મૈત્રેય ઉવાચ
મનોસ્તુ શતરૂપાયાં તિસ્રઃ કન્યાશ્ચ જજ્ઞિરે ।
આકૂતિર્દેવહૂતિશ્ચ પ્રસૂતિરિતિ વિશ્રુતાઃ ॥ ૧ ॥
મનોસ્તુ શતરૂપાયાં તિસ્રઃ કન્યાશ્ચ જજ્ઞિરે ।
આકૂતિર્દેવહૂતિશ્ચ પ્રસૂતિરિતિ વિશ્રુતાઃ ॥ ૧ ॥
આકૂતિં રુચયે પ્રાદાદપિ ભ્રાતૃમતીં નૃપઃ ।
પુત્રિકાધર્મમાશ્રિત્ય શતરૂપાનુમોદિતઃ ॥ ૨ ॥
પુત્રિકાધર્મમાશ્રિત્ય શતરૂપાનુમોદિતઃ ॥ ૨ ॥
પ્રજાપતિઃ સ ભગવાન્ રુચિસ્તસ્યામજીજનત્ ।
મિથુનં બ્રહ્મવર્ચસ્વી પરમેણ સમાધિના ॥ ૩ ॥
મિથુનં બ્રહ્મવર્ચસ્વી પરમેણ સમાધિના ॥ ૩ ॥
યસ્તયોઃ પુરુષઃ સાક્ષાદ્વિષ્ણુર્યજ્ઞસ્વરૂપધૃક્ ।
યા સ્ત્રી સા દક્ષિણા ભૂતેરંશભૂતાનપાયિની ॥ ૪ ॥
યા સ્ત્રી સા દક્ષિણા ભૂતેરંશભૂતાનપાયિની ॥ ૪ ॥
આનિન્યે સ્વગૃહં પુત્ર્યાઃ પુત્રં વિતતરોચિષમ્ ।
સ્વાયમ્ભુવો મુદા યુક્તો રુચિર્જગ્રાહ દક્ષિણામ્ ॥ ૫ ॥
સ્વાયમ્ભુવો મુદા યુક્તો રુચિર્જગ્રાહ દક્ષિણામ્ ॥ ૫ ॥
તાં કામયાનાં ભગવાનુવાહ યજુષાં પતિઃ ।
તુષ્ટાયાં તોષમાપન્નોઽજનયદ્ દ્વાદશાત્મજાન્ ॥ ૬ ॥
તુષ્ટાયાં તોષમાપન્નોઽજનયદ્ દ્વાદશાત્મજાન્ ॥ ૬ ॥
તોષઃ પ્રતોષઃ સન્તોષો ભદ્રઃ શાન્તિરિડસ્પતિઃ ।
ઇધ્મઃ કવિર્વિભુઃ સ્વહ્નઃ સુદેવો રોચનો દ્વિષટ્ ॥ ૭ ॥
ઇધ્મઃ કવિર્વિભુઃ સ્વહ્નઃ સુદેવો રોચનો દ્વિષટ્ ॥ ૭ ॥
તુષિતા નામ તે દેવા આસન્સ્વાયમ્ભુવાન્તરે ।
મરીચિમિશ્રા ઋષયો યજ્ઞઃ સુરગણેશ્વરઃ ॥ ૮ ॥
મરીચિમિશ્રા ઋષયો યજ્ઞઃ સુરગણેશ્વરઃ ॥ ૮ ॥
પ્રિયવ્રતોત્તાનપાદૌ મનુપુત્રૌ મહૌજસૌ ।
તત્પુત્રપૌત્રનપ્તૃણામનુવૃત્તં તદન્તરમ્ ॥ ૯ ॥
તત્પુત્રપૌત્રનપ્તૃણામનુવૃત્તં તદન્તરમ્ ॥ ૯ ॥
દેવહૂતિમદાત્તાત કર્દમાયાત્મજાં મનુઃ ।
તત્સમ્બન્ધિ શ્રુતપ્રાયં ભવતા ગદતો મમ ॥ ૧૦ ॥
તત્સમ્બન્ધિ શ્રુતપ્રાયં ભવતા ગદતો મમ ॥ ૧૦ ॥
દક્ષાય બ્રહ્મપુત્રાય પ્રસૂતિં ભગવાન્મનુઃ ।
પ્રાયચ્છદ્યત્કૃતઃ સર્ગસ્ત્રિલોક્યાં વિતતો મહાન્ ॥ ૧૧ ॥
પ્રાયચ્છદ્યત્કૃતઃ સર્ગસ્ત્રિલોક્યાં વિતતો મહાન્ ॥ ૧૧ ॥
યાઃ કર્દમસુતાઃ પ્રોક્તા નવ બ્રહ્મર્ષિપત્નયઃ ।
તાસાં પ્રસૂતિપ્રસવં પ્રોચ્યમાનં નિબોધ મે ॥ ૧૨ ॥
તાસાં પ્રસૂતિપ્રસવં પ્રોચ્યમાનં નિબોધ મે ॥ ૧૨ ॥
પત્ની મરીચેસ્તુ કલા સુષુવે કર્દમાત્મજા ।
કશ્યપં પૂર્ણિમાનં ચ યયોરાપૂરિતં જગત્ ॥ ૧૩ ॥
કશ્યપં પૂર્ણિમાનં ચ યયોરાપૂરિતં જગત્ ॥ ૧૩ ॥
પૂર્ણિમાસૂત વિરજં વિશ્વગં ચ પરન્તપ ।
દેવકુલ્યાં હરેઃ પાદશૌચાદ્યાભૂત્સરિદ્દિવઃ ॥ ૧૪ ॥
દેવકુલ્યાં હરેઃ પાદશૌચાદ્યાભૂત્સરિદ્દિવઃ ॥ ૧૪ ॥
અત્રેઃ પત્ન્યનસૂયા ત્રીઞ્જજ્ઞે સુયશસઃ સુતાન્ ।
દત્તં દુર્વાસસં સોમમાત્મેશબ્રહ્મસમ્ભવાન્ ॥ ૧૫ ॥
દત્તં દુર્વાસસં સોમમાત્મેશબ્રહ્મસમ્ભવાન્ ॥ ૧૫ ॥
વિદુર ઉવાચ
અત્રેર્ગૃહે સુરશ્રેષ્ઠાઃ સ્થિત્યુત્પત્ત્યન્તહેતવઃ ।
કિઞ્ચિચ્ચિકીર્ષવો જાતા એતદાખ્યાહિ મે ગુરો ॥ ૧૬ ॥
અત્રેર્ગૃહે સુરશ્રેષ્ઠાઃ સ્થિત્યુત્પત્ત્યન્તહેતવઃ ।
કિઞ્ચિચ્ચિકીર્ષવો જાતા એતદાખ્યાહિ મે ગુરો ॥ ૧૬ ॥
મૈત્રેય ઉવાચ
બ્રહ્મણા ચોદિતઃ સૃષ્ટાવત્રિર્બ્રહ્મવિદાં વરઃ ।
સહ પત્ન્યા યયાવૃક્ષં કુલાદ્રિં તપસિ સ્થિતઃ ॥ ૧૭ ॥
બ્રહ્મણા ચોદિતઃ સૃષ્ટાવત્રિર્બ્રહ્મવિદાં વરઃ ।
સહ પત્ન્યા યયાવૃક્ષં કુલાદ્રિં તપસિ સ્થિતઃ ॥ ૧૭ ॥
તસ્મિન્ પ્રસૂનસ્તબકપલાશાશોકકાનને ।
વાર્ભિઃ સ્રવદ્ભિરુદ્ઘુષ્ટેનિર્વિન્ધ્યાયાઃ સમન્તતઃ ॥ ૧૮ ॥
વાર્ભિઃ સ્રવદ્ભિરુદ્ઘુષ્ટેનિર્વિન્ધ્યાયાઃ સમન્તતઃ ॥ ૧૮ ॥
પ્રાણાયામેન સંયમ્ય મનો વર્ષશતં મુનિઃ ।
અતિષ્ઠદેકપાદેન નિર્દ્વન્દ્વોઽનિલભોજનઃ ॥ ૧૯ ॥
અતિષ્ઠદેકપાદેન નિર્દ્વન્દ્વોઽનિલભોજનઃ ॥ ૧૯ ॥
શરણં તં પ્રપદ્યેઽહં ય એવ જગદીશ્વરઃ ।
પ્રજામાત્મસમાં મહ્યં પ્રયચ્છત્વિતિ ચિન્તયન્ ॥ ૨૦ ॥
પ્રજામાત્મસમાં મહ્યં પ્રયચ્છત્વિતિ ચિન્તયન્ ॥ ૨૦ ॥
તપ્યમાનં ત્રિભુવનં પ્રાણાયામૈધસાગ્નિના ।
નિર્ગતેન મુનેર્મૂર્ધ્નઃ સમીક્ષ્ય પ્રભવસ્ત્રયઃ ॥ ૨૧ ॥
નિર્ગતેન મુનેર્મૂર્ધ્નઃ સમીક્ષ્ય પ્રભવસ્ત્રયઃ ॥ ૨૧ ॥
અપ્સરોમુનિગન્ધર્વસિદ્ધવિદ્યાધરોરગૈઃ ।
વિતાયમાનયશસસ્તદાશ્રમપદં યયુઃ ॥ ૨૨ ॥
વિતાયમાનયશસસ્તદાશ્રમપદં યયુઃ ॥ ૨૨ ॥
તત્પ્રાદુર્ભાવસંયોગવિદ્યોતિતમના મુનિઃ ।
ઉત્તિષ્ઠન્નેકપાદેન દદર્શ વિબુધર્ષભાન્ ॥ ૨૩ ॥
ઉત્તિષ્ઠન્નેકપાદેન દદર્શ વિબુધર્ષભાન્ ॥ ૨૩ ॥
પ્રણમ્ય દણ્ડવદ્ભૂમાવુપતસ્થેઽર્હણાઞ્જલિઃ ।
વૃષહંસસુપર્ણસ્થાન્ સ્વૈઃ સ્વૈશ્ચિહ્નૈશ્ચ ચિહ્નિતાન્ ॥ ૨૪ ॥
વૃષહંસસુપર્ણસ્થાન્ સ્વૈઃ સ્વૈશ્ચિહ્નૈશ્ચ ચિહ્નિતાન્ ॥ ૨૪ ॥
કૃપાવલોકેન હસદ્વદનેનોપલમ્ભિતાન્ ।
તદ્રોચિષા પ્રતિહતે નિમીલ્ય મુનિરક્ષિણી ॥ ૨૫ ॥
તદ્રોચિષા પ્રતિહતે નિમીલ્ય મુનિરક્ષિણી ॥ ૨૫ ॥
ચેતસ્તત્પ્રવણં યુઞ્જન્નસ્તાવીત્સંહતાઞ્જલિઃ ।
શ્લક્ષ્ણયા સૂક્તયા વાચા સર્વલોકગરીયસઃ ॥ ૨૬ ॥
શ્લક્ષ્ણયા સૂક્તયા વાચા સર્વલોકગરીયસઃ ॥ ૨૬ ॥
અત્રિરુવાચ
વિશ્વોદ્ભવસ્થિતિલયેષુ વિભજ્યમાનૈ-
ર્માયાગુણૈરનુયુગં વિગૃહીતદેહાઃ । તે બ્રહ્મવિષ્ણુગિરિશાઃ પ્રણતોઽસ્મ્યહં વ-સ્તેભ્યઃ ક એવ ભવતાં મ ઇહોપહૂતઃ ॥ ૨૭ ॥
વિશ્વોદ્ભવસ્થિતિલયેષુ વિભજ્યમાનૈ-
ર્માયાગુણૈરનુયુગં વિગૃહીતદેહાઃ । તે બ્રહ્મવિષ્ણુગિરિશાઃ પ્રણતોઽસ્મ્યહં વ-સ્તેભ્યઃ ક એવ ભવતાં મ ઇહોપહૂતઃ ॥ ૨૭ ॥
એકો મયેહ ભગવાન્વિવિધપ્રધાનૈ-
શ્ચિત્તીકૃતઃ પ્રજનનાય કથં નુ યૂયમ્ ।
અત્રાગતાસ્તનુભૃતાં મનસોઽપિ દૂરાદ્
બ્રૂત પ્રસીદત મહાનિહ વિસ્મયો મે ॥ ૨૮ ॥
શ્ચિત્તીકૃતઃ પ્રજનનાય કથં નુ યૂયમ્ ।
અત્રાગતાસ્તનુભૃતાં મનસોઽપિ દૂરાદ્
બ્રૂત પ્રસીદત મહાનિહ વિસ્મયો મે ॥ ૨૮ ॥
મૈત્રેય ઉવાચ
ઇતિ તસ્ય વચઃ શ્રુત્વા ત્રયસ્તે વિબુધર્ષભાઃ ।
પ્રત્યાહુઃ શ્લક્ષ્ણયા વાચા પ્રહસ્ય તમૃષિં પ્રભો ॥ ૨૯ ॥
ઇતિ તસ્ય વચઃ શ્રુત્વા ત્રયસ્તે વિબુધર્ષભાઃ ।
પ્રત્યાહુઃ શ્લક્ષ્ણયા વાચા પ્રહસ્ય તમૃષિં પ્રભો ॥ ૨૯ ॥
દેવા ઊચુઃ
યથા કૃતસ્તે સઙ્કલ્પો ભાવ્યં તેનૈવ નાન્યથા ।
સત્સઙ્કલ્પસ્ય તે બ્રહ્મન્ યદ્વૈ ધ્યાયતિ તે વયમ્ ॥ ૩૦ ॥
યથા કૃતસ્તે સઙ્કલ્પો ભાવ્યં તેનૈવ નાન્યથા ।
સત્સઙ્કલ્પસ્ય તે બ્રહ્મન્ યદ્વૈ ધ્યાયતિ તે વયમ્ ॥ ૩૦ ॥
અથાસ્મદંશભૂતાસ્તે આત્મજા લોકવિશ્રુતાઃ ।
ભવિતારોઽઙ્ગ ભદ્રં તે વિસ્રપ્સ્યન્તિ ચ તે યશઃ ॥ ૩૧ ॥
ભવિતારોઽઙ્ગ ભદ્રં તે વિસ્રપ્સ્યન્તિ ચ તે યશઃ ॥ ૩૧ ॥
એવં કામવરં દત્ત્વા પ્રતિજગ્મુઃ સુરેશ્વરાઃ ।
સભાજિતાસ્તયોઃ સમ્યગ્દમ્પત્યોર્મિષતોસ્તતઃ ॥ ૩૨ ॥
સભાજિતાસ્તયોઃ સમ્યગ્દમ્પત્યોર્મિષતોસ્તતઃ ॥ ૩૨ ॥
સોમોઽભૂદ્બ્રહ્મણોંઽશેન દત્તો વિષ્ણોસ્તુ યોગવિત્ ।
દુર્વાસાઃ શઙ્કરસ્યાંશો નિબોધાઙ્ગિરસઃ પ્રજાઃ ॥ ૩૩ ॥
દુર્વાસાઃ શઙ્કરસ્યાંશો નિબોધાઙ્ગિરસઃ પ્રજાઃ ॥ ૩૩ ॥
શ્રદ્ધા ત્વઙ્ગિરસઃ પત્ની ચતસ્રોઽસૂત કન્યકાઃ ।
સિનીવાલી કુહૂ રાકા ચતુર્થ્યનુમતિસ્તથા ॥ ૩૪ ॥
સિનીવાલી કુહૂ રાકા ચતુર્થ્યનુમતિસ્તથા ॥ ૩૪ ॥
તત્પુત્રાવપરાવાસ્તાં ખ્યાતૌ સ્વારોચિષેઽન્તરે ।
ઉતથ્યો ભગવાન્સાક્ષાદ્ બ્રહ્મિષ્ઠશ્ચ બૃહસ્પતિઃ ॥ ૩૫ ॥
ઉતથ્યો ભગવાન્સાક્ષાદ્ બ્રહ્મિષ્ઠશ્ચ બૃહસ્પતિઃ ॥ ૩૫ ॥
પુલસ્ત્યોઽજનયત્પત્ન્યામગસ્ત્યં ચ હવિર્ભુવિ ।
સોઽન્યજન્મનિ દહ્રાગ્નિર્વિશ્રવાશ્ચ મહાતપાઃ ॥ ૩૬ ॥
સોઽન્યજન્મનિ દહ્રાગ્નિર્વિશ્રવાશ્ચ મહાતપાઃ ॥ ૩૬ ॥
તસ્ય યક્ષપતિર્દેવઃ કુબેરસ્ત્વિડવિડાસુતઃ ।
રાવણઃ કુમ્ભકર્ણશ્ચ તથાન્યસ્યાં વિભીષણઃ ॥ ૩૭ ॥
રાવણઃ કુમ્ભકર્ણશ્ચ તથાન્યસ્યાં વિભીષણઃ ॥ ૩૭ ॥
પુલહસ્ય ગતિર્ભાર્યા ત્રીનસૂત સતી સુતાન્ ।
કર્મશ્રેષ્ઠં વરીયાંસં સહિષ્ણું ચ મહામતે ॥ ૩૮ ॥
કર્મશ્રેષ્ઠં વરીયાંસં સહિષ્ણું ચ મહામતે ॥ ૩૮ ॥
ક્રતોરપિ ક્રિયા ભાર્યા વાલખિલ્યાનસૂયત ।
ઋષીન્ષષ્ટિસહસ્રાણિ જ્વલતો બ્રહ્મતેજસા ॥ ૩૯ ॥
ઋષીન્ષષ્ટિસહસ્રાણિ જ્વલતો બ્રહ્મતેજસા ॥ ૩૯ ॥
ઊર્જાયાં જજ્ઞિરે પુત્રા વસિષ્ઠસ્ય પરન્તપ ।
ચિત્રકેતુપ્રધાનાસ્તે સપ્ત બ્રહ્મર્ષયોઽમલાઃ ॥ ૪૦ ॥
ચિત્રકેતુપ્રધાનાસ્તે સપ્ત બ્રહ્મર્ષયોઽમલાઃ ॥ ૪૦ ॥
ચિત્રકેતુઃ સુરોચિશ્ચ વિરજા મિત્ર એવ ચ ।
ઉલ્બણો વસુભૃદ્યાનો દ્યુમાન્શક્ત્યાદયોઽપરે ॥ ૪૧ ॥
ઉલ્બણો વસુભૃદ્યાનો દ્યુમાન્શક્ત્યાદયોઽપરે ॥ ૪૧ ॥
ચિત્તિસ્ત્વથર્વણઃ પત્ની લેભે પુત્રં ધૃતવ્રતમ્ ।
દધ્યઞ્ચમશ્વશિરસં ભૃગોર્વંશં નિબોધ મે ॥ ૪૨ ॥
દધ્યઞ્ચમશ્વશિરસં ભૃગોર્વંશં નિબોધ મે ॥ ૪૨ ॥
ભૃગુઃ ખ્યાત્યાં મહાભાગઃ પત્ન્યાં પુત્રાનજીજનત્ ।
ધાતારં ચ વિધાતારં શ્રિયં ચ ભગવત્પરામ્ ॥ ૪૩ ॥
ધાતારં ચ વિધાતારં શ્રિયં ચ ભગવત્પરામ્ ॥ ૪૩ ॥
આયતિં નિયતિં ચૈવ સુતે મેરુસ્તયોરદાત્ ।
તાભ્યાં તયોરભવતાં મૃકણ્ડઃ પ્રાણ એવ ચ ॥ ૪૪ ॥
તાભ્યાં તયોરભવતાં મૃકણ્ડઃ પ્રાણ એવ ચ ॥ ૪૪ ॥
માર્કણ્ડેયો મૃકણ્ડસ્ય પ્રાણાદ્વેદશિરા મુનિઃ ।
કવિશ્ચ ભાર્ગવો યસ્ય ભગવાનુશના સુતઃ ॥ ૪૫ ॥
કવિશ્ચ ભાર્ગવો યસ્ય ભગવાનુશના સુતઃ ॥ ૪૫ ॥
ત એતે મુનયઃ ક્ષત્તર્લોકાન્સર્ગૈરભાવયન્ ।
એષ કર્દમદૌહિત્રસન્તાનઃ કથિતસ્તવ ॥ ૪૬ ॥
એષ કર્દમદૌહિત્રસન્તાનઃ કથિતસ્તવ ॥ ૪૬ ॥
શૃણ્વતઃ શ્રદ્દધાનસ્ય સદ્યઃ પાપહરઃ પરઃ ।
પ્રસૂતિં માનવીં દક્ષ ઉપયેમે હ્યજાત્મજઃ ॥ ૪૭ ॥
પ્રસૂતિં માનવીં દક્ષ ઉપયેમે હ્યજાત્મજઃ ॥ ૪૭ ॥
તસ્યાં સસર્જ દુહિતૃઃ ષોડશામલલોચનાઃ ।
ત્રયોદશાદાદ્ધર્માય તથૈકામગ્નયે વિભુઃ ॥ ૪૮ ॥
ત્રયોદશાદાદ્ધર્માય તથૈકામગ્નયે વિભુઃ ॥ ૪૮ ॥
પિતૃભ્ય એકાં યુક્તેભ્યો ભવાયૈકાં ભવચ્છિદે ।
શ્રદ્ધા મૈત્રી દયા શાન્તિસ્તુષ્ટિઃ પુષ્ટિઃ ક્રિયોન્નતિઃ ॥ ૪૯ ॥
શ્રદ્ધા મૈત્રી દયા શાન્તિસ્તુષ્ટિઃ પુષ્ટિઃ ક્રિયોન્નતિઃ ॥ ૪૯ ॥
બુદ્ધિર્મેધા તિતિક્ષા હ્રીર્મૂર્તિર્ધર્મસ્ય પત્નયઃ ।
શ્રદ્ધાસૂત શુભં મૈત્રી પ્રસાદમભયં દયા ॥ ૫૦ ॥
શ્રદ્ધાસૂત શુભં મૈત્રી પ્રસાદમભયં દયા ॥ ૫૦ ॥
શાન્તિઃ સુખં મુદં તુષ્ટિઃ સ્મયં પુષ્ટિરસૂયત ।
યોગં ક્રિયોન્નતિર્દર્પમર્થં બુદ્ધિરસૂયત ॥ ૫૧ ॥
યોગં ક્રિયોન્નતિર્દર્પમર્થં બુદ્ધિરસૂયત ॥ ૫૧ ॥
મેધા સ્મૃતિં તિતિક્ષા તુ ક્ષેમં હ્રીઃ પ્રશ્રયં સુતમ્ ।
મૂર્તિઃ સર્વગુણોત્પત્તિર્નરનારાયણાવૃષી ॥ ૫૨ ॥
મૂર્તિઃ સર્વગુણોત્પત્તિર્નરનારાયણાવૃષી ॥ ૫૨ ॥
યયોર્જન્મન્યદો વિશ્વમભ્યનન્દત્સુનિર્વૃતમ્ ।
મનાંસિ કકુભો વાતાઃ પ્રસેદુઃ સરિતોઽદ્રયઃ ॥ ૫૩ ॥
મનાંસિ કકુભો વાતાઃ પ્રસેદુઃ સરિતોઽદ્રયઃ ॥ ૫૩ ॥
દિવ્યવાદ્યન્ત તૂર્યાણિ પેતુઃ કુસુમવૃષ્ટયઃ ।
મુનયસ્તુષ્ટુવુસ્તુષ્ટા જગુર્ગન્ધર્વકિન્નરાઃ ॥ ૫૪ ॥
મુનયસ્તુષ્ટુવુસ્તુષ્ટા જગુર્ગન્ધર્વકિન્નરાઃ ॥ ૫૪ ॥
નૃત્યન્તિ સ્મ સ્ત્રિયો દેવ્ય આસીત્પરમમઙ્ગલમ્ ।
દેવા બ્રહ્માદયઃ સર્વે ઉપતસ્થુરભિષ્ટવૈઃ ॥ ૫૫ ॥
દેવા બ્રહ્માદયઃ સર્વે ઉપતસ્થુરભિષ્ટવૈઃ ॥ ૫૫ ॥
દેવા ઊચુઃ
યો માયયા વિરચિતં નિજયાત્મનીદં
ખે રૂપભેદમિવ તત્પ્રતિચક્ષણાય ।
એતેન ધર્મસદને ઋષિમૂર્તિનાદ્ય
પ્રાદુશ્ચકાર પુરુષાય નમઃ પરસ્મૈ ॥ ૫૬ ॥
યો માયયા વિરચિતં નિજયાત્મનીદં
ખે રૂપભેદમિવ તત્પ્રતિચક્ષણાય ।
એતેન ધર્મસદને ઋષિમૂર્તિનાદ્ય
પ્રાદુશ્ચકાર પુરુષાય નમઃ પરસ્મૈ ॥ ૫૬ ॥
સોઽયં સ્થિતિવ્યતિકરોપશમાય સૃષ્ટાન્
સત્ત્વેન નઃ સુરગણાનનુમેયતત્ત્વઃ ।
દૃશ્યાદદભ્રકરુણેન વિલોકનેન
યચ્છ્રીનિકેતમમલં ક્ષિપતારવિન્દમ્ ॥ ૫૭ ॥
સત્ત્વેન નઃ સુરગણાનનુમેયતત્ત્વઃ ।
દૃશ્યાદદભ્રકરુણેન વિલોકનેન
યચ્છ્રીનિકેતમમલં ક્ષિપતારવિન્દમ્ ॥ ૫૭ ॥
એવં સુરગણૈસ્તાત ભગવન્તાવભિષ્ટુતૌ ।
લબ્ધાવલોકૈર્યયતુરર્ચિતૌ ગન્ધમાદનમ્ ॥ ૫૮ ॥
લબ્ધાવલોકૈર્યયતુરર્ચિતૌ ગન્ધમાદનમ્ ॥ ૫૮ ॥
તાવિમૌ વૈ ભગવતો હરેરંશાવિહાગતૌ ।
ભારવ્યયાય ચ ભુવઃ કૃષ્ણૌ યદુકુરૂદ્વહૌ ॥ ૫૯ ॥
ભારવ્યયાય ચ ભુવઃ કૃષ્ણૌ યદુકુરૂદ્વહૌ ॥ ૫૯ ॥
સ્વાહાભિમાનિનશ્ચાગ્નેરાત્મજાંસ્ત્રીનજીજનત્ ।
પાવકં પવમાનં ચ શુચિં ચ હુતભોજનમ્ ॥ ૬૦ ॥
પાવકં પવમાનં ચ શુચિં ચ હુતભોજનમ્ ॥ ૬૦ ॥
તેભ્યોઽગ્નયઃ સમભવન્ચત્વારિંશચ્ચ પઞ્ચ ચ ।
ત એવૈકોનપઞ્ચાશત્સાકં પિતૃપિતામહૈઃ ॥ ૬૧ ॥
ત એવૈકોનપઞ્ચાશત્સાકં પિતૃપિતામહૈઃ ॥ ૬૧ ॥
વૈતાનિકે કર્મણિ યન્નામભિર્બ્રહ્મવાદિભિઃ ।
આગ્નેય્ય ઇષ્ટયો યજ્ઞે નિરૂપ્યન્તેઽગ્નયસ્તુ તે ॥ ૬૨ ॥
આગ્નેય્ય ઇષ્ટયો યજ્ઞે નિરૂપ્યન્તેઽગ્નયસ્તુ તે ॥ ૬૨ ॥
અગ્નિષ્વાત્તા બર્હિષદઃ સૌમ્યાઃ પિતર આજ્યપાઃ ।
સાગ્નયોઽનગ્નયસ્તેષાં પત્ની દાક્ષાયણી સ્વધા ॥ ૬૩ ॥
સાગ્નયોઽનગ્નયસ્તેષાં પત્ની દાક્ષાયણી સ્વધા ॥ ૬૩ ॥
તેભ્યો દધાર કન્યે દ્વે વયુનાં ધારિણીં સ્વધા ।
ઉભે તે બ્રહ્મવાદિન્યૌ જ્ઞાનવિજ્ઞાનપારગે ॥ ૬૪ ॥
ઉભે તે બ્રહ્મવાદિન્યૌ જ્ઞાનવિજ્ઞાનપારગે ॥ ૬૪ ॥
ભવસ્ય પત્ની તુ સતી ભવં દેવમનુવ્રતા ।
આત્મનઃ સદૃશં પુત્રં ન લેભે ગુણશીલતઃ ॥ ૬૫ ॥
આત્મનઃ સદૃશં પુત્રં ન લેભે ગુણશીલતઃ ॥ ૬૫ ॥
પિતર્યપ્રતિરૂપે સ્વે ભવાયાનાગસે રુષા ।
અપ્રૌઢૈવાત્મનાત્માનમજહાદ્યોગસંયુતા ॥ ૬૬ ॥
અપ્રૌઢૈવાત્મનાત્માનમજહાદ્યોગસંયુતા ॥ ૬૬ ॥