മൈത്രേയ ഉവാച
മനോസ്തു ശതരൂപായാം തിസ്രഃ കന്യാശ്ച ജജ്ഞിരേ ।
ആകൂതിര്ദേവഹൂതിശ്ച പ്രസൂതിരിതി വിശ്രുതാഃ ॥ ൧ ॥
മനോസ്തു ശതരൂപായാം തിസ്രഃ കന്യാശ്ച ജജ്ഞിരേ ।
ആകൂതിര്ദേവഹൂതിശ്ച പ്രസൂതിരിതി വിശ്രുതാഃ ॥ ൧ ॥
ആകൂതിം രുചയേ പ്രാദാദപി ഭ്രാതൃമതീം നൃപഃ ।
പുത്രികാധര്മമാശ്രിത്യ ശതരൂപാനുമോദിതഃ ॥ ൨ ॥
പുത്രികാധര്മമാശ്രിത്യ ശതരൂപാനുമോദിതഃ ॥ ൨ ॥
പ്രജാപതിഃ സ ഭഗവാന് രുചിസ്തസ്യാമജീജനത് ।
മിഥുനം ബ്രഹ്മവര്ചസ്വീ പരമേണ സമാധിനാ ॥ ൩ ॥
മിഥുനം ബ്രഹ്മവര്ചസ്വീ പരമേണ സമാധിനാ ॥ ൩ ॥
യസ്തയോഃ പുരുഷഃ സാക്ഷാദ്വിഷ്ണുര്യജ്ഞസ്വരൂപധൃക് ।
യാ സ്ത്രീ സാ ദക്ഷിണാ ഭൂതേരംശഭൂതാനപായിനീ ॥ ൪ ॥
യാ സ്ത്രീ സാ ദക്ഷിണാ ഭൂതേരംശഭൂതാനപായിനീ ॥ ൪ ॥
ആനിന്യേ സ്വഗൃഹം പുത്ര്യാഃ പുത്രം വിതതരോചിഷമ് ।
സ്വായമ്ഭുവോ മുദാ യുക്തോ രുചിര്ജഗ്രാഹ ദക്ഷിണാമ് ॥ ൫ ॥
സ്വായമ്ഭുവോ മുദാ യുക്തോ രുചിര്ജഗ്രാഹ ദക്ഷിണാമ് ॥ ൫ ॥
താം കാമയാനാം ഭഗവാനുവാഹ യജുഷാം പതിഃ ।
തുഷ്ടായാം തോഷമാപന്നോഽജനയദ് ദ്വാദശാത്മജാന് ॥ ൬ ॥
തുഷ്ടായാം തോഷമാപന്നോഽജനയദ് ദ്വാദശാത്മജാന് ॥ ൬ ॥
തോഷഃ പ്രതോഷഃ സന്തോഷോ ഭദ്രഃ ശാന്തിരിഡസ്പതിഃ ।
ഇധ്മഃ കവിര്വിഭുഃ സ്വഹ്നഃ സുദേവോ രോചനോ ദ്വിഷട് ॥ ൭ ॥
ഇധ്മഃ കവിര്വിഭുഃ സ്വഹ്നഃ സുദേവോ രോചനോ ദ്വിഷട് ॥ ൭ ॥
തുഷിതാ നാമ തേ ദേവാ ആസന്സ്വായമ്ഭുവാന്തരേ ।
മരീചിമിശ്രാ ഋഷയോ യജ്ഞഃ സുരഗണേശ്വരഃ ॥ ൮ ॥
മരീചിമിശ്രാ ഋഷയോ യജ്ഞഃ സുരഗണേശ്വരഃ ॥ ൮ ॥
പ്രിയവ്രതോത്താനപാദൌ മനുപുത്രൌ മഹൌജസൌ ।
തത്പുത്രപൌത്രനപ്തൃണാമനുവൃത്തം തദന്തരമ് ॥ ൯ ॥
തത്പുത്രപൌത്രനപ്തൃണാമനുവൃത്തം തദന്തരമ് ॥ ൯ ॥
ദേവഹൂതിമദാത്താത കര്ദമായാത്മജാം മനുഃ ।
തത്സമ്ബന്ധി ശ്രുതപ്രായം ഭവതാ ഗദതോ മമ ॥ ൧൦ ॥
തത്സമ്ബന്ധി ശ്രുതപ്രായം ഭവതാ ഗദതോ മമ ॥ ൧൦ ॥
ദക്ഷായ ബ്രഹ്മപുത്രായ പ്രസൂതിം ഭഗവാന്മനുഃ ।
പ്രായച്ഛദ്യത്കൃതഃ സര്ഗസ്ത്രിലോക്യാം വിതതോ മഹാന് ॥ ൧൧ ॥
പ്രായച്ഛദ്യത്കൃതഃ സര്ഗസ്ത്രിലോക്യാം വിതതോ മഹാന് ॥ ൧൧ ॥
യാഃ കര്ദമസുതാഃ പ്രോക്താ നവ ബ്രഹ്മര്ഷിപത്നയഃ ।
താസാം പ്രസൂതിപ്രസവം പ്രോച്യമാനം നിബോധ മേ ॥ ൧൨ ॥
താസാം പ്രസൂതിപ്രസവം പ്രോച്യമാനം നിബോധ മേ ॥ ൧൨ ॥
പത്നീ മരീചേസ്തു കലാ സുഷുവേ കര്ദമാത്മജാ ।
കശ്യപം പൂര്ണിമാനം ച യയോരാപൂരിതം ജഗത് ॥ ൧൩ ॥
കശ്യപം പൂര്ണിമാനം ച യയോരാപൂരിതം ജഗത് ॥ ൧൩ ॥
പൂര്ണിമാസൂത വിരജം വിശ്വഗം ച പരന്തപ ।
ദേവകുല്യാം ഹരേഃ പാദശൌചാദ്യാഭൂത്സരിദ്ദിവഃ ॥ ൧൪ ॥
ദേവകുല്യാം ഹരേഃ പാദശൌചാദ്യാഭൂത്സരിദ്ദിവഃ ॥ ൧൪ ॥
അത്രേഃ പത്ന്യനസൂയാ ത്രീഞ്ജജ്ഞേ സുയശസഃ സുതാന് ।
ദത്തം ദുര്വാസസം സോമമാത്മേശബ്രഹ്മസമ്ഭവാന് ॥ ൧൫ ॥
ദത്തം ദുര്വാസസം സോമമാത്മേശബ്രഹ്മസമ്ഭവാന് ॥ ൧൫ ॥
വിദുര ഉവാച
അത്രേര്ഗൃഹേ സുരശ്രേഷ്ഠാഃ സ്ഥിത്യുത്പത്ത്യന്തഹേതവഃ ।
കിഞ്ചിച്ചികീര്ഷവോ ജാതാ ഏതദാഖ്യാഹി മേ ഗുരോ ॥ ൧൬ ॥
അത്രേര്ഗൃഹേ സുരശ്രേഷ്ഠാഃ സ്ഥിത്യുത്പത്ത്യന്തഹേതവഃ ।
കിഞ്ചിച്ചികീര്ഷവോ ജാതാ ഏതദാഖ്യാഹി മേ ഗുരോ ॥ ൧൬ ॥
മൈത്രേയ ഉവാച
ബ്രഹ്മണാ ചോദിതഃ സൃഷ്ടാവത്രിര്ബ്രഹ്മവിദാം വരഃ ।
സഹ പത്ന്യാ യയാവൃക്ഷം കുലാദ്രിം തപസി സ്ഥിതഃ ॥ ൧൭ ॥
ബ്രഹ്മണാ ചോദിതഃ സൃഷ്ടാവത്രിര്ബ്രഹ്മവിദാം വരഃ ।
സഹ പത്ന്യാ യയാവൃക്ഷം കുലാദ്രിം തപസി സ്ഥിതഃ ॥ ൧൭ ॥
തസ്മിന് പ്രസൂനസ്തബകപലാശാശോകകാനനേ ।
വാര്ഭിഃ സ്രവദ്ഭിരുദ്ഘുഷ്ടേനിര്വിന്ധ്യായാഃ സമന്തതഃ ॥ ൧൮ ॥
വാര്ഭിഃ സ്രവദ്ഭിരുദ്ഘുഷ്ടേനിര്വിന്ധ്യായാഃ സമന്തതഃ ॥ ൧൮ ॥
പ്രാണായാമേന സംയമ്യ മനോ വര്ഷശതം മുനിഃ ।
അതിഷ്ഠദേകപാദേന നിര്ദ്വന്ദ്വോഽനിലഭോജനഃ ॥ ൧൯ ॥
അതിഷ്ഠദേകപാദേന നിര്ദ്വന്ദ്വോഽനിലഭോജനഃ ॥ ൧൯ ॥
ശരണം തം പ്രപദ്യേഽഹം യ ഏവ ജഗദീശ്വരഃ ।
പ്രജാമാത്മസമാം മഹ്യം പ്രയച്ഛത്വിതി ചിന്തയന് ॥ ൨൦ ॥
പ്രജാമാത്മസമാം മഹ്യം പ്രയച്ഛത്വിതി ചിന്തയന് ॥ ൨൦ ॥
തപ്യമാനം ത്രിഭുവനം പ്രാണായാമൈധസാഗ്നിനാ ।
നിര്ഗതേന മുനേര്മൂര്ധ്നഃ സമീക്ഷ്യ പ്രഭവസ്ത്രയഃ ॥ ൨൧ ॥
നിര്ഗതേന മുനേര്മൂര്ധ്നഃ സമീക്ഷ്യ പ്രഭവസ്ത്രയഃ ॥ ൨൧ ॥
അപ്സരോമുനിഗന്ധര്വസിദ്ധവിദ്യാധരോരഗൈഃ ।
വിതായമാനയശസസ്തദാശ്രമപദം യയുഃ ॥ ൨൨ ॥
വിതായമാനയശസസ്തദാശ്രമപദം യയുഃ ॥ ൨൨ ॥
തത്പ്രാദുര്ഭാവസംയോഗവിദ്യോതിതമനാ മുനിഃ ।
ഉത്തിഷ്ഠന്നേകപാദേന ദദര്ശ വിബുധര്ഷഭാന് ॥ ൨൩ ॥
ഉത്തിഷ്ഠന്നേകപാദേന ദദര്ശ വിബുധര്ഷഭാന് ॥ ൨൩ ॥
പ്രണമ്യ ദണ്ഡവദ്ഭൂമാവുപതസ്ഥേഽര്ഹണാഞ്ജലിഃ ।
വൃഷഹംസസുപര്ണസ്ഥാന് സ്വൈഃ സ്വൈശ്ചിഹ്നൈശ്ച ചിഹ്നിതാന് ॥ ൨൪ ॥
വൃഷഹംസസുപര്ണസ്ഥാന് സ്വൈഃ സ്വൈശ്ചിഹ്നൈശ്ച ചിഹ്നിതാന് ॥ ൨൪ ॥
കൃപാവലോകേന ഹസദ്വദനേനോപലമ്ഭിതാന് ।
തദ്രോചിഷാ പ്രതിഹതേ നിമീല്യ മുനിരക്ഷിണീ ॥ ൨൫ ॥
തദ്രോചിഷാ പ്രതിഹതേ നിമീല്യ മുനിരക്ഷിണീ ॥ ൨൫ ॥
ചേതസ്തത്പ്രവണം യുഞ്ജന്നസ്താവീത്സംഹതാഞ്ജലിഃ ।
ശ്ലക്ഷ്ണയാ സൂക്തയാ വാചാ സര്വലോകഗരീയസഃ ॥ ൨൬ ॥
ശ്ലക്ഷ്ണയാ സൂക്തയാ വാചാ സര്വലോകഗരീയസഃ ॥ ൨൬ ॥
അത്രിരുവാച
വിശ്വോദ്ഭവസ്ഥിതിലയേഷു വിഭജ്യമാനൈ-
ര്മായാഗുണൈരനുയുഗം വിഗൃഹീതദേഹാഃ । തേ ബ്രഹ്മവിഷ്ണുഗിരിശാഃ പ്രണതോഽസ്മ്യഹം വ-സ്തേഭ്യഃ ക ഏവ ഭവതാം മ ഇഹോപഹൂതഃ ॥ ൨൭ ॥
വിശ്വോദ്ഭവസ്ഥിതിലയേഷു വിഭജ്യമാനൈ-
ര്മായാഗുണൈരനുയുഗം വിഗൃഹീതദേഹാഃ । തേ ബ്രഹ്മവിഷ്ണുഗിരിശാഃ പ്രണതോഽസ്മ്യഹം വ-സ്തേഭ്യഃ ക ഏവ ഭവതാം മ ഇഹോപഹൂതഃ ॥ ൨൭ ॥
ഏകോ മയേഹ ഭഗവാന്വിവിധപ്രധാനൈ-
ശ്ചിത്തീകൃതഃ പ്രജനനായ കഥം നു യൂയമ് ।
അത്രാഗതാസ്തനുഭൃതാം മനസോഽപി ദൂരാദ്
ബ്രൂത പ്രസീദത മഹാനിഹ വിസ്മയോ മേ ॥ ൨൮ ॥
ശ്ചിത്തീകൃതഃ പ്രജനനായ കഥം നു യൂയമ് ।
അത്രാഗതാസ്തനുഭൃതാം മനസോഽപി ദൂരാദ്
ബ്രൂത പ്രസീദത മഹാനിഹ വിസ്മയോ മേ ॥ ൨൮ ॥
മൈത്രേയ ഉവാച
ഇതി തസ്യ വചഃ ശ്രുത്വാ ത്രയസ്തേ വിബുധര്ഷഭാഃ ।
പ്രത്യാഹുഃ ശ്ലക്ഷ്ണയാ വാചാ പ്രഹസ്യ തമൃഷിം പ്രഭോ ॥ ൨൯ ॥
ഇതി തസ്യ വചഃ ശ്രുത്വാ ത്രയസ്തേ വിബുധര്ഷഭാഃ ।
പ്രത്യാഹുഃ ശ്ലക്ഷ്ണയാ വാചാ പ്രഹസ്യ തമൃഷിം പ്രഭോ ॥ ൨൯ ॥
ദേവാ ഊചുഃ
യഥാ കൃതസ്തേ സങ്കല്പോ ഭാവ്യം തേനൈവ നാന്യഥാ ।
സത്സങ്കല്പസ്യ തേ ബ്രഹ്മന് യദ്വൈ ധ്യായതി തേ വയമ് ॥ ൩൦ ॥
യഥാ കൃതസ്തേ സങ്കല്പോ ഭാവ്യം തേനൈവ നാന്യഥാ ।
സത്സങ്കല്പസ്യ തേ ബ്രഹ്മന് യദ്വൈ ധ്യായതി തേ വയമ് ॥ ൩൦ ॥
അഥാസ്മദംശഭൂതാസ്തേ ആത്മജാ ലോകവിശ്രുതാഃ ।
ഭവിതാരോഽങ്ഗ ഭദ്രം തേ വിസ്രപ്സ്യന്തി ച തേ യശഃ ॥ ൩൧ ॥
ഭവിതാരോഽങ്ഗ ഭദ്രം തേ വിസ്രപ്സ്യന്തി ച തേ യശഃ ॥ ൩൧ ॥
ഏവം കാമവരം ദത്ത്വാ പ്രതിജഗ്മുഃ സുരേശ്വരാഃ ।
സഭാജിതാസ്തയോഃ സമ്യഗ്ദമ്പത്യോര്മിഷതോസ്തതഃ ॥ ൩൨ ॥
സഭാജിതാസ്തയോഃ സമ്യഗ്ദമ്പത്യോര്മിഷതോസ്തതഃ ॥ ൩൨ ॥
സോമോഽഭൂദ്ബ്രഹ്മണോംഽശേന ദത്തോ വിഷ്ണോസ്തു യോഗവിത് ।
ദുര്വാസാഃ ശങ്കരസ്യാംശോ നിബോധാങ്ഗിരസഃ പ്രജാഃ ॥ ൩൩ ॥
ദുര്വാസാഃ ശങ്കരസ്യാംശോ നിബോധാങ്ഗിരസഃ പ്രജാഃ ॥ ൩൩ ॥
ശ്രദ്ധാ ത്വങ്ഗിരസഃ പത്നീ ചതസ്രോഽസൂത കന്യകാഃ ।
സിനീവാലീ കുഹൂ രാകാ ചതുര്ഥ്യനുമതിസ്തഥാ ॥ ൩൪ ॥
സിനീവാലീ കുഹൂ രാകാ ചതുര്ഥ്യനുമതിസ്തഥാ ॥ ൩൪ ॥
തത്പുത്രാവപരാവാസ്താം ഖ്യാതൌ സ്വാരോചിഷേഽന്തരേ ।
ഉതഥ്യോ ഭഗവാന്സാക്ഷാദ് ബ്രഹ്മിഷ്ഠശ്ച ബൃഹസ്പതിഃ ॥ ൩൫ ॥
ഉതഥ്യോ ഭഗവാന്സാക്ഷാദ് ബ്രഹ്മിഷ്ഠശ്ച ബൃഹസ്പതിഃ ॥ ൩൫ ॥
പുലസ്ത്യോഽജനയത്പത്ന്യാമഗസ്ത്യം ച ഹവിര്ഭുവി ।
സോഽന്യജന്മനി ദഹ്രാഗ്നിര്വിശ്രവാശ്ച മഹാതപാഃ ॥ ൩൬ ॥
സോഽന്യജന്മനി ദഹ്രാഗ്നിര്വിശ്രവാശ്ച മഹാതപാഃ ॥ ൩൬ ॥
തസ്യ യക്ഷപതിര്ദേവഃ കുബേരസ്ത്വിഡവിഡാസുതഃ ।
രാവണഃ കുമ്ഭകര്ണശ്ച തഥാന്യസ്യാം വിഭീഷണഃ ॥ ൩൭ ॥
രാവണഃ കുമ്ഭകര്ണശ്ച തഥാന്യസ്യാം വിഭീഷണഃ ॥ ൩൭ ॥
പുലഹസ്യ ഗതിര്ഭാര്യാ ത്രീനസൂത സതീ സുതാന് ।
കര്മശ്രേഷ്ഠം വരീയാംസം സഹിഷ്ണും ച മഹാമതേ ॥ ൩൮ ॥
കര്മശ്രേഷ്ഠം വരീയാംസം സഹിഷ്ണും ച മഹാമതേ ॥ ൩൮ ॥
ക്രതോരപി ക്രിയാ ഭാര്യാ വാലഖില്യാനസൂയത ।
ഋഷീന്ഷഷ്ടിസഹസ്രാണി ജ്വലതോ ബ്രഹ്മതേജസാ ॥ ൩൯ ॥
ഋഷീന്ഷഷ്ടിസഹസ്രാണി ജ്വലതോ ബ്രഹ്മതേജസാ ॥ ൩൯ ॥
ഊര്ജായാം ജജ്ഞിരേ പുത്രാ വസിഷ്ഠസ്യ പരന്തപ ।
ചിത്രകേതുപ്രധാനാസ്തേ സപ്ത ബ്രഹ്മര്ഷയോഽമലാഃ ॥ ൪൦ ॥
ചിത്രകേതുപ്രധാനാസ്തേ സപ്ത ബ്രഹ്മര്ഷയോഽമലാഃ ॥ ൪൦ ॥
ചിത്രകേതുഃ സുരോചിശ്ച വിരജാ മിത്ര ഏവ ച ।
ഉല്ബണോ വസുഭൃദ്യാനോ ദ്യുമാന്ശക്ത്യാദയോഽപരേ ॥ ൪൧ ॥
ഉല്ബണോ വസുഭൃദ്യാനോ ദ്യുമാന്ശക്ത്യാദയോഽപരേ ॥ ൪൧ ॥
ചിത്തിസ്ത്വഥര്വണഃ പത്നീ ലേഭേ പുത്രം ധൃതവ്രതമ് ।
ദധ്യഞ്ചമശ്വശിരസം ഭൃഗോര്വംശം നിബോധ മേ ॥ ൪൨ ॥
ദധ്യഞ്ചമശ്വശിരസം ഭൃഗോര്വംശം നിബോധ മേ ॥ ൪൨ ॥
ഭൃഗുഃ ഖ്യാത്യാം മഹാഭാഗഃ പത്ന്യാം പുത്രാനജീജനത് ।
ധാതാരം ച വിധാതാരം ശ്രിയം ച ഭഗവത്പരാമ് ॥ ൪൩ ॥
ധാതാരം ച വിധാതാരം ശ്രിയം ച ഭഗവത്പരാമ് ॥ ൪൩ ॥
ആയതിം നിയതിം ചൈവ സുതേ മേരുസ്തയോരദാത് ।
താഭ്യാം തയോരഭവതാം മൃകണ്ഡഃ പ്രാണ ഏവ ച ॥ ൪൪ ॥
താഭ്യാം തയോരഭവതാം മൃകണ്ഡഃ പ്രാണ ഏവ ച ॥ ൪൪ ॥
മാര്കണ്ഡേയോ മൃകണ്ഡസ്യ പ്രാണാദ്വേദശിരാ മുനിഃ ।
കവിശ്ച ഭാര്ഗവോ യസ്യ ഭഗവാനുശനാ സുതഃ ॥ ൪൫ ॥
കവിശ്ച ഭാര്ഗവോ യസ്യ ഭഗവാനുശനാ സുതഃ ॥ ൪൫ ॥
ത ഏതേ മുനയഃ ക്ഷത്തര്ലോകാന്സര്ഗൈരഭാവയന് ।
ഏഷ കര്ദമദൌഹിത്രസന്താനഃ കഥിതസ്തവ ॥ ൪൬ ॥
ഏഷ കര്ദമദൌഹിത്രസന്താനഃ കഥിതസ്തവ ॥ ൪൬ ॥
ശൃണ്വതഃ ശ്രദ്ദധാനസ്യ സദ്യഃ പാപഹരഃ പരഃ ।
പ്രസൂതിം മാനവീം ദക്ഷ ഉപയേമേ ഹ്യജാത്മജഃ ॥ ൪൭ ॥
പ്രസൂതിം മാനവീം ദക്ഷ ഉപയേമേ ഹ്യജാത്മജഃ ॥ ൪൭ ॥
തസ്യാം സസര്ജ ദുഹിതൃഃ ഷോഡശാമലലോചനാഃ ।
ത്രയോദശാദാദ്ധര്മായ തഥൈകാമഗ്നയേ വിഭുഃ ॥ ൪൮ ॥
ത്രയോദശാദാദ്ധര്മായ തഥൈകാമഗ്നയേ വിഭുഃ ॥ ൪൮ ॥
പിതൃഭ്യ ഏകാം യുക്തേഭ്യോ ഭവായൈകാം ഭവച്ഛിദേ ।
ശ്രദ്ധാ മൈത്രീ ദയാ ശാന്തിസ്തുഷ്ടിഃ പുഷ്ടിഃ ക്രിയോന്നതിഃ ॥ ൪൯ ॥
ശ്രദ്ധാ മൈത്രീ ദയാ ശാന്തിസ്തുഷ്ടിഃ പുഷ്ടിഃ ക്രിയോന്നതിഃ ॥ ൪൯ ॥
ബുദ്ധിര്മേധാ തിതിക്ഷാ ഹ്രീര്മൂര്തിര്ധര്മസ്യ പത്നയഃ ।
ശ്രദ്ധാസൂത ശുഭം മൈത്രീ പ്രസാദമഭയം ദയാ ॥ ൫൦ ॥
ശ്രദ്ധാസൂത ശുഭം മൈത്രീ പ്രസാദമഭയം ദയാ ॥ ൫൦ ॥
ശാന്തിഃ സുഖം മുദം തുഷ്ടിഃ സ്മയം പുഷ്ടിരസൂയത ।
യോഗം ക്രിയോന്നതിര്ദര്പമര്ഥം ബുദ്ധിരസൂയത ॥ ൫൧ ॥
യോഗം ക്രിയോന്നതിര്ദര്പമര്ഥം ബുദ്ധിരസൂയത ॥ ൫൧ ॥
മേധാ സ്മൃതിം തിതിക്ഷാ തു ക്ഷേമം ഹ്രീഃ പ്രശ്രയം സുതമ് ।
മൂര്തിഃ സര്വഗുണോത്പത്തിര്നരനാരായണാവൃഷീ ॥ ൫൨ ॥
മൂര്തിഃ സര്വഗുണോത്പത്തിര്നരനാരായണാവൃഷീ ॥ ൫൨ ॥
യയോര്ജന്മന്യദോ വിശ്വമഭ്യനന്ദത്സുനിര്വൃതമ് ।
മനാംസി കകുഭോ വാതാഃ പ്രസേദുഃ സരിതോഽദ്രയഃ ॥ ൫൩ ॥
മനാംസി കകുഭോ വാതാഃ പ്രസേദുഃ സരിതോഽദ്രയഃ ॥ ൫൩ ॥
ദിവ്യവാദ്യന്ത തൂര്യാണി പേതുഃ കുസുമവൃഷ്ടയഃ ।
മുനയസ്തുഷ്ടുവുസ്തുഷ്ടാ ജഗുര്ഗന്ധര്വകിന്നരാഃ ॥ ൫൪ ॥
മുനയസ്തുഷ്ടുവുസ്തുഷ്ടാ ജഗുര്ഗന്ധര്വകിന്നരാഃ ॥ ൫൪ ॥
നൃത്യന്തി സ്മ സ്ത്രിയോ ദേവ്യ ആസീത്പരമമങ്ഗലമ് ।
ദേവാ ബ്രഹ്മാദയഃ സര്വേ ഉപതസ്ഥുരഭിഷ്ടവൈഃ ॥ ൫൫ ॥
ദേവാ ബ്രഹ്മാദയഃ സര്വേ ഉപതസ്ഥുരഭിഷ്ടവൈഃ ॥ ൫൫ ॥
ദേവാ ഊചുഃ
യോ മായയാ വിരചിതം നിജയാത്മനീദം
ഖേ രൂപഭേദമിവ തത്പ്രതിചക്ഷണായ ।
ഏതേന ധര്മസദനേ ഋഷിമൂര്തിനാദ്യ
പ്രാദുശ്ചകാര പുരുഷായ നമഃ പരസ്മൈ ॥ ൫൬ ॥
യോ മായയാ വിരചിതം നിജയാത്മനീദം
ഖേ രൂപഭേദമിവ തത്പ്രതിചക്ഷണായ ।
ഏതേന ധര്മസദനേ ഋഷിമൂര്തിനാദ്യ
പ്രാദുശ്ചകാര പുരുഷായ നമഃ പരസ്മൈ ॥ ൫൬ ॥
സോഽയം സ്ഥിതിവ്യതികരോപശമായ സൃഷ്ടാന്
സത്ത്വേന നഃ സുരഗണാനനുമേയതത്ത്വഃ ।
ദൃശ്യാദദഭ്രകരുണേന വിലോകനേന
യച്ഛ്രീനികേതമമലം ക്ഷിപതാരവിന്ദമ് ॥ ൫൭ ॥
സത്ത്വേന നഃ സുരഗണാനനുമേയതത്ത്വഃ ।
ദൃശ്യാദദഭ്രകരുണേന വിലോകനേന
യച്ഛ്രീനികേതമമലം ക്ഷിപതാരവിന്ദമ് ॥ ൫൭ ॥
ഏവം സുരഗണൈസ്താത ഭഗവന്താവഭിഷ്ടുതൌ ।
ലബ്ധാവലോകൈര്യയതുരര്ചിതൌ ഗന്ധമാദനമ് ॥ ൫൮ ॥
ലബ്ധാവലോകൈര്യയതുരര്ചിതൌ ഗന്ധമാദനമ് ॥ ൫൮ ॥
താവിമൌ വൈ ഭഗവതോ ഹരേരംശാവിഹാഗതൌ ।
ഭാരവ്യയായ ച ഭുവഃ കൃഷ്ണൌ യദുകുരൂദ്വഹൌ ॥ ൫൯ ॥
ഭാരവ്യയായ ച ഭുവഃ കൃഷ്ണൌ യദുകുരൂദ്വഹൌ ॥ ൫൯ ॥
സ്വാഹാഭിമാനിനശ്ചാഗ്നേരാത്മജാംസ്ത്രീനജീജനത് ।
പാവകം പവമാനം ച ശുചിം ച ഹുതഭോജനമ് ॥ ൬൦ ॥
പാവകം പവമാനം ച ശുചിം ച ഹുതഭോജനമ് ॥ ൬൦ ॥
തേഭ്യോഽഗ്നയഃ സമഭവന്ചത്വാരിംശച്ച പഞ്ച ച ।
ത ഏവൈകോനപഞ്ചാശത്സാകം പിതൃപിതാമഹൈഃ ॥ ൬൧ ॥
ത ഏവൈകോനപഞ്ചാശത്സാകം പിതൃപിതാമഹൈഃ ॥ ൬൧ ॥
വൈതാനികേ കര്മണി യന്നാമഭിര്ബ്രഹ്മവാദിഭിഃ ।
ആഗ്നേയ്യ ഇഷ്ടയോ യജ്ഞേ നിരൂപ്യന്തേഽഗ്നയസ്തു തേ ॥ ൬൨ ॥
ആഗ്നേയ്യ ഇഷ്ടയോ യജ്ഞേ നിരൂപ്യന്തേഽഗ്നയസ്തു തേ ॥ ൬൨ ॥
അഗ്നിഷ്വാത്താ ബര്ഹിഷദഃ സൌമ്യാഃ പിതര ആജ്യപാഃ ।
സാഗ്നയോഽനഗ്നയസ്തേഷാം പത്നീ ദാക്ഷായണീ സ്വധാ ॥ ൬൩ ॥
സാഗ്നയോഽനഗ്നയസ്തേഷാം പത്നീ ദാക്ഷായണീ സ്വധാ ॥ ൬൩ ॥
തേഭ്യോ ദധാര കന്യേ ദ്വേ വയുനാം ധാരിണീം സ്വധാ ।
ഉഭേ തേ ബ്രഹ്മവാദിന്യൌ ജ്ഞാനവിജ്ഞാനപാരഗേ ॥ ൬൪ ॥
ഉഭേ തേ ബ്രഹ്മവാദിന്യൌ ജ്ഞാനവിജ്ഞാനപാരഗേ ॥ ൬൪ ॥
ഭവസ്യ പത്നീ തു സതീ ഭവം ദേവമനുവ്രതാ ।
ആത്മനഃ സദൃശം പുത്രം ന ലേഭേ ഗുണശീലതഃ ॥ ൬൫ ॥
ആത്മനഃ സദൃശം പുത്രം ന ലേഭേ ഗുണശീലതഃ ॥ ൬൫ ॥
പിതര്യപ്രതിരൂപേ സ്വേ ഭവായാനാഗസേ രുഷാ ।
അപ്രൌഢൈവാത്മനാത്മാനമജഹാദ്യോഗസംയുതാ ॥ ൬൬ ॥
അപ്രൌഢൈവാത്മനാത്മാനമജഹാദ്യോഗസംയുതാ ॥ ൬൬ ॥