ஶ்ரீபகவாநுவாச
தாநம் தமஶ்ச யஜ்ஞஶ்ச ஸ்வாத்யாயஸ்தப ஆர்ஜவம் ॥ 1 ॥
- ஶ்ரீபகவாந் (śrībhagavān)the Blessed Lord (śrī:blessed | bhagavān:Lord)
- உவாச (uvāca)said
- அபயம் (abhayam)fearlessness
- ஸத்த்வஸம்ஶுத்திஃ (sattvasaṃśuddhiḥ)purity of heart (sattva:heart | saṃśuddhiḥ:purity)
- ஜ்ஞாநயோகவ்யவஸ்திதிஃ (jñānayogavyavasthitiḥ)steadfastness in the YOGA of Knowledge (jñāna:knowledge | yoga:YOGA | vyavasthitiḥ:steadfastness)
- தாநம் (dānam)alms-giving
- தமஃ (damaḥ)control of the senses
- ச (ca)and
- யஜ்ஞஃ (yajñaḥ)sacrifice
- ச (ca)and
- ஸ்வாத்யாயஃ (svādhyāyaḥ)study of the SHASTRAS
- தபஃ (tapaḥ)austerity
- ஆர்ஜவம் (ārjavam)straightforwardness
தயா பூதேஷ்வலோலுப்த்வம் மார்தவம் ஹ்ரீரசாபலம் ॥ 2 ॥
- அஹிம்ஸா (ahiṃsā)harmlessness
- ஸத்யம் (satyam)truth
- அக்ரோதஃ (akrodhaḥ)absence of anger
- த்யாகஃ (tyāgaḥ)renunciation
- ஶாந்திஃ (śāntiḥ)peacefulness
- அபைஶுநம் (apaiśunam)absence of crookedness
- தயா (dayā)compassion
- பூதேஷு (bhūteṣu)to beings
- அலோலுப்த்வம் (aloluptvaṃ)non-covetousness
- மார்தவம் (mārdavam)gentleness
- ஹ்ரீஃ (hrīḥ)modesty
- அசாபலம் (acāpalam)absence of fickleness
பவந்தி ஸம்பதம் தைவீமபிஜாதஸ்ய பாரத ॥ 3 ॥
- தேஜஃ (tejaḥ)vigour
- க்ஷமா (kṣamā)forgiveness
- த்ரு'திஃ (dhṛtiḥ)fortitude
- ஶௌசம் (śaucam)purity
- அத்ரோஹஃ (adrohaḥ)absence of hatred
- ந (na)absence
- அதிமாநிதா (atimānitā)absence of pride
- பவந்தி (bhavanti)are
- ஸம்பதம் (sampadam)estate
- தைவீம் (daivīm)divine
- அபிஜாதஸ்ய (abhijātasya)born for
- பாரத (bhārata)O Bharata
அஜ்ஞாநம் சாபிஜாதஸ்ய பார்த ஸம்பதமாஸுரீம் ॥ 4 ॥
- தம்பஃ (dambhaḥ)hypocrisy
- தர்பஃ (darpaḥ)arrogance
- அபிமாநஃ (abhimānaḥ)self-conceit
- ச (ca)and
- க்ரோதஃ (krodhaḥ)anger
- பாருஷ்யம் (pāruṣyam)harshness
- ஏவ (eva)also
- ச (ca)and
- அஜ்ஞாநம் (ajñānam)ignorance
- ச (ca)and
- அபிஜாதஸ்ய (abhijātasya)of one born
- பார்த (pārtha)O Partha
- ஸம்பதம் (sampadam)estate
- ஆஸுரீம் (āsurīm)demoniac
மா ஶுசஃ ஸம்பதம் தைவீமபிஜாதோ'ஸி பாண்டவ ॥ 5 ॥
- தைவீ (daivī)divine
- ஸம்பத் (sampat)wealth
- விமோக்ஷாய (vimokṣāya)for liberation
- நிபந்தாய (nibandhāya)for bondage
- ஆஸுரீ (āsurī)demonic
- மதா (matā)considered
- மா (mā)do not
- ஶுசஃ (śucaḥ)grieve
- ஸம்பதம் (sampadam)wealth
- தைவீம் (daivīm)divine
- அபிஜாதஃ (abhijātaḥ)born
- அஸி (asi)you are
- பாண்டவ (pāṇḍava)O Pandava
தைவோ விஸ்தரஶஃ ப்ரோக்த ஆஸுரம் பார்த மே ஶ்ரு'ணு ॥ 6 ॥
- த்வௌ (dvau)two
- பூதஸர்கௌ (bhūtasargau)creations of beings (bhūta:beings | sargau:creations)
- லோகே (loke)in the world
- அஸ்மிந் (asmin)in this
- தைவ (daiva)divine
- ஆஸுர (āsura)demoniacal
- ஏவ (eva)indeed
- ச (ca)and
- தைவஃ (daivaḥ)divine
- விஸ்தரஶஃ (vistaraśaḥ)in detail
- ப்ரோக்த (prokta)described
- ஆஸுரம் (āsuram)demoniacal
- பார்த (pārtha)O Partha
- மே (me)my
- ஶ்ரு'ணு (śṛṇu)hear
ந ஶௌசம் நாபி சாசாரோ ந ஸத்யம் தேஷு வித்யதே ॥ 7 ॥
- ப்ரவ்ரு'த்திம் (pravṛttiṃ)action
- ச (ca)and
- நிவ்ரு'த்திம் (nivṛttiṃ)inaction
- ச (ca)and
- ஜநாஃ (janāḥ)people
- ந (na)not
- விதுஃ (viduḥ)know
- அஸுராஃ (asurāḥ)demoniac
- ந (na)not
- ஶௌசம் (śaucaṃ)purity
- ந (na)not
- அபி (api)also
- ச (ca)and
- ஆசாரஃ (ācāraḥ)conduct
- ந (na)not
- ஸத்யம் (satyaṃ)truth
- தேஷு (teṣu)in them
- வித்யதே (vidyate)exists
அபரஸ்பரஸம்பூதம் கிமந்யத்காமஹைதுகம் ॥ 8 ॥
- அஸத்யம் (asatyam)without truth
- அப்ரதிஷ்டம் (apratiṣṭham)without basis
- தே (te)they
- ஜகத் (jagat)universe
- ஆஹுஃ (āhuḥ)say
- அநிஶ்வரம் (anīśvaram)without a God
- அபரஸ்பரஸம்பூதம் (aparasparasambhūtam)not brought about by mutual cause (a:not | paraspara:mutual | sambhūtam:brought about)
- கிம் (kim)what
- அந்யத் (anyat)else
- காமஹைதுகம் (kāmahaitukam)with lust for its cause (kāma:lust | hetukam:cause)
ப்ரபவந்த்யுக்ரகர்மாணஃ க்ஷயாய ஜகதோ'ஹிதாஃ ॥ 9 ॥
- ஏதாம் (etām)this
- த்ரு'ஷ்டிம் (dṛṣṭim)view
- அவஷ்டப்ய (avaṣṭabhya)holding
- நஷ்டாத்மாநஃ (naṣṭātmānaḥ)ruined souls (naṣṭa:ruined | ātmānaḥ:souls)
- அல்பபுத்தயஃ (alpabuddhayaḥ)small intellect (alpa:small | buddhayaḥ:intellect)
- ப்ரபவந்தி (prabhavanti)come forth
- உக்ரகர்மாணஃ (ugrakarmāṇaḥ)fierce deeds (ugra:fierce | karmāṇaḥ:deeds)
- க்ஷயாய (kṣayāya)for destruction
- ஜகதஃ (jagataḥ)of the world
- அஹிதாஃ (ahitāḥ)enemies
மோஹாத்க்ரு'ஹீத்வாஸத்க்ராஹாந்ப்ரவர்தந்தே'ஶுசிவ்ரதாஃ ॥ 10 ॥
- காமம் (kāmam)desire
- ஆஶ்ரித்ய (āśritya)resorting to
- துஷ்பூரம் (duṣpūram)insatiable
- தம்ப (dambha)hypocrisy
- மாந (māna)pride
- மத (mada)arrogance
- அந்விதாஃ (anvitāḥ)endowed with
- மோஹாத் (mohāt)through delusion
- க்ரு'ஹீத்வா (gṛhītvā)holding
- அஸத் (asat)evil
- க்ராஹாந் (grāhān)ideas
- ப்ரவர்தந்தே (pravartante)they work
- அஶுசி (aśuci)impure
- வ்ரதாஃ (vratāḥ)resolves
காமோபபோகபரமா ஏதாவதிதி நிஶ்சிதாஃ ॥ 11 ॥
- சிந்தாம் (cintām)cares
- அபரிமேயாம் (aparimeyām)immeasurable
- ச (ca)and
- ப்ரலயாந்தாம் (pralayāntām)ending with death (pralaya:dissolution, death | antām:ending)
- உபாஶ்ரிதாஃ (upāśritāḥ)given themselves over
- காமோபபோகபரமாஃ (kāmopabhogaparamāḥ)regarding lust as highest aim (kāma:lust | upabhoga:gratification | paramāḥ:highest aim)
- ஏதாவத் (etāvat)that is all
- இதி (iti)thus
- நிஶ்சிதாஃ (niścitāḥ)feeling sure
ஈஹந்தே காமபோகார்தமந்யாயேநார்தஸஞ்சயாந் ॥ 12 ॥
- ஆஶாபாஶஶதைஃ (āśāpāśaśataiḥ)by hundreds of ties of hope (āśā:hope | pāśa:ties | śataiḥ:by hundreds)
- பத்தாஃ (baddhāḥ)bound
- காமக்ரோதபராயணாஃ (kāmakrodhaparāyaṇāḥ)devoted to lust and anger (kāma:lust | krodha:anger | parāyaṇāḥ:devoted to)
- ஈஹந்தே (īhante)they strive
- காமபோகார்தம் (kāmabhogārtham)for sensual enjoyments (kāma:sensual | bhoga:enjoyments | artham:for)
- அந்யாயேந (anyāyena)by unlawful means
- அர்தஸஞ்சயாந் (arthasañcayān)hoards of wealth (artha:wealth | sañcayān:hoards)
இதமஸ்தீதமபி மே பவிஷ்யதி புநர்தநம் ॥ 13 ॥
- இதம் (idam)this
- அத்ய (adya)today
- மயா (mayā)by me
- லப்தம் (labdham)gained
- இமம் (imam)this
- ப்ராப்ஸ்யே (prāpsye)I shall obtain
- மநோரதம் (manoratham)desire
- இதம் (idam)this
- அஸ்தி (asti)is
- இதம் (idam)this
- அபி (api)also
- மே (me)mine
- பவிஷ்யதி (bhaviṣyati)shall be
- புநஃ (punaḥ)again
- தநம் (dhanam)wealth
ஈஶ்வரோ'ஹமஹம் போகீ ஸித்தோ'ஹம் பலவாந்ஸுகீ ॥ 14 ॥
- அஸௌ (asau)that
- மயா (mayā)by me
- ஹதஃ (hataḥ)slain
- ஶத்ருஃ (śatruḥ)enemy
- ஹநிஷ்யே (haniṣye)shall destroy
- ச (ca)and
- அபராந் (aparān)others
- அபி (api)also
- ஈஶ்வரஃ (īśvaraḥ)Lord
- அஹம் (aham)I am
- அஹம் (aham)I am
- போகீ (bhogī)enjoyer
- ஸித்தஃ (siddhaḥ)perfect
- அஹம் (aham)I am
- பலவாந் (balavān)powerful
- ஸுகீ (sukhī)happy
யக்ஷ்யே தாஸ்யாமி மோதிஷ்ய இத்யஜ்ஞாநவிமோஹிதாஃ ॥ 15 ॥
- ஆட்யஃ (āḍhyaḥ)rich
- அபிஜநவாந் (abhijanavān)well-born
- அஸ்மி (asmi)I am
- கஃ (kaḥ)who
- அந்யஃ (anyaḥ)else
- அஸ்தி (asti)is
- ஸத்ரு'ஶஃ (sadṛśaḥ)equal
- மயா (mayā)to me
- யக்ஷ்யே (yakṣye)I will give (alms)
- தாஸ்யாமி (dāsyāmi)I will give
- மோதிஷ்ய (modiṣya)I will rejoice
- இதி (iti)thus
- அஜ்ஞாநவிமோஹிதாஃ (ajñānavimohitāḥ)deluded by ignorance (ajñāna:ignorance | vimohitāḥ:deluded)
ப்ரஸக்தாஃ காமபோகேஷு பதந்தி நரகே'ஶுசௌ ॥ 16 ॥
- அநேகசித்தவிப்ராந்தா (anekacittavibhrāntā)bewildered by many fancies (aneka:many | citta:mind | vibhrāntā:bewildered)
- மோஹஜாலஸமாவ்ரு'தாஃ (mohajālasamāvṛtāḥ)entangled in delusion's snare (moha:delusion | jāla:snare | samāvṛtāḥ:entangled)
- ப்ரஸக்தாஃ (prasaktāḥ)addicted
- காமபோகேஷு (kāmabhogeṣu)in lustful gratifications (kāma:lust | bhogeṣu:in gratifications)
- பதந்தி (patanti)they fall
- நரகே (narake)into hell
- அஶுசௌ (aśucau)foul
யஜந்தே நாமயஜ்ஞைஸ்தே தம்பேநாவிதிபூர்வகம் ॥ 17 ॥
- ஆத்மஸம்பாவிதாஃ (ātmasambhāvitāḥ)self-conceited (ātma:self | sambhāvitāḥ:conceited)
- ஸ்தப்தாஃ (stabdhāḥ)stubborn
- தநமாநமதாந்விதாஃ (dhanamānamadānvitāḥ)filled with pride and wealth (dhana:wealth | māna:pride | mada:intoxication | anvitāḥ:filled with)
- யஜந்தே (yajante)they perform sacrifices
- நாமயஜ்ஞைஃ (nāmayajñaiḥ)sacrifices in name only (nāma:name | yajñaiḥ:with sacrifices)
- தே (te)they
- தம்பேந (dambhena)out of ostentation
- அவிதிபூர்வகம் (avidhipūrvakam)contrary to scriptural ordinance (avidhi:contrary to ordinance | pūrvakam:preceded by)
மாமாத்மபரதேஹேஷு ப்ரத்விஷந்தோ'ப்யஸூயகாஃ ॥ 18 ॥
- அஹங்காரம் (ahaṅkāraṃ)egoism
- பலம் (balaṃ)power
- தர்பம் (darpaṃ)haughtiness
- காமம் (kāmaṃ)lust
- க்ரோதம் (krodhaṃ)anger
- ச (ca)and
- ஸம்ஶ்ரிதாஃ (saṃśritāḥ)given to
- மாம் (mām)Me
- ஆத்மபரதேஹேஷு (ātmaparadeheṣu)in own and others' bodies (ātma:own | para:others' | deheṣu:in bodies)
- ப்ரத்விஷந்தஃ (pradviṣantaḥ)hating
- அப்யஸூயகாஃ (abhyasūyakāḥ)malicious people
க்ஷிபாம்யஜஸ்ரமஶுபாநாஸுரீஷ்வேவ யோநிஷு ॥ 19 ॥
- தாந் (tān)them
- அஹம் (aham)I
- த்விஷதஃ (dviṣataḥ)haters
- க்ரூராந் (krūrān)cruel
- ஸம்ஸாரேஷு (saṃsāreṣu)in the worlds
- நராதமாந் (narādhamān)worst among men (nara:men | adhamān:worst)
- க்ஷிபாமி (kṣipāmi)I hurl
- அஜஸ்ரம் (ajasram)forever
- அஶுபாந் (aśubhān)evil-doers
- ஆஸுரீஷு (āsurīṣu)in the demonic
- ஏவ (eva)only
- யோநிṣu (yoniṣu)wombs
மாமப்ராப்யைவ கௌந்தேய ததோ யாந்த்யதமாம் கதிம் ॥ 20 ॥
- ஆஸுரீம் (āsurīm)demonic
- யோநிம் (yonim)womb
- ஆபந்நாஃ (āpannāḥ)having attained
- மூடாஃ (mūḍhāḥ)deluded
- ஜந்மநி (janmani)in birth
- ஜந்மநி (janmani)in birth
- மாம் (mām)Me
- அப்ராப்ய (aprāpya)not attaining
- ஏவ (eva)indeed
- கௌந்தேய (kaunteya)O son of Kunti
- ததஃ (tataḥ)then
- யாந்தி (yānti)go
- அதமாம் (adhamām)lower
- கதிம் (gatim)state
காமஃ க்ரோதஸ்ததா லோபஸ்தஸ்மாதேதத்த்ரயம் த்யஜேத் ॥ 21 ॥
- த்ரிவிதம் (trividhaṃ)threefold
- நரகஸ்ய (narakasya)of hell
- இதம் (idaṃ)this
- த்வாரம் (dvāraṃ)gate
- நாஶநம் (nāśanam)destructive
- ஆத்மநஃ (ātmanaḥ)of the Self
- காமஃ (kāmaḥ)lust
- க்ரோதஃ (krodhaḥ)anger
- ததா (tathā)and
- லோபஃ (lobhaḥ)greed
- தஸ்மாத் (tasmāt)therefore
- ஏதத் (etat)these
- த்ரயம் (trayam)three
- த்யஜேத் (tyajet)should abandon
ஆசரத்யாத்மநஃ ஶ்ரேயஸ்ததோ யாதி பராம் கதிம் ॥ 22 ॥
- ஏதைஃ (etaiḥ)by these
- விமுக்தஃ (vimuktaḥ)liberated
- கௌந்தேய (kaunteya)O son of Kunti
- தமோத்வாரைஃ (tamodvāraiḥ)gates to darkness (tamaḥ:darkness | dvāraiḥ:by gates)
- த்ரிபிஃ (tribhiḥ)by three
- நரஃ (naraḥ)man
- ஆசரதி (ācarati)practises
- ஆத்மநஃ (ātmanaḥ)for himself
- ஶ்ரேயஃ (śreyaḥ)what is good
- ததஃ (tataḥ)thus
- யாதி (yāti)goes
- பராம் (parām)supreme
- கதிம் (gatim)goal
ந ஸ ஸித்திமவாப்நோதி ந ஸுகம் ந பராம் கதிம் ॥ 23 ॥
- யஃ (yaḥ)he who
- ஶாஸ்த்ரவிதிமுத்ஸ்ரு'ஜ்ய (śāstravidhimutsṛjya)casting aside scripture ordinance (śāstra:scripture | vidhim:ordinance | utsṛjya:casting aside)
- வர்ததே (vartate)acts
- காமகாரதஃ (kāmakārataḥ)under impulse of desire (kāma:desire | kārataḥ:under impulse)
- ந (na)not
- ஸ (sa)he
- ஸித்திம் (siddhim)perfection
- அவாப்நோதி (avāpnoti)attains
- ந (na)not
- ஸுகம் (sukham)happiness
- ந (na)not
- பராம் (parām)supreme
- கதிம் (gatim)goal
ஜ்ஞாத்வா ஶாஸ்த்ரவிதாநோக்தம் கர்ம கர்துமிஹார்ஹஸி ॥ 24 ॥
- தஸ்மாத் (tasmāt)therefore
- ஶாஸ்த்ரம் (śāstraṃ)scripture
- ப்ரமாணம் (pramāṇaṃ)authority
- தே (te)your
- கார்யாகார்யவ்யவஸ்திதௌ (kāryākāryavyavasthitau)in determining right and wrong (kārya:right action | akārya:wrong action | vyavasthitau:in determining)
- ஜ்ஞாத்வா (jñātvā)having known
- ஶாஸ்த்ரவிதாநோக்தம் (śāstravidhānoktaṃ)as said in scriptures (śāstra:scripture | vidhāna:commandments | uktam:said)
- கர்ம (karma)action
- கர்தும் (kartum)to do
- இஹ (iha)here
- அர்ஹஸி (arhasi)you should
- ௐ (oṃ)Om
- தத்ஸத் (tatsat)that is truth (tat:that | sat:truth)
- இதி (iti)thus
- ஶ்ரீமத்பகவத்கீதாஸூபநிஷத்ஸு (śrīmadbhagavadgītāsūpaniṣatsu)in the glorious Bhagavad Gita Upanishads (śrīmat:glorious | bhagavadgītā:Bhagavad Gita | upaniṣatsu:in the Upanishads)
- ப்ரஹ்மவித்யாயாம் (brahmavidyāyāṃ)in the knowledge of Brahman (brahma:Brahman | vidyāyām:in the knowledge)
- யோகஶாஸ்த்ரே (yogaśāstre)in the science of yoga (yoga:yoga | śāstre:in the science)
- ஶ்ரீக்ரு'ஷ்ணார்ஜுநஸம்வாதே (śrīkṛṣṇārjunasaṃvāde)in the dialogue of Krishna and Arjuna (śrī:glorious | kṛṣṇa:Krishna | arjuna:Arjuna | saṃvāde:in the dialogue)
- தைவாஸுரஸம்பத்விபாகயோகஃ (daivāsurasampadvibhāgayogaḥ)Yoga of division between divine and demonic (daiva:divine | asura:demonic | sampad:wealth | vibhāga:division | yogaḥ:yoga)
- நாம (nāma)named
- ஷோடஶஃ (ṣoḍaśaḥ)sixteenth
- அத்யாயஃ (adhyāyaḥ)chapter
ஶ்ரீக்ரு'ஷ்ணார்ஜுநஸம்வாதே தைவாஸுரஸம்பத்விபாகயோகோ நாம ஷோடஶோ'த்யாயஃ ॥16 ॥
