ସୂତ ଉଵାଚ
ନିଶମ୍ଯ କୌଷାରଵିଣୋପଵର୍ଣିତଂଧ୍ରୁଵସ୍ଯ ଵୈକୁଣ୍ଠପଦାଧିରୋହଣମ୍ । ପ୍ରରୂଢଭାଵୋ ଭଗଵତ୍ଯଧୋକ୍ଷଜେପ୍ରଷ୍ଟୁଂ ପୁନସ୍ତଂ ଵିଦୁରଃ ପ୍ରଚକ୍ରମେ ॥ ୧ ॥
ନିଶମ୍ଯ କୌଷାରଵିଣୋପଵର୍ଣିତଂଧ୍ରୁଵସ୍ଯ ଵୈକୁଣ୍ଠପଦାଧିରୋହଣମ୍ । ପ୍ରରୂଢଭାଵୋ ଭଗଵତ୍ଯଧୋକ୍ଷଜେପ୍ରଷ୍ଟୁଂ ପୁନସ୍ତଂ ଵିଦୁରଃ ପ୍ରଚକ୍ରମେ ॥ ୧ ॥
ଵିଦୁର ଉଵାଚ
କେ ତେ ପ୍ରଚେତସୋ ନାମ କସ୍ଯାପତ୍ଯାନି
ସୁଵ୍ରତ ।
କସ୍ଯାନ୍ଵଵାଯେ ପ୍ରଖ୍ଯାତାଃ କୁତ୍ର ଵା ସତ୍ରମାସତ ॥ ୨ ॥
କେ ତେ ପ୍ରଚେତସୋ ନାମ କସ୍ଯାପତ୍ଯାନି
ସୁଵ୍ରତ ।
କସ୍ଯାନ୍ଵଵାଯେ ପ୍ରଖ୍ଯାତାଃ କୁତ୍ର ଵା ସତ୍ରମାସତ ॥ ୨ ॥
ମନ୍ଯେ ମହାଭାଗଵତଂ ନାରଦଂ ଦେଵଦର୍ଶନମ୍ ।
ଯେନ
ପ୍ରୋକ୍ତଃ କ୍ରିଯାଯୋଗଃ ପରିଚର୍ଯାଵିଧିର୍ହରେଃ ॥ ୩ ॥
ଯେନ
ପ୍ରୋକ୍ତଃ କ୍ରିଯାଯୋଗଃ ପରିଚର୍ଯାଵିଧିର୍ହରେଃ ॥ ୩ ॥
ସ୍ଵଧର୍ମଶୀଲୈଃ ପୁରୁଷୈର୍ଭଗଵାନ୍ ଯଜ୍ଞପୂରୁଷଃ ।
ଇଜ୍ଯମାନୋ ଭକ୍ତିମତା ନାରଦେନେରିତଃ କିଲ ॥ ୪ ॥
ଇଜ୍ଯମାନୋ ଭକ୍ତିମତା ନାରଦେନେରିତଃ କିଲ ॥ ୪ ॥
ଯାସ୍ତା ଦେଵର୍ଷିଣା ତତ୍ର ଵର୍ଣିତା ଭଗଵତ୍କଥାଃ ।
ମହ୍ଯଂ ଶୁଶ୍ରୂଷଵେ ବ୍ରହ୍ମନ୍ କାର୍ତ୍ସ୍ନ୍ଯେନାଚଷ୍ଟୁମର୍ହସି ॥ ୫ ॥
ମହ୍ଯଂ ଶୁଶ୍ରୂଷଵେ ବ୍ରହ୍ମନ୍ କାର୍ତ୍ସ୍ନ୍ଯେନାଚଷ୍ଟୁମର୍ହସି ॥ ୫ ॥
ମୈତ୍ରେଯ ଉଵାଚ
ଧ୍ରୁଵସ୍ଯ ଚୋତ୍କଲଃ ପୁତ୍ରଃ ପିତରି ପ୍ରସ୍ଥିତେ ଵନମ୍ ।
ସାର୍ଵଭୌମଶ୍ରିଯଂ ନୈଚ୍ଛଦଧିରାଜାସନଂ ପିତୁଃ ॥ ୬ ॥
ଧ୍ରୁଵସ୍ଯ ଚୋତ୍କଲଃ ପୁତ୍ରଃ ପିତରି ପ୍ରସ୍ଥିତେ ଵନମ୍ ।
ସାର୍ଵଭୌମଶ୍ରିଯଂ ନୈଚ୍ଛଦଧିରାଜାସନଂ ପିତୁଃ ॥ ୬ ॥
ସ ଜନ୍ମନୋପଶାନ୍ତାତ୍ମା ନିଃସଙ୍ଗଃ ସମଦର୍ଶନଃ ।
ଦଦର୍ଶ ଲୋକେ ଵିତତମାତ୍ମାନଂ ଲୋକମାତ୍ମନି ॥ ୭ ॥
ଦଦର୍ଶ ଲୋକେ ଵିତତମାତ୍ମାନଂ ଲୋକମାତ୍ମନି ॥ ୭ ॥
ଆତ୍ମାନଂ ବ୍ରହ୍ମ ନିର୍ଵାଣଂ ପ୍ରତ୍ଯସ୍ତମିତଵିଗ୍ରହମ୍ ।
ଅଵବୋଧରସୈକାତ୍ମ୍ଯମାନନ୍ଦମନୁସନ୍ତତମ୍ ॥ ୮ ॥
ଅଵବୋଧରସୈକାତ୍ମ୍ଯମାନନ୍ଦମନୁସନ୍ତତମ୍ ॥ ୮ ॥
ଅଵ୍ଯଵଚ୍ଛିନ୍ନଯୋଗାଗ୍ନିଦଗ୍ଧକର୍ମମଲାଶଯଃ ।
ସ୍ଵରୂପମଵରୁନ୍ଧାନୋ ନାତ୍ମନୋଽନ୍ଯଂ ତଦୈକ୍ଷତ ॥ ୯ ॥
ସ୍ଵରୂପମଵରୁନ୍ଧାନୋ ନାତ୍ମନୋଽନ୍ଯଂ ତଦୈକ୍ଷତ ॥ ୯ ॥
ଜଡାନ୍ଧବଧିରୋନ୍ମତ୍ତମୂକାକୃତିରତନ୍ମତିଃ ।
ଲକ୍ଷିତଃ ପଥି ବାଲାନାଂ ପ୍ରଶାନ୍ତାର୍ଚିରିଵାନଲଃ ॥ ୧୦ ॥
ଲକ୍ଷିତଃ ପଥି ବାଲାନାଂ ପ୍ରଶାନ୍ତାର୍ଚିରିଵାନଲଃ ॥ ୧୦ ॥
ମତ୍ଵା ତଂ ଜଡମୁନ୍ମତ୍ତଂ କୁଲଵୃଦ୍ଧାଃ ସମନ୍ତ୍ରିଣଃ ।
ଵତ୍ସରଂ ଭୂପତିଂ ଚକ୍ରୁର୍ଯଵୀଯାଂସଂ ଭ୍ରମେଃ ସୁତମ୍ ॥ ୧୧ ॥
ଵତ୍ସରଂ ଭୂପତିଂ ଚକ୍ରୁର୍ଯଵୀଯାଂସଂ ଭ୍ରମେଃ ସୁତମ୍ ॥ ୧୧ ॥
ସ୍ଵର୍ଵୀଥିର୍ଵତ୍ସରସ୍ଯେଷ୍ଟା ଭାର୍ଯାସୂତ ଷଡାତ୍ମଜାନ୍ ।
ପୁଷ୍ପାର୍ଣଂ ତିଗ୍ମକେତୁଂ ଚ ଇଷମୂର୍ଜଂ ଵସୁଂ ଜଯମ୍ ॥ ୧୨ ॥
ପୁଷ୍ପାର୍ଣଂ ତିଗ୍ମକେତୁଂ ଚ ଇଷମୂର୍ଜଂ ଵସୁଂ ଜଯମ୍ ॥ ୧୨ ॥
ପୁଷ୍ପାର୍ଣସ୍ଯ ପ୍ରଭା ଭାର୍ଯା ଦୋଷା ଚ ଦ୍ଵେ ବଭୂଵତୁଃ ।
ପ୍ରାତର୍ମଧ୍ଯନ୍ଦିନଂ ସାଯମିତି ହ୍ଯାସନ୍ ପ୍ରଭାସୁତାଃ ॥ ୧୩ ॥
ପ୍ରାତର୍ମଧ୍ଯନ୍ଦିନଂ ସାଯମିତି ହ୍ଯାସନ୍ ପ୍ରଭାସୁତାଃ ॥ ୧୩ ॥
ପ୍ରଦୋଷୋ ନିଶିଥୋ ଵ୍ଯୁଷ୍ଟ ଇତି ଦୋଷାସୁତାସ୍ତ୍ରଯଃ ।
ଵ୍ଯୁଷ୍ଟଃ ସୁତଂ ପୁଷ୍କରିଣ୍ଯାଂ ସର୍ଵତେଜସମାଦଧେ ॥ ୧୪ ॥
ଵ୍ଯୁଷ୍ଟଃ ସୁତଂ ପୁଷ୍କରିଣ୍ଯାଂ ସର୍ଵତେଜସମାଦଧେ ॥ ୧୪ ॥
ସ ଚକ୍ଷୁଃ ସୁତମାକୂତ୍ଯାଂ ପତ୍ନ୍ଯାଂ ମନୁମଵାପ ହ ।
ମନୋରସୂତ ମହିଷୀ ଵିରଜାନ୍ନଡ୍ଵଲା ସୁତାନ୍ ॥ ୧୫ ॥
ମନୋରସୂତ ମହିଷୀ ଵିରଜାନ୍ନଡ୍ଵଲା ସୁତାନ୍ ॥ ୧୫ ॥
ପୁରୁଂ କୁତ୍ସଂ ତ୍ରିତଂ ଦ୍ଯୁମ୍ନଂ ସତ୍ଯଵନ୍ତମୃତଂ ଵ୍ରତମ୍ ।
ଅଗ୍ନିଷ୍ଟୋମମତୀରାତ୍ରଂ ପ୍ରଦ୍ଯୁମ୍ନଂ ଶିବିମୁଲ୍ମୁକମ୍ ॥ ୧୬ ॥
ଅଗ୍ନିଷ୍ଟୋମମତୀରାତ୍ରଂ ପ୍ରଦ୍ଯୁମ୍ନଂ ଶିବିମୁଲ୍ମୁକମ୍ ॥ ୧୬ ॥
ଉଲ୍ମୁକୋଽଜନଯତ୍ପୁତ୍ରାନ୍ପୁଷ୍କରିଣ୍ଯାଂ ଷଡୁତ୍ତମାନ୍ ।
ଅଙ୍ଗଂ ସୁମନସଂ ଖ୍ଯାତିଂ କ୍ରତୁମଙ୍ଗିରସଂ ଗଯମ୍ ॥ ୧୭ ॥
ଅଙ୍ଗଂ ସୁମନସଂ ଖ୍ଯାତିଂ କ୍ରତୁମଙ୍ଗିରସଂ ଗଯମ୍ ॥ ୧୭ ॥
ସୁନୀଥାଙ୍ଗସ୍ଯ ଯା ପତ୍ନୀ ସୁଷୁଵେ ଵେନମୁଲ୍ବଣମ୍ ।
ଯଦ୍ଦୌଃଶୀଲ୍ଯାତ୍ସ ରାଜର୍ଷିର୍ନିର୍ଵିଣ୍ଣୋ ନିରଗାତ୍ପୁରାତ୍ ॥ ୧୮ ॥
ଯଦ୍ଦୌଃଶୀଲ୍ଯାତ୍ସ ରାଜର୍ଷିର୍ନିର୍ଵିଣ୍ଣୋ ନିରଗାତ୍ପୁରାତ୍ ॥ ୧୮ ॥
ଯମଙ୍ଗ ଶେପୁଃ କୁପିତା ଵାଗ୍ଵଜ୍ରା ମୁନଯଃ କିଲ ।
ଗତାସୋସ୍ତସ୍ଯ ଭୂଯସ୍ତେ ମମନ୍ଥୁର୍ଦକ୍ଷିଣଂ କରମ୍ ॥ ୧୯ ॥
ଗତାସୋସ୍ତସ୍ଯ ଭୂଯସ୍ତେ ମମନ୍ଥୁର୍ଦକ୍ଷିଣଂ କରମ୍ ॥ ୧୯ ॥
ଅରାଜକେ ତଦା ଲୋକେ ଦସ୍ଯୁଭିଃ ପୀଡିତାଃ ପ୍ରଜାଃ ।
ଜାତୋ ନାରାଯଣାଂଶେନ ପୃଥୁରାଦ୍ଯଃ କ୍ଷିତୀଶ୍ଵରଃ ॥ ୨୦ ॥
ଜାତୋ ନାରାଯଣାଂଶେନ ପୃଥୁରାଦ୍ଯଃ କ୍ଷିତୀଶ୍ଵରଃ ॥ ୨୦ ॥
ଵିଦୁର ଉଵାଚ
ତସ୍ଯ ଶୀଲନିଧେଃ ସାଧୋର୍ବ୍ରହ୍ମଣ୍ଯସ୍ଯ ମହାତ୍ମନଃ ।
ରାଜ୍ଞଃ କଥମଭୂଦ୍ଦୁଷ୍ଟା ପ୍ରଜା ଯଦ୍ଵିମନା ଯଯୌ ॥ ୨୧ ॥
ତସ୍ଯ ଶୀଲନିଧେଃ ସାଧୋର୍ବ୍ରହ୍ମଣ୍ଯସ୍ଯ ମହାତ୍ମନଃ ।
ରାଜ୍ଞଃ କଥମଭୂଦ୍ଦୁଷ୍ଟା ପ୍ରଜା ଯଦ୍ଵିମନା ଯଯୌ ॥ ୨୧ ॥
କିଂ ଵାଂହୋ ଵେନ ଉଦ୍ଦିଶ୍ଯ ବ୍ରହ୍ମଦଣ୍ଡମଯୂଯୁଜନ୍ ।
ଦଣ୍ଡଵ୍ରତଧରେ ରାଜ୍ଞି ମୁନଯୋ ଧର୍ମକୋଵିଦାଃ ॥ ୨୨ ॥
ଦଣ୍ଡଵ୍ରତଧରେ ରାଜ୍ଞି ମୁନଯୋ ଧର୍ମକୋଵିଦାଃ ॥ ୨୨ ॥
ନାଵଧ୍ଯେଯଃ ପ୍ରଜାପାଲଃ ପ୍ରଜାଭିରଘଵାନପି ।
ଯଦସୌ ଲୋକପାଲାନାଂ ବିଭର୍ତ୍ଯୋଜଃ ସ୍ଵତେଜସା ॥ ୨୩ ॥
ଯଦସୌ ଲୋକପାଲାନାଂ ବିଭର୍ତ୍ଯୋଜଃ ସ୍ଵତେଜସା ॥ ୨୩ ॥
ଏତଦାଖ୍ଯାହି ମେ ବ୍ରହ୍ମନ୍ ସୁନୀଥାତ୍ମଜଚେଷ୍ଟିତମ୍ ।
ଶ୍ରଦ୍ଦଧାନାଯ ଭକ୍ତାଯ ତ୍ଵଂ ପରାଵରଵିତ୍ତମଃ ॥ ୨୪ ॥
ଶ୍ରଦ୍ଦଧାନାଯ ଭକ୍ତାଯ ତ୍ଵଂ ପରାଵରଵିତ୍ତମଃ ॥ ୨୪ ॥
ମୈତ୍ରେଯ ଉଵାଚ
ଅଙ୍ଗୋଽଶ୍ଵମେଧଂ ରାଜର୍ଷିରାଜହାର ମହାକ୍ରତୁମ୍ ।
ନାଜଗ୍ମୁର୍ଦେଵତାସ୍ତସ୍ମିନ୍ନାହୂତା ବ୍ରହ୍ମଵାଦିଭିଃ ॥ ୨୫ ॥
ଅଙ୍ଗୋଽଶ୍ଵମେଧଂ ରାଜର୍ଷିରାଜହାର ମହାକ୍ରତୁମ୍ ।
ନାଜଗ୍ମୁର୍ଦେଵତାସ୍ତସ୍ମିନ୍ନାହୂତା ବ୍ରହ୍ମଵାଦିଭିଃ ॥ ୨୫ ॥
ତମୂଚୁର୍ଵିସ୍ମିତାସ୍ତତ୍ର ଯଜମାନମଥର୍ତ୍ଵିଜଃ ।
ହଵୀଂଷି ହୂଯମାନାନି ନ ତେ ଗୃହ୍ଣନ୍ତି ଦେଵତାଃ ॥ ୨୬ ॥
ହଵୀଂଷି ହୂଯମାନାନି ନ ତେ ଗୃହ୍ଣନ୍ତି ଦେଵତାଃ ॥ ୨୬ ॥
ରାଜନ୍ ହଵୀଂଷ୍ଯଦୁଷ୍ଟାନି ଶ୍ରଦ୍ଧଯାସାଦିତାନି ତେ ।
ଛନ୍ଦାଂସ୍ଯଯାତଯାମାନି ଯୋଜିତାନି ଧୃତଵ୍ରତୈଃ ॥ ୨୭ ॥
ଛନ୍ଦାଂସ୍ଯଯାତଯାମାନି ଯୋଜିତାନି ଧୃତଵ୍ରତୈଃ ॥ ୨୭ ॥
ନ ଵିଦାମେହ ଦେଵାନାଂ ହେଲନଂ ଵଯମଣ୍ଵପି ।
ଯନ୍ନ ଗୃହ୍ଣନ୍ତି ଭାଗାନ୍ ସ୍ଵାନ୍ ଯେ ଦେଵାଃ କର୍ମସାକ୍ଷିଣଃ ॥ ୨୮ ॥
ଯନ୍ନ ଗୃହ୍ଣନ୍ତି ଭାଗାନ୍ ସ୍ଵାନ୍ ଯେ ଦେଵାଃ କର୍ମସାକ୍ଷିଣଃ ॥ ୨୮ ॥
ମୈତ୍ରେଯ ଉଵାଚ
ଅଙ୍ଗୋ ଦ୍ଵିଜଵଚଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଯଜମାନଃ ସୁଦୁର୍ମନାଃ ।
ତତ୍ପ୍ରଷ୍ଟୁଂ ଵ୍ଯସୃଜଦ୍ଵାଚଂ ସଦସ୍ଯାଂସ୍ତଦନୁଜ୍ଞଯା ॥ ୨୯ ॥
ଅଙ୍ଗୋ ଦ୍ଵିଜଵଚଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଯଜମାନଃ ସୁଦୁର୍ମନାଃ ।
ତତ୍ପ୍ରଷ୍ଟୁଂ ଵ୍ଯସୃଜଦ୍ଵାଚଂ ସଦସ୍ଯାଂସ୍ତଦନୁଜ୍ଞଯା ॥ ୨୯ ॥
ନାଗଚ୍ଛନ୍ତ୍ଯାହୁତା ଦେଵା ନ ଗୃହ୍ଣନ୍ତି ଗ୍ରହାନିହ ।
ସଦସସ୍ପତଯୋ ବ୍ରୂତ କିମଵଦ୍ଯଂ ମଯା କୃତମ୍ ॥ ୩୦ ॥
ସଦସସ୍ପତଯୋ ବ୍ରୂତ କିମଵଦ୍ଯଂ ମଯା କୃତମ୍ ॥ ୩୦ ॥
ସଦସସ୍ପତଯ ଊଚୁଃ
ନରଦେଵେହ ଭଵତୋ ନାଘଂ ତାଵନ୍ ମନାକ୍ସ୍ଥିତମ୍ ।
ଅସ୍ତ୍ଯେକଂ ପ୍ରାକ୍ତନମଘଂ ଯଦିହେଦୃକ୍ ତ୍ଵମପ୍ରଜଃ ॥ ୩୧ ॥
ନରଦେଵେହ ଭଵତୋ ନାଘଂ ତାଵନ୍ ମନାକ୍ସ୍ଥିତମ୍ ।
ଅସ୍ତ୍ଯେକଂ ପ୍ରାକ୍ତନମଘଂ ଯଦିହେଦୃକ୍ ତ୍ଵମପ୍ରଜଃ ॥ ୩୧ ॥
ତଥା ସାଧଯ ଭଦ୍ରଂ ତେ ଆତ୍ମାନଂ ସୁପ୍ରଜଂ ନୃପ ।
ଇଷ୍ଟସ୍ତେ ପୁତ୍ରକାମସ୍ଯ ପୁତ୍ରଂ ଦାସ୍ଯତି ଯଜ୍ଞଭୁକ୍ ॥ ୩୨ ॥
ଇଷ୍ଟସ୍ତେ ପୁତ୍ରକାମସ୍ଯ ପୁତ୍ରଂ ଦାସ୍ଯତି ଯଜ୍ଞଭୁକ୍ ॥ ୩୨ ॥
ତଥା ସ୍ଵଭାଗଧେଯାନି ଗ୍ରହୀଷ୍ଯନ୍ତି ଦିଵୌକସଃ ।
ଯଦ୍ଯଜ୍ଞପୁରୁଷଃ ସାକ୍ଷାଦପତ୍ଯାଯ ହରିର୍ଵୃତଃ ॥ ୩୩ ॥
ଯଦ୍ଯଜ୍ଞପୁରୁଷଃ ସାକ୍ଷାଦପତ୍ଯାଯ ହରିର୍ଵୃତଃ ॥ ୩୩ ॥
ତାଂସ୍ତାନ୍ କାମାନ୍ ହରିର୍ଦଦ୍ଯାଦ୍ଯାନ୍ ଯାନ୍ କାମଯତେ ଜନଃ ।
ଆରାଧିତୋ ଯଥୈଵୈଷ ତଥା ପୁଂସାଂ ଫଲୋଦଯଃ ॥ ୩୪ ॥
ଆରାଧିତୋ ଯଥୈଵୈଷ ତଥା ପୁଂସାଂ ଫଲୋଦଯଃ ॥ ୩୪ ॥
ଇତି ଵ୍ଯଵସିତା ଵିପ୍ରାସ୍ତସ୍ଯ ରାଜ୍ଞଃ ପ୍ରଜାତଯେ ।
ପୁରୋଡାଶଂ ନିରଵପନ୍ ଶିପିଵିଷ୍ଟାଯ ଵିଷ୍ଣଵେ ॥ ୩୫ ॥
ପୁରୋଡାଶଂ ନିରଵପନ୍ ଶିପିଵିଷ୍ଟାଯ ଵିଷ୍ଣଵେ ॥ ୩୫ ॥
ତସ୍ମାତ୍ପୁରୁଷ ଉତ୍ତସ୍ଥୌ ହେମମାଲ୍ଯମଲାମ୍ବରଃ ।
ହିରଣ୍ମଯେନ ପାତ୍ରେଣ ସିଦ୍ଧମାଦାଯ ପାଯସମ୍ ॥ ୩୬ ॥
ହିରଣ୍ମଯେନ ପାତ୍ରେଣ ସିଦ୍ଧମାଦାଯ ପାଯସମ୍ ॥ ୩୬ ॥
ସ ଵିପ୍ରାନୁମତୋ ରାଜା ଗୃହୀତ୍ଵାଞ୍ଜଲିନୌଦନମ୍ ।
ଅଵଘ୍ରାଯ ମୁଦା ଯୁକ୍ତଃ ପ୍ରାଦାତ୍ପତ୍ନ୍ଯା ଉଦାରଧୀଃ ॥ ୩୭ ॥
ଅଵଘ୍ରାଯ ମୁଦା ଯୁକ୍ତଃ ପ୍ରାଦାତ୍ପତ୍ନ୍ଯା ଉଦାରଧୀଃ ॥ ୩୭ ॥
ସା ତତ୍ପୁଂସଵନଂ ରାଜ୍ଞୀ ପ୍ରାଶ୍ଯ ଵୈ ପତ୍ଯୁରାଦଧେ ।
ଗର୍ଭଂ କାଲ ଉପାଵୃତ୍ତେ କୁମାରଂ ସୁଷୁଵେଽପ୍ରଜା ॥ ୩୮ ॥
ଗର୍ଭଂ କାଲ ଉପାଵୃତ୍ତେ କୁମାରଂ ସୁଷୁଵେଽପ୍ରଜା ॥ ୩୮ ॥
ସ ବାଲ ଏଵ ପୁରୁଷୋ ମାତାମହମନୁଵ୍ରତଃ ।
ଅଧର୍ମାଂଶୋଦ୍ଭଵଂ ମୃତ୍ଯୁଂ ତେନାଭଵଦଧାର୍ମିକଃ ॥ ୩୯ ॥
ଅଧର୍ମାଂଶୋଦ୍ଭଵଂ ମୃତ୍ଯୁଂ ତେନାଭଵଦଧାର୍ମିକଃ ॥ ୩୯ ॥
ସ ଶରାସନମୁଦ୍ଯମ୍ଯ ମୃଗଯୁର୍ଵନଗୋଚରଃ ।
ହନ୍ତ୍ଯସାଧୁର୍ମୃଗାନ୍ ଦୀନାନ୍ ଵେନୋଽସାଵିତ୍ଯରୌଜ୍ଜନଃ ॥ ୪୦ ॥
ହନ୍ତ୍ଯସାଧୁର୍ମୃଗାନ୍ ଦୀନାନ୍ ଵେନୋଽସାଵିତ୍ଯରୌଜ୍ଜନଃ ॥ ୪୦ ॥
ଆକ୍ରୀଡେ କ୍ରୀଡତୋ ବାଲାନ୍ ଵଯସ୍ଯାନତିଦାରୁଣଃ ।
ପ୍ରସହ୍ଯ ନିରନୁକ୍ରୋଶଃ ପଶୁମାରମମାରଯତ୍ ॥ ୪୧ ॥
ପ୍ରସହ୍ଯ ନିରନୁକ୍ରୋଶଃ ପଶୁମାରମମାରଯତ୍ ॥ ୪୧ ॥
ତଂ ଵିଚକ୍ଷ୍ଯ ଖଲଂ ପୁତ୍ରଂ ଶାସନୈର୍ଵିଵିଧୈର୍ନୃପଃ ।
ଯଦା ନ ଶାସିତୁଂ କଲ୍ପୋ ଭୃଶମାସୀତ୍ସୁଦୁର୍ମନାଃ ॥ ୪୨ ॥
ଯଦା ନ ଶାସିତୁଂ କଲ୍ପୋ ଭୃଶମାସୀତ୍ସୁଦୁର୍ମନାଃ ॥ ୪୨ ॥
ପ୍ରାଯେଣାଭ୍ଯର୍ଚିତୋ ଦେଵୋ ଯେଽପ୍ରଜା ଗୃହମେଧିନଃ ।
କଦପତ୍ଯଭୃତଂ ଦୁଃଖଂ ଯେ ନ ଵିନ୍ଦନ୍ତି ଦୁର୍ଭରମ୍ ॥ ୪୩ ॥
କଦପତ୍ଯଭୃତଂ ଦୁଃଖଂ ଯେ ନ ଵିନ୍ଦନ୍ତି ଦୁର୍ଭରମ୍ ॥ ୪୩ ॥
ଯତଃ ପାପୀଯସୀ କୀର୍ତିରଧର୍ମଶ୍ଚ ମହାନ୍ନୃଣାମ୍ ।
ଯତୋ ଵିରୋଧଃ ସର୍ଵେଷାଂ ଯତ ଆଧିରନନ୍ତକଃ ॥ ୪୪ ॥
ଯତୋ ଵିରୋଧଃ ସର୍ଵେଷାଂ ଯତ ଆଧିରନନ୍ତକଃ ॥ ୪୪ ॥
କସ୍ତଂ ପ୍ରଜାପଦେଶଂ ଵୈ ମୋହବନ୍ଧନମାତ୍ମନଃ ।
ପଣ୍ଡିତୋ ବହୁ ମନ୍ଯେତ ଯଦର୍ଥାଃ କ୍ଲେଶଦା ଗୃହାଃ ॥ ୪୫ ॥
ପଣ୍ଡିତୋ ବହୁ ମନ୍ଯେତ ଯଦର୍ଥାଃ କ୍ଲେଶଦା ଗୃହାଃ ॥ ୪୫ ॥
କଦପତ୍ଯଂ ଵରଂ ମନ୍ଯେ ସଦପତ୍ଯାଚ୍ଛୁଚାଂ ପଦାତ୍ ।
ନିର୍ଵିଦ୍ଯେତ ଗୃହାନ୍ମର୍ତ୍ଯୋ ଯତ୍କ୍ଲେଶନିଵହା ଗୃହାଃ ॥ ୪୬ ॥
ନିର୍ଵିଦ୍ଯେତ ଗୃହାନ୍ମର୍ତ୍ଯୋ ଯତ୍କ୍ଲେଶନିଵହା ଗୃହାଃ ॥ ୪୬ ॥
ଏଵଂ ସ ନିର୍ଵିଣ୍ଣମନା ନୃପୋ ଗୃହା-
ନ୍ନିଶୀଥ ଉତ୍ଥାଯ ମହୋଦଯୋଦଯାତ୍ ।
ଅଲବ୍ଧନିଦ୍ରୋଽନୁପଲକ୍ଷିତୋ ନୃଭି-
ର୍ହିତ୍ଵା ଗତୋ ଵେନସୁଵଂ ପ୍ରସୁପ୍ତାମ୍ ॥ ୪୭ ॥
ନ୍ନିଶୀଥ ଉତ୍ଥାଯ ମହୋଦଯୋଦଯାତ୍ ।
ଅଲବ୍ଧନିଦ୍ରୋଽନୁପଲକ୍ଷିତୋ ନୃଭି-
ର୍ହିତ୍ଵା ଗତୋ ଵେନସୁଵଂ ପ୍ରସୁପ୍ତାମ୍ ॥ ୪୭ ॥
ଵିଜ୍ଞାଯ ନିର୍ଵିଦ୍ଯ ଗତଂ ପତିଂ ପ୍ରଜାଃ
ପୁରୋହିତାମାତ୍ଯସୁହୃଦ୍ଗଣାଦଯଃ ।
ଵିଚିକ୍ଯୁରୁର୍ଵ୍ଯାମତିଶୋକକାତରା
ଯଥା ନିଗୂଢଂ ପୁରୁଷଂ କୁଯୋଗିନଃ ॥ ୪୮ ॥
ପୁରୋହିତାମାତ୍ଯସୁହୃଦ୍ଗଣାଦଯଃ ।
ଵିଚିକ୍ଯୁରୁର୍ଵ୍ଯାମତିଶୋକକାତରା
ଯଥା ନିଗୂଢଂ ପୁରୁଷଂ କୁଯୋଗିନଃ ॥ ୪୮ ॥
ଅଲକ୍ଷଯନ୍ତଃ ପଦଵୀଂ ପ୍ରଜାପତେ-
ର୍ହତୋଦ୍ଯମାଃ ପ୍ରତ୍ଯୁପସୃତ୍ଯ ତେ ପୁରୀମ୍ ।
ଋଷୀନ୍ ସମେତାନଭିଵନ୍ଦ୍ଯ ସାଶ୍ରଵୋ
ନ୍ଯଵେଦଯନ୍ ପୌରଵ ଭର୍ତୃଵିପ୍ଲଵମ୍ ॥ ୪୯ ॥
ର୍ହତୋଦ୍ଯମାଃ ପ୍ରତ୍ଯୁପସୃତ୍ଯ ତେ ପୁରୀମ୍ ।
ଋଷୀନ୍ ସମେତାନଭିଵନ୍ଦ୍ଯ ସାଶ୍ରଵୋ
ନ୍ଯଵେଦଯନ୍ ପୌରଵ ଭର୍ତୃଵିପ୍ଲଵମ୍ ॥ ୪୯ ॥