Lord Krishna

శ్రీమద్భాగవతమ్ ౪.౧

(Srimad Bhagavatam Canto 4, Chapter 1 — The Progeny of Manu's Daughters in Telugu)

Vyasa

Also known as manostu satarupayam tisra kanyasca jajnire

The Progeny of Manu's Daughters. Śrīmad Bhāgavatam Canto 4, Chapter 1 (Dhruva, Pṛthu and the Early Kings), 66 verses in Sanskrit with transliteration in 9 scripts.

#of 66
మైత్రేయ ఉవాచ
మనోస్తు శతరూపాయాం తిస్రః కన్యాశ్చ జజ్ఞిరే ।
ఆకూతిర్దేవహూతిశ్చ ప్రసూతిరితి విశ్రుతాః ॥ ౧ ॥
ఆకూతిం రుచయే ప్రాదాదపి భ్రాతృమతీం నృపః ।
పుత్రికాధర్మమాశ్రిత్య శతరూపానుమోదితః ॥ ౨ ॥
ప్రజాపతిః స భగవాన్ రుచిస్తస్యామజీజనత్ ।
మిథునం బ్రహ్మవర్చస్వీ పరమేణ సమాధినా ॥ ౩ ॥
యస్తయోః పురుషః సాక్షాద్విష్ణుర్యజ్ఞస్వరూపధృక్ ।
యా స్త్రీ సా దక్షిణా భూతేరంశభూతానపాయినీ ॥ ౪ ॥
ఆనిన్యే స్వగృహం పుత్ర్యాః పుత్రం వితతరోచిషమ్ ।
స్వాయమ్భువో ముదా యుక్తో రుచిర్జగ్రాహ దక్షిణామ్ ॥ ౫ ॥
తాం కామయానాం భగవానువాహ యజుషాం పతిః ।
తుష్టాయాం తోషమాపన్నోఽజనయద్ ద్వాదశాత్మజాన్ ॥ ౬ ॥
తోషః ప్రతోషః సన్తోషో భద్రః శాన్తిరిడస్పతిః ।
ఇధ్మః కవిర్విభుః స్వహ్నః సుదేవో రోచనో ద్విషట్ ॥ ౭ ॥
తుషితా నామ తే దేవా ఆసన్స్వాయమ్భువాన్తరే ।
మరీచిమిశ్రా ఋషయో యజ్ఞః సురగణేశ్వరః ॥ ౮ ॥
ప్రియవ్రతోత్తానపాదౌ మనుపుత్రౌ మహౌజసౌ ।
తత్పుత్రపౌత్రనప్తృణామనువృత్తం తదన్తరమ్ ॥ ౯ ॥
దేవహూతిమదాత్తాత కర్దమాయాత్మజాం మనుః ।
తత్సమ్బన్ధి శ్రుతప్రాయం భవతా గదతో మమ ॥ ౧౦ ॥
దక్షాయ బ్రహ్మపుత్రాయ ప్రసూతిం భగవాన్మనుః ।
ప్రాయచ్ఛద్యత్కృతః సర్గస్త్రిలోక్యాం వితతో మహాన్ ॥ ౧౧ ॥
యాః కర్దమసుతాః ప్రోక్తా నవ బ్రహ్మర్షిపత్నయః ।
తాసాం ప్రసూతిప్రసవం ప్రోచ్యమానం నిబోధ మే ॥ ౧౨ ॥
పత్నీ మరీచేస్తు కలా సుషువే కర్దమాత్మజా ।
కశ్యపం పూర్ణిమానం చ యయోరాపూరితం జగత్ ॥ ౧౩ ॥
పూర్ణిమాసూత విరజం విశ్వగం చ పరన్తప ।
దేవకుల్యాం హరేః పాదశౌచాద్యాభూత్సరిద్దివః ॥ ౧౪ ॥
అత్రేః పత్న్యనసూయా త్రీఞ్జజ్ఞే సుయశసః సుతాన్ ।
దత్తం దుర్వాససం సోమమాత్మేశబ్రహ్మసమ్భవాన్ ॥ ౧౫ ॥
విదుర ఉవాచ
అత్రేర్గృహే సురశ్రేష్ఠాః స్థిత్యుత్పత్త్యన్తహేతవః ।
కిఞ్చిచ్చికీర్షవో జాతా ఏతదాఖ్యాహి మే గురో ॥ ౧౬ ॥
మైత్రేయ ఉవాచ
బ్రహ్మణా చోదితః సృష్టావత్రిర్బ్రహ్మవిదాం వరః ।
సహ పత్న్యా యయావృక్షం కులాద్రిం తపసి స్థితః ॥ ౧౭ ॥
తస్మిన్ ప్రసూనస్తబకపలాశాశోకకాననే ।
వార్భిః స్రవద్భిరుద్ఘుష్టేనిర్విన్ధ్యాయాః సమన్తతః ॥ ౧౮ ॥
ప్రాణాయామేన సంయమ్య మనో వర్షశతం మునిః ।
అతిష్ఠదేకపాదేన నిర్ద్వన్ద్వోఽనిలభోజనః ॥ ౧౯ ॥
శరణం తం ప్రపద్యేఽహం య ఏవ జగదీశ్వరః ।
ప్రజామాత్మసమాం మహ్యం ప్రయచ్ఛత్వితి చిన్తయన్ ॥ ౨౦ ॥
తప్యమానం త్రిభువనం ప్రాణాయామైధసాగ్నినా ।
నిర్గతేన మునేర్మూర్ధ్నః సమీక్ష్య ప్రభవస్త్రయః ॥ ౨౧ ॥
అప్సరోమునిగన్ధర్వసిద్ధవిద్యాధరోరగైః ।
వితాయమానయశసస్తదాశ్రమపదం యయుః ॥ ౨౨ ॥
తత్ప్రాదుర్భావసంయోగవిద్యోతితమనా మునిః ।
ఉత్తిష్ఠన్నేకపాదేన దదర్శ విబుధర్షభాన్ ॥ ౨౩ ॥
ప్రణమ్య దణ్డవద్భూమావుపతస్థేఽర్హణాఞ్జలిః ।
వృషహంససుపర్ణస్థాన్ స్వైః స్వైశ్చిహ్నైశ్చ చిహ్నితాన్ ॥ ౨౪ ॥
కృపావలోకేన హసద్వదనేనోపలమ్భితాన్ ।
తద్రోచిషా ప్రతిహతే నిమీల్య మునిరక్షిణీ ॥ ౨౫ ॥
చేతస్తత్ప్రవణం యుఞ్జన్నస్తావీత్సంహతాఞ్జలిః ।
శ్లక్ష్ణయా సూక్తయా వాచా సర్వలోకగరీయసః ॥ ౨౬ ॥
అత్రిరువాచ
విశ్వోద్భవస్థితిలయేషు విభజ్యమానై-
ర్మాయాగుణైరనుయుగం విగృహీతదేహాః । తే బ్రహ్మవిష్ణుగిరిశాః ప్రణతోఽస్మ్యహం వ-స్తేభ్యః క ఏవ భవతాం మ ఇహోపహూతః ॥ ౨౭ ॥
ఏకో మయేహ భగవాన్వివిధప్రధానై-
శ్చిత్తీకృతః ప్రజననాయ కథం ను యూయమ్ ।
అత్రాగతాస్తనుభృతాం మనసోఽపి దూరాద్
బ్రూత ప్రసీదత మహానిహ విస్మయో మే ॥ ౨౮ ॥
మైత్రేయ ఉవాచ
ఇతి తస్య వచః శ్రుత్వా త్రయస్తే విబుధర్షభాః ।
ప్రత్యాహుః శ్లక్ష్ణయా వాచా ప్రహస్య తమృషిం ప్రభో ॥ ౨౯ ॥
దేవా ఊచుః
యథా కృతస్తే సఙ్కల్పో భావ్యం తేనైవ నాన్యథా ।
సత్సఙ్కల్పస్య తే బ్రహ్మన్ యద్వై ధ్యాయతి తే వయమ్ ॥ ౩౦ ॥
అథాస్మదంశభూతాస్తే ఆత్మజా లోకవిశ్రుతాః ।
భవితారోఽఙ్గ భద్రం తే విస్రప్స్యన్తి చ తే యశః ॥ ౩౧ ॥
ఏవం కామవరం దత్త్వా ప్రతిజగ్ముః సురేశ్వరాః ।
సభాజితాస్తయోః సమ్యగ్దమ్పత్యోర్మిషతోస్తతః ॥ ౩౨ ॥
సోమోఽభూద్బ్రహ్మణోంఽశేన దత్తో విష్ణోస్తు యోగవిత్ ।
దుర్వాసాః శఙ్కరస్యాంశో నిబోధాఙ్గిరసః ప్రజాః ॥ ౩౩ ॥
శ్రద్ధా త్వఙ్గిరసః పత్నీ చతస్రోఽసూత కన్యకాః ।
సినీవాలీ కుహూ రాకా చతుర్థ్యనుమతిస్తథా ॥ ౩౪ ॥
తత్పుత్రావపరావాస్తాం ఖ్యాతౌ స్వారోచిషేఽన్తరే ।
ఉతథ్యో భగవాన్సాక్షాద్ బ్రహ్మిష్ఠశ్చ బృహస్పతిః ॥ ౩౫ ॥
పులస్త్యోఽజనయత్పత్న్యామగస్త్యం చ హవిర్భువి ।
సోఽన్యజన్మని దహ్రాగ్నిర్విశ్రవాశ్చ మహాతపాః ॥ ౩౬ ॥
తస్య యక్షపతిర్దేవః కుబేరస్త్విడవిడాసుతః ।
రావణః కుమ్భకర్ణశ్చ తథాన్యస్యాం విభీషణః ॥ ౩౭ ॥
పులహస్య గతిర్భార్యా త్రీనసూత సతీ సుతాన్ ।
కర్మశ్రేష్ఠం వరీయాంసం సహిష్ణుం చ మహామతే ॥ ౩౮ ॥
క్రతోరపి క్రియా భార్యా వాలఖిల్యానసూయత ।
ఋషీన్షష్టిసహస్రాణి జ్వలతో బ్రహ్మతేజసా ॥ ౩౯ ॥
ఊర్జాయాం జజ్ఞిరే పుత్రా వసిష్ఠస్య పరన్తప ।
చిత్రకేతుప్రధానాస్తే సప్త బ్రహ్మర్షయోఽమలాః ॥ ౪౦ ॥
చిత్రకేతుః సురోచిశ్చ విరజా మిత్ర ఏవ చ ।
ఉల్బణో వసుభృద్యానో ద్యుమాన్శక్త్యాదయోఽపరే ॥ ౪౧ ॥
చిత్తిస్త్వథర్వణః పత్నీ లేభే పుత్రం ధృతవ్రతమ్ ।
దధ్యఞ్చమశ్వశిరసం భృగోర్వంశం నిబోధ మే ॥ ౪౨ ॥
భృగుః ఖ్యాత్యాం మహాభాగః పత్న్యాం పుత్రానజీజనత్ ।
ధాతారం చ విధాతారం శ్రియం చ భగవత్పరామ్ ॥ ౪౩ ॥
ఆయతిం నియతిం చైవ సుతే మేరుస్తయోరదాత్ ।
తాభ్యాం తయోరభవతాం మృకణ్డః ప్రాణ ఏవ చ ॥ ౪౪ ॥
మార్కణ్డేయో మృకణ్డస్య ప్రాణాద్వేదశిరా మునిః ।
కవిశ్చ భార్గవో యస్య భగవానుశనా సుతః ॥ ౪౫ ॥
త ఏతే మునయః క్షత్తర్లోకాన్సర్గైరభావయన్ ।
ఏష కర్దమదౌహిత్రసన్తానః కథితస్తవ ॥ ౪౬ ॥
శృణ్వతః శ్రద్దధానస్య సద్యః పాపహరః పరః ।
ప్రసూతిం మానవీం దక్ష ఉపయేమే హ్యజాత్మజః ॥ ౪౭ ॥
తస్యాం ససర్జ దుహితృః షోడశామలలోచనాః ।
త్రయోదశాదాద్ధర్మాయ తథైకామగ్నయే విభుః ॥ ౪౮ ॥
పితృభ్య ఏకాం యుక్తేభ్యో భవాయైకాం భవచ్ఛిదే ।
శ్రద్ధా మైత్రీ దయా శాన్తిస్తుష్టిః పుష్టిః క్రియోన్నతిః ॥ ౪౯ ॥
బుద్ధిర్మేధా తితిక్షా హ్రీర్మూర్తిర్ధర్మస్య పత్నయః ।
శ్రద్ధాసూత శుభం మైత్రీ ప్రసాదమభయం దయా ॥ ౫౦ ॥
శాన్తిః సుఖం ముదం తుష్టిః స్మయం పుష్టిరసూయత ।
యోగం క్రియోన్నతిర్దర్పమర్థం బుద్ధిరసూయత ॥ ౫౧ ॥
మేధా స్మృతిం తితిక్షా తు క్షేమం హ్రీః ప్రశ్రయం సుతమ్ ।
మూర్తిః సర్వగుణోత్పత్తిర్నరనారాయణావృషీ ॥ ౫౨ ॥
యయోర్జన్మన్యదో విశ్వమభ్యనన్దత్సునిర్వృతమ్ ।
మనాంసి కకుభో వాతాః ప్రసేదుః సరితోఽద్రయః ॥ ౫౩ ॥
దివ్యవాద్యన్త తూర్యాణి పేతుః కుసుమవృష్టయః ।
మునయస్తుష్టువుస్తుష్టా జగుర్గన్ధర్వకిన్నరాః ॥ ౫౪ ॥
నృత్యన్తి స్మ స్త్రియో దేవ్య ఆసీత్పరమమఙ్గలమ్ ।
దేవా బ్రహ్మాదయః సర్వే ఉపతస్థురభిష్టవైః ॥ ౫౫ ॥
దేవా ఊచుః
యో మాయయా విరచితం నిజయాత్మనీదం
ఖే రూపభేదమివ తత్ప్రతిచక్షణాయ ।
ఏతేన ధర్మసదనే ఋషిమూర్తినాద్య
ప్రాదుశ్చకార పురుషాయ నమః పరస్మై ॥ ౫౬ ॥
సోఽయం స్థితివ్యతికరోపశమాయ సృష్టాన్
సత్త్వేన నః సురగణాననుమేయతత్త్వః ।
దృశ్యాదదభ్రకరుణేన విలోకనేన
యచ్ఛ్రీనికేతమమలం క్షిపతారవిన్దమ్ ॥ ౫౭ ॥
ఏవం సురగణైస్తాత భగవన్తావభిష్టుతౌ ।
లబ్ధావలోకైర్యయతురర్చితౌ గన్ధమాదనమ్ ॥ ౫౮ ॥
తావిమౌ వై భగవతో హరేరంశావిహాగతౌ ।
భారవ్యయాయ చ భువః కృష్ణౌ యదుకురూద్వహౌ ॥ ౫౯ ॥
స్వాహాభిమానినశ్చాగ్నేరాత్మజాంస్త్రీనజీజనత్ ।
పావకం పవమానం చ శుచిం చ హుతభోజనమ్ ॥ ౬౦ ॥
తేభ్యోఽగ్నయః సమభవన్చత్వారింశచ్చ పఞ్చ చ ।
త ఏవైకోనపఞ్చాశత్సాకం పితృపితామహైః ॥ ౬౧ ॥
వైతానికే కర్మణి యన్నామభిర్బ్రహ్మవాదిభిః ।
ఆగ్నేయ్య ఇష్టయో యజ్ఞే నిరూప్యన్తేఽగ్నయస్తు తే ॥ ౬౨ ॥
అగ్నిష్వాత్తా బర్హిషదః సౌమ్యాః పితర ఆజ్యపాః ।
సాగ్నయోఽనగ్నయస్తేషాం పత్నీ దాక్షాయణీ స్వధా ॥ ౬౩ ॥
తేభ్యో దధార కన్యే ద్వే వయునాం ధారిణీం స్వధా ।
ఉభే తే బ్రహ్మవాదిన్యౌ జ్ఞానవిజ్ఞానపారగే ॥ ౬౪ ॥
భవస్య పత్నీ తు సతీ భవం దేవమనువ్రతా ।
ఆత్మనః సదృశం పుత్రం న లేభే గుణశీలతః ॥ ౬౫ ॥
పితర్యప్రతిరూపే స్వే భవాయానాగసే రుషా ।
అప్రౌఢైవాత్మనాత్మానమజహాద్యోగసంయుతా ॥ ౬౬ ॥

Explore More