ശക്തിഹസ്തം വിരൂപാക്ഷം ശിഖിവാഹം ഷഡാനനമ് ।
ദാരുണം രിപുരോഗഘ്നം ഭാവയേ കുക്കുടധ്വജമ് ॥
ദാരുണം രിപുരോഗഘ്നം ഭാവയേ കുക്കുടധ്വജമ് ॥
- ശക്തി-ഹസ്തമ് (śakti-hastam)with the Śakti spear in hand
- വിരൂപ-അക്ഷമ് (virūpa-akṣam)of uneven eyes
- ശിഖി-വാഹമ് (śikhi-vāham)whose mount is the peacock
- ഷഡ്-ആനനമ് (ṣaḍ-ānanam)six-faced
- ദാരുണമ് (dāruṇam)terrible
- രിപു-രോഗ-ഘ്നമ് (ripu-roga-ghnam)slayer of foes and of disease
- ഭാവയേ (bhāvaye)I contemplate
- കുക്കുട-ധ്വജമ് (kukkuṭa-dhvajam)whose banner bears the cock
ഇതി ധ്യാനമ്
സ്കന്ദോ ഗുഹഃ ഷണ്മുഖശ്ച ഫാലനേത്രസുതഃ പ്രഭുഃ ।
പിങ്ഗലഃ കൃത്തികാസൂനുഃ ശിഖിവാഹോ ദ്വിഷഡ്ഭുജഃ ॥ 1 ॥
സ്കന്ദോ ഗുഹഃ ഷണ്മുഖശ്ച ഫാലനേത്രസുതഃ പ്രഭുഃ ।
പിങ്ഗലഃ കൃത്തികാസൂനുഃ ശിഖിവാഹോ ദ്വിഷഡ്ഭുജഃ ॥ 1 ॥
- ഇതി ധ്യാനമ് (iti dhyānam)thus the meditation
- സ്കന്ദഃ (skandaḥ)Skanda
- ഗുഹഃ (guhaḥ)Guha, the hidden one
- ഷണ്-മുഖഃ (ṣaṇ-mukhaḥ)the six-faced
- ച (ca)and
- ഫാല-നേത്ര-സുതഃ (phāla-netra-sutaḥ)son of him whose eye is upon his brow
- പ്രഭുഃ (prabhuḥ)the Lord
- പിങ്ഗലഃ (piṅgalaḥ)the tawny
- കൃത്തികാ-സൂനുഃ (kṛttikā-sūnuḥ)son of the Kṛttikās
- ശിഖി-വാഹഃ (śikhi-vāhaḥ)peacock-borne
- ദ്വി-ഷഡ്-ഭുജഃ (dvi-ṣaḍ-bhujaḥ)twelve-armed
ദ്വിഷണ്ണേത്ര-ശ്ശക്തിധരഃ പിശിതാശ പ്രഭഞ്ജനഃ ।
താരകാസുരസംഹാരീ രക്ഷോബലവിമര്ദനഃ ॥ 2 ॥
താരകാസുരസംഹാരീ രക്ഷോബലവിമര്ദനഃ ॥ 2 ॥
- ദ്വി-ഷണ്-നേത്രഃ (dvi-ṣaṇ-netraḥ)twelve-eyed
- ശക്തി-ധരഃ (śakti-dharaḥ)bearer of the Śakti
- പിശിത-ആശ-പ്രഭഞ്ജനഃ (piśita-āśa-prabhañjanaḥ)shatterer of the eaters of flesh
- താരക-അസുര-സംഹാരീ (tāraka-asura-saṃhārī)destroyer of the asura Tāraka
- രക്ഷഃ-ബല-വിമര്ദനഃ (rakṣaḥ-bala-vimardanaḥ)crusher of the might of the rākṣasas
മത്തഃ പ്രമത്ത ഉന്മത്തഃ സുരസൈന്യസുരക്ഷകഃ ।
ദേവസേനാപതിഃ പ്രാജ്ഞഃ കൃപാലു ര്ഭക്തവത്സലഃ ॥ 3 ॥
ദേവസേനാപതിഃ പ്രാജ്ഞഃ കൃപാലു ര്ഭക്തവത്സലഃ ॥ 3 ॥
- മത്തഃ (mattaḥ)rapt
- പ്രമത്തഃ (pramattaḥ)rapt beyond measure
- ഉന്മത്തഃ (unmattaḥ)carried quite away
- സുര-സൈന്യ-സുരക്ഷകഃ (sura-sainya-surakṣakaḥ)guardian of the army of the gods
- ദേവ-സേനാ-പതിഃ (deva-senā-patiḥ)commander of the divine host
- പ്രാജ്ഞഃ (prājñaḥ)wise
- കൃപാലുഃ (kṛpāluḥ)compassionate
- ഭക്ത-വത്സലഃ (bhakta-vatsalaḥ)tender toward the devout
ഉമാസുത-ശ്ശക്തിധരഃ കുമാരഃ ക്രൌഞ്ചധാരണഃ ।
സേനാനീ-രഗ്നിജന്മാ ച വിശാഖഃ ശങ്കരാത്മജഃ ॥ 4 ॥
സേനാനീ-രഗ്നിജന്മാ ച വിശാഖഃ ശങ്കരാത്മജഃ ॥ 4 ॥
- ഉമാ-സുതഃ (umā-sutaḥ)son of Umā
- ശക്തി-ധരഃ (śakti-dharaḥ)bearer of the Śakti
- കുമാരഃ (kumāraḥ)the ever-young
- ക്രൌഞ്ച-ധാരണഃ (krauñca-dhāraṇaḥ)who bore his way through the Krauñca mountain
- സേനാനീഃ (senānīḥ)leader of armies
- അഗ്നി-ജന്മാ (agni-janmā)born of Agni
- ച (ca)and
- വിശാഖഃ (viśākhaḥ)Viśākha, the many-branched
- ശങ്കര-ആത്മജഃ (śaṅkara-ātmajaḥ)son of Śaṅkara
ശിവസ്വാമീ ഗണസ്വാമീ സര്വസ്വാമീ സനാതനഃ ।
അനന്തമൂര്തി രക്ഷോഭ്യഃ പാര്വതീപ്രിയനന്ദനഃ ॥ 5 ॥
അനന്തമൂര്തി രക്ഷോഭ്യഃ പാര്വതീപ്രിയനന്ദനഃ ॥ 5 ॥
- ശിവ-സ്വാമീ (śiva-svāmī)master even of Śiva
- ഗണ-സ്വാമീ (gaṇa-svāmī)master of the Gaṇas
- സര്വ-സ്വാമീ (sarva-svāmī)master of all
- സനാതനഃ (sanātanaḥ)the eternal
- അനന്ത-മൂര്തിഃ (ananta-mūrtiḥ)of endless forms
- അക്ഷോഭ്യഃ (akṣobhyaḥ)not to be shaken
- പാര്വതീ-പ്രിയ-നന്ദനഃ (pārvatī-priya-nandanaḥ)the beloved son of Pārvatī
ഗങ്ഗാസുത-ശ്ശരോദ്ഭൂത ആഹൂതഃ പാവകാത്മജഃ ।
ജൃമ്ഭഃ പ്രജൃമ്ഭ ഉജ്ജൃമ്ഭഃ കമലാസനസംസ്തുതഃ ॥ 6 ॥
ജൃമ്ഭഃ പ്രജൃമ്ഭ ഉജ്ജൃമ്ഭഃ കമലാസനസംസ്തുതഃ ॥ 6 ॥
- ഗങ്ഗാ-സുതഃ (gaṅgā-sutaḥ)son of Gaṅgā
- ശര-ഉദ്ഭൂതഃ (śara-udbhūtaḥ)risen among the reeds
- ആഹൂതഃ (āhūtaḥ)the invoked
- പാവക-ആത്മജഃ (pāvaka-ātmajaḥ)son of the purifying fire
- ജൃമ്ഭഃ (jṛmbhaḥ)the unfolding
- പ്രജൃമ്ഭഃ (prajṛmbhaḥ)the further unfolding
- ഉജ്ജൃമ്ഭഃ (ujjṛmbhaḥ)the upward unfolding
- കമല-ആസന-സംസ്തുതഃ (kamala-āsana-saṃstutaḥ)well praised by the lotus-seated Brahmā
ഏകവര്ണോ ദ്വിവര്ണശ്ച ത്രിവര്ണഃ സുമനോഹരഃ ।
ചതുര്വര്ണഃ പഞ്ചവര്ണഃ പ്രജാപതി-രഹസ്പതിഃ ॥ 7 ॥
ചതുര്വര്ണഃ പഞ്ചവര്ണഃ പ്രജാപതി-രഹസ്പതിഃ ॥ 7 ॥
- ഏക-വര്ണഃ (eka-varṇaḥ)of one hue
- ദ്വി-വര്ണഃ (dvi-varṇaḥ)of two
- ച (ca)and
- ത്രി-വര്ണഃ (tri-varṇaḥ)of three
- സുമനോഹരഃ (sumanoharaḥ)winning to the mind
- ചതുര്-വര്ണഃ (catur-varṇaḥ)of four
- പഞ്ച-വര്ണഃ (pañca-varṇaḥ)of five
- പ്രജാ-പതിഃ (prajā-patiḥ)lord of creatures
- അഹഃ-പതിഃ (ahaḥ-patiḥ)lord of the day
അഗ്നിഗര്ഭ-ശ്ശമീഗര്ഭോ വിശ്വരേതാ-സ്സുരാരിഹാ ।
ഹരിദ്വര്ണ-ശ്ശുഭകരോ പടുശ്ച വടുവേഷഭൃത് ॥ 8 ॥
ഹരിദ്വര്ണ-ശ്ശുഭകരോ പടുശ്ച വടുവേഷഭൃത് ॥ 8 ॥
- അഗ്നി-ഗര്ഭഃ (agni-garbhaḥ)whose womb is fire
- ശമീ-ഗര്ഭഃ (śamī-garbhaḥ)borne within the śamī tree
- വിശ്വ-രേതാഃ (viśva-retāḥ)the seed of all
- സുര-അരി-ഹാ (sura-ari-hā)slayer of the foes of the gods
- ഹരിദ്-വര്ണഃ (harid-varṇaḥ)green of hue
- ശുഭ-കരഃ (śubha-karaḥ)maker of good
- പടുഃ (paṭuḥ)deft
- ച (ca)and
- വടു-വേഷ-ഭൃത് (vaṭu-veṣa-bhṛt)wearing the guise of a young brahmin student
പൂഷാ ഗഭസ്തി-ര്ഗഹന ശ്ചന്ദ്രവര്ണഃ കലാധരഃ ।
മായാധരോ മഹാമായീ കൈവല്യ-ശ്ശങ്കരാത്മജഃ ॥ 9 ॥
മായാധരോ മഹാമായീ കൈവല്യ-ശ്ശങ്കരാത്മജഃ ॥ 9 ॥
- പൂഷാ (pūṣā)the nourisher
- ഗഭസ്തിഃ (gabhastiḥ)the ray of light
- ഗഹനഃ (gahanaḥ)the unfathomable
- ചന്ദ്ര-വര്ണഃ (candra-varṇaḥ)moon-hued
- കലാ-ധരഃ (kalā-dharaḥ)bearer of the digits
- മായാ-ധരഃ (māyā-dharaḥ)wielder of māyā
- മഹാ-മായീ (mahā-māyī)the great weaver of māyā
- കൈവല്യഃ (kaivalyaḥ)aloneness itself
- ശങ്കര-ആത്മജഃ (śaṅkara-ātmajaḥ)son of Śaṅkara
വിശ്വയോനി-രമേയാത്മാ തേജോനിധി-രനാമയഃ ।
പരമേഷ്ഠീ പരമ്ബ്രഹ്മ വേദഗര്ഭോ വിരാട്സുതഃ ॥ 10 ॥
പരമേഷ്ഠീ പരമ്ബ്രഹ്മ വേദഗര്ഭോ വിരാട്സുതഃ ॥ 10 ॥
- വിശ്വ-യോനിഃ (viśva-yoniḥ)womb of all
- അമേയ-ആത്മാ (ameya-ātmā)of immeasurable self
- തേജോ-നിധിഃ (tejo-nidhiḥ)treasury of radiance
- അനാമയഃ (anāmayaḥ)free of all ill
- പരമേഷ്ഠീ (parameṣṭhī)established in the highest place
- പര-ബ്രഹ്മ (para-brahma)the supreme Brahman
- വേദ-ഗര്ഭഃ (veda-garbhaḥ)whose womb is the Veda
- വിരാട്-സുതഃ (virāṭ-sutaḥ)son of the cosmic Form
പുലിന്ദകന്യാഭര്താ ച മഹാസാരസ്വതാവൃതഃ ।
അശ്രിതോഖിലദാതാ ച ചോരഘ്നോ രോഗനാശനഃ ॥ 11 ॥
അശ്രിതോഖിലദാതാ ച ചോരഘ്നോ രോഗനാശനഃ ॥ 11 ॥
- പുലിന്ദ-കന്യാ-ഭര്താ (pulinda-kanyā-bhartā)husband of the Pulinda maiden Vaḷḷī
- ച (ca)and
- മഹാ-സാരസ്വത-ആവൃതഃ (mahā-sārasvata-āvṛtaḥ)encircled by the great masters of speech
- ആശ്രിത-അഖില-ദാതാ (āśrita-akhila-dātā)who gives all to those who take refuge
- ച (ca)and
- ചോര-ഘ്നഃ (cora-ghnaḥ)slayer of thieves
- രോഗ-നാശനഃ (roga-nāśanaḥ)destroyer of disease
അനന്തമൂര്തി-രാനന്ദ-ശ്ശിഖണ്ഡീകൃതകേതനഃ ।
ഡമ്ഭഃ പരമഡമ്ഭശ്ച മഹാഡമ്ഭോ വൃഷാകപിഃ ॥ 12 ॥
ഡമ്ഭഃ പരമഡമ്ഭശ്ച മഹാഡമ്ഭോ വൃഷാകപിഃ ॥ 12 ॥
- അനന്ത-മൂര്തിഃ (ananta-mūrtiḥ)of endless forms
- ആനന്ദഃ (ānandaḥ)bliss itself
- ശിഖണ്ഡീ-കൃത-കേതനഃ (śikhaṇḍī-kṛta-ketanaḥ)whose banner is fashioned of the peacock
- ഡമ്ഭഃ (ḍambhaḥ)majesty
- പരമ-ഡമ്ഭഃ (parama-ḍambhaḥ)supreme majesty
- ച (ca)and
- മഹാ-ഡമ്ഭഃ (mahā-ḍambhaḥ)great majesty
- വൃഷാകപിഃ (vṛṣākapiḥ)Vṛṣākapi
കാരണോപാത്തദേഹശ്ച കാരണാതീതവിഗ്രഹഃ ।
അനീശ്വരോഽമൃതഃ പ്രാണഃ പ്രാണായാമപരായണഃ ॥ 13 ॥
അനീശ്വരോഽമൃതഃ പ്രാണഃ പ്രാണായാമപരായണഃ ॥ 13 ॥
- കാരണ-ഉപാത്ത-ദേഹഃ (kāraṇa-upātta-dehaḥ)who took on a body for a cause
- ച (ca)and
- കാരണ-അതീത-വിഗ്രഹഃ (kāraṇa-atīta-vigrahaḥ)whose true form lies beyond all cause
- അനീശ്വരഃ (anīśvaraḥ)who has no lord above him
- അമൃതഃ (amṛtaḥ)deathless
- പ്രാണഃ (prāṇaḥ)the life-breath
- പ്രാണായാമ-പരായണഃ (prāṇāyāma-parāyaṇaḥ)given over to the restraint of the breath
വിരുദ്ധഹന്താ വീരഘ്നോ രക്തശ്യാമഗലോഽപി ച ।
സുബ്രഹ്മണ്യോ ഗുഹഃ പ്രീതോ ബ്രഹ്മണ്യോ ബ്രാഹ്മണപ്രിയഃ ॥ 14 ॥
സുബ്രഹ്മണ്യോ ഗുഹഃ പ്രീതോ ബ്രഹ്മണ്യോ ബ്രാഹ്മണപ്രിയഃ ॥ 14 ॥
- സുബ്രഹ്മണ്യോ (Subrahmaṇya)the highest Brahmin-essence
- ഗുഹഃ (Guha)the secret inner one
- പ്രീതോ (Prīta)the joyful and beloved
- ബ്രഹ്മണ്യോ (Brahmaṇya)guardian of sacred knowledge
- ബ്രാഹ്മണപ്രിയഃ (Brāhmaṇapriya)dear to all seekers of wisdom
വംശവൃദ്ധികരോ വേദോ വേദ്യോഽക്ഷയഫലപ്രദഃ ॥ 15 ॥
- വംശ-വൃദ്ധി-കരഃ (vaṃśa-vṛddhi-karaḥ)increaser of the line
- വേദഃ (vedaḥ)the Veda itself
- വേദ്യഃ (vedyaḥ)that which is to be known
- അക്ഷയ-ഫല-പ്രദഃ (akṣaya-phala-pradaḥ)giver of imperishable fruit
ഇതി ശ്രീ സുബ്രഹ്മണ്യാഷ്ടോത്തര ശതനാമസ്തോത്രം സമ്പൂര്ണമ് ।