Lord Krishna

শ্ৰীমদ্ভগৱদ্গীতা মূলম্ - পঞ্চদশোঽধ্যাযঃ

(Bhagavad Gita Chapter 15 — Puruṣottama Yoga in Assamese)

Vyasa

Also known as atha pancadaso dhyayah

Krishna begins with the image of the aśvattha tree, its roots above and branches below, nourished by the qualities of nature and extending through the senses. This tree represents the endless cycle of worldly life, where desire and attachment keep beings bound. He instructs Arjuna to cut down this tree with the weapon of detachment, seeking the abode beyond it — the supreme realm from which there is no return. Those who are free from pride and delusion, who dwell in inner stillness, attain that eternal state. Krishna then distinguishes between the perishable being (the embodied soul), the imperishable Self, and the Supreme Person who transcends both.

Reading depth
Lyrics
ওঁ শ্ৰী পৰমাত্মনে নমঃ
অথ পঞ্চদশোঽধ্যাযঃ ।
পুৰুষোত্তমপ্ৰাপ্তিযোগঃ
শ্ৰীভগৱানুৱাচ
ঊৰ্ধ্ৱমূলমধঃশাখমশ্ৱত্থং প্ৰাহুৰৱ্যযম্ ।
ছন্দাংসি যস্য পৰ্ণানি যস্তং ৱেদ স ৱেদৱিত্ ॥ 1 ॥
অধশ্চোৰ্ধ্ৱং প্ৰসৃতাস্তস্য শাখা গুণপ্ৰৱৃদ্ধা ৱিষযপ্ৰৱালাঃ।
অধশ্চ মূলান্যনুসন্ততানি কৰ্মানুবন্ধীনি মনুষ্যলোকে ॥ 2 ॥
ন ৰূপমস্যেহ তথোপলভ্যতে নান্তো ন চাদিৰ্ন চ সম্প্ৰতিষ্ঠা।
অশ্ৱত্থমেনং সুৱিৰূঢমূলমসঙ্গশস্ত্ৰেণ দৃঢেন ছিত্ত্ৱা ॥ 3 ॥
ততঃ পদং তত্পৰিমাৰ্গিতৱ্যং যস্মিন্গতা ন নিৱৰ্তন্তি ভূযঃ।
তমেৱ চাদ্যং পুৰুষং প্ৰপদ্যে যতঃ প্ৰৱৃত্তিঃ প্ৰসৃতা পুৰাণী ॥ 4 ॥
নিৰ্মানমোহা জিতসঙ্গদোষা অধ্যাত্মনিত্যা ৱিনিৱৃত্তকামাঃ।
দ্ৱন্দ্ৱৈৰ্ৱিমুক্তাঃ সুখদুঃখসঞ্জ্ঞৈৰ্গচ্ছন্ত্যমূঢাঃ পদমৱ্যযং তত্ ॥ 5 ॥
ন তদ্ভাসযতে সূৰ্যো ন শশাঙ্কো ন পাৱকঃ ।
যদ্গত্ৱা ন নিৱৰ্তন্তে তদ্ধাম পৰমং মম ॥ 6 ॥
মমৈৱাংশো জীৱলোকে জীৱভূতঃ সনাতনঃ ।
মনঃষষ্ঠানীন্দ্ৰিযাণি প্ৰকৃতিস্থানি কৰ্ষতি ॥ 7 ॥
শৰীৰং যদৱাপ্নোতি যচ্চাপ্যুত্ক্ৰামতীশ্ৱৰঃ ।
গৃহীত্ৱৈতানি সংযাতি ৱাযুৰ্গন্ধানিৱাশযাত্ ॥ 8 ॥
শ্ৰোত্ৰং চক্ষুঃ স্পৰ্শনং চ ৰসনং ঘ্ৰাণমেৱ চ ।
অধিষ্ঠায মনশ্চাযং ৱিষযানুপসেৱতে ॥ 9 ॥
উত্ক্ৰামন্তং স্থিতং ৱাপি ভুঞ্জানং ৱা গুণান্ৱিতম্ ।
ৱিমূঢা নানুপশ্যন্তি পশ্যন্তি জ্ঞানচক্ষুষঃ ॥ 10 ॥
যতন্তো যোগিনশ্চৈনং পশ্যন্ত্যাত্মন্যৱস্থিতম্ ।
যতন্তোঽপ্যকৃতাত্মানো নৈনং পশ্যন্ত্যচেতসঃ ॥ 11 ॥
যদাদিত্যগতং তেজো জগদ্ভাসযতেঽখিলম্ ।
যচ্চন্দ্ৰমসি যচ্চাগ্নৌ তত্তেজো ৱিদ্ধি মামকম্ ॥ 12 ॥
গামাৱিশ্য চ ভূতানি ধাৰযাম্যহমোজসা ।
পুষ্ণামি চৌষধীঃ সৰ্ৱাঃ সোমো ভূত্ৱা ৰসাত্মকঃ ॥ 13 ॥
অহং ৱৈশ্ৱানৰো ভূত্ৱা প্ৰাণিনাং দেহমাশ্ৰিতঃ ।
প্ৰাণাপানসমাযুক্তঃ পচাম্যন্নং চতুৰ্ৱিধম্ ॥ 14 ॥
সৰ্ৱস্য চাহং হৃদি সন্নিৱিষ্টো মত্তঃ স্মৃতিৰ্জ্ঞানমপোহনং চ।
ৱেদৈশ্চ সৰ্ৱৈৰহমেৱ ৱেদ্যো ৱেদান্তকৃদ্ৱেদৱিদেৱ চাহম্ ॥ 15 ॥
দ্ৱাৱিমৌ পুৰুষৌ লোকে ক্ষৰশ্চাক্ষৰ এৱ চ ।
ক্ষৰঃ সৰ্ৱাণি ভূতানি কূটস্থোঽক্ষৰ উচ্যতে ॥ 16 ॥
উত্তমঃ পুৰুষস্ত্ৱন্যঃ পৰমাত্মেত্যুধাহৃতঃ ।
যো লোকত্ৰযমাৱিশ্য বিভৰ্ত্যৱ্যয ঈশ্ৱৰঃ ॥ 17 ॥
যস্মাত্ক্ষৰমতীতোঽহমক্ষৰাদপি চোত্তমঃ ।
অতোঽস্মি লোকে ৱেদে চ প্ৰথিতঃ পুৰুষোত্তমঃ ॥ 18 ॥
যো মামেৱমসম্মূঢো জানাতি পুৰুষোত্তমম্ ।
স সৰ্ৱৱিদ্ভজতি মাং সৰ্ৱভাৱেন ভাৰত ॥ 19 ॥
ইতি গুহ্যতমং শাস্ত্ৰমিদমুক্তং মযানঘ ।
এতদ্বুদ্ধ্ৱা বুদ্ধিমান্স্যাত্কৃতকৃত্যশ্চ ভাৰত ॥ 20 ॥
ওঁ তত্সদিতি শ্ৰীমদ্ভগৱদ্গীতাসূপনিষত্সু ব্ৰহ্মৱিদ্যাযাং যোগশাস্ত্ৰে
শ্ৰীকৃষ্ণাৰ্জুনসংৱাদে পুৰুষোত্তমযোগো নাম পঞ্চদশোঽধ্যাযঃ ॥15 ॥

Explore More