ଶ୍ରୀମଦ୍ଭାଗଵତମ୍ ୧୨.୬

ସୂତ ଉଵାଚ
ଏତନ୍ନିଶମ୍ଯ ମୁନିନାଭିହିତଂ ପରୀକ୍ଷିଦ୍
ଵ୍ଯାସାତ୍ମଜେନ ନିଖିଲାତ୍ମଦୃଶା ସମେନ ।
ତତ୍ପାଦମୂଲମୁପସୃତ୍ଯ ନତେନ ମୂର୍ଧ୍ନା
ବଦ୍ଧାଞ୍ଜଲିସ୍ତମିଦମାହ ସ ଵିଷ୍ଣୁରାତଃ ॥ ୧ ॥

ରାଜୋଵାଚ
ସିଦ୍ଧୋଽସ୍ମ୍ଯନୁଗୃହୀତୋଽସ୍ମି ଭଵତା କରୁଣାତ୍ମନା ।
ଶ୍ରାଵିତୋ ଯଚ୍ଚ ମେ ସାକ୍ଷାଦନାଦିନିଧନୋ ହରିଃ ॥ ୨ ॥

ନାତ୍ଯଦ୍ଭୁତମହଂ ମନ୍ଯେ ମହତାମଚ୍ଯୁତାତ୍ମନାମ୍ ।
ଅଜ୍ଞେଷୁ ତାପତପ୍ତେଷୁ ଭୂତେଷୁ ଯଦନୁଗ୍ରହଃ ॥ ୩ ॥

ପୁରାଣସଂହିତାମେତାମଶ୍ରୌଷ୍ମ ଭଵତୋ ଵଯମ୍ ।
ଯସ୍ଯାଂ ଖଲୂତ୍ତମଃଶ୍ଲୋକୋ ଭଗଵାନନୁଵର୍ଣ୍ଯତେ ॥ ୪ ॥

ଭଗଵଂସ୍ତକ୍ଷକାଦିଭ୍ଯୋ ମୃତ୍ଯୁଭ୍ଯୋ ନ ବିଭେମ୍ଯହମ୍ ।
ପ୍ରଵିଷ୍ଟୋ ବ୍ରହ୍ମ ନିର୍ଵାଣମଭଯଂ ଦର୍ଶିତଂ ତ୍ଵଯା ॥ ୫ ॥

ଅନୁଜାନୀହି ମାଂ ବ୍ରହ୍ମନ୍ ଵାଚଂ ଯଚ୍ଛାମ୍ଯଧୋକ୍ଷଜେ ।
ମୁକ୍ତକାମାଶଯଂ ଚେତଃ ପ୍ରଵେଶ୍ଯ ଵିସୃଜାମ୍ଯସୂନ୍ ॥ ୬ ॥

ଅଜ୍ଞାନଂ ଚ ନିରସ୍ତଂ ମେ ଜ୍ଞାନଵିଜ୍ଞାନନିଷ୍ଠଯା ।
ଭଵତା ଦର୍ଶିତଂ କ୍ଷେମଂ ପରଂ ଭଗଵତଃ ପଦମ୍ ॥ ୭ ॥

ସୂତ ଉଵାଚ
ଇତ୍ଯୁକ୍ତସ୍ତମନୁଜ୍ଞାପ୍ଯ ଭଗଵାନ୍ ବାଦରାଯଣିଃ ।
ଜଗାମ ଭିକ୍ଷୁଭିଃ ସାକଂ ନରଦେଵେନ ପୂଜିତଃ ॥ ୮ ॥

ପରୀକ୍ଷିଦପି ରାଜର୍ଷିରାତ୍ମନ୍ଯାତ୍ମାନମାତ୍ମନା ।
ସମାଧାଯ ପରଂ ଦଧ୍ଯାଵସ୍ପନ୍ଦାସୁର୍ଯଥା ତରୁଃ ॥ ୯ ॥

ପ୍ରାକ୍କୂଲେ ବର୍ହିଷ୍ଯାସୀନୋ ଗଙ୍ଗାକୂଲ ଉଦଙ୍ମୁଖଃ ।
ବ୍ରହ୍ମଭୂତୋ ମହାଯୋଗୀ ନିଃସଙ୍ଗଶ୍ଛିନ୍ନସଂଶଯଃ ॥ ୧୦ ॥

ତକ୍ଷକଃ ପ୍ରହିତୋ ଵିପ୍ରାଃ କ୍ରୁଦ୍ଧେନ ଦ୍ଵିଜସୂନୁନା ।
ହନ୍ତୁକାମୋ ନୃପଂ ଗଚ୍ଛନ୍ ଦଦର୍ଶ ପଥି କଶ୍ଯପମ୍ ॥ ୧୧ ॥

ତଂ ତର୍ପଯିତ୍ଵା ଦ୍ରଵିଣୈର୍ନିଵର୍ତ୍ଯ ଵିଷହାରିଣମ୍ ।
ଦ୍ଵିଜରୂପପ୍ରତିଚ୍ଛନ୍ନଃ କାମରୂପୋଽଦଶନ୍ନୃପମ୍ ॥ ୧୨ ॥

ବ୍ରହ୍ମଭୂତସ୍ଯ ରାଜର୍ଷେର୍ଦେହୋଽହିଗରଲାଗ୍ନିନା ।
ବଭୂଵ ଭସ୍ମସାତ୍ ସଦ୍ଯଃ ପଶ୍ଯତାଂ ସର୍ଵଦେହିନାମ୍ ॥ ୧୩ ॥

ହାହାକାରୋ ମହାନାସୀଦ୍ ଭୁଵି ଖେ ଦିକ୍ଷୁ ସର୍ଵତଃ ।
ଵିସ୍ମିତା ହ୍ଯଭଵନ୍ ସର୍ଵେ ଦେଵାସୁରନରାଦଯଃ ॥ ୧୪ ॥

ଦେଵଦୁନ୍ଦୁଭଯୋ ନେଦୁର୍ଗନ୍ଧର୍ଵାପ୍ସରସୋ ଜଗୁଃ ।
ଵଵୃଷୁଃ ପୁଷ୍ପଵର୍ଷାଣି ଵିବୁଧାଃ ସାଧୁଵାଦିନଃ ॥ ୧୫ ॥

ଜନ୍ମେଜଯଃ ସ୍ଵପିତରଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ତକ୍ଷକଭକ୍ଷିତମ୍ ।
ଯଥା ଜୁହାଵ ସଙ୍କ୍ରୁଦ୍ଧୋ ନାଗାନ୍ ସତ୍ରେ ସହ ଦ୍ଵିଜୈଃ ॥ ୧୬ ॥

ସର୍ପସତ୍ରେ ସମିଦ୍ଧାଗ୍ନୌ ଦହ୍ଯମାନାନ୍ ମହୋରଗାନ୍ ।
ଦୃଷ୍ଟ୍ଵେନ୍ଦ୍ରଂ ଭଯସଂଵିଗ୍ନସ୍ତକ୍ଷକଃ ଶରଣଂ ଯଯୌ ॥ ୧୭ ॥

ଅପଶ୍ଯଂସ୍ତକ୍ଷକଂ ତତ୍ର ରାଜା ପାରୀକ୍ଷିତୋ ଦ୍ଵିଜାନ୍ ।
ଉଵାଚତକ୍ଷକଃ କସ୍ମାନ୍ନ ଦହ୍ଯେତୋରଗାଧମଃ ॥ ୧୮ ॥

ତଂ ଗୋପାଯତି ରାଜେନ୍ଦ୍ର ଶକ୍ରଃ ଶରଣମାଗତମ୍ ।
ତେନ ସଂସ୍ତମ୍ଭିତଃ ସର୍ପସ୍ତସ୍ମାନ୍ନାଗ୍ନୌ ପତତ୍ଯସୌ ॥ ୧୯ ॥

ପାରୀକ୍ଷିତ ଇତି ଶ୍ରୁତ୍ଵା ପ୍ରାହର୍ତ୍ଵିଜ ଉଦାରଧୀଃ ।
ସହେନ୍ଦ୍ରସ୍ତକ୍ଷକୋ ଵିପ୍ରା ନାଗ୍ନୌ କିମିତି ପାତ୍ଯତେ ॥ ୨୦ ॥

ତଚ୍ଛ୍ରୁତ୍ଵାଜୁହୁଵୁର୍ଵିପ୍ରାଃ ସହେନ୍ଦ୍ରଂ ତକ୍ଷକଂ ମଖେ ।
ତକ୍ଷକାଶୁ ପତସ୍ଵେହ ସହେନ୍ଦ୍ରେଣ ମରୁତ୍ଵତା ॥ ୨୧ ॥

ଇତି ବ୍ରହ୍ମୋଦିତାକ୍ଷେପୈଃ ସ୍ଥାନାଦିନ୍ଦ୍ରଃ ପ୍ରଚାଲିତଃ ।
ବଭୂଵ ସମ୍ଭ୍ରାନ୍ତମତିଃ ସଵିମାନଃ ସତକ୍ଷକଃ ॥ ୨୨ ॥

ତଂ ପତନ୍ତଂ ଵିମାନେନ ସହତକ୍ଷକମମ୍ବରାତ୍ ।
ଵିଲୋକ୍ଯାଙ୍ଗିରସଃ ପ୍ରାହ ରାଜାନଂ ତଂ ବୃହସ୍ପତିଃ ॥ ୨୩ ॥

ନୈଷ ତ୍ଵଯା ମନୁଷ୍ଯେନ୍ଦ୍ର ଵଧମର୍ହତି ସର୍ପରାଟ୍ ।
ଅନେନ ପୀତମମୃତମଥ ଵା ଅଜରାମରଃ ॥ ୨୪ ॥

ଜୀଵିତଂ ମରଣଂ ଜନ୍ତୋର୍ଗତିଃ ସ୍ଵେନୈଵ କର୍ମଣା ।
ରାଜଂସ୍ତତୋଽନ୍ଯୋ ନାସ୍ତ୍ଯସ୍ଯ ପ୍ରଦାତା ସୁଖଦୁଃଖଯୋଃ ॥ ୨୫ ॥

ସର୍ପଚୌରାଗ୍ନିଵିଦ୍ଯୁଦ୍ଭ୍ଯଃ କ୍ଷୁତ୍ତୃଡ୍ଵ୍ଯାଧ୍ଯାଦିଭିର୍ନୃପ ।
ପଞ୍ଚତ୍ଵମୃଚ୍ଛତେ ଜନ୍ତୁର୍ଭୁଙ୍କ୍ତ ଆରବ୍ଧକର୍ମ ତତ୍ ॥ ୨୬ ॥

ତସ୍ମାତ୍ ସତ୍ରମିଦଂ ରାଜନ୍ ସଂସ୍ଥୀଯେତାଭିଚାରିକମ୍ ।
ସର୍ପା ଅନାଗସୋ ଦଗ୍ଧା ଜନୈର୍ଦିଷ୍ଟଂ ହି ଭୁଜ୍ଯତେ ॥ ୨୭ ॥

ସୂତ ଉଵାଚ
ଇତ୍ଯୁକ୍ତଃ ସ ତଥେତ୍ଯାହ ମହର୍ଷେର୍ମାନଯନ୍ ଵଚଃ ।
ସର୍ପସତ୍ରାଦୁପରତଃ ପୂଜଯାମାସ ଵାକ୍ପତିମ୍ ॥ ୨୮ ॥

ସୈଷା ଵିଷ୍ଣୋର୍ମହାମାଯାବାଧ୍ଯଯାଲକ୍ଷଣା ଯଯା ।
ମୁହ୍ଯନ୍ତ୍ଯସ୍ଯୈଵାତ୍ମଭୂତା ଭୂତେଷୁ ଗୁଣଵୃତ୍ତିଭିଃ ॥ ୨୯ ॥

ନ ଯତ୍ର ଦମ୍ଭୀତ୍ଯଭଯା ଵିରାଜିତା
ମାଯାତ୍ମଵାଦେଽସକୃଦାତ୍ମଵାଦିଭିଃ ।
ନ ଯଦ୍ଵିଵାଦୋ ଵିଵିଧସ୍ତଦାଶ୍ରଯୋ
ମନଶ୍ଚ ସଙ୍କଲ୍ପଵିକଲ୍ପଵୃତ୍ତି ଯତ୍ ॥ ୩୦ ॥

ନ ଯତ୍ର ସୃଜ୍ଯଂ ସୃଜତୋଭଯୋଃ ପରଂ
ଶ୍ରେଯଶ୍ଚ ଜୀଵସ୍ତ୍ରିଭିରନ୍ଵିତସ୍ତ୍ଵହମ୍ ।
ତଦେତଦୁତ୍ସାଦିତବାଧ୍ଯବାଧକଂ
ନିଷିଧ୍ଯ ଚୋର୍ମୀନ୍ ଵିରମେତ ତନ୍ମୁନିଃ ॥ ୩୧ ॥

ପରଂ ପଦଂ ଵୈଷ୍ଣଵମାମନନ୍ତି ତଦ୍
ଯନ୍ନେତି ନେତୀତ୍ଯତଦୁତ୍ସିସୃକ୍ଷଵଃ ।
ଵିସୃଜ୍ଯ ଦୌରାତ୍ମ୍ଯମନନ୍ଯସୌହୃଦା
ହୃଦୋପଗୁହ୍ଯାଵସିତଂ ସମାହିତୈଃ ॥ ୩୨ ॥

ତ ଏତଦଧିଗଚ୍ଛନ୍ତି ଵିଷ୍ଣୋର୍ଯତ୍ ପରମଂ ପଦମ୍ ।
ଅହଂ ମମେତି ଦୌର୍ଜନ୍ଯଂ ନ ଯେଷାଂ ଦେହଗେହଜମ୍ ॥ ୩୩ ॥

ଅତିଵାଦାଂସ୍ତିତିକ୍ଷେତ ନାଵମନ୍ଯେତ କଞ୍ଚନ ।
ନ ଚେମଂ ଦେହମାଶ୍ରିତ୍ଯ ଵୈରଂ କୁର୍ଵୀତ କେନଚିତ୍ ॥ ୩୪ ॥

ନମୋ ଭଗଵତେ ତସ୍ମୈ କୃଷ୍ଣାଯାକୁଣ୍ଠମେଧସେ ।
ଯତ୍ପାଦାମ୍ବୁରୁହଧ୍ଯାନାତ୍ ସଂହିତାମଧ୍ଯଗାମିମାମ୍ ॥ ୩୫ ॥

ଶ୍ରୀଶୌନକ ଉଵାଚ
ପୈଲାଦିଭିର୍ଵ୍ଯାସଶିଷ୍ଯୈର୍ଵେଦାଚାର୍ଯୈର୍ମହାତ୍ମଭିଃ ।
ଵେଦାଶ୍ଚ କଥିତା ଵ୍ଯସ୍ତା ଏତତ୍ ସୌମ୍ଯାଭିଧେହି ନଃ ॥ ୩୬ ॥

ସୂତ ଉଵାଚ
ସମାହିତାତ୍ମନୋ ବ୍ରହ୍ମନ୍ ବ୍ରହ୍ମଣଃ ପରମେଷ୍ଠିନଃ ।
ହୃଦ୍ଯାକାଶାଦଭୂନ୍ନାଦୋ ଵୃତ୍ତିରୋଧାଦ୍ ଵିଭାଵ୍ଯତେ ॥ ୩୭ ॥

ଯଦୁପାସନଯା ବ୍ରହ୍ମନ୍ ଯୋଗିନୋ ମଲମାତ୍ମନଃ ।
ଦ୍ରଵ୍ଯକ୍ରିଯାକାରକାଖ୍ଯଂ ଧୂତ୍ଵା ଯାନ୍ତ୍ଯପୁନର୍ଭଵମ୍ ॥ ୩୮ ॥

ତତୋଽଭୂତ୍ତ୍ରିଵୃଦୋଂକାରୋ ଯୋଽଵ୍ଯକ୍ତପ୍ରଭଵଃ ସ୍ଵରାଟ୍ ।
ଯତ୍ତଲ୍ଲିଙ୍ଗଂ ଭଗଵତୋ ବ୍ରହ୍ମଣଃ ପରମାତ୍ମନଃ ॥ ୩୯ ॥

ଶୃଣୋତି ଯ ଇମଂ ସ୍ଫୋଟଂ ସୁପ୍ତଶ୍ରୋତ୍ରେ ଚ ଶୂନ୍ଯଦୃକ୍ ।
ଯେନ ଵାଗ୍ ଵ୍ଯଜ୍ଯତେ ଯସ୍ଯ ଵ୍ଯକ୍ତିରାକାଶ ଆତ୍ମନଃ ॥ ୪୦ ॥

ସ୍ଵଧାମ୍ନୋ ବ୍ରାହ୍ମଣଃ ସାକ୍ଷାଦ୍ ଵାଚକଃ ପରମାତ୍ମନଃ ।
ସ ସର୍ଵମନ୍ତ୍ରୋପନିଷଦ୍ଵେଦବୀଜଂ ସନାତନମ୍ ॥ ୪୧ ॥

ତସ୍ଯ ହ୍ଯାସଂସ୍ତ୍ରଯୋ ଵର୍ଣା ଅକାରାଦ୍ଯା ଭୃଗୂଦ୍ଵହ ।
ଧାର୍ଯନ୍ତେ ଯୈସ୍ତ୍ରଯୋ ଭାଵା ଗୁଣନାମାର୍ଥଵୃତ୍ତଯଃ ॥ ୪୨ ॥

ତତୋଽକ୍ଷରସମାମ୍ନାଯମସୃଜଦ୍ ଭଗଵାନଜଃ ।
ଅନ୍ତସ୍ଥୋଷ୍ମସ୍ଵରସ୍ପର୍ଶହ୍ରସ୍ଵଦୀର୍ଘାଦିଲକ୍ଷଣମ୍ ॥ ୪୩ ॥

ତେନାସୌ ଚତୁରୋ ଵେଦାଂଶ୍ଚତୁର୍ଭିର୍ଵଦନୈର୍ଵିଭୁଃ ।
ସଵ୍ଯାହୃତିକାନ୍ ସୋଂକାରାଂଶ୍ଚାତୁର୍ହୋତ୍ରଵିଵକ୍ଷଯା ॥ ୪୪ ॥

ପୁତ୍ରାନଧ୍ଯାପଯତ୍ତାଂସ୍ତୁ ବ୍ରହ୍ମର୍ଷୀନ୍ ବ୍ରହ୍ମକୋଵିଦାନ୍ ।
ତେ ତୁ ଧର୍ମୋପଦେଷ୍ଟାରଃ ସ୍ଵପୁତ୍ରେଭ୍ଯଃ ସମାଦିଶନ୍ ॥ ୪୫ ॥

ତେ ପରମ୍ପରଯା ପ୍ରାପ୍ତାସ୍ତତ୍ତଚ୍ଛିଷ୍ଯୈର୍ଧୃତଵ୍ରତୈଃ ।
ଚତୁର୍ଯୁଗେଷ୍ଵଥ ଵ୍ଯସ୍ତା ଦ୍ଵାପରାଦୌ ମହର୍ଷିଭିଃ ॥ ୪୬ ॥

କ୍ଷୀଣାଯୁଷଃ କ୍ଷୀଣସତ୍ତ୍ଵାନ୍ ଦୁର୍ମେଧାନ୍ ଵୀକ୍ଷ୍ଯ କାଲତଃ ।
ଵେଦାନ୍ବ୍ରହ୍ମର୍ଷଯୋ ଵ୍ଯସ୍ଯନ୍ ହୃଦିସ୍ଥାଚ୍ଯୁତଚୋଦିତାଃ ॥ ୪୭ ॥

ଅସ୍ମିନ୍ନପ୍ଯନ୍ତରେ ବ୍ରହ୍ମନ୍ ଭଗଵାନ୍ଲୋକଭାଵନଃ ।
ବ୍ରହ୍ମେଶାଦ୍ଯୈର୍ଲୋକପାଲୈର୍ଯାଚିତୋ ଧର୍ମଗୁପ୍ତଯେ ॥ ୪୮ ॥

ପରାଶରାତ୍ ସତ୍ଯଵତ୍ଯାମଂଶାଂଶକଲଯା ଵିଭୁଃ ।
ଅଵତୀର୍ଣୋ ମହାଭାଗ ଵେଦଂ ଚକ୍ରେ ଚତୁର୍ଵିଧମ୍ ॥ ୪୯ ॥

ଋଗଥର୍ଵଯଜୁଃସାମ୍ନାଂ ରାଶୀରୁଦ୍ଧୃତ୍ଯ ଵର୍ଗଶଃ ।
ଚତସ୍ରଃ ସଂହିତାଶ୍ଚକ୍ରେ ମନ୍ତ୍ରୈର୍ମଣିଗଣା ଇଵ ॥ ୫୦ ॥

ତାସାଂ ସ ଚତୁରଃ ଶିଷ୍ଯାନୁପାହୂଯ ମହାମତିଃ ।
ଏକୈକାଂ ସଂହିତାଂ ବ୍ରହ୍ମନ୍ନେକୈକସ୍ମୈ ଦଦୌ ଵିଭୁଃ ॥ ୫୧ ॥

ପୈଲାଯ ସଂହିତାମାଦ୍ଯାଂ ବହ୍ଵୃଚାଖ୍ଯାଂ ଉଵାଚହ ।
ଵୈଶମ୍ପାଯନସଂଜ୍ଞାଯ ନିଗଦାଖ୍ଯଂ ଯଜୁର୍ଗଣମ୍ ॥ ୫୨ ॥

ସାମ୍ନାଂ ଜୈମିନଯେ ପ୍ରାହ ତଥା ଛନ୍ଦୋଗସଂହିତାମ୍ ।
ଅଥର୍ଵାଙ୍ଗିରସୀଂ ନାମ ସ୍ଵଶିଷ୍ଯାଯ ସୁମନ୍ତଵେ ॥ ୫୩ ॥

ପୈଲଃ ସ୍ଵସଂହିତାମୂଚେ ଇନ୍ଦ୍ରପ୍ରମିତଯେ ମୁନିଃ ।
ବାଷ୍କଲାଯ ଚ ସୋଽପ୍ଯାହ ଶିଷ୍ଯେଭ୍ଯଃ ସଂହିତାଂ ସ୍ଵକାମ୍ ॥ ୫୪ ॥

ଚତୁର୍ଧା ଵ୍ଯସ୍ଯ ବୋଧ୍ଯାଯ ଯାଜ୍ଞଵଲ୍କ୍ଯାଯ ଭାର୍ଗଵ ।
ପରାଶରାଯାଗ୍ନିମିତ୍ର ଇନ୍ଦ୍ରପ୍ରମିତିରାତ୍ମଵାନ୍ ॥ ୫୫ ॥

ଅଧ୍ଯାପଯତ୍ ସଂହିତାଂ ସ୍ଵାଂ ମାଣ୍ଡୂକେଯମୃଷିଂ କଵିମ୍ ।
ତସ୍ଯ ଶିଷ୍ଯୋ ଦେଵମିତ୍ରଃ ସୌଭର୍ଯାଦିଭ୍ଯ ଊଚିଵାନ୍ ॥ ୫୬ ॥

ଶାକଲ୍ଯସ୍ତତ୍ସୁତଃ ସ୍ଵାଂ ତୁ ପଞ୍ଚଧା ଵ୍ଯସ୍ଯ ସଂହିତାମ୍ ।
ଵାତ୍ସ୍ଯମୁଦ୍ଗଲଶାଲୀଯଗୋଖଲ୍ଯଶିଶିରେଷ୍ଵଧାତ୍ ॥ ୫୭ ॥

ଜାତୂକର୍ଣ୍ଯଶ୍ଚ ତଚ୍ଛିଷ୍ଯଃ ସନିରୁକ୍ତାଂ ସ୍ଵସଂହିତାମ୍ ।
ବଲାକପୈଲଜାବାଲଵିରଜେଭ୍ଯୋ ଦଦୌ ମୁନିଃ ॥ ୫୮ ॥

ବାଷ୍କଲିଃ ପ୍ରତିଶାଖାଭ୍ଯୋ ଵାଲଖିଲ୍ଯାଖ୍ଯସଂହିତାମ୍ ।
ଚକ୍ରେ ଵାଲାଯନିର୍ଭଜ୍ଯଃ କାଶାରଶ୍ଚୈଵ ତାଂ ଦଧୁଃ ॥ ୫୯ ॥

ବହ୍ଵୃଚାଃ ସଂହିତା ହ୍ଯେତା ଏଭିର୍ବ୍ରହ୍ମର୍ଷିଭିର୍ଧୃତାଃ ।
ଶ୍ରୁତ୍ଵୈତଚ୍ଛନ୍ଦସାଂ ଵ୍ଯାସଂ ସର୍ଵପାପୈଃ ପ୍ରମୁଚ୍ଯତେ ॥ ୬୦ ॥

ଵୈଶମ୍ପାଯନଶିଷ୍ଯା ଵୈ ଚରକାଧ୍ଵର୍ଯଵୋଽଭଵନ୍ ।
ଯଚ୍ଚେରୁର୍ବ୍ରହ୍ମହତ୍ଯାଂହଃ କ୍ଷପଣଂ ସ୍ଵଗୁରୋର୍ଵ୍ରତମ୍ ॥ ୬୧ ॥

ଯାଜ୍ଞଵଲ୍କ୍ଯଶ୍ଚ ତଚ୍ଛିଷ୍ଯ ଆହାହୋ ଭଗଵନ୍ କିଯତ୍ ।
ଚରିତେନାଲ୍ପସାରାଣାଂ ଚରିଷ୍ଯେଽହଂ ସୁଦୁଶ୍ଚରମ୍ ॥ ୬୨ ॥

ଇତ୍ଯୁକ୍ତୋ ଗୁରୁରପ୍ଯାହ କୁପିତୋ ଯାହ୍ଯଲଂ ତ୍ଵଯା ।
ଵିପ୍ରାଵମନ୍ତ୍ରା ଶିଷ୍ଯେଣ ମଦଧୀତଂ ତ୍ଯଜାଶ୍ଵିତି ॥ ୬୩ ॥

ଦେଵରାତସୁତଃ ସୋଽପି ଛର୍ଦିତ୍ଵା ଯଜୁଷାଂ ଗଣମ୍ ।
ତତୋ ଗତୋଽଥ ମୁନଯୋ ଦଦୃଶୁସ୍ତାନ୍ ଯଜୁର୍ଗଣାନ୍ ॥ ୬୪ ॥

ଯଜୂଂଷି ତିତ୍ତିରା ଭୂତ୍ଵା ତଲ୍ଲୋଲୁପତଯାଦଦୁଃ ।
ତୈତ୍ତିରୀଯା ଇତି ଯଜୁଃଶାଖା ଆସନ୍ ସୁପେଶଲାଃ ॥ ୬୫ ॥

ଯାଜ୍ଞଵଲ୍କ୍ଯସ୍ତତୋ ବ୍ରହ୍ମଂଶ୍ଛନ୍ଦାଂସ୍ଯଧିଗଵେଷଯନ୍ ।
ଗୁରୋରଵିଦ୍ଯମାନାନି ସୂପତସ୍ଥେଽର୍କମୀଶ୍ଵରମ୍ ॥ ୬୬ ॥

ଶ୍ରୀଯାଜ୍ଞଵଲ୍କ୍ଯ ଉଵାଚ
ଓଁ ନମୋ ଭଗଵତେ ଆଦିତ୍ଯାଯାଖିଲଜଗତାମାତ୍ମସ୍ଵରୂପେଣ କାଲସ୍ଵରୂପେଣ ଚତୁର୍ଵିଧଭୂତନିକାଯାନାଂ ବ୍ରହ୍ମାଦିସ୍ତମ୍ବପର୍ଯନ୍ତାନାମନ୍ତର୍ହୃଦଯେଷୁ ବହିରପି ଚାକାଶ ଇଵୋପାଧିନାଵ୍ଯଵଧୀଯମାନୋ ଭଵାନେକ ଏଵ କ୍ଷଣଲଵନିମେଷାଵଯଵୋପଚିତସଂଵତ୍ସରଗଣେନାପାମାଦାନ ଵିସର୍ଗାଭ୍ଯାମିମାଂ ଲୋକଯାତ୍ରାମନୁଵହତି ॥ ୬୭ ॥

ଯଦୁ ହ ଵାଵ ଵିବୁଧର୍ଷଭ ସଵିତରଦସ୍ତପତ୍ଯନୁସଵନମହର ଅହରାମ୍ନାଯଵିଧିନୋପତିଷ୍ଠମାନାନାମଖିଲଦୁରିତଵୃଜିନ ବୀଜାଵଭର୍ଜନ ଭଗଵତଃ ସମଭିଧୀମହି ତପନ ମଣ୍ଡଲମ୍ ॥ ୬୮ ॥

ଯ ଇହ ଵାଵ ସ୍ଥିରଚରନିକରାଣାଂ ନିଜନିକେତନାନାଂ ମନଇନ୍ଦ୍ରିଯାସୁ ଗଣାନନାତ୍ମନଃ ସ୍ଵଯମାତ୍ମାନ୍ତର୍ଯାମୀ ପ୍ରଚୋଦଯତି ॥ ୬୯ ॥

ଯ ଏଵେମଂ ଲୋକମତିକରାଲଵଦନାନ୍ଧକାରସଂଜ୍ଞାଜଗରଗ୍ରହ ଗିଲିତଂ ମୃତକମିଵ ଵିଚେତନମଵଲୋକ୍ଯାନୁକମ୍ପଯା ପରମକାରୁଣିକ ଈକ୍ଷଯୈଵୋତ୍ଥାପ୍ଯାହରହରନୁସଵନଂ ଶ୍ରେଯସି ସ୍ଵଧର୍ମାଖ୍ଯାତ୍ମାଵସ୍ଥାନେ ପ୍ରଵର୍ତଯତି ॥ ୭୦ ॥

ଅଵନିପତିରିଵାସାଧୂନାଂ ଭଯମୁଦୀରଯନ୍ନଟତି ପରିତ ଆଶାପାଲୈସ୍ତତ୍ର ତତ୍ର କମଲକୋଶାଞ୍ଜଲିଭିରୁପହୃତାର୍ହଣଃ ॥ ୭୧ ॥

ଅଥ ହ ଭଗଵଂସ୍ତଵ ଚରଣନଲିନଯୁଗଲଂ ତ୍ରିଭୁଵନଗୁରୁଭିରଭିଵନ୍ଦିତମହମଯାତଯାମଯଜୁଷ୍କାମ ଉପସରାମୀତି ॥ ୭୨ ॥

ସୂତ ଉଵାଚ
ଏଵଂ ସ୍ତୁତଃ ସ ଭଗଵାନ୍ ଵାଜିରୂପଧରୋ ରଵିଃ ।
ଯଜୂଂଷ୍ଯଯାତଯାମାନି ମୁନଯେଽଦାତ୍ ପ୍ରସାଦିତଃ ॥ ୭୩ ॥

ଯଜୁର୍ଭିରକରୋଚ୍ଛାଖା ଦଶପଞ୍ଚ ଶତୈର୍ଵିଭୁଃ ।
ଜଗୃହୁର୍ଵାଜସନ୍ଯସ୍ତାଃ କାଣ୍ଵମାଧ୍ଯନ୍ଦିନାଦଯଃ ॥ ୭୪ ॥

ଜୈମିନେଃ ସାମଗସ୍ଯାସୀତ୍ ସୁମନ୍ତୁସ୍ତନଯୋ ମୁନିଃ ।
ସୁତ୍ଵାଂସ୍ତୁ ତତ୍ସୁତସ୍ତାଭ୍ଯାମେକୈକାଂ ପ୍ରାହ ସଂହିତାମ୍ ॥ ୭୫ ॥

ସୁକର୍ମା ଚାପି ତଚ୍ଛିଷ୍ଯଃ ସାମଵେଦତରୋର୍ମହାନ୍ ।
ସହସ୍ରସଂହିତାଭେଦଂ ଚକ୍ରେ ସାମ୍ନାଂ ତତୋ ଦ୍ଵିଜ ॥ ୭୬ ॥

ହିରଣ୍ଯନାଭଃ କୌଶଲ୍ଯଃ ପୌଷ୍ଯଞ୍ଜିଶ୍ଚ ସୁକର୍ମଣଃ ।
ଶିଷ୍ଯୌ ଜଗୃହତୁଶ୍ଚାନ୍ଯ ଆଵନ୍ତ୍ଯୋ ବ୍ରହ୍ମଵିତ୍ତମଃ ॥ ୭୭ ॥

ଉଦୀଚ୍ଯାଃ ସାମଗାଃ ଶିଷ୍ଯା ଆସନ୍ ପଞ୍ଚଶତାନି ଵୈ ।
ପୌଷ୍ଯଞ୍ଜ୍ଯାଵନ୍ତ୍ଯଯୋଶ୍ଚାପି ତାଂଶ୍ଚ ପ୍ରାଚ୍ଯାନ୍ ପ୍ରଚକ୍ଷତେ ॥ ୭୮ ॥

ଲୌଗାକ୍ଷିର୍ମାଙ୍ଗଲିଃ କୁଲ୍ଯଃ କୁଶୀଦଃ କୁକ୍ଷିରେଵ ଚ ।
ପୌଷ୍ଯଞ୍ଜିଶିଷ୍ଯା ଜଗୃହୁଃ ସଂହିତାସ୍ତେ ଶତଂ ଶତମ୍ ॥ ୭୯ ॥

କୃତୋ ହିରଣ୍ଯନାଭସ୍ଯ ଚତୁର୍ଵିଂଶତିସଂହିତାଃ ।
ଶିଷ୍ଯ ଊଚେ ସ୍ଵଶିଷ୍ଯେଭ୍ଯଃ ଶେଷା ଆଵନ୍ତ୍ଯ ଆତ୍ମଵାନ୍ ॥ ୮୦ ॥