মৈত্ৰেয উৱাচ
এৱং স ভগৱান্ ৱৈন্যঃ খ্যাপিতো গুণকৰ্মভিঃ । ছন্দযামাস তান্ কামৈঃ প্ৰতিপূজ্যাভিনন্দ্য চ ॥ ১ ॥
এৱং স ভগৱান্ ৱৈন্যঃ খ্যাপিতো গুণকৰ্মভিঃ । ছন্দযামাস তান্ কামৈঃ প্ৰতিপূজ্যাভিনন্দ্য চ ॥ ১ ॥
ব্ৰাহ্মণপ্ৰমুখান্ ৱৰ্ণান্ ভৃত্যামাত্যপুৰোধসঃ । পৌৰাঞ্জানপদান্ শ্ৰেণীঃ প্ৰকৃতীঃ সমপূজযত্ ॥ ২ ॥
ৱিদুৰ উৱাচ
কস্মাদ্দধাৰ গোৰূপং ধৰিত্ৰী বহুৰূপিণী । যাং দুদোহ পৃথুস্তত্ৰ কো ৱত্সো দোহনং চ কিম্ ॥ ৩ ॥
কস্মাদ্দধাৰ গোৰূপং ধৰিত্ৰী বহুৰূপিণী । যাং দুদোহ পৃথুস্তত্ৰ কো ৱত্সো দোহনং চ কিম্ ॥ ৩ ॥
প্ৰকৃত্যা ৱিষমা দেৱী কৃতা তেন সমা কথম্ । তস্য মেধ্যং হযং দেৱঃ কস্য হেতোৰপাহৰত্ ॥ ৪ ॥
সনত্কুমাৰাদ্ভগৱতো ব্ৰহ্মন্ ব্ৰহ্মৱিদুত্তমাত্ । লব্ধ্ৱা জ্ঞানং সৱিজ্ঞানং ৰাজৰ্ষিঃ কাং গতিং গতঃ ॥ ৫ ॥
যচ্চান্যদপি কৃষ্ণস্য ভৱান্ ভগৱতঃ প্ৰভোঃ । শ্ৰৱঃ সুশ্ৰৱসঃ পুণ্যং পূৰ্ৱদেহকথাশ্ৰযম্ ॥ ৬ ॥
ভক্তায মেঽনুৰক্তায তৱ চাধোক্ষজস্য চ । ৱক্তুমৰ্হসি যোঽদুহ্যদ্ৱৈন্যৰূপেণ গামিমাম্ ॥ ৭ ॥
সূত উৱাচ
চোদিতো ৱিদুৰেণৈৱং ৱাসুদেৱকথাং প্ৰতি । প্ৰশস্য তং প্ৰীতমনা মৈত্ৰেযঃ প্ৰত্যভাষত ॥ ৮ ॥
চোদিতো ৱিদুৰেণৈৱং ৱাসুদেৱকথাং প্ৰতি । প্ৰশস্য তং প্ৰীতমনা মৈত্ৰেযঃ প্ৰত্যভাষত ॥ ৮ ॥
মৈত্ৰেয উৱাচ
যদাভিষিক্তঃ পৃথুৰঙ্গ ৱিপ্ৰৈ-ৰামন্ত্ৰিতো জনতাযাশ্চ পালঃ । প্ৰজা নিৰন্নে ক্ষিতিপৃষ্ঠ এত্যক্ষুত্ক্ষামদেহাঃ পতিমভ্যৱোচন্ ॥ ৯ ॥
যদাভিষিক্তঃ পৃথুৰঙ্গ ৱিপ্ৰৈ-ৰামন্ত্ৰিতো জনতাযাশ্চ পালঃ । প্ৰজা নিৰন্নে ক্ষিতিপৃষ্ঠ এত্যক্ষুত্ক্ষামদেহাঃ পতিমভ্যৱোচন্ ॥ ৯ ॥
ৱযং ৰাজঞ্জাঠৰেণাভিতপ্তাযথাগ্নিনা কোটৰস্থেন ৱৃক্ষাঃ । ত্ৱামদ্য যাতাঃ শৰণং শৰণ্যংযঃ সাধিতো ৱৃত্তিকৰঃ পতিৰ্নঃ ॥ ১০ ॥
তন্নো ভৱানীহতু ৰাতৱেঽন্নংক্ষুধাৰ্দিতানাং নৰদেৱদেৱ । যাৱন্ন নঙ্ক্ষ্যামহ উজ্ঝিতোৰ্জাৱাৰ্তাপতিস্ত্ৱং কিল লোকপালঃ ॥ ১১ ॥
মৈত্ৰেয উৱাচ
পৃথুঃ প্ৰজানাং কৰুণং নিশম্য পৰিদেৱিতম্ । দীৰ্ঘং দধ্যৌ কুৰুশ্ৰেষ্ঠ নিমিত্তং সোঽন্ৱপদ্যত ॥ ১২ ॥
পৃথুঃ প্ৰজানাং কৰুণং নিশম্য পৰিদেৱিতম্ । দীৰ্ঘং দধ্যৌ কুৰুশ্ৰেষ্ঠ নিমিত্তং সোঽন্ৱপদ্যত ॥ ১২ ॥
ইতি ৱ্যৱসিতো বুদ্ধ্যা প্ৰগৃহীতশৰাসনঃ । সন্দধে ৱিশিখং ভূমেঃ ক্ৰুদ্ধস্ত্ৰিপুৰহা যথা ॥ ১৩ ॥
প্ৰৱেপমানা ধৰণী নিশাম্যোদাযুধং চ তম্ । গৌঃ সত্যপাদ্ৰৱদ্ভীতা মৃগীৱ মৃগযুদ্ৰুতা ॥ ১৪ ॥
তামন্ৱধাৱত্তদ্ৱৈন্যঃ কুপিতোঽত্যৰুণেক্ষণঃ । শৰং ধনুষি সন্ধায যত্ৰ যত্ৰ পলাযতে ॥ ১৫ ॥
সা দিশো ৱিদিশো দেৱী ৰোদসী চান্তৰং তযোঃ । ধাৱন্তী তত্ৰ তত্ৰৈনং দদৰ্শানূদ্যতাযুধম্ ॥ ১৬ ॥
লোকে নাৱিন্দত ত্ৰাণং ৱৈন্যান্মৃত্যোৰিৱ প্ৰজাঃ । ত্ৰস্তা তদা নিৱৱৃতে হৃদযেন ৱিদূযতা ॥ ১৭ ॥
উৱাচচ মহাভাগং ধৰ্মজ্ঞাপন্নৱত্সল । ত্ৰাহি মামপি ভূতানাং পালনেঽৱস্থিতো ভৱান্ ॥ ১৮ ॥
স ত্ৱং জিঘাংসসে কস্মাদ্দীনামকৃতকিল্বিষাম্ । অহনিষ্যত্কথং যোষাং ধৰ্মজ্ঞ ইতি যো মতঃ ॥ ১৯ ॥
প্ৰহৰন্তি ন ৱৈ স্ত্ৰীষু কৃতাগঃস্ৱপি জন্তৱঃ । কিমুত ত্ৱদ্ৱিধা ৰাজন্ কৰুণা দীনৱত্সলাঃ ॥ ২০ ॥
মাং ৱিপাট্যাজৰাং নাৱং যত্ৰ ৱিশ্ৱং প্ৰতিষ্ঠিতম্ । আত্মানং চ প্ৰজাশ্চেমাঃ কথমম্ভসি ধাস্যসি ॥ ২১ ॥
পৃথুৰুৱাচ
ৱসুধে ত্ৱাং ৱধিষ্যামি মচ্ছাসনপৰাঙ্মুখীম্ । ভাগং বৰ্হিষি যা ৱৃঙ্ক্তে ন তনোতি চ নো ৱসু ॥ ২২ ॥
ৱসুধে ত্ৱাং ৱধিষ্যামি মচ্ছাসনপৰাঙ্মুখীম্ । ভাগং বৰ্হিষি যা ৱৃঙ্ক্তে ন তনোতি চ নো ৱসু ॥ ২২ ॥
যৱসং জগ্ধ্যনুদিনং নৈৱ দোগ্ধ্যৌধসং পযঃ । তস্যামেৱং হি দুষ্টাযাং দণ্ডো নাত্ৰ ন শস্যতে ॥ ২৩ ॥
ত্ৱং খল্ৱোষধিবীজানি প্ৰাক্ সৃষ্টানি স্ৱযম্ভুৱা । ন মুঞ্চস্যাত্মৰুদ্ধানি মামৱজ্ঞায মন্দধীঃ ॥ ২৪ ॥
অমূষাং ক্ষুত্পৰীতানামাৰ্তানাং পৰিদেৱিতম্ । শমযিষ্যামি মদ্বাণৈৰ্ভিন্নাযাস্তৱ মেদসা ॥ ২৫ ॥
পুমান্ যোষিদুত ক্লীব আত্মসম্ভাৱনোঽধমঃ । ভূতেষু নিৰনুক্ৰোশো নৃপাণাং তদ্ৱধোঽৱধঃ ॥ ২৬ ॥
ত্ৱাং স্তব্ধাং দুৰ্মদাং নীত্ৱা মাযাগাং তিলশঃ শৰৈঃ ।
আত্মযোগবলেনেমা ধাৰযিষ্যাম্যহং প্ৰজাঃ ॥ ২৭ ॥
আত্মযোগবলেনেমা ধাৰযিষ্যাম্যহং প্ৰজাঃ ॥ ২৭ ॥
এৱং মন্যুমযীং মূৰ্তিং কৃতান্তমিৱ বিভ্ৰতম্ ।
প্ৰণতা প্ৰাঞ্জলিঃ প্ৰাহ মহী সঞ্জাতৱেপথুঃ ॥ ২৮ ॥
প্ৰণতা প্ৰাঞ্জলিঃ প্ৰাহ মহী সঞ্জাতৱেপথুঃ ॥ ২৮ ॥
ধৰোৱাচ
নমঃ পৰস্মৈ পুৰুষায মাযযা
ৱিন্যস্তনানাতনৱে গুণাত্মনে ।
নমঃ স্ৱৰূপানুভৱেন নিৰ্ধুত
দ্ৰৱ্যক্ৰিযাকাৰকৱিভ্ৰমোৰ্মযে ॥ ২৯ ॥
নমঃ পৰস্মৈ পুৰুষায মাযযা
ৱিন্যস্তনানাতনৱে গুণাত্মনে ।
নমঃ স্ৱৰূপানুভৱেন নিৰ্ধুত
দ্ৰৱ্যক্ৰিযাকাৰকৱিভ্ৰমোৰ্মযে ॥ ২৯ ॥
যেনাহমাত্মাযতনং ৱিনিৰ্মিতা
ধাত্ৰা যতোঽযং গুণসৰ্গসঙ্গ্ৰহঃ ।
স এৱ মাং হন্তুমুদাযুধঃ স্ৱৰা-
ডুপস্থিতোঽন্যং শৰণং কমাশ্ৰযে ॥ ৩০ ॥
ধাত্ৰা যতোঽযং গুণসৰ্গসঙ্গ্ৰহঃ ।
স এৱ মাং হন্তুমুদাযুধঃ স্ৱৰা-
ডুপস্থিতোঽন্যং শৰণং কমাশ্ৰযে ॥ ৩০ ॥
য এতদাদাৱসৃজচ্চৰাচৰং
স্ৱমাযযাত্মাশ্ৰযযাৱিতৰ্ক্যযা ।
তযৈৱ সোঽযং কিল গোপ্তুমুদ্যতঃ
কথং নু মাং ধৰ্মপৰো জিঘাংসতি ॥ ৩১ ॥
স্ৱমাযযাত্মাশ্ৰযযাৱিতৰ্ক্যযা ।
তযৈৱ সোঽযং কিল গোপ্তুমুদ্যতঃ
কথং নু মাং ধৰ্মপৰো জিঘাংসতি ॥ ৩১ ॥
নূনং বতেশস্য সমীহিতং জনৈ-
স্তন্মাযযা দুৰ্জযযাকৃতাত্মভিঃ ।
ন লক্ষ্যতে যস্ত্ৱকৰোদকাৰযদ্
যোঽনেক একঃ পৰতশ্চ ঈশ্ৱৰঃ ॥ ৩২ ॥
স্তন্মাযযা দুৰ্জযযাকৃতাত্মভিঃ ।
ন লক্ষ্যতে যস্ত্ৱকৰোদকাৰযদ্
যোঽনেক একঃ পৰতশ্চ ঈশ্ৱৰঃ ॥ ৩২ ॥
সৰ্গাদি যোঽস্যানুৰুণদ্ধি শক্তিভি-
ৰ্দ্ৰৱ্যক্ৰিযাকাৰকচেতনাত্মভিঃ ।
তস্মৈ সমুন্নদ্ধনিৰুদ্ধশক্তযে
নমঃ পৰস্মৈ পুৰুষায ৱেধসে ॥ ৩৩ ॥
ৰ্দ্ৰৱ্যক্ৰিযাকাৰকচেতনাত্মভিঃ ।
তস্মৈ সমুন্নদ্ধনিৰুদ্ধশক্তযে
নমঃ পৰস্মৈ পুৰুষায ৱেধসে ॥ ৩৩ ॥
স ৱৈ ভৱানাত্মৱিনিৰ্মিতং জগদ্
ভূতেন্দ্ৰিযান্তঃকৰণাত্মকং ৱিভো ।
সংস্থাপযিষ্যন্নজ মাং ৰসাতলা-
দভ্যুজ্জহাৰাম্ভস আদিসূকৰঃ ॥ ৩৪ ॥
ভূতেন্দ্ৰিযান্তঃকৰণাত্মকং ৱিভো ।
সংস্থাপযিষ্যন্নজ মাং ৰসাতলা-
দভ্যুজ্জহাৰাম্ভস আদিসূকৰঃ ॥ ৩৪ ॥
অপামুপস্থে মযি নাৱ্যৱস্থিতাঃ
প্ৰজা ভৱানদ্য ৰিৰক্ষিষুঃ কিল ।
স ৱীৰমূৰ্তিঃ সমভূদ্ধৰাধৰো
যো মাং পযস্যুগ্ৰশৰো জিঘাংসসি ॥ ৩৫ ॥
প্ৰজা ভৱানদ্য ৰিৰক্ষিষুঃ কিল ।
স ৱীৰমূৰ্তিঃ সমভূদ্ধৰাধৰো
যো মাং পযস্যুগ্ৰশৰো জিঘাংসসি ॥ ৩৫ ॥
নূনং জনৈৰীহিতমীশ্ৱৰাণা-
মস্মদ্ৱিধৈস্তদ্গুণসৰ্গমাযযা ।
ন জ্ঞাযতে মোহিতচিত্তৱৰ্ত্মভি-
স্তেভ্যো নমো ৱীৰযশস্কৰেভ্যঃ ॥ ৩৬ ॥
মস্মদ্ৱিধৈস্তদ্গুণসৰ্গমাযযা ।
ন জ্ঞাযতে মোহিতচিত্তৱৰ্ত্মভি-
স্তেভ্যো নমো ৱীৰযশস্কৰেভ্যঃ ॥ ৩৬ ॥