maitreya uvāca
prajāpater duhitaraṁ
śiśumārasya vai dhruvaḥ
upayeme bhramiṁ nāma
tat-sutau kalpa-vatsarau
prajāpater duhitaraṁ
śiśumārasya vai dhruvaḥ
upayeme bhramiṁ nāma
tat-sutau kalpa-vatsarau
ilāyām api bhāryāyāṁ
vāyoḥ putryāṁ mahā-balaḥ
putram utkala-nāmānaṁ
yoṣid-ratnam ajījanat
vāyoḥ putryāṁ mahā-balaḥ
putram utkala-nāmānaṁ
yoṣid-ratnam ajījanat
uttamas tv akṛtodvāho
mṛgayāyāṁ balīyasā
hataḥ puṇya-janenādrau
tan-mātāsya gatiṁ gatā
mṛgayāyāṁ balīyasā
hataḥ puṇya-janenādrau
tan-mātāsya gatiṁ gatā
dhruvo bhrātṛ-vadhaṁ śrutvā
kopāmarṣa-śucārpitaḥ
jaitraṁ syandanam āsthāya
gataḥ puṇya-janālayam
kopāmarṣa-śucārpitaḥ
jaitraṁ syandanam āsthāya
gataḥ puṇya-janālayam
gatvodīcīṁ diśaṁ rājā
rudrānucara-sevitām
dadarśa himavad-droṇyāṁ
purīṁ guhyaka-saṅkulām
rudrānucara-sevitām
dadarśa himavad-droṇyāṁ
purīṁ guhyaka-saṅkulām
dadhmau śaṅkhaṁ bṛhad-bāhuḥ
khaṁ diśaś cānunādayan
yenodvigna-dṛśaḥ kṣattar
upadevyo ’trasan bhṛśam
khaṁ diśaś cānunādayan
yenodvigna-dṛśaḥ kṣattar
upadevyo ’trasan bhṛśam
tato niṣkramya balina
upadeva-mahā-bhaṭāḥ
asahantas tan-ninādam
abhipetur udāyudhāḥ
upadeva-mahā-bhaṭāḥ
asahantas tan-ninādam
abhipetur udāyudhāḥ
sa tān āpatato vīra
ugra-dhanvā mahā-rathaḥ
ekaikaṁ yugapat sarvān
ahan bāṇais tribhis tribhiḥ
ugra-dhanvā mahā-rathaḥ
ekaikaṁ yugapat sarvān
ahan bāṇais tribhis tribhiḥ
te vai lalāṭa-lagnais tair
iṣubhiḥ sarva eva hi
matvā nirastam ātmānam
āśaṁsan karma tasya tat
iṣubhiḥ sarva eva hi
matvā nirastam ātmānam
āśaṁsan karma tasya tat
te ’pi cāmum amṛṣyantaḥ
pāda-sparśam ivoragāḥ
śarair avidhyan yugapad
dvi-guṇaṁ pracikīrṣavaḥ
pāda-sparśam ivoragāḥ
śarair avidhyan yugapad
dvi-guṇaṁ pracikīrṣavaḥ
tataḥ parigha-nistriṁśaiḥ
prāsaśūla-paraśvadhaiḥ
śakty-ṛṣṭibhir bhuśuṇḍībhiś
citra-vājaiḥ śarair api
prāsaśūla-paraśvadhaiḥ
śakty-ṛṣṭibhir bhuśuṇḍībhiś
citra-vājaiḥ śarair api
abhyavarṣan prakupitāḥ
sarathaṁ saha-sārathim
icchantas tat pratīkartum
ayutānāṁ trayodaśa
sarathaṁ saha-sārathim
icchantas tat pratīkartum
ayutānāṁ trayodaśa
auttānapādiḥ sa tadā
śastra-varṣeṇa bhūriṇā
na evādṛśyatācchanna
āsāreṇa yathā giriḥ
śastra-varṣeṇa bhūriṇā
na evādṛśyatācchanna
āsāreṇa yathā giriḥ
hāhā-kāras tadaivāsīt
siddhānāṁ divi paśyatām
hato ’yaṁ mānavaḥ sūryo
magnaḥ puṇya-janārṇave
siddhānāṁ divi paśyatām
hato ’yaṁ mānavaḥ sūryo
magnaḥ puṇya-janārṇave
nadatsu yātudhāneṣu
jaya-kāśiṣv atho mṛdhe
udatiṣṭhad rathas tasya
nīhārād iva bhāskaraḥ
jaya-kāśiṣv atho mṛdhe
udatiṣṭhad rathas tasya
nīhārād iva bhāskaraḥ
dhanur visphūrjayan divyaṁ
dviṣatāṁ khedam udvahan
astraughaṁ vyadhamad bāṇair
ghanānīkam ivānilaḥ
dviṣatāṁ khedam udvahan
astraughaṁ vyadhamad bāṇair
ghanānīkam ivānilaḥ
tasya te cāpa-nirmuktā
bhittvā varmāṇi rakṣasām
kāyān āviviśus tigmā
girīn aśanayo yathā
bhittvā varmāṇi rakṣasām
kāyān āviviśus tigmā
girīn aśanayo yathā
bhallaiḥ sañchidyamānānāṁ
śirobhiś cāru-kuṇḍalaiḥ
ūrubhir hema-tālābhair
dorbhir valaya-valgubhiḥ
śirobhiś cāru-kuṇḍalaiḥ
ūrubhir hema-tālābhair
dorbhir valaya-valgubhiḥ
hāra-keyūra-mukuṭair
uṣṇīṣaiś ca mahā-dhanaiḥ
āstṛtās tā raṇa-bhuvo
rejur vīra-mano-harāḥ
uṣṇīṣaiś ca mahā-dhanaiḥ
āstṛtās tā raṇa-bhuvo
rejur vīra-mano-harāḥ
hatāvaśiṣṭā itare raṇājirād
rakṣo-gaṇāḥ kṣatriya-varya-sāyakaiḥ
prāyo vivṛkṇāvayavā vidudruvur
mṛgendra-vikrīḍita-yūthapā iva
rakṣo-gaṇāḥ kṣatriya-varya-sāyakaiḥ
prāyo vivṛkṇāvayavā vidudruvur
mṛgendra-vikrīḍita-yūthapā iva
apaśyamānaḥ sa tadātatāyinaṁ
mahā-mṛdhe kañcana mānavottamaḥ
purīṁ didṛkṣann api nāviśad dviṣāṁ
na māyināṁ veda cikīrṣitaṁ janaḥ
mahā-mṛdhe kañcana mānavottamaḥ
purīṁ didṛkṣann api nāviśad dviṣāṁ
na māyināṁ veda cikīrṣitaṁ janaḥ
iti bruvaṁś citra-rathaḥ sva-sārathiṁ
yattaḥ pareṣāṁ pratiyoga-śaṅkitaḥ
śuśrāva śabdaṁ jaladher iveritaṁ
nabhasvato dikṣu rajo ’nvadṛśyata
yattaḥ pareṣāṁ pratiyoga-śaṅkitaḥ
śuśrāva śabdaṁ jaladher iveritaṁ
nabhasvato dikṣu rajo ’nvadṛśyata
kṣaṇenācchāditaṁ vyoma
ghanānīkena sarvataḥ
visphurat-taḍitā dikṣu
trāsayat-stanayitnunā
ghanānīkena sarvataḥ
visphurat-taḍitā dikṣu
trāsayat-stanayitnunā
vavṛṣū rudhiraughāsṛk-
pūya-viṇ-mūtra-medasaḥ
nipetur gaganād asya
kabandhāny agrato ’nagha
pūya-viṇ-mūtra-medasaḥ
nipetur gaganād asya
kabandhāny agrato ’nagha
tataḥ khe ’dṛśyata girir
nipetuḥ sarvato-diśam
gadā-parigha-nistriṁśa-
musalāḥ sāśma-varṣiṇaḥ
nipetuḥ sarvato-diśam
gadā-parigha-nistriṁśa-
musalāḥ sāśma-varṣiṇaḥ
ahayo ’śani-niḥśvāsā
vamanto ’gniṁ ruṣākṣibhiḥ
abhyadhāvan gajā mattāḥ
siṁha-vyāghrāś ca yūthaśaḥ
vamanto ’gniṁ ruṣākṣibhiḥ
abhyadhāvan gajā mattāḥ
siṁha-vyāghrāś ca yūthaśaḥ
samudra ūrmibhir bhīmaḥ
plāvayan sarvato bhuvam
āsasāda mahā-hrādaḥ
kalpānta iva bhīṣaṇaḥ
plāvayan sarvato bhuvam
āsasāda mahā-hrādaḥ
kalpānta iva bhīṣaṇaḥ
evaṁ-vidhāny anekāni
trāsanāny amanasvinām
sasṛjus tigma-gataya
āsuryā māyayāsurāḥ
trāsanāny amanasvinām
sasṛjus tigma-gataya
āsuryā māyayāsurāḥ
dhruve prayuktām asurais
tāṁ māyām atidustarām
niśamya tasya munayaḥ
śam āśaṁsan samāgatāḥ
tāṁ māyām atidustarām
niśamya tasya munayaḥ
śam āśaṁsan samāgatāḥ
munaya ūcuḥ
auttānapāda bhagavāṁs tava śārṅgadhanvā
devaḥ kṣiṇotv avanatārti-haro vipakṣān
yan-nāmadheyam abhidhāya niśamya cāddhā
loko ’ñjasā tarati dustaram aṅga mṛtyum
auttānapāda bhagavāṁs tava śārṅgadhanvā
devaḥ kṣiṇotv avanatārti-haro vipakṣān
yan-nāmadheyam abhidhāya niśamya cāddhā
loko ’ñjasā tarati dustaram aṅga mṛtyum