తైత్తిరీయోపనిషద్ – ఆనన్దవల్లీ శాన్తిమన్త్రః

ఇతి ప్రథమో-ఽనువాకః ॥ అన్నాద్వై ప్రజాః ప్రజాయన్తే । యాః కాశ్చ పృథివీగ్ శ్రితాః । అథో అన్నేనైవ జీవన్తి । అథైనదపి యన్త్యన్తతః । అన్నగ్ం హి భూతానా-ఞ్జ్యేష్ఠమ్ । తస్మాథ్సర్వౌషధముచ్యతే । సర్వం-వైఁ తే-ఽన్నమాప్నువన్తి । యే-ఽన్న-మ్బ్రహ్మోపాసతే । అన్నగ్ం హి భూతానా-ఞ్జ్యేష్ఠమ్ । తస్మాథ్సర్వౌషధముచ్యతే । అన్నాద్భూతాని జాయన్తే । జాతాన్యన్నేన వర్ధన్తే । అద్యతే-ఽత్తి చ భూతాని । తస్మాదన్న-న్తదుచ్యత ఇతి । తస్మాద్వా ఏతస్మాదన్నరసమయాత్ । అన్యో-ఽన్తర ఆత్మా ప్రాణమయః । తేనైష పూర్ణః । స వా ఏష పురుషవిధ ఏవ । తస్య పురుషవిధతామ్ । అన్వయ-మ్పురుషవిధః । తస్య ప్రాణ ఏవ శిరః । వ్యానో దక్షిణః పక్షః । అపాన ఉత్తరః పక్షః । ఆకాశ ఆత్మా । పృథివీ పుచ్ఛ-మ్ప్రతిష్ఠా । తదప్యేష శ్లోకో భవతి ॥ 1 ॥ ఇతి ద్వితీయో-ఽనువాకః ॥ ప్రాణ-న్దేవా అనుప్రాణన్తి । మనుష్యాః పశవశ్చ యే । ప్రాణో హి భూతానామాయుః । తస్మాథ్సర్వాయుషముచ్యతే । సర్వమేవ త ఆయుర్యన్తి । యే ప్రాణ-మ్బ్రహ్మోపాసతే । ప్రాణో హి భూతానామాయుః । తస్మాథ్సర్వాయుషముచ్యత ఇతి । తస్యైష ఏవ శారీర ఆత్మా । యః పూర్వస్య । తస్మాద్వా ఏతస్మాత్ప్రాణమయాత్ । అన్యో-ఽన్తర ఆత్మా మనోమయః । తేనైష పూర్ణః । స వా ఏష పురుషవిధ ఏవ । తస్య పురుషవిధతామ్ । అన్వయ-మ్పురుషవిధః । తస్య యజురేవ శిరః । ఋగ్దక్షిణః పక్షః । సామోత్తరః పక్షః । ఆదేశ ఆత్మా । అథర్వాఙ్గిరసః పుచ్ఛ-మ్ప్రతిష్ఠా । తదప్యేష శ్లోకో భవతి ॥ 1 ॥ ఇతి తృతీయో-ఽనువాకః ॥ యతో వాచో నివర్తన్తే । అప్రాప్య మనసా సహ । ఆనన్ద-మ్బ్రహ్మణో విద్వాన్ । న బిభేతి కదాచనేతి । తస్యైష ఏవ శారీర ఆత్మా । యః పూర్వస్య । తస్మాద్వా ఏతస్మాన్మనోమయాత్ । అన్యో-ఽన్తర ఆత్మా విజ్ఞానమయః । తేనైష పూర్ణః । స వా ఏష పురుషవిధ ఏవ । తస్య పురుషవిధతామ్ । అన్వయ-మ్పురుషవిధః । తస్య శ్రద్ధైవ శిరః । ఋత-న్దక్షిణః పక్షః । సత్యముత్తరః పక్షః । యోగ ఆత్మా । మహః పుచ్ఛ-మ్ప్రతిష్ఠా । తదప్యేష శ్లోకో భవతి ॥ 1 ॥ ఇతి చతుర్థో-ఽనువాకః ॥ విజ్ఞానం-యఁజ్ఞ-న్తనుతే । కర్మాణి తనుతే-ఽపి చ । విజ్ఞాన-న్దేవాస్సర్వే । బ్రహ్మ జ్యేష్ఠముపాసతే । విజ్ఞాన-మ్బ్రహ్మ చేద్వేద । తస్మాచ్చేన్న ప్రమాద్యతి । శరీరే పాప్మనో హిత్వా । సర్వాన్కామాన్థ్సమశ్నుత ఇతి । తస్యైష ఏవ శారీర ఆత్మా । యః పూర్వస్య । తస్మాద్వా ఏతస్మాద్విజ్ఞానమయాత్ । అన్యో-ఽన్తర ఆత్మా-ఽఽనన్దమయః । తేనైష పూర్ణః । స వా ఏష పురుషవిధ ఏవ । తస్య పురుషవిధతామ్ । అన్వయ-మ్పురుషవిధః । తస్య ప్రియమేవ శిరః । మోదో దక్షిణః పక్షః । ప్రమోద ఉత్తరః పక్షః । ఆనన్ద ఆత్మా । బ్రహ్మ పుచ్ఛ-మ్ప్రతిష్ఠా । తదప్యేష శ్లోకో భవతి ॥ 1 ॥ ఇతి పఞ్చమో-ఽనువాకః ॥ అసన్నేవ స భవతి । అసద్బ్రహ్మేతి వేద చేత్ । అస్తి బ్రహ్మేతి చేద్వేద । సన్తమేన-న్తతో విదురితి । తస్యైష ఏవ శారీర ఆత్మా । యః పూర్వస్య । అథాతో-ఽనుప్రశ్నాః । ఉతావిద్వానముం-లోఁక-మ్ప్రేత్య । కశ్చన గచ్ఛతీ(3) । ఆహో విద్వానముం-లోఁక-మ్ప్రేత్య । కశ్చిథ్సమశ్నుతా(3) ఉ । సో-ఽకామయత । బహుస్యా-మ్ప్రజాయేయేతి । స తపో-ఽతప్యత । స తపస్తప్త్వా । ఇదగ్ం సర్వమసృజత । యదిద-ఙ్కిఞ్చ । తథ్సృష్ట్వా । తదేవానుప్రావిశత్ । తదను ప్రవిశ్య । సచ్చ త్యచ్చాభవత్ । నిరుక్త-ఞ్చానిరుక్త-ఞ్చ । నిలయన-ఞ్చానిలయన-ఞ్చ । విజ్ఞాన-ఞ్చావిజ్ఞాన-ఞ్చ । సత్య-ఞ్చానృత-ఞ్చ సత్యమభవత్ । యదిద-ఙ్కిఞ్చ । తత్సత్యమిత్యాచక్షతే । తదప్యేష శ్లోకో భవతి ॥ 1 ॥ ఇతి షష్ఠో-ఽనువాకః ॥ అసద్వా ఇదమగ్ర ఆసీత్ । తతో వై సదజాయత । తదాత్మానగ్గ్ స్వయమకురుత । తస్మాత్తథ్సుకృతముచ్యత ఇతి । యద్వై తథ్సుకృతమ్ । రసో వై సః । రసగ్గ్ హ్యేవాయం-లఁబ్ధ్వా-ఽఽనన్దీ భవతి । కో హ్యేవాన్యాత్కః ప్రాణ్యాత్ । యదేష ఆకాశ ఆనన్దో న స్యాత్ । ఏష హ్యేవా-ఽఽనన్దయాతి । యదా హ్యేవైష ఏతస్మిన్నదృశ్యే-ఽనాత్మ్యే-ఽనిరుక్తే-ఽనిలయనే-ఽభయం ప్రతిష్ఠాం-విఁన్దతే । అథ సో-ఽభయ-ఙ్గతో భవతి । యదా హ్యేవైష ఏతస్మిన్నుదరమన్తర-ఙ్కురుతే । అథ తస్య భయ-మ్భవతి । తత్త్వేవ భయం-విఁదుషో-ఽమన్వానస్య । తదప్యేష శ్లోకో భవతి ॥ 1 ॥ ఇతి సప్తమో-ఽనువాకః ॥ భీషా-ఽస్మాద్వాతః పవతే । భీషోదేతి సూర్యః । భీషా-ఽస్మాదగ్నిశ్చేన్ద్రశ్చ । మృత్యుర్ధావతి పఞ్చమ ఇతి । సైషా-ఽఽనన్దస్య మీమాగ్ంసా భవతి । యువా స్యాథ్సాధుయువా-ఽధ్యాయకః । ఆశిష్ఠో దృఢిష్ఠో బలిష్ఠః । తస్యేయ-మ్పృథివీ సర్వా విత్తస్య పూర్ణా స్యాత్ । స ఏకో మానుష ఆనన్దః । తే యే శత-మ్మానుషా ఆనన్దాః ॥ 1 ॥ స ఏకో మనుష్యగన్ధర్వాణామానన్దః । శ్రోత్రియస్య చాకామహతస్య । తే యే శత-మ్మనుష్యగన్ధర్వాణామానన్దాః । స ఏకో దేవగన్ధర్వాణామానన్దః । శ్రోత్రియస్య చాకామహతస్య । తే యే శత-న్దేవగన్ధర్వాణామానన్దాః । స ఏకః పితృణా-ఞ్చిరలోకలోకానామానన్దః । శ్రోత్రియస్య చాకామహతస్య । తే యే శత-మ్పితృణా-ఞ్చిరలోకలోకానామానన్దాః । స ఏక ఆజానజానా-న్దేవానామానన్దః ॥ 2 ॥ శ్రోత్రియస్య చాకామహతస్య । తే యే శతమాజానజానా-న్దేవానామానన్దాః । స ఏకః కర్మదేవానా-న్దేవానామానన్దః । యే కర్మణా దేవానపియన్తి । శ్రోత్రియస్య చాకామహతస్య । తే యే శత-ఙ్కర్మదేవానా-న్దేవానామానన్దాః । స ఏకో దేవానామానన్దః । శ్రోత్రియస్య చాకామహతస్య । తే యే శత-న్దేవానామానన్దాః । స ఏక ఇన్ద్రస్యా-ఽఽనన్దః ॥ 3 ॥ శ్రోత్రియస్య చాకామహతస్య । తే యే శతమిన్ద్రస్యా-ఽఽనన్దాః । స ఏకో బృహస్పతేరానన్దః । శ్రోత్రియస్య చాకామహతస్య । తే యే శత-మ్బృహస్పతేరానన్దాః । స ఏకః ప్రజాపతేరానన్దః । శ్రోత్రియస్య చాకామహతస్య । తే యే శత-మ్ప్రజాపతేరానన్దాః । స ఏకో బ్రహ్మణ ఆనన్దః । శ్రోత్రియస్య చాకామహతస్య ॥ 4 ॥ స యశ్చాయ-మ్పురుషే । యశ్చాసావాదిత్యే । స ఏకః । స య ఏవంవిఁత్ । అస్మాల్లోకాత్ప్రేత్య । ఏతమన్నమయమాత్మానముపసఙ్క్రామతి । ఏత-మ్ప్రాణమయమాత్మానముపసఙ్క్రామతి । ఏత-మ్మనోమయమాత్మానముపసఙ్క్రామతి । ఏతం-విఁజ్ఞానమయమాత్మానముపసఙ్క్రామతి । ఏతమానన్దమయమాత్మానముపసఙ్క్రామతి । తదప్యేష శ్లోకో భవతి ॥ 5 ॥ ఇత్యష్టమో-ఽనువాకః ॥ యతో వాచో నివర్తన్తే । అప్రాప్య మనసా సహ । ఆనన్ద-మ్బ్రహ్మణో విద్వాన్ । న బిభేతి కుతశ్చనేతి । ఏతగ్ం హ వావ న తపతి । కిమహగ్ం సాధు నాకరవమ్ । కిమహ-మ్పాపమకరవమితి । స య ఏవం-విఁద్వానేతే ఆత్మానగ్గ్ స్పృణుతే । ఉభే హ్యేవైష ఏతే ఆత్మానగ్గ్ స్పృణుతే । య ఏవం-వేఁద । ఇత్యుపనిషత్ ॥ 1 ॥ ఇతి నవమో-ఽనువాకః ॥ ఓం సహ నావవతు । సహ నౌ భునక్తు । సహ వీర్య-ఙ్కరవావహై । తేజస్వినావధీతమస్తు మా విద్విషావహై । ఓం శాన్తి-శ్శాన్తి-శ్శాన్తిః ॥ ॥ హరిః ఓమ్ ॥ ॥ శ్రీ కృష్ణార్పణమస్తు ॥