamasā jantos
turīyaṁ triṣu santatam
rajasā svapnam ādiśet
prasvāpaṁ tamasā jantos
turīyaṁ triṣu santatam
upary upari gacchanti
sattvena brāhmaṇā janāḥ
tamasādho ’dha ā-mukhyād
rajasāntara-cāriṇaḥ
sattvena brāhmaṇā janāḥ
tamasādho ’dha ā-mukhyād
rajasāntara-cāriṇaḥ
sattve pralīnāḥ svar yānti
nara-lokaṁ rajo-layāḥ
tamo-layās tu nirayaṁ
yānti mām eva nirguṇāḥ
nara-lokaṁ rajo-layāḥ
tamo-layās tu nirayaṁ
yānti mām eva nirguṇāḥ
mad-arpaṇaṁ niṣphalaṁ vā
sāttvikaṁ nija-karma tat
rājasaṁ phala-saṅkalpaṁ
hiṁsā-prāyādi tāmasam
sāttvikaṁ nija-karma tat
rājasaṁ phala-saṅkalpaṁ
hiṁsā-prāyādi tāmasam
kaivalyaṁ sāttvikaṁ jñānaṁ
rajo vaikalpikaṁ ca yat
prākṛtaṁ tāmasaṁ jñānaṁ
man-niṣṭhaṁ nirguṇaṁ smṛtam
rajo vaikalpikaṁ ca yat
prākṛtaṁ tāmasaṁ jñānaṁ
man-niṣṭhaṁ nirguṇaṁ smṛtam
vanaṁ tu sāttviko vāso
grāmo rājasa ucyate
tāmasaṁ dyūta-sadanaṁ
man-niketaṁ tu nirguṇam
grāmo rājasa ucyate
tāmasaṁ dyūta-sadanaṁ
man-niketaṁ tu nirguṇam
sāttvikaḥ kārako ’saṅgī
rāgāndho rājasaḥ smṛtaḥ
tāmasaḥ smṛti-vibhraṣṭo
nirguṇo mad-apāśrayaḥ
rāgāndho rājasaḥ smṛtaḥ
tāmasaḥ smṛti-vibhraṣṭo
nirguṇo mad-apāśrayaḥ
sāttviky ādhyātmikī śraddhā
karma-śraddhā tu rājasī
tāmasy adharme yā śraddhā
mat-sevāyāṁ tu nirguṇā
karma-śraddhā tu rājasī
tāmasy adharme yā śraddhā
mat-sevāyāṁ tu nirguṇā
pathyaṁ pūtam anāyastam
āhāryaṁ sāttvikaṁ smṛtam
rājasaṁ cendriya-preṣṭhaṁ
tāmasaṁ cārti-dāśuci
āhāryaṁ sāttvikaṁ smṛtam
rājasaṁ cendriya-preṣṭhaṁ
tāmasaṁ cārti-dāśuci
sāttvikaṁ sukham ātmotthaṁ
viṣayotthaṁ tu rājasam
tāmasaṁ moha-dainyotthaṁ
nirguṇaṁ mad-apāśrayam
viṣayotthaṁ tu rājasam
tāmasaṁ moha-dainyotthaṁ
nirguṇaṁ mad-apāśrayam
dravyaṁ deśaḥ phalaṁ kālo
jñānaṁ karma ca kārakaḥ
śraddhāvasthākṛtir niṣṭhā
trai-guṇyaḥ sarva eva hi
jñānaṁ karma ca kārakaḥ
śraddhāvasthākṛtir niṣṭhā
trai-guṇyaḥ sarva eva hi
sarve guṇa-mayā bhāvāḥ
puruṣāvyakta-dhiṣṭhitāḥ
dṛṣṭaṁ śrutam anudhyātaṁ
buddhyā vā puruṣarṣabha
puruṣāvyakta-dhiṣṭhitāḥ
dṛṣṭaṁ śrutam anudhyātaṁ
buddhyā vā puruṣarṣabha
etāḥ saṁsṛtayaḥ puṁso
guṇa-karma-nibandhanāḥ
yeneme nirjitāḥ saumya
guṇā jīvena citta-jāḥ
bhakti-yogena man-niṣṭho
mad-bhāvāya prapadyate
guṇa-karma-nibandhanāḥ
yeneme nirjitāḥ saumya
guṇā jīvena citta-jāḥ
bhakti-yogena man-niṣṭho
mad-bhāvāya prapadyate
tasmād deham imaṁ labdhvā
jñāna-vijñāna-sambhavam
guṇa-saṅgaṁ vinirdhūya
māṁ bhajantu vicakṣaṇāḥ
jñāna-vijñāna-sambhavam
guṇa-saṅgaṁ vinirdhūya
māṁ bhajantu vicakṣaṇāḥ
niḥsaṅgo māṁ bhajed vidvān
apramatto jitendriyaḥ
rajas tamaś cābhijayet
sattva-saṁsevayā muniḥ
apramatto jitendriyaḥ
rajas tamaś cābhijayet
sattva-saṁsevayā muniḥ
sattvaṁ cābhijayed yukto
nairapekṣyeṇa śānta-dhīḥ
sampadyate guṇair mukto
jīvo jīvaṁ vihāya mām
nairapekṣyeṇa śānta-dhīḥ
sampadyate guṇair mukto
jīvo jīvaṁ vihāya mām
jīvo jīva-vinirmukto
guṇaiś cāśaya-sambhavaiḥ
mayaiva brahmaṇā pūrṇo
na bahir nāntaraś caret
guṇaiś cāśaya-sambhavaiḥ
mayaiva brahmaṇā pūrṇo
na bahir nāntaraś caret