ஶ்ரீபகவாநுவாச
அத தே ஸம்ப்ரவக்ஷ்யாமி தத்த்வாநாம் லக்ஷணம் ப்ரு'தக் ।
யத்விதித்வா விமுச்யேத புருஷஃ ப்ராக்ரு'தைர்குணைஃ ॥ ௧ ॥
அத தே ஸம்ப்ரவக்ஷ்யாமி தத்த்வாநாம் லக்ஷணம் ப்ரு'தக் ।
யத்விதித்வா விமுச்யேத புருஷஃ ப்ராக்ரு'தைர்குணைஃ ॥ ௧ ॥
ஜ்ஞாநம் நிஃஶ்ரேயஸார்தாய புருஷஸ்யாத்மதர்ஶநம் ।
யதாஹுர்வர்ணயே தத்தே ஹ்ரு'தயக்ரந்திபேதநம் ॥ ௨ ॥
யதாஹுர்வர்ணயே தத்தே ஹ்ரு'தயக்ரந்திபேதநம் ॥ ௨ ॥
அநாதிராத்மா புருஷோ நிர்குணஃ ப்ரக்ரு'தேஃ பரஃ ।
ப்ரத்யக்தாமா ஸ்வயம்ஜ்யோதிர்விஶ்வம் யேந ஸமந்விதம் ॥ ௩ ॥
ப்ரத்யக்தாமா ஸ்வயம்ஜ்யோதிர்விஶ்வம் யேந ஸமந்விதம் ॥ ௩ ॥
ஸ ஏஷ ப்ரக்ரு'திம் ஸூக்ஷ்மாம் தைவீம் குணமயீம் விபுஃ ।
யத்ரு'ச்சயைவோபகதாமப்யபத்யத லீலயா ॥ ௪ ॥
யத்ரு'ச்சயைவோபகதாமப்யபத்யத லீலயா ॥ ௪ ॥
குணைர்விசித்ராஃ ஸ்ரு'ஜதீம் ஸரூபாஃ ப்ரக்ரு'திம் ப்ரஜாஃ ।
விலோக்ய முமுஹே ஸத்யஃ ஸ இஹ ஜ்ஞாநகூஹயா ॥ ௫ ॥
விலோக்ய முமுஹே ஸத்யஃ ஸ இஹ ஜ்ஞாநகூஹயா ॥ ௫ ॥
ஏவம் பராபித்யாநேந கர்த்ரு'த்வம் ப்ரக்ரு'தேஃ புமாந் ।
கர்மஸு க்ரியமாணேஷு குணைராத்மநி மந்யதே ॥ ௬ ॥
கர்மஸு க்ரியமாணேஷு குணைராத்மநி மந்யதே ॥ ௬ ॥
ததஸ்ய ஸம்ஸ்ரு'திர்பந்தஃ பாரதந்த்ர்யம் ச தத்க்ரு'தம் ।
பவத்யகர்துரீஶஸ்ய ஸாக்ஷிணோ நிர்வ்ரு'தாத்மநஃ ॥ ௭ ॥
பவத்யகர்துரீஶஸ்ய ஸாக்ஷிணோ நிர்வ்ரு'தாத்மநஃ ॥ ௭ ॥
கார்யகாரணகர்த்ரு'த்வே காரணம் ப்ரக்ரு'திம் விதுஃ ।
போக்த்ரு'த்வே ஸுகதுஃகாநாம் புருஷம் ப்ரக்ரு'தேஃ பரம் ॥ ௮ ॥
போக்த்ரு'த்வே ஸுகதுஃகாநாம் புருஷம் ப்ரக்ரு'தேஃ பரம் ॥ ௮ ॥
தேவஹூதிருவாச
ப்ரக்ரு'தேஃ புருஷஸ்யாபி லக்ஷணம் புருஷோத்தம ।
ப்ரூஹி காரணயோரஸ்ய ஸதஸச்ச யதாத்மகம் ॥ ௯ ॥
ப்ரக்ரு'தேஃ புருஷஸ்யாபி லக்ஷணம் புருஷோத்தம ।
ப்ரூஹி காரணயோரஸ்ய ஸதஸச்ச யதாத்மகம் ॥ ௯ ॥
ஶ்ரீபகவாநுவாச
யத்தத்த்ரிகுணமவ்யக்தம் நித்யம் ஸதஸதாத்மகம் ।
ப்ரதாநம் ப்ரக்ரு'திம் ப்ராஹுரவிஶேஷம் விஶேஷவத் ॥ ௧௦ ॥
யத்தத்த்ரிகுணமவ்யக்தம் நித்யம் ஸதஸதாத்மகம் ।
ப்ரதாநம் ப்ரக்ரு'திம் ப்ராஹுரவிஶேஷம் விஶேஷவத் ॥ ௧௦ ॥
பஞ்சபிஃ பஞ்சபிர்ப்ரஹ்ம சதுர்பிர்தஶபிஸ்ததா ।
ஏதச்சதுர்விம்ஶதிகம் கணம் ப்ராதாநிகம் விதுஃ ॥ ௧௧ ॥
ஏதச்சதுர்விம்ஶதிகம் கணம் ப்ராதாநிகம் விதுஃ ॥ ௧௧ ॥
மஹாபூதாநி பஞ்சைவ பூராபோ'க்நிர்மருந்நபஃ ।
தந்மாத்ராணி ச தாவந்தி கந்தாதீநி மதாநி மே ॥ ௧௨ ॥
தந்மாத்ராணி ச தாவந்தி கந்தாதீநி மதாநி மே ॥ ௧௨ ॥
இந்த்ரியாணி தஶ ஶ்ரோத்ரம் த்வக்த்ரு'க்ரஸநநாஸிகாஃ ।
வாக்கரௌ சரணௌ மேட்ரம் பாயுர்தஶம உச்யதே ॥ ௧௩ ॥
வாக்கரௌ சரணௌ மேட்ரம் பாயுர்தஶம உச்யதே ॥ ௧௩ ॥
மநோ புத்திரஹங்காரஶ்சித்தமித்யந்தராத்மகம் ।
சதுர்தா லக்ஷ்யதே பேதோ வ்ரு'த்த்யா லக்ஷணரூபயா ॥ ௧௪ ॥
சதுர்தா லக்ஷ்யதே பேதோ வ்ரு'த்த்யா லக்ஷணரூபயா ॥ ௧௪ ॥
ஏதாவாநேவ ஸங்க்யாதோ ப்ரஹ்மணஃ ஸகுணஸ்ய ஹ ।
ஸந்நிவேஶோ மயா ப்ரோக்தோ யஃ காலஃ பஞ்சவிம்ஶகஃ ॥ ௧௫ ॥
ஸந்நிவேஶோ மயா ப்ரோக்தோ யஃ காலஃ பஞ்சவிம்ஶகஃ ॥ ௧௫ ॥
ப்ரபாவம் பௌருஷம் ப்ராஹுஃ காலமேகே யதோ பயம் ।
அஹங்காரவிமூடஸ்ய கர்துஃ ப்ரக்ரு'திமீயுஷஃ ॥ ௧௬ ॥
அஹங்காரவிமூடஸ்ய கர்துஃ ப்ரக்ரு'திமீயுஷஃ ॥ ௧௬ ॥
ப்ரக்ரு'தேர்குணஸாம்யஸ்ய நிர்விஶேஷஸ்ய மாநவி ।
சேஷ்டா யதஃ ஸ பகவாந்கால இத்யுபலக்ஷிதஃ ॥ ௧௭ ॥
சேஷ்டா யதஃ ஸ பகவாந்கால இத்யுபலக்ஷிதஃ ॥ ௧௭ ॥
அந்தஃ புருஷரூபேண காலரூபேண யோ பஹிஃ ।
ஸமந்வேத்யேஷ ஸத்த்வாநாம் பகவாநாத்மமாயயா ॥ ௧௮ ॥
ஸமந்வேத்யேஷ ஸத்த்வாநாம் பகவாநாத்மமாயயா ॥ ௧௮ ॥
தைவாத்க்ஷுபிததர்மிண்யாம் ஸ்வஸ்யாம் யோநௌ பரஃ புமாந் ।
ஆதத்த வீர்யம் ஸாஸூத மஹத்தத்த்வம் ஹிரண்மயம் ॥ ௧௯ ॥
ஆதத்த வீர்யம் ஸாஸூத மஹத்தத்த்வம் ஹிரண்மயம் ॥ ௧௯ ॥
விஶ்வமாத்மகதம் வ்யஞ்ஜந்கூடஸ்தோ ஜகதங்குரஃ ।
ஸ்வதேஜஸாபிபத்தீவ்ரமாத்மப்ரஸ்வாபநம் தமஃ ॥ ௨௦ ॥
ஸ்வதேஜஸாபிபத்தீவ்ரமாத்மப்ரஸ்வாபநம் தமஃ ॥ ௨௦ ॥
யத்தத்ஸத்த்வகுணம் ஸ்வச்சம் ஶாந்தம் பகவதஃ பதம் ।
யதாஹுர்வாஸுதேவாக்யம் சித்தம் தந்மஹதாத்மகம் ॥ ௨௧ ॥
யதாஹுர்வாஸுதேவாக்யம் சித்தம் தந்மஹதாத்மகம் ॥ ௨௧ ॥
ஸ்வச்சத்வமவிகாரித்வம் ஶாந்தத்வமிதி சேதஸஃ ।
வ்ரு'த்திபிர்லக்ஷணம் ப்ரோக்தம் யதாபாம் ப்ரக்ரு'திஃ பரா ॥ ௨௨ ॥
வ்ரு'த்திபிர்லக்ஷணம் ப்ரோக்தம் யதாபாம் ப்ரக்ரு'திஃ பரா ॥ ௨௨ ॥
மஹத்தத்த்வாத்விகுர்வாணாத்பகவத்வீர்யஸம்பவாத் ।
க்ரியாஶக்திரஹங்காரஸ்த்ரிவிதஃ ஸமபத்யத ॥ ௨௩ ॥
க்ரியாஶக்திரஹங்காரஸ்த்ரிவிதஃ ஸமபத்யத ॥ ௨௩ ॥
வைகாரிகஸ்தைஜஸஶ்ச தாமஸஶ்ச யதோ பவஃ ।
மநஸஶ்சேந்த்ரியாணாம் ச பூதாநாம் மஹதாமபி ॥ ௨௪ ॥
மநஸஶ்சேந்த்ரியாணாம் ச பூதாநாம் மஹதாமபி ॥ ௨௪ ॥
ஸஹஸ்ரஶிரஸம் ஸாக்ஷாத்யமநந்தம் ப்ரசக்ஷதே ।
ஸங்கர்ஷணாக்யம் புருஷம் பூதேந்த்ரியமநோமயம் ॥ ௨௫ ॥
ஸங்கர்ஷணாக்யம் புருஷம் பூதேந்த்ரியமநோமயம் ॥ ௨௫ ॥
கர்த்ரு'த்வம் கரணத்வம் ச கார்யத்வம் சேதி லக்ஷணம் ।
ஶாந்தகோரவிமூடத்வமிதி வா ஸ்யாதஹங்க்ரு'தேஃ ॥ ௨௬ ॥
ஶாந்தகோரவிமூடத்வமிதி வா ஸ்யாதஹங்க்ரு'தேஃ ॥ ௨௬ ॥
வைகாரிகாத்விகுர்வாணாந்மநஸ்தத்த்வமஜாயத ।
யத்ஸங்கல்பவிகல்பாப்யாம் வர்ததே காமஸம்பவஃ ॥ ௨௭ ॥
யத்ஸங்கல்பவிகல்பாப்யாம் வர்ததே காமஸம்பவஃ ॥ ௨௭ ॥
யத்விதுர்ஹ்யநிருத்தாக்யம் ஹ்ரு'ஷீகாணாமதீஶ்வரம் ।
ஶாரதேந்தீவரஶ்யாமம் ஸம்ராத்யம் யோகிபிஃ ஶநைஃ ॥ ௨௮ ॥
ஶாரதேந்தீவரஶ்யாமம் ஸம்ராத்யம் யோகிபிஃ ஶநைஃ ॥ ௨௮ ॥
தைஜஸாத்து விகுர்வாணாத் புத்திதத்த்வமபூத்ஸதி ।
த்ரவ்யஸ்புரணவிஜ்ஞாநமிந்த்ரியாணாமநுக்ரஹஃ ॥ ௨௯ ॥
த்ரவ்யஸ்புரணவிஜ்ஞாநமிந்த்ரியாணாமநுக்ரஹஃ ॥ ௨௯ ॥
ஸம்ஶயோ'த விபர்யாஸோ நிஶ்சயஃ ஸ்ம்ரு'திரேவ ச ।
ஸ்வாப இத்யுச்யதே புத்தேர்லக்ஷணம் வ்ரு'த்திதஃ ப்ரு'தக் ॥ ௩௦ ॥
ஸ்வாப இத்யுச்யதே புத்தேர்லக்ஷணம் வ்ரு'த்திதஃ ப்ரு'தக் ॥ ௩௦ ॥
தைஜஸாநீந்த்ரியாண்யேவ க்ரியாஜ்ஞாநவிபாகஶஃ ।
ப்ராணஸ்ய ஹி க்ரியாஶக்திர்புத்தேர்விஜ்ஞாநஶக்திதா ॥ ௩௧ ॥
ப்ராணஸ்ய ஹி க்ரியாஶக்திர்புத்தேர்விஜ்ஞாநஶக்திதா ॥ ௩௧ ॥
தாமஸாச்ச விகுர்வாணாத்பகவத்வீர்யசோதிதாத் ।
ஶப்தமாத்ரமபூத்தஸ்மாந்நபஃ ஶ்ரோத்ரம் து ஶப்தகம் ॥ ௩௨ ॥
ஶப்தமாத்ரமபூத்தஸ்மாந்நபஃ ஶ்ரோத்ரம் து ஶப்தகம் ॥ ௩௨ ॥
அர்தாஶ்ரயத்வம் ஶப்தஸ்ய த்ரஷ்டுர்லிங்கத்வமேவ ச ।
தந்மாத்ரத்வம் ச நபஸோ லக்ஷணம் கவயோ விதுஃ ॥ ௩௩ ॥
தந்மாத்ரத்வம் ச நபஸோ லக்ஷணம் கவயோ விதுஃ ॥ ௩௩ ॥
பூதாநாம் சித்ரதாத்ரு'த்வம் பஹிரந்தரமேவ ச ।
ப்ராணேந்த்ரியாத்மதிஷ்ண்யத்வம் நபஸோ வ்ரு'த்திலக்ஷணம் ॥ ௩௪ ॥
ப்ராணேந்த்ரியாத்மதிஷ்ண்யத்வம் நபஸோ வ்ரு'த்திலக்ஷணம் ॥ ௩௪ ॥
நபஸஃ ஶப்ததந்மாத்ராத்காலகத்யா விகுர்வதஃ ।
ஸ்பர்ஶோ'பவத்ததோ வாயுஸ்த்வக்ஸ்பர்ஶஸ்ய ச ஸம்க்ரஹஃ ॥ ௩௫ ॥
ஸ்பர்ஶோ'பவத்ததோ வாயுஸ்த்வக்ஸ்பர்ஶஸ்ய ச ஸம்க்ரஹஃ ॥ ௩௫ ॥
ம்ரு'துத்வம் கடிநத்வம் ச ஶைத்யமுஷ்ணத்வமேவ ச ।
ஏதத்ஸ்பர்ஶஸ்ய ஸ்பர்ஶத்வம் தந்மாத்ரத்வம் நபஸ்வதஃ ॥ ௩௬ ॥
ஏதத்ஸ்பர்ஶஸ்ய ஸ்பர்ஶத்வம் தந்மாத்ரத்வம் நபஸ்வதஃ ॥ ௩௬ ॥
சாலநம் வ்யூஹநம் ப்ராப்திர்நேத்ரு'த்வம் த்ரவ்யஶப்தயோஃ ।
ஸர்வேந்த்ரியாணாமாத்மத்வம் வாயோஃ கர்மாபிலக்ஷணம் ॥ ௩௭ ॥
ஸர்வேந்த்ரியாணாமாத்மத்வம் வாயோஃ கர்மாபிலக்ஷணம் ॥ ௩௭ ॥
வாயோஶ்ச ஸ்பர்ஶதந்மாத்ராத்ரூபம் தைவேரிதாதபூத் ।
ஸமுத்திதம் ததஸ்தேஜஶ்சக்ஷூ ரூபோபலம்பநம் ॥ ௩௮ ॥
ஸமுத்திதம் ததஸ்தேஜஶ்சக்ஷூ ரூபோபலம்பநம் ॥ ௩௮ ॥
த்ரவ்யாக்ரு'தித்வம் குணதா வ்யக்திஸம்ஸ்தாத்வமேவ ச ।
தேஜஸ்த்வம் தேஜஸஃ ஸாத்வி ரூபமாத்ரஸ்ய வ்ரு'த்தயஃ ॥ ௩௯ ॥
தேஜஸ்த்வம் தேஜஸஃ ஸாத்வி ரூபமாத்ரஸ்ய வ்ரு'த்தயஃ ॥ ௩௯ ॥
த்யோதநம் பசநம் பாநமதநம் ஹிமமர்தநம் ।
தேஜஸோ வ்ரு'த்தயஸ்த்வேதாஃ ஶோஷணம் க்ஷுத்த்ரு'டேவ ச ॥ ௪௦ ॥
தேஜஸோ வ்ரு'த்தயஸ்த்வேதாஃ ஶோஷணம் க்ஷுத்த்ரு'டேவ ச ॥ ௪௦ ॥
ரூபமாத்ராத்விகுர்வாணாத்தேஜஸோ தைவசோதிதாத் ।
ரஸமாத்ரமபூத்தஸ்மாதம்போ ஜிஹ்வா ரஸக்ரஹஃ ॥ ௪௧ ॥
ரஸமாத்ரமபூத்தஸ்மாதம்போ ஜிஹ்வா ரஸக்ரஹஃ ॥ ௪௧ ॥
கஷாயோ மதுரஸ்திக்தஃ கட்வம்ல இதி நைகதா ।
பௌதிகாநாம் விகாரேண ரஸ ஏகோ விபித்யதே ॥ ௪௨ ॥
பௌதிகாநாம் விகாரேண ரஸ ஏகோ விபித்யதே ॥ ௪௨ ॥
க்லேதநம் பிண்டநம் த்ரு'ப்திஃ ப்ராணநாப்யாயநோந்தநம் ।
தாபாபநோதோ பூயஸ்த்வமம்பஸோ வ்ரு'த்தயஸ்த்விமாஃ ॥ ௪௩ ॥
தாபாபநோதோ பூயஸ்த்வமம்பஸோ வ்ரு'த்தயஸ்த்விமாஃ ॥ ௪௩ ॥
ரஸமாத்ராத்விகுர்வாணாதம்பஸோ தைவசோதிதாத் ।
கந்தமாத்ரமபூத்தஸ்மாத்ப்ரு'த்வீ க்ராணஸ்து கந்தகஃ ॥ ௪௪ ॥
கந்தமாத்ரமபூத்தஸ்மாத்ப்ரு'த்வீ க்ராணஸ்து கந்தகஃ ॥ ௪௪ ॥
கரம்பபூதிஸௌரப்யஶாந்தோக்ராம்லாதிபிஃ ப்ரு'தக் ।
த்ரவ்யாவயவவைஷம்யாத்கந்த ஏகோ விபித்யதே ॥ ௪௫ ॥
த்ரவ்யாவயவவைஷம்யாத்கந்த ஏகோ விபித்யதே ॥ ௪௫ ॥
பாவநம் ப்ரஹ்மணஃ ஸ்தாநம் தாரணம் ஸத்விஶேஷணம் ।
ஸர்வஸத்த்வகுணோத்பேதஃ ப்ரு'திவீவ்ரு'த்திலக்ஷணம் ॥ ௪௬ ॥
ஸர்வஸத்த்வகுணோத்பேதஃ ப்ரு'திவீவ்ரு'த்திலக்ஷணம் ॥ ௪௬ ॥
நபோகுணவிஶேஷோ'ர்தோ யஸ்ய தச்ச்ரோத்ரமுச்யதே ।
வாயோர்குணவிஶேஷோ'ர்தோ யஸ்ய தத்ஸ்பர்ஶநம் விதுஃ ॥ ௪௭ ॥
வாயோர்குணவிஶேஷோ'ர்தோ யஸ்ய தத்ஸ்பர்ஶநம் விதுஃ ॥ ௪௭ ॥
தேஜோகுணவிஶேஷோ'ர்தோ யஸ்ய தச்சக்ஷுருச்யதே ।
அம்போகுணவிஶேஷோ'ர்தோ யஸ்ய தத்ரஸநம் விதுஃ ।
பூமேர்குணவிஶேஷோ'ர்தோ யஸ்ய ஸ க்ராண உச்யதே ॥ ௪௮ ॥
அம்போகுணவிஶேஷோ'ர்தோ யஸ்ய தத்ரஸநம் விதுஃ ।
பூமேர்குணவிஶேஷோ'ர்தோ யஸ்ய ஸ க்ராண உச்யதே ॥ ௪௮ ॥
பரஸ்ய த்ரு'ஶ்யதே தர்மோ ஹ்யபரஸ்மிந்ஸமந்வயாத் ।
அதோ விஶேஷோ பாவாநாம் பூமாவேவோபலக்ஷ்யதே ॥ ௪௯ ॥
அதோ விஶேஷோ பாவாநாம் பூமாவேவோபலக்ஷ்யதே ॥ ௪௯ ॥
ஏதாந்யஸம்ஹத்ய யதா மஹதாதீநி ஸப்த வை ।
காலகர்மகுணோபேதோ ஜகதாதிருபாவிஶத் ॥ ௫௦ ॥
காலகர்மகுணோபேதோ ஜகதாதிருபாவிஶத் ॥ ௫௦ ॥
ததஸ்தேநாநுவித்தேப்யோ யுக்தேப்யோ'ண்டமசேதநம் ।
உத்திதம் புருஷோ யஸ்மாதுததிஷ்டதஸௌ விராட் ॥ ௫௧ ॥
உத்திதம் புருஷோ யஸ்மாதுததிஷ்டதஸௌ விராட் ॥ ௫௧ ॥
ஏததண்டம் விஶேஷாக்யம் க்ரமவ்ரு'த்தைர்தஶோத்தரைஃ ।
தோயாதிபிஃ பரிவ்ரு'தம் ப்ரதாநேநாவ்ரு'தைர்பஹிஃ ।
யத்ர லோகவிதாநோ'யம் ரூபம் பகவதோ ஹரேஃ ॥ ௫௨ ॥
தோயாதிபிஃ பரிவ்ரு'தம் ப்ரதாநேநாவ்ரு'தைர்பஹிஃ ।
யத்ர லோகவிதாநோ'யம் ரூபம் பகவதோ ஹரேஃ ॥ ௫௨ ॥
ஹிரண்மயாதண்டகோஶாதுத்தாய ஸலிலேஶயாத் ।
தமாவிஶ்ய மஹாதேவோ பஹுதா நிர்பிபேத கம் ॥ ௫௩ ॥
தமாவிஶ்ய மஹாதேவோ பஹுதா நிர்பிபேத கம் ॥ ௫௩ ॥
நிரபித்யதாஸ்ய ப்ரதமம் முகம் வாணீ ததோ'பவத் ।
வாண்யா வஹ்நிரதோ நாஸே ப்ராணோதோ க்ராண ஏதயோஃ ॥ ௫௪ ॥
வாண்யா வஹ்நிரதோ நாஸே ப்ராணோதோ க்ராண ஏதயோஃ ॥ ௫௪ ॥
க்ராணாத்வாயுரபித்யேதாமக்ஷிணீ சக்ஷுரேதயோஃ ।
தஸ்மாத்ஸூர்யோ ந்யபித்யேதாம் கர்ணௌ ஶ்ரோத்ரம் ததோ திஶஃ ॥ ௫௫ ॥
தஸ்மாத்ஸூர்யோ ந்யபித்யேதாம் கர்ணௌ ஶ்ரோத்ரம் ததோ திஶஃ ॥ ௫௫ ॥
நிர்பிபேத விராஜஸ்த்வக்ரோமஶ்மஶ்ரவாதயஸ்ததஃ ।
தத ஓஷதயஶ்சாஸந் ஶிஶ்நம் நிர்பிபிதே ததஃ ॥ ௫௬ ॥
தத ஓஷதயஶ்சாஸந் ஶிஶ்நம் நிர்பிபிதே ததஃ ॥ ௫௬ ॥
ரேதஸ்தஸ்மாதாப ஆஸந்நிரபித்யத வை குதம் ।
குதாதபாநோ'பாநாச்ச ம்ரு'த்யுர்லோகபயங்கரஃ ॥ ௫௭ ॥
குதாதபாநோ'பாநாச்ச ம்ரு'த்யுர்லோகபயங்கரஃ ॥ ௫௭ ॥
ஹஸ்தௌ ச நிரபித்யேதாம் பலம் தாப்யாம் ததஃ ஸ்வராட் ।
பாதௌ ச நிரபித்யேதாம் கதிஸ்தாப்யாம் ததோ ஹரிஃ ॥ ௫௮ ॥
பாதௌ ச நிரபித்யேதாம் கதிஸ்தாப்யாம் ததோ ஹரிஃ ॥ ௫௮ ॥
நாட்யோ'ஸ்ய நிரபித்யந்த தாப்யோ லோஹிதமாப்ரு'தம் ।
நத்யஸ்ததஃ ஸமபவந்நுதரம் நிரபித்யத ॥ ௫௯ ॥
நத்யஸ்ததஃ ஸமபவந்நுதரம் நிரபித்யத ॥ ௫௯ ॥
க்ஷுத்பிபாஸே ததஃ ஸ்யாதாம் ஸமுத்ரஸ்த்வேதயோரபூத் ।
அதாஸ்ய ஹ்ரு'தயம் பிந்நம் ஹ்ரு'தயாந்மந உத்திதம் ॥ ௬௦ ॥
அதாஸ்ய ஹ்ரு'தயம் பிந்நம் ஹ்ரு'தயாந்மந உத்திதம் ॥ ௬௦ ॥
மநஸஶ்சந்த்ரமா ஜாதோ புத்திர்புத்தேர்கிராம் பதிஃ ।
அஹங்காரஸ்ததோ ருத்ரஶ்சித்தம் சைத்யஸ்ததோ'பவத் ॥ ௬௧ ॥
அஹங்காரஸ்ததோ ருத்ரஶ்சித்தம் சைத்யஸ்ததோ'பவத் ॥ ௬௧ ॥
ஏதே ஹ்யப்யுத்திதா தேவா நைவாஸ்யோத்தாபநே'ஶகந் ।
புநராவிவிஶுஃ காநி தமுத்தாபயிதும் க்ரமாத் ॥ ௬௨ ॥
புநராவிவிஶுஃ காநி தமுத்தாபயிதும் க்ரமாத் ॥ ௬௨ ॥
வஹ்நிர்வாசா முகம் பேஜே நோததிஷ்டத்ததா விராட் ।
க்ராணேந நாஸிகே வாயுர்நோததிஷ்டத்ததா விராட் ॥ ௬௩ ॥
க்ராணேந நாஸிகே வாயுர்நோததிஷ்டத்ததா விராட் ॥ ௬௩ ॥
அக்ஷிணீ சக்ஷுஷாதித்யோ நோததிஷ்டத்ததா விராட் ।
ஶ்ரோத்ரேண கர்ணௌ ச திஶோ நோததிஷ்டத்ததா விராட் ॥ ௬௪ ॥
ஶ்ரோத்ரேண கர்ணௌ ச திஶோ நோததிஷ்டத்ததா விராட் ॥ ௬௪ ॥
த்வசம் ரோமபிரோஷத்யோ நோததிஷ்டத்ததா விராட் ।
ரேதஸா ஶிஶ்நமாபஸ்து நோததிஷ்டத்ததா விராட் ॥ ௬௫ ॥
ரேதஸா ஶிஶ்நமாபஸ்து நோததிஷ்டத்ததா விராட் ॥ ௬௫ ॥
குதம் ம்ரு'த்யுரபாநேந நோததிஷ்டத்ததா விராட் ।
ஹஸ்தாவிந்த்ரோ பலேநைவ நோததிஷ்டத்ததா விராட் ॥ ௬௬ ॥
ஹஸ்தாவிந்த்ரோ பலேநைவ நோததிஷ்டத்ததா விராட் ॥ ௬௬ ॥
விஷ்ணுர்கத்யைவ சரணௌ நோததிஷ்டத்ததா விராட் ।
நாடீர்நத்யோ லோஹிதேந நோததிஷ்டத்ததா விராட் ॥ ௬௭ ॥
நாடீர்நத்யோ லோஹிதேந நோததிஷ்டத்ததா விராட் ॥ ௬௭ ॥
க்ஷுத்த்ரு'ட்ப்யாமுதரம் ஸிந்துர்நோததிஷ்டத்ததா விராட் ।
ஹ்ரு'தயம் மநஸா சந்த்ரோ நோததிஷ்டத்ததா விராட் ॥ ௬௮ ॥
ஹ்ரு'தயம் மநஸா சந்த்ரோ நோததிஷ்டத்ததா விராட் ॥ ௬௮ ॥
புத்த்யா ப்ரஹ்மாபி ஹ்ரு'தயம் நோததிஷ்டத்ததா விராட் ।
ருத்ரோ'பிமத்யா ஹ்ரு'தயம் நோததிஷ்டத்ததா விராட் ॥ ௬௯ ॥
ருத்ரோ'பிமத்யா ஹ்ரு'தயம் நோததிஷ்டத்ததா விராட் ॥ ௬௯ ॥
சித்தேந ஹ்ரு'தயம் சைத்யஃ க்ஷேத்ரஜ்ஞஃ ப்ராவிஶத்யதா ।
விராட் ததைவ புருஷஃ ஸலிலாதுததிஷ்டத ॥ ௭௦ ॥
விராட் ததைவ புருஷஃ ஸலிலாதுததிஷ்டத ॥ ௭௦ ॥
யதா ப்ரஸுப்தம் புருஷம் ப்ராணேந்த்ரியமநோதியஃ ।
ப்ரபவந்தி விநா யேந நோத்தாபயிதுமோஜஸா ॥ ௭௧ ॥
ப்ரபவந்தி விநா யேந நோத்தாபயிதுமோஜஸா ॥ ௭௧ ॥
தமஸ்மிந்ப்ரத்யகாத்மாநம் தியா யோகப்ரவ்ரு'த்தயா ।
பக்த்யா விரக்த்யா ஜ்ஞாநேந விவிச்யாத்மநி சிந்தயேத் ॥ ௭௨ ॥
பக்த்யா விரக்த்யா ஜ்ஞாநேந விவிச்யாத்மநி சிந்தயேத் ॥ ௭௨ ॥