ମୈତ୍ରେଯ ଉଵାଚ
ମନୋସ୍ତୁ ଶତରୂପାଯାଂ ତିସ୍ରଃ କନ୍ଯାଶ୍ଚ ଜଜ୍ଞିରେ ।
ଆକୂତିର୍ଦେଵହୂତିଶ୍ଚ ପ୍ରସୂତିରିତି ଵିଶ୍ରୁତାଃ ॥ ୧ ॥
ମନୋସ୍ତୁ ଶତରୂପାଯାଂ ତିସ୍ରଃ କନ୍ଯାଶ୍ଚ ଜଜ୍ଞିରେ ।
ଆକୂତିର୍ଦେଵହୂତିଶ୍ଚ ପ୍ରସୂତିରିତି ଵିଶ୍ରୁତାଃ ॥ ୧ ॥
ଆକୂତିଂ ରୁଚଯେ ପ୍ରାଦାଦପି ଭ୍ରାତୃମତୀଂ ନୃପଃ ।
ପୁତ୍ରିକାଧର୍ମମାଶ୍ରିତ୍ଯ ଶତରୂପାନୁମୋଦିତଃ ॥ ୨ ॥
ପୁତ୍ରିକାଧର୍ମମାଶ୍ରିତ୍ଯ ଶତରୂପାନୁମୋଦିତଃ ॥ ୨ ॥
ପ୍ରଜାପତିଃ ସ ଭଗଵାନ୍ ରୁଚିସ୍ତସ୍ଯାମଜୀଜନତ୍ ।
ମିଥୁନଂ ବ୍ରହ୍ମଵର୍ଚସ୍ଵୀ ପରମେଣ ସମାଧିନା ॥ ୩ ॥
ମିଥୁନଂ ବ୍ରହ୍ମଵର୍ଚସ୍ଵୀ ପରମେଣ ସମାଧିନା ॥ ୩ ॥
ଯସ୍ତଯୋଃ ପୁରୁଷଃ ସାକ୍ଷାଦ୍ଵିଷ୍ଣୁର୍ଯଜ୍ଞସ୍ଵରୂପଧୃକ୍ ।
ଯା ସ୍ତ୍ରୀ ସା ଦକ୍ଷିଣା ଭୂତେରଂଶଭୂତାନପାଯିନୀ ॥ ୪ ॥
ଯା ସ୍ତ୍ରୀ ସା ଦକ୍ଷିଣା ଭୂତେରଂଶଭୂତାନପାଯିନୀ ॥ ୪ ॥
ଆନିନ୍ଯେ ସ୍ଵଗୃହଂ ପୁତ୍ର୍ଯାଃ ପୁତ୍ରଂ ଵିତତରୋଚିଷମ୍ ।
ସ୍ଵାଯମ୍ଭୁଵୋ ମୁଦା ଯୁକ୍ତୋ ରୁଚିର୍ଜଗ୍ରାହ ଦକ୍ଷିଣାମ୍ ॥ ୫ ॥
ସ୍ଵାଯମ୍ଭୁଵୋ ମୁଦା ଯୁକ୍ତୋ ରୁଚିର୍ଜଗ୍ରାହ ଦକ୍ଷିଣାମ୍ ॥ ୫ ॥
ତାଂ କାମଯାନାଂ ଭଗଵାନୁଵାହ ଯଜୁଷାଂ ପତିଃ ।
ତୁଷ୍ଟାଯାଂ ତୋଷମାପନ୍ନୋଽଜନଯଦ୍ ଦ୍ଵାଦଶାତ୍ମଜାନ୍ ॥ ୬ ॥
ତୁଷ୍ଟାଯାଂ ତୋଷମାପନ୍ନୋଽଜନଯଦ୍ ଦ୍ଵାଦଶାତ୍ମଜାନ୍ ॥ ୬ ॥
ତୋଷଃ ପ୍ରତୋଷଃ ସନ୍ତୋଷୋ ଭଦ୍ରଃ ଶାନ୍ତିରିଡସ୍ପତିଃ ।
ଇଧ୍ମଃ କଵିର୍ଵିଭୁଃ ସ୍ଵହ୍ନଃ ସୁଦେଵୋ ରୋଚନୋ ଦ୍ଵିଷଟ୍ ॥ ୭ ॥
ଇଧ୍ମଃ କଵିର୍ଵିଭୁଃ ସ୍ଵହ୍ନଃ ସୁଦେଵୋ ରୋଚନୋ ଦ୍ଵିଷଟ୍ ॥ ୭ ॥
ତୁଷିତା ନାମ ତେ ଦେଵା ଆସନ୍ସ୍ଵାଯମ୍ଭୁଵାନ୍ତରେ ।
ମରୀଚିମିଶ୍ରା ଋଷଯୋ ଯଜ୍ଞଃ ସୁରଗଣେଶ୍ଵରଃ ॥ ୮ ॥
ମରୀଚିମିଶ୍ରା ଋଷଯୋ ଯଜ୍ଞଃ ସୁରଗଣେଶ୍ଵରଃ ॥ ୮ ॥
ପ୍ରିଯଵ୍ରତୋତ୍ତାନପାଦୌ ମନୁପୁତ୍ରୌ ମହୌଜସୌ ।
ତତ୍ପୁତ୍ରପୌତ୍ରନପ୍ତୃଣାମନୁଵୃତ୍ତଂ ତଦନ୍ତରମ୍ ॥ ୯ ॥
ତତ୍ପୁତ୍ରପୌତ୍ରନପ୍ତୃଣାମନୁଵୃତ୍ତଂ ତଦନ୍ତରମ୍ ॥ ୯ ॥
ଦେଵହୂତିମଦାତ୍ତାତ କର୍ଦମାଯାତ୍ମଜାଂ ମନୁଃ ।
ତତ୍ସମ୍ବନ୍ଧି ଶ୍ରୁତପ୍ରାଯଂ ଭଵତା ଗଦତୋ ମମ ॥ ୧୦ ॥
ତତ୍ସମ୍ବନ୍ଧି ଶ୍ରୁତପ୍ରାଯଂ ଭଵତା ଗଦତୋ ମମ ॥ ୧୦ ॥
ଦକ୍ଷାଯ ବ୍ରହ୍ମପୁତ୍ରାଯ ପ୍ରସୂତିଂ ଭଗଵାନ୍ମନୁଃ ।
ପ୍ରାଯଚ୍ଛଦ୍ଯତ୍କୃତଃ ସର୍ଗସ୍ତ୍ରିଲୋକ୍ଯାଂ ଵିତତୋ ମହାନ୍ ॥ ୧୧ ॥
ପ୍ରାଯଚ୍ଛଦ୍ଯତ୍କୃତଃ ସର୍ଗସ୍ତ୍ରିଲୋକ୍ଯାଂ ଵିତତୋ ମହାନ୍ ॥ ୧୧ ॥
ଯାଃ କର୍ଦମସୁତାଃ ପ୍ରୋକ୍ତା ନଵ ବ୍ରହ୍ମର୍ଷିପତ୍ନଯଃ ।
ତାସାଂ ପ୍ରସୂତିପ୍ରସଵଂ ପ୍ରୋଚ୍ଯମାନଂ ନିବୋଧ ମେ ॥ ୧୨ ॥
ତାସାଂ ପ୍ରସୂତିପ୍ରସଵଂ ପ୍ରୋଚ୍ଯମାନଂ ନିବୋଧ ମେ ॥ ୧୨ ॥
ପତ୍ନୀ ମରୀଚେସ୍ତୁ କଲା ସୁଷୁଵେ କର୍ଦମାତ୍ମଜା ।
କଶ୍ଯପଂ ପୂର୍ଣିମାନଂ ଚ ଯଯୋରାପୂରିତଂ ଜଗତ୍ ॥ ୧୩ ॥
କଶ୍ଯପଂ ପୂର୍ଣିମାନଂ ଚ ଯଯୋରାପୂରିତଂ ଜଗତ୍ ॥ ୧୩ ॥
ପୂର୍ଣିମାସୂତ ଵିରଜଂ ଵିଶ୍ଵଗଂ ଚ ପରନ୍ତପ ।
ଦେଵକୁଲ୍ଯାଂ ହରେଃ ପାଦଶୌଚାଦ୍ଯାଭୂତ୍ସରିଦ୍ଦିଵଃ ॥ ୧୪ ॥
ଦେଵକୁଲ୍ଯାଂ ହରେଃ ପାଦଶୌଚାଦ୍ଯାଭୂତ୍ସରିଦ୍ଦିଵଃ ॥ ୧୪ ॥
ଅତ୍ରେଃ ପତ୍ନ୍ଯନସୂଯା ତ୍ରୀଞ୍ଜଜ୍ଞେ ସୁଯଶସଃ ସୁତାନ୍ ।
ଦତ୍ତଂ ଦୁର୍ଵାସସଂ ସୋମମାତ୍ମେଶବ୍ରହ୍ମସମ୍ଭଵାନ୍ ॥ ୧୫ ॥
ଦତ୍ତଂ ଦୁର୍ଵାସସଂ ସୋମମାତ୍ମେଶବ୍ରହ୍ମସମ୍ଭଵାନ୍ ॥ ୧୫ ॥
ଵିଦୁର ଉଵାଚ
ଅତ୍ରେର୍ଗୃହେ ସୁରଶ୍ରେଷ୍ଠାଃ ସ୍ଥିତ୍ଯୁତ୍ପତ୍ତ୍ଯନ୍ତହେତଵଃ ।
କିଞ୍ଚିଚ୍ଚିକୀର୍ଷଵୋ ଜାତା ଏତଦାଖ୍ଯାହି ମେ ଗୁରୋ ॥ ୧୬ ॥
ଅତ୍ରେର୍ଗୃହେ ସୁରଶ୍ରେଷ୍ଠାଃ ସ୍ଥିତ୍ଯୁତ୍ପତ୍ତ୍ଯନ୍ତହେତଵଃ ।
କିଞ୍ଚିଚ୍ଚିକୀର୍ଷଵୋ ଜାତା ଏତଦାଖ୍ଯାହି ମେ ଗୁରୋ ॥ ୧୬ ॥
ମୈତ୍ରେଯ ଉଵାଚ
ବ୍ରହ୍ମଣା ଚୋଦିତଃ ସୃଷ୍ଟାଵତ୍ରିର୍ବ୍ରହ୍ମଵିଦାଂ ଵରଃ ।
ସହ ପତ୍ନ୍ଯା ଯଯାଵୃକ୍ଷଂ କୁଲାଦ୍ରିଂ ତପସି ସ୍ଥିତଃ ॥ ୧୭ ॥
ବ୍ରହ୍ମଣା ଚୋଦିତଃ ସୃଷ୍ଟାଵତ୍ରିର୍ବ୍ରହ୍ମଵିଦାଂ ଵରଃ ।
ସହ ପତ୍ନ୍ଯା ଯଯାଵୃକ୍ଷଂ କୁଲାଦ୍ରିଂ ତପସି ସ୍ଥିତଃ ॥ ୧୭ ॥
ତସ୍ମିନ୍ ପ୍ରସୂନସ୍ତବକପଲାଶାଶୋକକାନନେ ।
ଵାର୍ଭିଃ ସ୍ରଵଦ୍ଭିରୁଦ୍ଘୁଷ୍ଟେନିର୍ଵିନ୍ଧ୍ଯାଯାଃ ସମନ୍ତତଃ ॥ ୧୮ ॥
ଵାର୍ଭିଃ ସ୍ରଵଦ୍ଭିରୁଦ୍ଘୁଷ୍ଟେନିର୍ଵିନ୍ଧ୍ଯାଯାଃ ସମନ୍ତତଃ ॥ ୧୮ ॥
ପ୍ରାଣାଯାମେନ ସଂଯମ୍ଯ ମନୋ ଵର୍ଷଶତଂ ମୁନିଃ ।
ଅତିଷ୍ଠଦେକପାଦେନ ନିର୍ଦ୍ଵନ୍ଦ୍ଵୋଽନିଲଭୋଜନଃ ॥ ୧୯ ॥
ଅତିଷ୍ଠଦେକପାଦେନ ନିର୍ଦ୍ଵନ୍ଦ୍ଵୋଽନିଲଭୋଜନଃ ॥ ୧୯ ॥
ଶରଣଂ ତଂ ପ୍ରପଦ୍ଯେଽହଂ ଯ ଏଵ ଜଗଦୀଶ୍ଵରଃ ।
ପ୍ରଜାମାତ୍ମସମାଂ ମହ୍ଯଂ ପ୍ରଯଚ୍ଛତ୍ଵିତି ଚିନ୍ତଯନ୍ ॥ ୨୦ ॥
ପ୍ରଜାମାତ୍ମସମାଂ ମହ୍ଯଂ ପ୍ରଯଚ୍ଛତ୍ଵିତି ଚିନ୍ତଯନ୍ ॥ ୨୦ ॥
ତପ୍ଯମାନଂ ତ୍ରିଭୁଵନଂ ପ୍ରାଣାଯାମୈଧସାଗ୍ନିନା ।
ନିର୍ଗତେନ ମୁନେର୍ମୂର୍ଧ୍ନଃ ସମୀକ୍ଷ୍ଯ ପ୍ରଭଵସ୍ତ୍ରଯଃ ॥ ୨୧ ॥
ନିର୍ଗତେନ ମୁନେର୍ମୂର୍ଧ୍ନଃ ସମୀକ୍ଷ୍ଯ ପ୍ରଭଵସ୍ତ୍ରଯଃ ॥ ୨୧ ॥
ଅପ୍ସରୋମୁନିଗନ୍ଧର୍ଵସିଦ୍ଧଵିଦ୍ଯାଧରୋରଗୈଃ ।
ଵିତାଯମାନଯଶସସ୍ତଦାଶ୍ରମପଦଂ ଯଯୁଃ ॥ ୨୨ ॥
ଵିତାଯମାନଯଶସସ୍ତଦାଶ୍ରମପଦଂ ଯଯୁଃ ॥ ୨୨ ॥
ତତ୍ପ୍ରାଦୁର୍ଭାଵସଂଯୋଗଵିଦ୍ଯୋତିତମନା ମୁନିଃ ।
ଉତ୍ତିଷ୍ଠନ୍ନେକପାଦେନ ଦଦର୍ଶ ଵିବୁଧର୍ଷଭାନ୍ ॥ ୨୩ ॥
ଉତ୍ତିଷ୍ଠନ୍ନେକପାଦେନ ଦଦର୍ଶ ଵିବୁଧର୍ଷଭାନ୍ ॥ ୨୩ ॥
ପ୍ରଣମ୍ଯ ଦଣ୍ଡଵଦ୍ଭୂମାଵୁପତସ୍ଥେଽର୍ହଣାଞ୍ଜଲିଃ ।
ଵୃଷହଂସସୁପର୍ଣସ୍ଥାନ୍ ସ୍ଵୈଃ ସ୍ଵୈଶ୍ଚିହ୍ନୈଶ୍ଚ ଚିହ୍ନିତାନ୍ ॥ ୨୪ ॥
ଵୃଷହଂସସୁପର୍ଣସ୍ଥାନ୍ ସ୍ଵୈଃ ସ୍ଵୈଶ୍ଚିହ୍ନୈଶ୍ଚ ଚିହ୍ନିତାନ୍ ॥ ୨୪ ॥
କୃପାଵଲୋକେନ ହସଦ୍ଵଦନେନୋପଲମ୍ଭିତାନ୍ ।
ତଦ୍ରୋଚିଷା ପ୍ରତିହତେ ନିମୀଲ୍ଯ ମୁନିରକ୍ଷିଣୀ ॥ ୨୫ ॥
ତଦ୍ରୋଚିଷା ପ୍ରତିହତେ ନିମୀଲ୍ଯ ମୁନିରକ୍ଷିଣୀ ॥ ୨୫ ॥
ଚେତସ୍ତତ୍ପ୍ରଵଣଂ ଯୁଞ୍ଜନ୍ନସ୍ତାଵୀତ୍ସଂହତାଞ୍ଜଲିଃ ।
ଶ୍ଲକ୍ଷ୍ଣଯା ସୂକ୍ତଯା ଵାଚା ସର୍ଵଲୋକଗରୀଯସଃ ॥ ୨୬ ॥
ଶ୍ଲକ୍ଷ୍ଣଯା ସୂକ୍ତଯା ଵାଚା ସର୍ଵଲୋକଗରୀଯସଃ ॥ ୨୬ ॥
ଅତ୍ରିରୁଵାଚ
ଵିଶ୍ଵୋଦ୍ଭଵସ୍ଥିତିଲଯେଷୁ ଵିଭଜ୍ଯମାନୈ-
ର୍ମାଯାଗୁଣୈରନୁଯୁଗଂ ଵିଗୃହୀତଦେହାଃ । ତେ ବ୍ରହ୍ମଵିଷ୍ଣୁଗିରିଶାଃ ପ୍ରଣତୋଽସ୍ମ୍ଯହଂ ଵ-ସ୍ତେଭ୍ଯଃ କ ଏଵ ଭଵତାଂ ମ ଇହୋପହୂତଃ ॥ ୨୭ ॥
ଵିଶ୍ଵୋଦ୍ଭଵସ୍ଥିତିଲଯେଷୁ ଵିଭଜ୍ଯମାନୈ-
ର୍ମାଯାଗୁଣୈରନୁଯୁଗଂ ଵିଗୃହୀତଦେହାଃ । ତେ ବ୍ରହ୍ମଵିଷ୍ଣୁଗିରିଶାଃ ପ୍ରଣତୋଽସ୍ମ୍ଯହଂ ଵ-ସ୍ତେଭ୍ଯଃ କ ଏଵ ଭଵତାଂ ମ ଇହୋପହୂତଃ ॥ ୨୭ ॥
ଏକୋ ମଯେହ ଭଗଵାନ୍ଵିଵିଧପ୍ରଧାନୈ-
ଶ୍ଚିତ୍ତୀକୃତଃ ପ୍ରଜନନାଯ କଥଂ ନୁ ଯୂଯମ୍ ।
ଅତ୍ରାଗତାସ୍ତନୁଭୃତାଂ ମନସୋଽପି ଦୂରାଦ୍
ବ୍ରୂତ ପ୍ରସୀଦତ ମହାନିହ ଵିସ୍ମଯୋ ମେ ॥ ୨୮ ॥
ଶ୍ଚିତ୍ତୀକୃତଃ ପ୍ରଜନନାଯ କଥଂ ନୁ ଯୂଯମ୍ ।
ଅତ୍ରାଗତାସ୍ତନୁଭୃତାଂ ମନସୋଽପି ଦୂରାଦ୍
ବ୍ରୂତ ପ୍ରସୀଦତ ମହାନିହ ଵିସ୍ମଯୋ ମେ ॥ ୨୮ ॥
ମୈତ୍ରେଯ ଉଵାଚ
ଇତି ତସ୍ଯ ଵଚଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ତ୍ରଯସ୍ତେ ଵିବୁଧର୍ଷଭାଃ ।
ପ୍ରତ୍ଯାହୁଃ ଶ୍ଲକ୍ଷ୍ଣଯା ଵାଚା ପ୍ରହସ୍ଯ ତମୃଷିଂ ପ୍ରଭୋ ॥ ୨୯ ॥
ଇତି ତସ୍ଯ ଵଚଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ତ୍ରଯସ୍ତେ ଵିବୁଧର୍ଷଭାଃ ।
ପ୍ରତ୍ଯାହୁଃ ଶ୍ଲକ୍ଷ୍ଣଯା ଵାଚା ପ୍ରହସ୍ଯ ତମୃଷିଂ ପ୍ରଭୋ ॥ ୨୯ ॥
ଦେଵା ଊଚୁଃ
ଯଥା କୃତସ୍ତେ ସଙ୍କଲ୍ପୋ ଭାଵ୍ଯଂ ତେନୈଵ ନାନ୍ଯଥା ।
ସତ୍ସଙ୍କଲ୍ପସ୍ଯ ତେ ବ୍ରହ୍ମନ୍ ଯଦ୍ଵୈ ଧ୍ଯାଯତି ତେ ଵଯମ୍ ॥ ୩୦ ॥
ଯଥା କୃତସ୍ତେ ସଙ୍କଲ୍ପୋ ଭାଵ୍ଯଂ ତେନୈଵ ନାନ୍ଯଥା ।
ସତ୍ସଙ୍କଲ୍ପସ୍ଯ ତେ ବ୍ରହ୍ମନ୍ ଯଦ୍ଵୈ ଧ୍ଯାଯତି ତେ ଵଯମ୍ ॥ ୩୦ ॥
ଅଥାସ୍ମଦଂଶଭୂତାସ୍ତେ ଆତ୍ମଜା ଲୋକଵିଶ୍ରୁତାଃ ।
ଭଵିତାରୋଽଙ୍ଗ ଭଦ୍ରଂ ତେ ଵିସ୍ରପ୍ସ୍ଯନ୍ତି ଚ ତେ ଯଶଃ ॥ ୩୧ ॥
ଭଵିତାରୋଽଙ୍ଗ ଭଦ୍ରଂ ତେ ଵିସ୍ରପ୍ସ୍ଯନ୍ତି ଚ ତେ ଯଶଃ ॥ ୩୧ ॥
ଏଵଂ କାମଵରଂ ଦତ୍ତ୍ଵା ପ୍ରତିଜଗ୍ମୁଃ ସୁରେଶ୍ଵରାଃ ।
ସଭାଜିତାସ୍ତଯୋଃ ସମ୍ଯଗ୍ଦମ୍ପତ୍ଯୋର୍ମିଷତୋସ୍ତତଃ ॥ ୩୨ ॥
ସଭାଜିତାସ୍ତଯୋଃ ସମ୍ଯଗ୍ଦମ୍ପତ୍ଯୋର୍ମିଷତୋସ୍ତତଃ ॥ ୩୨ ॥
ସୋମୋଽଭୂଦ୍ବ୍ରହ୍ମଣୋଂଽଶେନ ଦତ୍ତୋ ଵିଷ୍ଣୋସ୍ତୁ ଯୋଗଵିତ୍ ।
ଦୁର୍ଵାସାଃ ଶଙ୍କରସ୍ଯାଂଶୋ ନିବୋଧାଙ୍ଗିରସଃ ପ୍ରଜାଃ ॥ ୩୩ ॥
ଦୁର୍ଵାସାଃ ଶଙ୍କରସ୍ଯାଂଶୋ ନିବୋଧାଙ୍ଗିରସଃ ପ୍ରଜାଃ ॥ ୩୩ ॥
ଶ୍ରଦ୍ଧା ତ୍ଵଙ୍ଗିରସଃ ପତ୍ନୀ ଚତସ୍ରୋଽସୂତ କନ୍ଯକାଃ ।
ସିନୀଵାଲୀ କୁହୂ ରାକା ଚତୁର୍ଥ୍ଯନୁମତିସ୍ତଥା ॥ ୩୪ ॥
ସିନୀଵାଲୀ କୁହୂ ରାକା ଚତୁର୍ଥ୍ଯନୁମତିସ୍ତଥା ॥ ୩୪ ॥
ତତ୍ପୁତ୍ରାଵପରାଵାସ୍ତାଂ ଖ୍ଯାତୌ ସ୍ଵାରୋଚିଷେଽନ୍ତରେ ।
ଉତଥ୍ଯୋ ଭଗଵାନ୍ସାକ୍ଷାଦ୍ ବ୍ରହ୍ମିଷ୍ଠଶ୍ଚ ବୃହସ୍ପତିଃ ॥ ୩୫ ॥
ଉତଥ୍ଯୋ ଭଗଵାନ୍ସାକ୍ଷାଦ୍ ବ୍ରହ୍ମିଷ୍ଠଶ୍ଚ ବୃହସ୍ପତିଃ ॥ ୩୫ ॥
ପୁଲସ୍ତ୍ଯୋଽଜନଯତ୍ପତ୍ନ୍ଯାମଗସ୍ତ୍ଯଂ ଚ ହଵିର୍ଭୁଵି ।
ସୋଽନ୍ଯଜନ୍ମନି ଦହ୍ରାଗ୍ନିର୍ଵିଶ୍ରଵାଶ୍ଚ ମହାତପାଃ ॥ ୩୬ ॥
ସୋଽନ୍ଯଜନ୍ମନି ଦହ୍ରାଗ୍ନିର୍ଵିଶ୍ରଵାଶ୍ଚ ମହାତପାଃ ॥ ୩୬ ॥
ତସ୍ଯ ଯକ୍ଷପତିର୍ଦେଵଃ କୁବେରସ୍ତ୍ଵିଡଵିଡାସୁତଃ ।
ରାଵଣଃ କୁମ୍ଭକର୍ଣଶ୍ଚ ତଥାନ୍ଯସ୍ଯାଂ ଵିଭୀଷଣଃ ॥ ୩୭ ॥
ରାଵଣଃ କୁମ୍ଭକର୍ଣଶ୍ଚ ତଥାନ୍ଯସ୍ଯାଂ ଵିଭୀଷଣଃ ॥ ୩୭ ॥
ପୁଲହସ୍ଯ ଗତିର୍ଭାର୍ଯା ତ୍ରୀନସୂତ ସତୀ ସୁତାନ୍ ।
କର୍ମଶ୍ରେଷ୍ଠଂ ଵରୀଯାଂସଂ ସହିଷ୍ଣୁଂ ଚ ମହାମତେ ॥ ୩୮ ॥
କର୍ମଶ୍ରେଷ୍ଠଂ ଵରୀଯାଂସଂ ସହିଷ୍ଣୁଂ ଚ ମହାମତେ ॥ ୩୮ ॥
କ୍ରତୋରପି କ୍ରିଯା ଭାର୍ଯା ଵାଲଖିଲ୍ଯାନସୂଯତ ।
ଋଷୀନ୍ଷଷ୍ଟିସହସ୍ରାଣି ଜ୍ଵଲତୋ ବ୍ରହ୍ମତେଜସା ॥ ୩୯ ॥
ଋଷୀନ୍ଷଷ୍ଟିସହସ୍ରାଣି ଜ୍ଵଲତୋ ବ୍ରହ୍ମତେଜସା ॥ ୩୯ ॥
ଊର୍ଜାଯାଂ ଜଜ୍ଞିରେ ପୁତ୍ରା ଵସିଷ୍ଠସ୍ଯ ପରନ୍ତପ ।
ଚିତ୍ରକେତୁପ୍ରଧାନାସ୍ତେ ସପ୍ତ ବ୍ରହ୍ମର୍ଷଯୋଽମଲାଃ ॥ ୪୦ ॥
ଚିତ୍ରକେତୁପ୍ରଧାନାସ୍ତେ ସପ୍ତ ବ୍ରହ୍ମର୍ଷଯୋଽମଲାଃ ॥ ୪୦ ॥
ଚିତ୍ରକେତୁଃ ସୁରୋଚିଶ୍ଚ ଵିରଜା ମିତ୍ର ଏଵ ଚ ।
ଉଲ୍ବଣୋ ଵସୁଭୃଦ୍ଯାନୋ ଦ୍ଯୁମାନ୍ଶକ୍ତ୍ଯାଦଯୋଽପରେ ॥ ୪୧ ॥
ଉଲ୍ବଣୋ ଵସୁଭୃଦ୍ଯାନୋ ଦ୍ଯୁମାନ୍ଶକ୍ତ୍ଯାଦଯୋଽପରେ ॥ ୪୧ ॥
ଚିତ୍ତିସ୍ତ୍ଵଥର୍ଵଣଃ ପତ୍ନୀ ଲେଭେ ପୁତ୍ରଂ ଧୃତଵ୍ରତମ୍ ।
ଦଧ୍ଯଞ୍ଚମଶ୍ଵଶିରସଂ ଭୃଗୋର୍ଵଂଶଂ ନିବୋଧ ମେ ॥ ୪୨ ॥
ଦଧ୍ଯଞ୍ଚମଶ୍ଵଶିରସଂ ଭୃଗୋର୍ଵଂଶଂ ନିବୋଧ ମେ ॥ ୪୨ ॥
ଭୃଗୁଃ ଖ୍ଯାତ୍ଯାଂ ମହାଭାଗଃ ପତ୍ନ୍ଯାଂ ପୁତ୍ରାନଜୀଜନତ୍ ।
ଧାତାରଂ ଚ ଵିଧାତାରଂ ଶ୍ରିଯଂ ଚ ଭଗଵତ୍ପରାମ୍ ॥ ୪୩ ॥
ଧାତାରଂ ଚ ଵିଧାତାରଂ ଶ୍ରିଯଂ ଚ ଭଗଵତ୍ପରାମ୍ ॥ ୪୩ ॥
ଆଯତିଂ ନିଯତିଂ ଚୈଵ ସୁତେ ମେରୁସ୍ତଯୋରଦାତ୍ ।
ତାଭ୍ଯାଂ ତଯୋରଭଵତାଂ ମୃକଣ୍ଡଃ ପ୍ରାଣ ଏଵ ଚ ॥ ୪୪ ॥
ତାଭ୍ଯାଂ ତଯୋରଭଵତାଂ ମୃକଣ୍ଡଃ ପ୍ରାଣ ଏଵ ଚ ॥ ୪୪ ॥
ମାର୍କଣ୍ଡେଯୋ ମୃକଣ୍ଡସ୍ଯ ପ୍ରାଣାଦ୍ଵେଦଶିରା ମୁନିଃ ।
କଵିଶ୍ଚ ଭାର୍ଗଵୋ ଯସ୍ଯ ଭଗଵାନୁଶନା ସୁତଃ ॥ ୪୫ ॥
କଵିଶ୍ଚ ଭାର୍ଗଵୋ ଯସ୍ଯ ଭଗଵାନୁଶନା ସୁତଃ ॥ ୪୫ ॥
ତ ଏତେ ମୁନଯଃ କ୍ଷତ୍ତର୍ଲୋକାନ୍ସର୍ଗୈରଭାଵଯନ୍ ।
ଏଷ କର୍ଦମଦୌହିତ୍ରସନ୍ତାନଃ କଥିତସ୍ତଵ ॥ ୪୬ ॥
ଏଷ କର୍ଦମଦୌହିତ୍ରସନ୍ତାନଃ କଥିତସ୍ତଵ ॥ ୪୬ ॥
ଶୃଣ୍ଵତଃ ଶ୍ରଦ୍ଦଧାନସ୍ଯ ସଦ୍ଯଃ ପାପହରଃ ପରଃ ।
ପ୍ରସୂତିଂ ମାନଵୀଂ ଦକ୍ଷ ଉପଯେମେ ହ୍ଯଜାତ୍ମଜଃ ॥ ୪୭ ॥
ପ୍ରସୂତିଂ ମାନଵୀଂ ଦକ୍ଷ ଉପଯେମେ ହ୍ଯଜାତ୍ମଜଃ ॥ ୪୭ ॥
ତସ୍ଯାଂ ସସର୍ଜ ଦୁହିତୃଃ ଷୋଡଶାମଲଲୋଚନାଃ ।
ତ୍ରଯୋଦଶାଦାଦ୍ଧର୍ମାଯ ତଥୈକାମଗ୍ନଯେ ଵିଭୁଃ ॥ ୪୮ ॥
ତ୍ରଯୋଦଶାଦାଦ୍ଧର୍ମାଯ ତଥୈକାମଗ୍ନଯେ ଵିଭୁଃ ॥ ୪୮ ॥
ପିତୃଭ୍ଯ ଏକାଂ ଯୁକ୍ତେଭ୍ଯୋ ଭଵାଯୈକାଂ ଭଵଚ୍ଛିଦେ ।
ଶ୍ରଦ୍ଧା ମୈତ୍ରୀ ଦଯା ଶାନ୍ତିସ୍ତୁଷ୍ଟିଃ ପୁଷ୍ଟିଃ କ୍ରିଯୋନ୍ନତିଃ ॥ ୪୯ ॥
ଶ୍ରଦ୍ଧା ମୈତ୍ରୀ ଦଯା ଶାନ୍ତିସ୍ତୁଷ୍ଟିଃ ପୁଷ୍ଟିଃ କ୍ରିଯୋନ୍ନତିଃ ॥ ୪୯ ॥
ବୁଦ୍ଧିର୍ମେଧା ତିତିକ୍ଷା ହ୍ରୀର୍ମୂର୍ତିର୍ଧର୍ମସ୍ଯ ପତ୍ନଯଃ ।
ଶ୍ରଦ୍ଧାସୂତ ଶୁଭଂ ମୈତ୍ରୀ ପ୍ରସାଦମଭଯଂ ଦଯା ॥ ୫୦ ॥
ଶ୍ରଦ୍ଧାସୂତ ଶୁଭଂ ମୈତ୍ରୀ ପ୍ରସାଦମଭଯଂ ଦଯା ॥ ୫୦ ॥
ଶାନ୍ତିଃ ସୁଖଂ ମୁଦଂ ତୁଷ୍ଟିଃ ସ୍ମଯଂ ପୁଷ୍ଟିରସୂଯତ ।
ଯୋଗଂ କ୍ରିଯୋନ୍ନତିର୍ଦର୍ପମର୍ଥଂ ବୁଦ୍ଧିରସୂଯତ ॥ ୫୧ ॥
ଯୋଗଂ କ୍ରିଯୋନ୍ନତିର୍ଦର୍ପମର୍ଥଂ ବୁଦ୍ଧିରସୂଯତ ॥ ୫୧ ॥
ମେଧା ସ୍ମୃତିଂ ତିତିକ୍ଷା ତୁ କ୍ଷେମଂ ହ୍ରୀଃ ପ୍ରଶ୍ରଯଂ ସୁତମ୍ ।
ମୂର୍ତିଃ ସର୍ଵଗୁଣୋତ୍ପତ୍ତିର୍ନରନାରାଯଣାଵୃଷୀ ॥ ୫୨ ॥
ମୂର୍ତିଃ ସର୍ଵଗୁଣୋତ୍ପତ୍ତିର୍ନରନାରାଯଣାଵୃଷୀ ॥ ୫୨ ॥
ଯଯୋର୍ଜନ୍ମନ୍ଯଦୋ ଵିଶ୍ଵମଭ୍ଯନନ୍ଦତ୍ସୁନିର୍ଵୃତମ୍ ।
ମନାଂସି କକୁଭୋ ଵାତାଃ ପ୍ରସେଦୁଃ ସରିତୋଽଦ୍ରଯଃ ॥ ୫୩ ॥
ମନାଂସି କକୁଭୋ ଵାତାଃ ପ୍ରସେଦୁଃ ସରିତୋଽଦ୍ରଯଃ ॥ ୫୩ ॥
ଦିଵ୍ଯଵାଦ୍ଯନ୍ତ ତୂର୍ଯାଣି ପେତୁଃ କୁସୁମଵୃଷ୍ଟଯଃ ।
ମୁନଯସ୍ତୁଷ୍ଟୁଵୁସ୍ତୁଷ୍ଟା ଜଗୁର୍ଗନ୍ଧର୍ଵକିନ୍ନରାଃ ॥ ୫୪ ॥
ମୁନଯସ୍ତୁଷ୍ଟୁଵୁସ୍ତୁଷ୍ଟା ଜଗୁର୍ଗନ୍ଧର୍ଵକିନ୍ନରାଃ ॥ ୫୪ ॥
ନୃତ୍ଯନ୍ତି ସ୍ମ ସ୍ତ୍ରିଯୋ ଦେଵ୍ଯ ଆସୀତ୍ପରମମଙ୍ଗଲମ୍ ।
ଦେଵା ବ୍ରହ୍ମାଦଯଃ ସର୍ଵେ ଉପତସ୍ଥୁରଭିଷ୍ଟଵୈଃ ॥ ୫୫ ॥
ଦେଵା ବ୍ରହ୍ମାଦଯଃ ସର୍ଵେ ଉପତସ୍ଥୁରଭିଷ୍ଟଵୈଃ ॥ ୫୫ ॥
ଦେଵା ଊଚୁଃ
ଯୋ ମାଯଯା ଵିରଚିତଂ ନିଜଯାତ୍ମନୀଦଂ
ଖେ ରୂପଭେଦମିଵ ତତ୍ପ୍ରତିଚକ୍ଷଣାଯ ।
ଏତେନ ଧର୍ମସଦନେ ଋଷିମୂର୍ତିନାଦ୍ଯ
ପ୍ରାଦୁଶ୍ଚକାର ପୁରୁଷାଯ ନମଃ ପରସ୍ମୈ ॥ ୫୬ ॥
ଯୋ ମାଯଯା ଵିରଚିତଂ ନିଜଯାତ୍ମନୀଦଂ
ଖେ ରୂପଭେଦମିଵ ତତ୍ପ୍ରତିଚକ୍ଷଣାଯ ।
ଏତେନ ଧର୍ମସଦନେ ଋଷିମୂର୍ତିନାଦ୍ଯ
ପ୍ରାଦୁଶ୍ଚକାର ପୁରୁଷାଯ ନମଃ ପରସ୍ମୈ ॥ ୫୬ ॥
ସୋଽଯଂ ସ୍ଥିତିଵ୍ଯତିକରୋପଶମାଯ ସୃଷ୍ଟାନ୍
ସତ୍ତ୍ଵେନ ନଃ ସୁରଗଣାନନୁମେଯତତ୍ତ୍ଵଃ ।
ଦୃଶ୍ଯାଦଦଭ୍ରକରୁଣେନ ଵିଲୋକନେନ
ଯଚ୍ଛ୍ରୀନିକେତମମଲଂ କ୍ଷିପତାରଵିନ୍ଦମ୍ ॥ ୫୭ ॥
ସତ୍ତ୍ଵେନ ନଃ ସୁରଗଣାନନୁମେଯତତ୍ତ୍ଵଃ ।
ଦୃଶ୍ଯାଦଦଭ୍ରକରୁଣେନ ଵିଲୋକନେନ
ଯଚ୍ଛ୍ରୀନିକେତମମଲଂ କ୍ଷିପତାରଵିନ୍ଦମ୍ ॥ ୫୭ ॥
ଏଵଂ ସୁରଗଣୈସ୍ତାତ ଭଗଵନ୍ତାଵଭିଷ୍ଟୁତୌ ।
ଲବ୍ଧାଵଲୋକୈର୍ଯଯତୁରର୍ଚିତୌ ଗନ୍ଧମାଦନମ୍ ॥ ୫୮ ॥
ଲବ୍ଧାଵଲୋକୈର୍ଯଯତୁରର୍ଚିତୌ ଗନ୍ଧମାଦନମ୍ ॥ ୫୮ ॥
ତାଵିମୌ ଵୈ ଭଗଵତୋ ହରେରଂଶାଵିହାଗତୌ ।
ଭାରଵ୍ଯଯାଯ ଚ ଭୁଵଃ କୃଷ୍ଣୌ ଯଦୁକୁରୂଦ୍ଵହୌ ॥ ୫୯ ॥
ଭାରଵ୍ଯଯାଯ ଚ ଭୁଵଃ କୃଷ୍ଣୌ ଯଦୁକୁରୂଦ୍ଵହୌ ॥ ୫୯ ॥
ସ୍ଵାହାଭିମାନିନଶ୍ଚାଗ୍ନେରାତ୍ମଜାଂସ୍ତ୍ରୀନଜୀଜନତ୍ ।
ପାଵକଂ ପଵମାନଂ ଚ ଶୁଚିଂ ଚ ହୁତଭୋଜନମ୍ ॥ ୬୦ ॥
ପାଵକଂ ପଵମାନଂ ଚ ଶୁଚିଂ ଚ ହୁତଭୋଜନମ୍ ॥ ୬୦ ॥
ତେଭ୍ଯୋଽଗ୍ନଯଃ ସମଭଵନ୍ଚତ୍ଵାରିଂଶଚ୍ଚ ପଞ୍ଚ ଚ ।
ତ ଏଵୈକୋନପଞ୍ଚାଶତ୍ସାକଂ ପିତୃପିତାମହୈଃ ॥ ୬୧ ॥
ତ ଏଵୈକୋନପଞ୍ଚାଶତ୍ସାକଂ ପିତୃପିତାମହୈଃ ॥ ୬୧ ॥
ଵୈତାନିକେ କର୍ମଣି ଯନ୍ନାମଭିର୍ବ୍ରହ୍ମଵାଦିଭିଃ ।
ଆଗ୍ନେଯ୍ଯ ଇଷ୍ଟଯୋ ଯଜ୍ଞେ ନିରୂପ୍ଯନ୍ତେଽଗ୍ନଯସ୍ତୁ ତେ ॥ ୬୨ ॥
ଆଗ୍ନେଯ୍ଯ ଇଷ୍ଟଯୋ ଯଜ୍ଞେ ନିରୂପ୍ଯନ୍ତେଽଗ୍ନଯସ୍ତୁ ତେ ॥ ୬୨ ॥
ଅଗ୍ନିଷ୍ଵାତ୍ତା ବର୍ହିଷଦଃ ସୌମ୍ଯାଃ ପିତର ଆଜ୍ଯପାଃ ।
ସାଗ୍ନଯୋଽନଗ୍ନଯସ୍ତେଷାଂ ପତ୍ନୀ ଦାକ୍ଷାଯଣୀ ସ୍ଵଧା ॥ ୬୩ ॥
ସାଗ୍ନଯୋଽନଗ୍ନଯସ୍ତେଷାଂ ପତ୍ନୀ ଦାକ୍ଷାଯଣୀ ସ୍ଵଧା ॥ ୬୩ ॥
ତେଭ୍ଯୋ ଦଧାର କନ୍ଯେ ଦ୍ଵେ ଵଯୁନାଂ ଧାରିଣୀଂ ସ୍ଵଧା ।
ଉଭେ ତେ ବ୍ରହ୍ମଵାଦିନ୍ଯୌ ଜ୍ଞାନଵିଜ୍ଞାନପାରଗେ ॥ ୬୪ ॥
ଉଭେ ତେ ବ୍ରହ୍ମଵାଦିନ୍ଯୌ ଜ୍ଞାନଵିଜ୍ଞାନପାରଗେ ॥ ୬୪ ॥
ଭଵସ୍ଯ ପତ୍ନୀ ତୁ ସତୀ ଭଵଂ ଦେଵମନୁଵ୍ରତା ।
ଆତ୍ମନଃ ସଦୃଶଂ ପୁତ୍ରଂ ନ ଲେଭେ ଗୁଣଶୀଲତଃ ॥ ୬୫ ॥
ଆତ୍ମନଃ ସଦୃଶଂ ପୁତ୍ରଂ ନ ଲେଭେ ଗୁଣଶୀଲତଃ ॥ ୬୫ ॥
ପିତର୍ଯପ୍ରତିରୂପେ ସ୍ଵେ ଭଵାଯାନାଗସେ ରୁଷା ।
ଅପ୍ରୌଢୈଵାତ୍ମନାତ୍ମାନମଜହାଦ୍ଯୋଗସଂଯୁତା ॥ ୬୬ ॥
ଅପ୍ରୌଢୈଵାତ୍ମନାତ୍ମାନମଜହାଦ୍ଯୋଗସଂଯୁତା ॥ ୬୬ ॥