తైత్తిరీయ ఉపనిషద్ - ఆనన్దవల్లీ

ఇతి ప్రథమో-ఽనువాకః ॥ అన్నా॒ద్వై ప్ర॒జాః ప్ర॒జాయ॑న్తే । యాః కాశ్చ॑ పృథి॒వీగ్ శ్రి॒తాః । అథో॒ అన్నే॑నై॒వ జీ॑వన్తి । అథై॑న॒దపి॑ యన్త్యన్త॒తః । అన్న॒గ్ం॒ హి భూ॒తానా॒-ఞ్జ్యేష్ఠమ్᳚ । తస్మా᳚థ్సర్వౌష॒ధము॑చ్యతే । సర్వం॒-వైఁ తే-ఽన్న॑మాప్నువన్తి । యే-ఽన్న॒-మ్బ్రహ్మో॒పాస॑తే । అన్న॒గ్ం॒ హి భూ॒తానా॒-ఞ్జ్యేష్ఠమ్᳚ । తస్మా᳚థ్సర్వౌష॒ధము॑చ్యతే । అన్నా᳚ద్భూ॒తాని॒ జాయ॑న్తే । జాతా॒న్యన్నే॑న వర్ధన్తే । అద్యతే-ఽత్తి చ॑ భూతా॒ని । తస్మాదన్న-న్తదుచ్య॑త ఇ॒తి । తస్మాద్వా ఏతస్మాదన్న॑రస॒మయాత్ । అన్యో-ఽన్తర ఆత్మా᳚ ప్రాణ॒మయః । తేనై॑ష పూ॒ర్ణః । స వా ఏష పురుషవి॑ధ ఏ॒వ । తస్య పురు॑షవి॒ధతామ్ । అన్వయ॑-మ్పురుష॒విధః । తస్య ప్రాణ॑ ఏవ॒ శిరః । వ్యానో దక్షి॑ణః ప॒క్షః । అపాన ఉత్త॑రః ప॒క్షః । ఆకా॑శ ఆ॒త్మా । పృథివీ పుచ్ఛ॑-మ్ప్రతి॒ష్ఠా । తదప్యేష శ్లో॑కో భ॒వతి ॥ 1 ॥ ఇతి ద్వితీయో-ఽనువాకః ॥ ప్రా॒ణ-న్దే॒వా అను॒ప్రాణ॑న్తి । మ॒ను॒ష్యాః᳚ ప॒శవ॑శ్చ॒ యే । ప్రా॒ణో హి భూ॒తానా॒మాయుః॑ । తస్మా᳚థ్సర్వాయు॒షము॑చ్యతే । సర్వ॑మే॒వ త॒ ఆయు॑ర్యన్తి । యే ప్రా॒ణ-మ్బ్రహ్మో॒పాస॑తే । ప్రాణో హి భూతా॑నామా॒యుః । తస్మాథ్సర్వాయుషముచ్య॑త ఇ॒తి । తస్యైష ఏవ శారీ॑ర ఆ॒త్మా । యః॑ పూర్వ॒స్య । తస్మాద్వా ఏతస్మా᳚త్ప్రాణ॒మయాత్ । అన్యో-ఽన్తర ఆత్మా॑ మనో॒మయః । తేనై॑ష పూ॒ర్ణః । స వా ఏష పురుషవి॑ధ ఏ॒వ । తస్య పురు॑షవి॒ధతామ్ । అన్వయ॑-మ్పురుష॒విధః । తస్య యజు॑రేవ॒ శిరః । ఋగ్దక్షి॑ణః ప॒క్షః । సామోత్త॑రః ప॒క్షః । ఆదే॑శ ఆ॒త్మా । అథర్వాఙ్గిరసః పుచ్ఛ॑-మ్ప్రతి॒ష్ఠా । తదప్యేష శ్లో॑కో భ॒వతి ॥ 1 ॥ ఇతి తృతీయో-ఽనువాకః ॥ యతో॒ వాచో॒ నివ॑ర్తన్తే । అప్రా᳚ప్య॒ మన॑సా స॒హ । ఆనన్ద-మ్బ్రహ్మ॑ణో వి॒ద్వాన్ । న బిభేతి కదా॑చనే॒తి । తస్యైష ఏవ శారీ॑ర ఆ॒త్మా । యః॑ పూర్వ॒స్య । తస్మాద్వా ఏతస్మా᳚న్మనో॒మయాత్ । అన్యో-ఽన్తర ఆత్మా వి॑జ్ఞాన॒మయః । తేనై॑ష పూ॒ర్ణః । స వా ఏష పురుషవి॑ధ ఏ॒వ । తస్య పురు॑షవి॒ధతామ్ । అన్వయ॑-మ్పురుష॒విధః । తస్య శ్ర॑ద్ధైవ॒ శిరః । ఋత-న్దక్షి॑ణః ప॒క్షః । సత్యముత్త॑రః ప॒క్షః । యో॑గ ఆ॒త్మా । మహః పుచ్ఛ॑-మ్ప్రతి॒ష్ఠా । తదప్యేష శ్లో॑కో భ॒వతి ॥ 1 ॥ ఇతి చతుర్థో-ఽనువాకః ॥ వి॒జ్ఞానం॑-యఁ॒జ్ఞ-న్త॑నుతే । కర్మా॑ణి తను॒తే-ఽపి॑ చ । వి॒జ్ఞాన॑-న్దే॒వాస్సర్వే᳚ । బ్రహ్మ॒ జ్యేష్ఠ॒ముపా॑సతే । వి॒జ్ఞాన॒-మ్బ్రహ్మ॒ చేద్వేద॑ । తస్మా॒చ్చేన్న ప్ర॒మాద్య॑తి । శ॒రీరే॑ పాప్మ॑నో హి॒త్వా । సర్వాన్కామాన్​థ్సమశ్ను॑త ఇ॒తి । తస్యైష ఏవ శారీ॑ర ఆ॒త్మా । యః॑ పూర్వ॒స్య । తస్మాద్వా ఏతస్మాద్వి॑జ్ఞాన॒మయాత్ । అన్యో-ఽన్తర ఆత్మా॑-ఽఽనన్ద॒మయః । తేనై॑ష పూ॒ర్ణః । స వా ఏష పురుషవి॑ధ ఏ॒వ । తస్య పురు॑షవి॒ధతామ్ । అన్వయ॑-మ్పురుష॒విధః । తస్య ప్రియ॑మేవ॒ శిరః । మోదో దక్షి॑ణః ప॒క్షః । ప్రమోద ఉత్త॑రః ప॒క్షః । ఆన॑న్ద ఆ॒త్మా । బ్రహ్మ పుచ్ఛ॑-మ్ప్రతి॒ష్ఠా । తదప్యేష శ్లో॑కో భ॒వతి ॥ 1 ॥ ఇతి పఞ్చమో-ఽనువాకః ॥ అస॑న్నే॒వ స॑ భవతి । అస॒ద్బ్రహ్మేతి॒ వేద॒ చేత్ । అస్తి బ్రహ్మేతి॑ చేద్వే॒ద । సన్తమేన-న్తతో వి॑దురి॒తి । తస్యైష ఏవ శారీ॑ర ఆ॒త్మా । యః॑ పూర్వ॒స్య । అథాతో॑-ఽనుప్ర॒శ్నాః । ఉ॒తావి॒ద్వాన॒ముం-లోఁ॒క-మ్ప్రేత్య॑ । కశ్చ॒న గ॑చ్ఛ॒తీ(3) । ఆహో॑ వి॒ద్వాన॒ముం-లోఁ॒క-మ్ప్రేత్య॑ । కశ్చి॒థ్సమ॑శ్ను॒తా(3) ఉ॒ । సో॑-ఽకామయత । బ॒హుస్యా॒-మ్ప్రజా॑యే॒యేతి॑ । స తపో॑-ఽతప్యత । స తప॑స్త॒ప్త్వా । ఇ॒దగ్ం సర్వ॑మసృజత । యది॒ద-ఙ్కిఞ్చ॑ । తథ్సృ॒ష్ట్వా । తదే॒వాను॒ప్రావి॑శత్ । తద॑ను ప్ర॒విశ్య॑ । సచ్చ॒ త్యచ్చా॑భవత్ । ని॒రుక్త॒-ఞ్చాని॑రుక్త-ఞ్చ । ని॒లయ॑న॒-ఞ్చాని॑లయన-ఞ్చ । వి॒జ్ఞాన॒-ఞ్చావి॑జ్ఞాన-ఞ్చ । సత్య-ఞ్చానృత-ఞ్చ స॑త్యమ॒భవత్ । యది॑ద-ఙ్కి॒ఞ్చ । తత్సత్యమి॑త్యాచ॒క్షతే । తదప్యేష శ్లో॑కో భ॒వతి ॥ 1 ॥ ఇతి షష్ఠో-ఽనువాకః ॥ అస॒ద్వా ఇ॒దమగ్ర॑ ఆసీత్ । తతో॒ వై సద॑జాయత । తదాత్మానగ్గ్ స్వయ॑మకు॒రుత । తస్మాత్తథ్సుకృతముచ్య॑త ఇ॒తి । యద్వై॑ తథ్సు॒కృతమ్ । ర॑సో వై॒ సః । రసగ్గ్ హ్యేవాయం-లఁబ్ధ్వా-ఽఽన॑న్దీ భ॒వతి । కో హ్యేవాన్యా᳚త్కః ప్రా॒ణ్యాత్ । యదేష ఆకాశ ఆన॑న్దో న॒ స్యాత్ । ఏష హ్యేవా-ఽఽన॑న్దయా॒తి । య॒దా హ్యే॑వైష॒ ఏతస్మిన్నదృశ్యే-ఽనాత్మ్యే-ఽనిరుక్తే-ఽనిలయనే-ఽభయం ప్రతి॑ష్ఠాం-విఁ॒న్దతే । అథ సో-ఽభయ-ఙ్గ॑తో భ॒వతి । య॒దా హ్యే॑వైష॒ ఏతస్మిన్నుదరమన్త॑ర-ఙ్కు॒రుతే । అథ తస్య భ॑య-మ్భ॒వతి । తత్త్వేవ భయం-విఁదుషో-ఽమ॑న్వాన॒స్య । తదప్యేష శ్లో॑కో భ॒వతి ॥ 1 ॥ ఇతి సప్తమో-ఽనువాకః ॥ భీ॒షా-ఽస్మా॒ద్వాతః॑ పవతే । భీ॒షోదే॑తి॒ సూర్యః॑ । భీషా-ఽస్మాదగ్ని॑శ్చేన్ద్ర॒శ్చ । మృత్యుర్ధావతి పఞ్చ॑మ ఇ॒తి । సైషా-ఽఽనన్దస్య మీమాగ్ం॑సా భ॒వతి । యువా స్యాథ్సాధుయు॑వా-ఽధ్యా॒యకః । ఆశిష్ఠో దృఢిష్ఠో॑ బలి॒ష్ఠః । తస్యేయ-మ్పృథివీ సర్వా విత్తస్య॑ పూర్ణా॒ స్యాత్ । స ఏకో మానుష॑ ఆన॒న్దః । తే యే శత-మ్మానుషా॑ ఆన॒న్దాః ॥ 1 ॥ స ఏకో మనుష్యగన్ధర్వాణా॑మాన॒న్దః । శ్రోత్రియస్య చాకామ॑హత॒స్య । తే యే శత-మ్మనుష్యగన్ధర్వాణా॑మాన॒న్దాః । స ఏకో దేవగన్ధర్వాణా॑మాన॒న్దః । శ్రోత్రియస్య చాకామ॑హత॒స్య । తే యే శత-న్దేవగన్ధర్వాణా॑మాన॒న్దాః । స ఏకః పితృణా-ఞ్చిరలోకలోకానా॑మాన॒న్దః । శ్రోత్రియస్య చాకామ॑హత॒స్య । తే యే శత-మ్పితృణా-ఞ్చిరలోకలోకానా॑మాన॒న్దాః । స ఏక ఆజానజానా-న్దేవానా॑మాన॒న్దః ॥ 2 ॥ శ్రోత్రియస్య చాకామ॑హత॒స్య । తే యే శతమాజానజానా-న్దేవానా॑మాన॒న్దాః । స ఏకః కర్మదేవానా-న్దేవానా॑మాన॒న్దః । యే కర్మణా దేవాన॑పియ॒న్తి । శ్రోత్రియస్య చాకామ॑హత॒స్య । తే యే శత-ఙ్కర్మదేవానా-న్దేవానా॑మాన॒న్దాః । స ఏకో దేవానా॑మాన॒న్దః । శ్రోత్రియస్య చాకామ॑హత॒స్య । తే యే శత-న్దేవానా॑మాన॒న్దాః । స ఏక ఇన్ద్ర॑స్యా-ఽఽన॒న్దః ॥ 3 ॥ శ్రోత్రియస్య చాకామ॑హత॒స్య । తే యే శతమిన్ద్ర॑స్యా-ఽఽన॒న్దాః । స ఏకో బృహస్పతే॑రాన॒న్దః । శ్రోత్రియస్య చాకామ॑హత॒స్య । తే యే శత-మ్బృహస్పతే॑రాన॒న్దాః । స ఏకః ప్రజాపతే॑రాన॒న్దః । శ్రోత్రియస్య చాకామ॑హత॒స్య । తే యే శత-మ్ప్రజాపతే॑రాన॒న్దాః । స ఏకో బ్రహ్మణ॑ ఆన॒న్దః । శ్రోత్రియస్య చాకామ॑హత॒స్య ॥ 4 ॥ స యశ్చా॑య-మ్పు॒రుషే । యశ్చాసా॑వాది॒త్యే । స ఏకః॑ । స య॑ ఏవం॒​విఁత్ । అస్మాల్లో॑కాత్ప్రే॒త్య । ఏతమన్నమయమాత్మానముప॑సఙ్క్రా॒మతి । ఏత-మ్ప్రాణమయమాత్మానముప॑సఙ్క్రా॒మతి । ఏత-మ్మనోమయమాత్మానముప॑సఙ్క్రా॒మతి । ఏతం-విఁజ్ఞానమయమాత్మానముప॑సఙ్క్రా॒మతి । ఏతమానన్దమయమాత్మానముప॑సఙ్క్రా॒మతి । తదప్యేష శ్లో॑కో భ॒వతి ॥ 5 ॥ ఇత్యష్టమో-ఽనువాకః ॥ యతో॒ వాచో॒ నివ॑ర్తన్తే । అప్రా᳚ప్య॒ మన॑సా స॒హ । ఆనన్ద-మ్బ్రహ్మ॑ణో వి॒ద్వాన్ । న బిభేతి కుత॑శ్చనే॒తి । ఏతగ్ం హ వావ॑ న త॒పతి । కిమహగ్ం సాధు॑ నాక॒రవమ్ । కిమహ-మ్పాపమకర॑వమి॒తి । స య ఏవం-విఁద్వానేతే ఆత్మా॑నగ్గ్ స్పృ॒ణుతే । ఉ॒భే హ్యే॑వైష॒ ఏతే ఆత్మా॑నగ్గ్ స్పృ॒ణుతే । య ఏ॒వం-వేఁద॑ । ఇత్యు॑ప॒నిష॑త్ ॥ 1 ॥ ఇతి నవమో-ఽనువాకః ॥ ఓం స॒హ నా॑వవతు । స॒హ నౌ॑ భునక్తు । స॒హ వీ॒ర్య॑-ఙ్కరవావహై । తే॒జ॒స్వినా॒వధీ॑తమస్తు॒ మా వి॑ద్విషా॒వహై᳚ । ఓం శాన్తి॒-శ్శాన్తి॒-శ్శాన్తిః॑ ॥ ॥ హరిః॑ ఓమ్ ॥ ॥ శ్రీ కృష్ణార్పణమస్తు ॥