మైత్రేయ ఉవాచ
ప్రజాపతేర్దుహితరం శిశుమారస్య వై ధ్రువః । ఉపయేమే భ్రమిం నామ తత్సుతౌ కల్పవత్సరౌ ॥ ౧ ॥
ప్రజాపతేర్దుహితరం శిశుమారస్య వై ధ్రువః । ఉపయేమే భ్రమిం నామ తత్సుతౌ కల్పవత్సరౌ ॥ ౧ ॥
ఇలాయామపి భార్యాయాం వాయోః పుత్ర్యాం మహాబలః । పుత్రముత్కలనామానం యోషిద్రత్నమజీజనత్ ॥ ౨ ॥
ఉత్తమస్త్వకృతోద్వాహో మృగయాయాం బలీయసా । హతః పుణ్యజనేనాద్రౌ తన్మాతాస్య గతిం గతా ॥ ౩ ॥
ధ్రువో భ్రాతృవధం శ్రుత్వా కోపామర్షశుచార్పితః । జైత్రం స్యన్దనమాస్థాయ గతః పుణ్యజనాలయమ్ ॥ ౪ ॥
గత్వోదీచీం దిశం రాజా రుద్రానుచరసేవితామ్ । దదర్శ హిమవద్ద్రోణ్యాం పురీం గుహ్యకసఙ్కులామ్ ॥ ౫ ॥
దధ్మౌ శఙ్ఖం బృహద్బాహుః ఖం దిశశ్చానునాదయన్ । యేనోద్విగ్నదృశః క్షత్తరుపదేవ్యోఽత్రసన్భృశమ్ ॥ ౬ ॥
తతో నిష్క్రమ్య బలిన ఉపదేవమహాభటాః । అసహన్తస్తన్నినాదమభిపేతురుదాయుధాః ॥ ౭ ॥
స తానాపతతో వీర ఉగ్రధన్వా మహారథః । ఏకైకం యుగపత్సర్వానహన్ బాణైస్త్రిభిస్త్రిభిః ॥ ౮ ॥
తే వై లలాటలగ్నైస్తైరిషుభిః సర్వ ఏవ హి । మత్వా నిరస్తమాత్మానమాశంసన్ కర్మ తస్య తత్ ॥ ౯ ॥
తేఽపి చాముమమృష్యన్తః పాదస్పర్శమివోరగాః । శరైరవిధ్యన్ యుగపద్ ద్విగుణం ప్రచికీర్షవః ॥ ౧౦ ॥
తతః పరిఘనిస్త్రింశైః ప్రాసశూలపరశ్వధైః । శక్త్యృష్టిభిర్భుశుణ్డీభిశ్చిత్రవాజైః శరైరపి ॥ ౧౧ ॥
అభ్యవర్షన్ ప్రకుపితాః సరథం సహసారథిమ్ । ఇచ్ఛన్తస్తత్ప్రతీకర్తుమయుతానాం త్రయోదశ ॥ ౧౨ ॥
ఔత్తానపాదిః స తదా శస్త్రవర్షేణ భూరిణా ।
న ఏవాదృశ్యతాచ్ఛన్న ఆసారేణ యథా గిరిః ॥ ౧౩ ॥
న ఏవాదృశ్యతాచ్ఛన్న ఆసారేణ యథా గిరిః ॥ ౧౩ ॥
హాహాకారస్తదైవాసీత్సిద్ధానాం దివి పశ్యతామ్ ।
హతోఽయం మానవః సూర్యో మగ్నః పుణ్యజనార్ణవే ॥ ౧౪ ॥
హతోఽయం మానవః సూర్యో మగ్నః పుణ్యజనార్ణవే ॥ ౧౪ ॥
నదత్సు యాతుధానేషు జయకాశిష్వథో మృధే ।
ఉదతిష్ఠద్రథస్తస్య నీహారాదివ భాస్కరః ॥ ౧౫ ॥
ఉదతిష్ఠద్రథస్తస్య నీహారాదివ భాస్కరః ॥ ౧౫ ॥
ధనుర్విస్ఫూర్జయన్దివ్యం ద్విషతాం ఖేదముద్వహన్ ।
అస్త్రౌఘం వ్యధమద్బాణైర్ఘనానీకమివానిలః ॥ ౧౬ ॥
అస్త్రౌఘం వ్యధమద్బాణైర్ఘనానీకమివానిలః ॥ ౧౬ ॥
తస్య తే చాపనిర్ముక్తా భిత్త్వా వర్మాణి రక్షసామ్ ।
కాయానావివిశుస్తిగ్మా గిరీనశనయో యథా ॥ ౧౭ ॥
కాయానావివిశుస్తిగ్మా గిరీనశనయో యథా ॥ ౧౭ ॥
భల్లైః సఞ్ఛిద్యమానానాం శిరోభిశ్చారుకుణ్డలైః ।
ఊరుభిర్హేమతాలాభైర్దోర్భిర్వలయవల్గుభిః ॥ ౧౮ ॥
ఊరుభిర్హేమతాలాభైర్దోర్భిర్వలయవల్గుభిః ॥ ౧౮ ॥
హారకేయూరముకుటైరుష్ణీషైశ్చ మహాధనైః ।
ఆస్తృతాస్తా రణభువో రేజుర్వీరమనోహరాః ॥ ౧౯ ॥
ఆస్తృతాస్తా రణభువో రేజుర్వీరమనోహరాః ॥ ౧౯ ॥
హతావశిష్టా ఇతరే రణాజిరాద్
రక్షోగణాః క్షత్రియవర్యసాయకైః ।
ప్రాయో వివృక్ణావయవా విదుద్రువు-
ర్మృగేన్ద్రవిక్రీడితయూథపా ఇవ ॥ ౨౦ ॥
రక్షోగణాః క్షత్రియవర్యసాయకైః ।
ప్రాయో వివృక్ణావయవా విదుద్రువు-
ర్మృగేన్ద్రవిక్రీడితయూథపా ఇవ ॥ ౨౦ ॥
అపశ్యమానః స తదాతతాయినం
మహామృధే కఞ్చన మానవోత్తమః ।
పురీం దిదృక్షన్నపి నావిశద్ద్విషాం
న మాయినాం వేద చికీర్షితం జనః ॥ ౨౧ ॥
మహామృధే కఞ్చన మానవోత్తమః ।
పురీం దిదృక్షన్నపి నావిశద్ద్విషాం
న మాయినాం వేద చికీర్షితం జనః ॥ ౨౧ ॥
ఇతి బ్రువంశ్చిత్రరథః స్వసారథిం
యత్తః పరేషాం ప్రతియోగశఙ్కితః ।
శుశ్రావ శబ్దం జలధేరివేరితం
నభస్వతో దిక్షు రజోఽన్వదృశ్యత ॥ ౨౨ ॥
యత్తః పరేషాం ప్రతియోగశఙ్కితః ।
శుశ్రావ శబ్దం జలధేరివేరితం
నభస్వతో దిక్షు రజోఽన్వదృశ్యత ॥ ౨౨ ॥
క్షణేనాచ్ఛాదితం వ్యోమ ఘనానీకేన సర్వతః ।
విస్ఫురత్తడితా దిక్షు త్రాసయత్స్తనయిత్నునా ॥ ౨౩ ॥
విస్ఫురత్తడితా దిక్షు త్రాసయత్స్తనయిత్నునా ॥ ౨౩ ॥
వవృషూ రుధిరౌఘాసృక్పూయవిణ్మూత్రమేదసః ।
నిపేతుర్గగనాదస్య కబన్ధాన్యగ్రతోఽనఘ ॥ ౨౪ ॥
నిపేతుర్గగనాదస్య కబన్ధాన్యగ్రతోఽనఘ ॥ ౨౪ ॥
తతః ఖేఽదృశ్యత గిరిర్నిపేతుః సర్వతోదిశమ్ ।
గదాపరిఘనిస్త్రింశముసలాః సాశ్మవర్షిణః ॥ ౨౫ ॥
గదాపరిఘనిస్త్రింశముసలాః సాశ్మవర్షిణః ॥ ౨౫ ॥
అహయోఽశనినిఃశ్వాసా వమన్తోఽగ్నిం రుషాక్షిభిః ।
అభ్యధావన్ గజా మత్తాః సింహవ్యాఘ్రాశ్చ యూథశః ॥ ౨౬ ॥
అభ్యధావన్ గజా మత్తాః సింహవ్యాఘ్రాశ్చ యూథశః ॥ ౨౬ ॥
సముద్ర ఊర్మిభిర్భీమః ప్లావయన్ సర్వతో భువమ్ ।
ఆససాద మహాహ్రాదః కల్పాన్త ఇవ భీషణః ॥ ౨౭ ॥
ఆససాద మహాహ్రాదః కల్పాన్త ఇవ భీషణః ॥ ౨౭ ॥
ఏవంవిధాన్యనేకాని త్రాసనాన్యమనస్వినామ్ ।
ససృజుస్తిగ్మగతయ ఆసుర్యా మాయయాసురాః ॥ ౨౮ ॥
ససృజుస్తిగ్మగతయ ఆసుర్యా మాయయాసురాః ॥ ౨౮ ॥
ధ్రువే ప్రయుక్తామసురైస్తాం మాయామతిదుస్తరామ్ ।
నిశమ్య తస్య మునయః శమాశంసన్ సమాగతాః ॥ ౨౯ ॥
నిశమ్య తస్య మునయః శమాశంసన్ సమాగతాః ॥ ౨౯ ॥
మునయ ఊచుః
ఔత్తానపాద భగవాంస్తవ శార్ఙ్గధన్వా
దేవః క్షిణోత్వవనతార్తిహరో విపక్షాన్ ।
యన్నామధేయమభిధాయ నిశమ్య చాద్ధా
లోకోఽఞ్జసా తరతి దుస్తరమఙ్గ మృత్యుమ్ ॥ ౩౦ ॥
ఔత్తానపాద భగవాంస్తవ శార్ఙ్గధన్వా
దేవః క్షిణోత్వవనతార్తిహరో విపక్షాన్ ।
యన్నామధేయమభిధాయ నిశమ్య చాద్ధా
లోకోఽఞ్జసా తరతి దుస్తరమఙ్గ మృత్యుమ్ ॥ ౩౦ ॥