উদক শান্তি (পুণ্যাহ ৱাচনং)

1 কলশ প্ৰতিষ্ঠাপন প্ৰযোগ মন্ত্ৰাঃ
ব্ৰহ্মজজ্ঞান-ম্প্ৰথম-ম্পুৰস্তা-দ্ৱিসীমত-স্সুৰুচো ৱেন আৱঃ ।
স বুধ্নিযা উপমা অস্য ৱিষ্ঠা-স্সতশ্চ যোনি-মসতশ্চ ৱিৱঃ ।
নাকে সুপৰ্ণ মুপয-ত্পতন্তগ্ং হৃদা ৱেনন্তো অভ্যচক্ষ-তত্ৱা ।
হিৰণ্যপক্ষং-ৱঁৰুণস্য দূতং-যঁমস্য যোনৌ শকুন-ম্ভুৰণ্যুম্ ।
আপ্যাযস্ৱ সমেতু তে ৱিশ্ৱতঃ সোম ৱৃষ্ণিযম্ । ভৱা ৱাজস্য সঙ্গথে ।
যো ৰুদ্ৰো অগ্নৌ যো অফ্সু য ওষধীষু যো ৰুদ্ৰো ৱিশ্ৱা
ভুৱনা-ঽঽৱিৱেশ তস্মৈ ৰুদ্ৰায নমো অস্তু । 1 (অপ উপস্পৃশ্য)
ইদং-ৱিঁষ্ণু ৰ্ৱিচক্ৰমে ত্ৰেধা নিদধে পদম্ । সমূঢমস্য পাগ্ং সুৰে ।
ইন্দ্ৰং-ৱিঁশ্ৱা অৱীৱৃধন্-থ্সমুদ্ৰৱ্যচস-ঙ্গিৰঃ ।
ৰথীতমগ্ং ৰথীনাং-ৱাঁজানাগ্ং সত্পতি-ম্পতিম্ ।
আপো ৱা ইদংগ্ং সৰ্ৱং-ৱিঁশ্ৱা ভূতান্যাপঃ প্ৰাণা ৱা আপঃ পশৱ আপো-ঽন্নমাপো-ঽমৃতমাপ-স্সম্ৰাডাপো ৱিৰাডাপ-স্স্ৱৰাডাপ-শ্ছন্দাগ্শ্যাপো জ্যোতীগ্ষ্যাপো যজূগ্ষ্যাপ-স্সত্যমাপ-স্সৰ্ৱা দেৱতা আপো ভূৰ্ভুৱস্সুৱৰাপ ওম্ । 2
অপঃ প্ৰণযতি । শ্ৰদ্ধা ৱা আপঃ । শ্ৰদ্ধামেৱাৰভ্য প্ৰণীয প্ৰচৰতি ।
অপঃ প্ৰণযতি ।
যজ্ঞো ৱা আপঃ । যজ্ঞমেৱাৰভ্য প্ৰণীয প্ৰচৰতি । অপঃ প্ৰণযতি ।
ৱজ্ৰো ৱা আপঃ । ৱজ্ৰমেৱ ভ্ৰাতৃৱ্যেভ্যঃ প্ৰহৃত্য প্ৰণীয প্ৰচৰতি ।
অপঃ প্ৰণযতি ।
আপো ৱৈ ৰক্ষোঘ্নীঃ । ৰক্ষসামপহত্যৈ । অপঃ প্ৰণযতি ।
আপো ৱৈ দেৱানা-ম্প্ৰিয-ন্ধাম । দেৱানামেৱ প্ৰিয-ন্ধাম প্ৰণীয প্ৰচৰতি । অপঃ প্ৰণযতি ।
আপো ৱৈ সৰ্ৱা দেৱতাঃ । দেৱতা এৱাৰভ্য প্ৰণীয প্ৰচৰতি ।
অপঃ প্ৰণযতি ।
আপো ৱৈ শান্তাঃ । শান্তাভিৰেৱাস্য শুচগ্ং শমযতি । দেৱো ৱঃ
সৱিতো-ত্পুনাত্ৱ-চ্ছিদ্ৰেণ পৱিত্ৰেণ ৱসোস্সূৰ্যস্য ৰশ্মিভিঃ ॥ 3
2 ৱেদাৰম্ভে সৰ্ৱসাধাৰণ্যেন জপ্যাঃ মন্ত্ৰাঃ
ও-ম্ভূঃ তথ্সৱিতু-ৰ্ৱৰেণ্যম্ । ও-ম্ভুৱঃ ভৰ্গো দেৱস্য ধীমহি । ওগ্ং সুৱঃ ধিযো যোনঃ প্ৰচোদযাত্ ।
ও-ম্ভূঃ তথ্সৱিতু-ৰ্ৱৰেণ্যম্ । ভৰ্গো দেৱস্য ধীমহি । ও-ম্ভুৱঃ ধিযো যোনঃ প্ৰচোদযাত্ ।
ওগ্ং সুৱঃ তথ্সৱিতু-ৰ্ৱৰেণ্যং ভৰ্গো দেৱস্য ধীমহি । ধিযো যোনঃ প্ৰচোদযাত্ । ওঁ শান্তি-শ্শান্তি-শ্শান্তিঃ ।
3 ৱেদাদযঃ
অগ্নিমীলে পুৰোহিতং-যজ্ঞস্য
দেৱমৃত্ৱিজম্ । হোতাৰং ৰত্ন ধাতমম্ ।
ইষে ত্ৱোৰ্জেত্ৱা ৱাযৱস্স্থো পাযৱস্থ দেৱো ৱস্সৱিতা প্ৰাৰ্পযতু শ্ৰেষ্ঠতমায কৰ্মণে ।
অগ্ন আযাহি ৱীতযে গৃণানো হৱ্যদাতযে । নিহোতা সথ্সি বৰ্হিষি ।
শন্নো দেৱীৰভিষ্টয আপো ভৱন্তু পীতযে । শং-যোঁৰভিস্ৰৱন্তু নঃ ॥ 1 (1) ॥
4 ৰক্ষোঘ্নং
কৃণুষ্ৱ পাজঃ প্ৰসিতিন্ন পৃথ্ৱীং-যাঁহি ৰাজে ৱামৱাগ্ং ইভেন । তৃষ্ৱীমনু প্ৰসিতিং-দ্ৰূণানো-ঽস্তা-ঽসি ৱিদ্ধ্য ৰক্ষস স্তপিষ্ঠৈঃ । তৱ ভ্ৰমাস আশুযা পতং ত্যনুস্পৃশ-ধৃষতা শোশুচানঃ । তপূগ্ষ্যগ্নে জুহ্ৱা পতং-গানসন্দিতো ৱিসৃজ ৱিষ্ৱ গুল্কাঃ । প্ৰতিস্পশো ৱিসৃজ-তূৰ্ণিতমো ভৱা পাযুৰ্ৱিশো অস্যা অদব্ধঃ ॥ 2 ॥
যোনো দূৰে অঘশগ্ংসোযো অন্ত্যগ্নে মাকিষ্টে ৱ্যথিৰা দধৰ্ষীত্ । উদগ্নে তিষ্ঠ প্ৰত্যা তনুষ্ৱন্যমিত্ৰাগ্ং ওষতা-ত্তিগ্মহেতে । যো নো অৰাতিগ্ং সমিধান চক্ৰে নীচা তন্ধক্ষ্যত সন্ন শুষ্কম্ । ঊৰ্ধ্ৱো ভৱ প্ৰতি ৱিধ্যা-ধ্যস্মদা ৱিষ্কৃণুষ্ৱ দৈৱ্যান্যগ্নে । অৱস্থিৰা তনুহি যাতু জূনা-ঞ্জামিমজামিং প্ৰমৃণীহি শত্ৰূন্ ॥ 3 ॥
সতে জানাতি সুমতিং-যঁ ৱিষ্ঠয ঈৱতে ব্ৰহ্মণে গাতুমৈৰত্ । ৱিশ্ৱান্যস্মৈ সুদিনানি ৰাযো দ্যুম্নান্যৰ্যো ৱিদুৰো অভিদ্যৌত্ । সেদগ্নে অস্তু সুভগ স্সুদানু-ৰ্যস্ত্ৱা নিত্যেন হৱিষা য উক্থৈঃ । পিপ্ৰীষতি স্ৱ আযুষি দুৰোণে ৱিশ্ৱেদস্মৈ সুদিনা-সা-ঽসদিষ্টিঃ । অৰ্চামিতে সুমতি-ঙ্ঘোষ্যৰ্ৱাখ্-সন্তে ৱা ৱাতা জৰতা মিযঙ্গীঃ ॥ 4 ॥
স্ৱশ্ৱাস্ত্ৱা সুৰথা মৰ্জযে-মাস্মে ক্ষত্ৰাণি ধাৰযেৰ-নুদ্যূন্ । ইহ ত্ৱা ভূৰ্যা চৰেদুপত্ম-ন্দোষাৱস্ত-ৰ্দীদিৱাগ্ং সমনুদ্যূন্ । ক্ৰীডন্তস্ত্ৱা সুমনস স্সপেমাভি দ্যুম্না তস্থিৱাগ্ংসো জনানাম্ ।
যস্ত্ৱা স্ৱশ্ৱস্সুহিৰণ্যো অগ্ন উপযাতি ৱসুমতা ৰথেন । তস্য ত্ৰাতা ভৱসি তস্য সখা যস্ত আতিথ্য মানুষগ্ জুজোষত্ ॥ 5 ॥
মহোৰুজামি বন্ধুতা ৱচো ভিস্তন্মা পিতুৰ্গোতমাদ ন্ৱিযায । ত্ৱন্নো অস্য ৱচস-শ্চিকিদ্ধি হোতৰ্যৱিষ্ঠ সুক্ৰতো দমূনাঃ । অস্ৱপ্ন জস্তৰণয স্সুশেৱা অতন্দ্ৰাসো-ঽৱৃকা অশ্ৰমিষ্ঠাঃ । তে পাযৱঃ সধ্ৰিযঞ্চো নিষদ্যাগ্নে তৱ নঃ পান্ত্ৱমূৰ । যে পাযৱো মামতেয-ন্তে অগ্নে পশ্যন্তো অন্ধ-ন্দুৰিতাদ ৰক্ষন্ন্ ।
ৰৰক্ষ তান্-থ্সুকৃতো ৱিশ্ৱৱেদা দিফ্সন্ত ইদ্ৰিপৱো নাহ দেভুঃ ॥ 6 ॥
ত্ৱযা ৱযগ্ং সধন্য-স্ত্ৱোতা স্তৱ প্ৰণীত্য শ্যাম ৱাজান্ । উভাশগ্ং সা সূদয সত্যতা তে-ঽনুষ্ঠুযা কৃণুহ্য-হ্ৰযাণ ।
অযা তে অগ্নে সমিধা ৱিধেম প্ৰতিস্তোমগ্ং শস্যমান-ঙ্গৃভায । দহাশসো ৰক্ষসঃ পাহ্যস্মা-ন্দ্ৰুহো নিদো মিত্ৰমহো অৱদ্যাত্ । ৰক্ষোহণং ঁৱাজিনমাজি ঘৰ্মি মিত্ৰ-ম্প্ৰথিষ্ঠ মুপযামি শৰ্ম । শিশানো অগ্নিঃ ক্ৰতুভি স্সমিদ্ধ-স্সনো দিৱা স ৰিষঃ
পাতু নক্তম্ ॥ 7 ॥
ৱিজ্যোতিষা বৃহতা ভাত্যগ্নি ৰাৱি-ৰ্ৱিশ্ৱানি কৃণুতে মহিত্ৱা । প্ৰাদেৱীৰ্মাযা স্সহতে দুৰেৱা শ্শিশীতে শৃঙ্গে ৰক্ষসে ৱিনিক্ষে ।
উতস্ৱানাসো দিৱিষন্ত্ৱগ্নে স্তিগ্মাযুধা ৰক্ষসে হন্ত ৱা উ ।
মদে চিদস্য প্ৰৰুজন্তি ভামা নৱৰন্তে পৰিবাধো অদেৱীঃ ॥ 8 (2) ॥
5 ইন্দ্ৰ সূক্তং
ইন্দ্ৰং ঁৱো ৱিশ্ৱতস্পৰি হৱামহে জনেভ্যঃ । অস্মাকমস্তু কেৱলঃ । ইন্দ্ৰ-ন্নৰো নেমধিতা হৱন্তে যত্পাৰ্যা যুনজতে ধিযস্তাঃ । শূৰো নৃষাতা শৱসশ্চকা ন আ গোমতি ৱ্ৰজে ভজা ত্ৱন্নঃ । ইন্দ্ৰিযাণি শতক্ৰতো যা তে জনেষু পঞ্চসু । ইন্দ্ৰ তানি ত আ ৱৃণে । অনুতে দাযি মহ ইন্দ্ৰিযায সত্ৰাতে ৱিশ্ৱমনু ৱৃত্ৰহত্যে ॥ 9 ॥
অনু ক্ষত্ৰমনু সহো যজত্ৰেন্দ্ৰ দেৱেভিৰনু তে নৃষহ্যে । আযস্মিন্-থ্সপ্তৱাসৱা স্তিষ্ঠন্তি স্ৱাৰুহো যথা ।
ঋষিৰ্হ দীৰ্ঘ শ্ৰুত্তম ইন্দ্ৰস্য ঘৰ্মো অতিথিঃ । আমাসু পক্ৱমৈৰয আ সূৰ্যগ্ং ৰোহযো দিৱি । ঘৰ্মন্ন সামন্তপতা সুৱৃক্তিভি-ৰ্জুষ্টং গিৰ্ৱণ সেগিৰঃ । ইন্দ্ৰমি-দ্গাথিনো বৃহদিন্দ্ৰ মৰ্কেভি ৰৰ্কিণঃ । ইন্দ্ৰং ঁৱাণীৰনূষত ॥ 10 ॥
গাযন্তিত্ৱা গাযত্ৰিণোৰ্চং ত্যৰ্ক মৰ্কিণঃ । ব্ৰহ্মাণস্ত্ৱা শতক্ৰত-ৱুদ্ৱগ্ং শমিৱ যে মিৰে । অগ্ংহোমুচে প্ৰভৰেমা মনীষা মোষিষ্ঠ-দাৱ্নে সুমতি-ঙ্গৃণানাঃ ।
ইদমিন্দ্ৰ প্ৰতি হৱ্য-ঙ্গৃভায সত্যাস্সন্তু যজমানস্য কামাঃ । ৱিৱেষযন্মা ধিষণা জজান স্তৱৈ পুৰা পাৰ্যাদিন্দ্ৰ মহ্নঃ । অগ্ংহসো যত্ৰ পীপৰদ্যথা নো নাৱেৱ যান্ত মুভযে হৱন্তে ॥ 11 ॥
প্ৰসম্ৰাজ-ম্প্ৰথম মধ্ৱ-ৰাণামগ্ং হো মুচং ঁৱৃষভং-যঁজ্ঞিযানাম্ ।
অপান্ন-পাতমশ্ৱিনা হযন্ত মস্মিন্নৰ ইন্দ্ৰিয-ন্ধত্তমোজঃ । ৱিন ইন্দ্ৰ মৃধো জহি নী চা যচ্ছ পৃতন্যতঃ । অধস্পদ-ন্তমী-ঙ্কৃধি যো অস্মাগ্ং অভিদাসতি ।
ইন্দ্ৰক্ষত্ৰমভি ৱামমোজো ঽজাযথা ৱৃষভ চৰ.ষণীনাম্ । অপানুদো জনমমিত্ৰ যন্ত মুৰু-ন্দেৱেভ্যো অকৃণোৰু লোকম্ ।
মৃগো ন ভীমঃ কুচৰো গিৰিষ্ঠাঃ পৰাৱত আজগামা-পৰস্যাঃ ॥ 12 ॥
সৃকগ্ং সগ্ং শায পৱিমিন্দ্ৰ তিগ্মং-ৱিঁশত্ৰূ-ন্তাডি ৱিমৃধো নুদস্ৱ ।
ৱিশত্ৰূন্. ৱিমৃধোনুদ ৱিৱৃত্ৰস্য হনূ ৰুজ । ৱিমন্যুমিন্দ্ৰ ভামিতো ঽমিত্ৰস্যাভি দাসতঃ ।
ত্ৰাতাৰমিন্দ্ৰ মৱিতাৰ মিন্দ্ৰগ্ং হৱে হৱে সুহৱগ্ং শূৰমিন্দ্ৰম্ ।
হুৱে নু শক্ৰ-ম্পুৰুহূত মিন্দ্ৰগ্গ্ স্ৱস্তি নো মঘৱা ধাত্ৱিন্দ্ৰঃ ॥ 13 ॥
মা তে অস্যাগ্ং সহসাৱ-ন্পৰিষ্টা ৱঘায ভূম হৰিৱঃ পৰাদৈ ।
ত্ৰাযস্ৱনো ঽৱৃকেভি-ৰ্ৱৰূথৈ স্তৱ প্ৰিযাস স্সূৰিষু স্যাম । অনৱস্তে ৰথমশ্ৱায তক্ষন্-ত্ৱষ্টা ৱজ্ৰং পুৰুহূত দ্যুমন্তম্ ।
ব্ৰহ্মাণ ইন্দ্ৰং মহযন্তো অৰ্কৈৰৱৰ্ধয-ন্নহযে হন্ত ৱা উ ।
ৱৃষ্ণে যত্তে ৱৃষণো অৰ্কমৰ্চা নিন্দ্ৰ গ্ৰাৱাণো অদিতি-স্সজোষাঃ ।
অনশ্ৱাসো যে পৱযো-ঽৰথা ইন্দ্ৰেষিতা অভ্যৱৰ্ত-ন্তদস্যূন্ ॥ 14 (3) ॥
(তৈ. অৰ. 6.1.9; তৈ. সং. 1.4.41.1; তৈ. সং. 1.4.42.1)
যত ইন্দ্ৰ ভযামহে ততো নো অভয-ঙ্কৃধি ।
মঘৱন্ চ্ছগ্ধি তৱ তন্ন ঊতযে ৱিদ্ৱিষো ৱিমৃধো জহি । স্ৱস্তিদা ৱিশস্পতি-ৰ্ৱৃত্ৰহা ৱিমৃধো ৱশী । ৱৃষেন্দ্ৰঃ পুৰ এতু ন স্স্ৱস্তিদা অভয-ঙ্কৰঃ ॥ 15অ ॥
মহাগ্ং ইন্দ্ৰো ৱজ্ৰ বাহু ষ্ষোডশী শৰ্ম যচ্ছতু । স্ৱস্তি নো মঘৱা কৰোতু হন্তু পাপ্মানং যো-ঽস্মা-ন্দ্ৱেষ্টি । সজোষা ইন্দ্ৰ সগণো মৰুদ্ভি স্সোমং পিব ৱৃত্ৰহন্ চ্ছূৰ ৱিদ্ৱান্ । জহি শত্ৰূগ্ং ৰপমৃধো-নুদস্ৱাথা ভয-ঙ্কৃণুহি ৱিশ্ৱতো নঃ ॥ 15ব্ (4) ॥
6 যে দেৱাঃ
যে দেৱাঃ পুৰস্সদো-ঽগ্নি নেত্ৰা,
দক্ষিণসদো যমনেত্ৰা,
পশ্চাথ্সদ স্সৱিতৃ নেত্ৰা,
উত্তৰসদো ৱৰুণনেত্ৰা,
উপৰিষদো বৃহস্পতি নেত্ৰা,
ৰক্ষোহণস্তে নঃ পান্তু তে নো-ঽৱন্তু তেভ্যো নমস্তেভ্য স্স্ৱাহা
-ঽগ্নযে ৰক্ষোঘ্নে স্ৱাহা,
যমায সৱিত্ৰে ,
ৱৰুণায বৃহস্পতযে
দুৱস্ৱতে ৰক্ষোঘ্নে স্ৱাহা ॥ 16 (5) ॥
7 যে দেৱাঃ (অনুষঙ্গং)
যে দেৱাঃ পুৰস্সদো-ঽগ্নি নেত্ৰা ৰক্ষোহণস্তেনঃ পান্তু তে নো-ঽৱন্তু
তেভ্যো নমস্তেভ্য স্স্ৱাহা । যে দেৱা দক্ষিণসদো যম নেত্ৰা ৰক্ষোহণস্তেনঃ পান্তু তে নো-ঽৱন্তু
তেভ্যো নমস্তেভ্য স্স্ৱাহা । যে দেৱাঃ পশ্চাথ্সদ স্সৱিতৃ নেত্ৰা ৰক্ষোহণস্তেনঃ পান্তু তে নো-ঽৱন্তু তেভ্যো নমস্তেভ্য স্স্ৱাহা । যে দেৱা উত্তৰসদো ৱৰুণনেত্ৰা ৰক্ষোহণস্তেনঃ পান্তু তে নো-ঽৱন্তু
তেভ্যো নমস্তেভ্য স্স্ৱাহা । যে দেৱা উপৰিষদো বৃহস্পতি নেত্ৰা ৰক্ষোহণস্তেনঃ পান্তু তে নো-ঽৱন্তু তেভ্যো নমস্তেভ্য স্স্ৱাহা । অগ্নযে ৰক্ষোঘ্নে স্ৱাহা । যমায ৰক্ষোঘ্নে স্ৱাহা । সৱিত্ৰে ৰক্ষোঘ্নে স্ৱাহা । ৱৰুণায ৰক্ষোঘ্নে স্ৱাহা । বৃহস্পতযে দুৱস্ৱতে ৰক্ষোঘ্নে স্ৱাহা ॥ 16আ (5আ) ॥
8 আযুষ্কামেষ্টি মন্ত্ৰাঃ
অগ্নিৰাযুষ্মান্থ্স ৱনস্পতিভি-ৰাযুষ্মা-ন্তেনত্ৱা-ঽঽযুষা-ঽঽযুষ্মন্ত-ঙ্কৰোমি,
সোম আযুষ্মান্থ্স ওষধীভিৰ্,
যজ্ঞ আযুষ্মান্থ্স দক্ষিণাভিৰ্,
ব্ৰহ্মাযুষ্মত্ত-দ্ব্ৰাহ্মণৈ-ৰাযুষ্মদ্,
দেৱা আযুষ্মন্তস্তে ঽমৃতেনা যুষ্মন্তস্তেনত্ৱা
-ঽঽযুষা-ঽঽযুষ্মন্ত-ঙ্কৰোমি ॥ 17 (6) ॥
9 আযুষ্কামেষ্টি মন্ত্ৰাঃ (অনুষঙ্গং)
অগ্নিৰাযুষ্মান্থ্স ৱনস্পতিভি ৰাযুষ্মা-ন্তেনত্ৱা ঽঽযুষা-ঽঽযুষ্মন্ত-ঙ্কৰোমি । সোম আযুষ্মান্থ্স ওষধীভিৰাযুষ্মা-ন্তেনত্ৱা
-ঽঽযুষা-ঽঽযুষ্মন্ত-ঙ্কৰোমি । যজ্ঞ আযুষ্মান্থ্স দক্ষিণাভিৰাযুষ্মা-ন্তেনত্ৱা
-ঽঽযুষা-ঽঽযুষ্মন্ত-ঙ্কৰোমি ।
ব্ৰহ্মাযুষ্মত্ত-দ্ব্ৰাহ্মণৈ-ৰাযুষ্ম-ত্তেনত্ৱা ঽঽযুষা-ঽঽযুষ্মন্তং
কৰোমি । দেৱা আযুষ্মন্তস্তে ঽমৃতে-নাযুষ্মন্তস্তেনত্ৱা
-ঽঽযুষা-ঽঽযুষ্মন্ত-ঙ্কৰোমি ॥ 17আ(6আ) ॥
10 অগ্ংহোমুচ মন্ত্ৰাঃ
যা ৱামিন্দ্ৰা ৱৰুণা যতৱ্যা তনূস্তযে মমগ্ংহসো মুঞ্চতং ,
ঁযা ৱামিন্দ্ৰা ৱৰুণা সহস্যা, ৰক্ষস্যা, তেজস্যা,
তনূস্তযে মমগ্ংহসো মুঞ্চতং,
ঁযো ৱামিন্দ্ৰা ৱৰুণা ৱগ্নৌ স্ৰামস্তং-ৱাঁ মেতেনা ৱযজে,
যো ৱামিন্দ্ৰা ৱৰুণা দ্ৱিপাথ্সু পশুষু, চতুষ্পাথ্সু,
গোষ্ঠে, গৃহে-, ষ্ৱফ্সোষধীষু, ৱনস্পতিষু,
স্ৰামস্তং-ৱাঁ মেতেনা ৱযজে ॥ 18 (7) ॥
11 অগ্ংহোমুচ মন্ত্ৰাঃ (অনুষঙ্গং)
যা ৱামিন্দ্ৰা ৱৰুণা যতৱ্যা তনূস্তযে মমগ্ংহসো মুঞ্চতম্ ।
যা ৱামিন্দ্ৰা ৱৰুণা সহস্যা তনূস্তযে মমগ্ংহসো মুঞ্চতম্ ।
যা ৱামিন্দ্ৰা ৱৰুণা ৰক্ষস্যা তনূস্তযে মমগ্ংহসো মুঞ্চতম্ । যা ৱামিন্দ্ৰা ৱৰুণা তেজস্যা তনূস্তযে মমগ্ংহসো মুঞ্চতম্ ।
যো ৱামিন্দ্ৰা ৱৰুণা ৱগ্নৌ স্ৰামস্তং-ৱাঁমে তেনা ৱযজে ।
যো ৱামিন্দ্ৰা ৱৰুণা দ্ৱিপাথ্সু পশুষু স্ৰামস্তং-ৱাঁমে তেনা ৱযজে ।
যো ৱামিন্দ্ৰা ৱৰুণা চতুষ্পাথ্সু পশুষু স্ৰামস্তং-ৱাঁমে তেনা ৱযজে । যো ৱামিন্দ্ৰা ৱৰুণা গোষ্ঠে স্ৰামস্তং-ৱাঁমে তেনা ৱযজে ।
যো ৱামিন্দ্ৰা ৱৰুণা গৃহেষু স্ৰামস্তং-ৱাঁমে তেনা ৱযজে ।
যো ৱামিন্দ্ৰা ৱৰুণা-ঽফ্সু স্ৰামস্তং-ৱাঁমে তেনা ৱযজে ।
যো ৱামিন্দ্ৰা ৱৰুণৌষধীষু স্ৰামস্তং-ৱাঁমে তেনা ৱযজে ।
যো ৱামিন্দ্ৰা ৱৰুণা ৱনস্পতিষু স্ৰামস্তং-ৱাঁমে তেনা ৱযজে ॥ (18আ) (7আ)
12 শাস্তৃ সূক্তং (আপ্যং)
অগ্নে যশস্ৱিন্. যশসে মমৰ্পযেন্দ্ৰাৱতী মপচিতী মিহাৱহ । অয-ম্মূৰ্ধা পৰমেষ্ঠী সুৱৰ্চা-স্সমানানা মুত্তম শ্লোকো অস্তু । ভদ্ৰ-ম্পশ্যন্ত উপসেদুৰগ্ৰে তপো দীক্ষা মৃষয স্সুৱৰ্ৱিদঃ । ততঃ ক্ষত্ৰ-ম্বলমোজশ্চ জাত-ন্তদস্মৈ দেৱা অভিসন্ন-মন্তু । ধাতা ৱিধাতা পৰমোত সন্দৃ-ক্প্ৰজাপতিঃ পৰমেষ্ঠী ৱিৰাজা । স্তোমা-শ্চন্দাগ্ংসি নিৱিদোম আহুৰেতস্মৈ ৰাষ্ট্ৰমভি-সন্নমাম । অভ্যাৱৰ্তদ্ধ্ৱ-মুপমেত সাকমযগ্ং শাস্তা-ঽধিপতিৰ্ৱো অস্তু । অস্য ৱিজ্ঞানমনুসগ্ং-ৰভদ্ধ্ৱমিম-ম্পশ্চাদনু জীৱাথ সৰ্ৱে ॥ 19 (8) ॥
13 ৰাষ্ট্ৰভৃতং
ঋতাষা-ডৃতধামা-ঽগ্নি-ৰ্গন্ধৰ্ৱস্ত-স্যৌষধযো-ঽফ্সৰস
ঊৰ্জো নাম স ইদ-ম্ব্ৰহ্ম ক্ষত্ৰ-ম্পাতু তা ইদ-ম্ব্ৰহ্ম ক্ষত্ৰ-ম্পান্তু
তস্মৈ স্ৱাহা তাভ্য স্স্ৱাহা ,
সগ্ংহিতো ৱিশ্ৱসামা সূৰ্যো গন্ধৰ্ৱ-স্তস্য মৰীচযো-ঽফ্সৰস আযুৱ ,
স্সুষুম্ন স্সূৰ্য ৰশ্মি-শ্চন্দ্ৰমা গন্ধৰ্ৱ-স্তস্য নক্ষত্ৰাণ্য-
ফ্সৰসো বেকুৰযো,
ভুজ্যুস্সুপৰ্ণো যজ্ঞো গন্ধৰ্ৱ-স্তস্য দক্ষিণা অফ্সৰস স্তৱাঃ,
প্ৰজাপতি-ৰ্ৱিশ্ৱকৰ্মা মনো গন্ধৰ্ৱস্তস্য-ৰ্খ্সামান্য-ফ্সৰসো ৱহ্নয,
ইষিৰো ৱিশ্ৱ ৱ্যচা ৱাতো গন্ধৰ্ৱ-স্তস্যাপো ঽফ্সৰসো মুদা,
ভুৱনস্য পতে যস্যত উপৰি গৃহা ইহ চ ।
স নো ৰাস্ৱাজ্যানিগ্ং ৰাযস্পোষগ্ং সুৱীৰ্যগ্ং সংৱঁথ্সৰীণাগ্ স্ৱস্তিম্ ।
পৰমেষ্ঠ্যধিপতি-ৰ্মৃত্যু-ৰ্গন্ধৰ্ৱ-স্তস্য ৱিশ্ৱমফ্সৰসো ভুৱ,
স্সুক্ষিতি- স্সুভূতি-ৰ্ভদ্ৰকৃ-থ্সুৱৰ্ৱা-ন্পৰ্জন্যো গন্ধৰ্ৱ-স্তস্য
ৱিদ্যুতো ঽফ্সৰসো ৰুচো,
দূৰে হেতিৰ-মৃডযো মৃত্যু-ৰ্গন্ধৰ্ৱ-স্তস্য প্ৰজা অফ্সৰসো ভীৰুৱঃ,
চাৰুঃ কৃপণ কাশী কামো গন্ধৰ্ৱ-স্তস্যাধযো ঽফ্সৰস শ্শোচযন্তীৰ্,
নাম স ইদ-ম্ব্ৰহ্ম ক্ষত্ৰ-ম্পাতু তা ইদ-ম্ব্ৰহ্ম ক্ষত্ৰ-ম্পান্তু তস্মৈ স্ৱাহা
তাভ্য স্স্ৱাহা,
স নো ভুৱনস্য পতে যস্যত উপৰি গৃহা ইহ চ । উৰু ব্ৰহ্মণে-ঽস্মৈ ক্ষত্ৰায মহি শৰ্ম যচ্ছ ॥ 20 (9) ॥
14 ৰাষ্ট্ৰভৃতং (অনুষঙ্গং)
ঋতাষা-ডৃতধামা-ঽগ্নি-ৰ্গন্ধৰ্ৱস্স-ইদ-ম্ব্ৰহ্ম ক্ষত্ৰ-ম্পাতু
তস্মৈ স্ৱাহা । তস্যৌষধযো-ঽফ্সৰস ঊৰ্জো নাম তা ইদ-ম্ব্ৰহ্ম ক্ষত্ৰ-ম্পান্তু তাভ্য স্স্ৱাহা ॥
সগ্ংহিতো ৱিশ্ৱসামা সূৰ্যো গন্ধৰ্ৱস্স ইদ-ম্ব্ৰহ্ম ক্ষত্ৰ-ম্পাতু
তস্মৈ স্ৱাহা । তস্য মৰীচযো-ঽফ্সৰস আযুৱো নাম তা ইদ-ম্ব্ৰহ্ম ক্ষত্ৰ-ম্পান্তু তাভ্য স্স্ৱাহা ॥
সুষুম্নস্সূৰ্য-ৰশ্মিশ্চন্দ্ৰমা গন্ধৰ্ৱস্স ইদ-ম্ব্ৰহ্ম ক্ষত্ৰ-ম্পাতু
তস্মৈ স্ৱাহা । তস্য নক্ষত্ৰাণ্য ঽফ্সৰসো বেকুৰযো নাম তা
ইদ-ম্ব্ৰহ্ম ক্ষত্ৰ-ম্পান্তু তাভ্য স্স্ৱাহা ॥
ভুজ্যুস্সুপৰ্ণো যজ্ঞো গন্ধৰ্ৱস্স ইদ-ম্ব্ৰহ্ম ক্ষত্ৰ-ম্পাতু তস্মৈ স্ৱাহা । তস্য দক্ষিণা অফ্সৰস স্তৱা নাম তা ইদ-ম্ব্ৰহ্ম ক্ষত্ৰ-ম্পান্তু তাভ্য স্স্ৱাহা ॥
প্ৰজাপতি-ৰ্ৱিশ্ৱকৰ্মা মনো গন্ধৰ্ৱস্স ইদ-ম্ব্ৰহ্ম ক্ষত্ৰ-ম্পাতু
তস্মৈ স্ৱাহা । তস্যৰ্-খ্সামান্য-ঽফ্সৰসো ৱহ্নযো নাম তা ইদ-ম্ব্ৰহ্ম ক্ষত্ৰ-ম্পান্তু তাভ্য স্স্ৱাহা ॥
ইষিৰো ৱিশ্ৱৱ্যচা ৱাতো গন্ধৰ্ৱস্স ইদ-ম্ব্ৰহ্ম ক্ষত্ৰ-ম্পাতু
তস্মৈ স্ৱাহা । তস্যাপো-ঽফ্সৰসো মুদা নাম তা ইদ-ম্ব্ৰহ্ম
ক্ষত্ৰ-ম্পান্তু তাভ্য স্স্ৱাহা ॥ ভুৱনস্য পতে যস্যত উপৰি গৃহা ইহ চ ।
স নো ৰাস্ৱাজ্যানিগ্ং ৰাযস্পোষগ্ং সুৱীৰ্যগ্ং সংৱঁথ্সৰীণাগ্
স্ৱস্তিগ্গ্ স্ৱাহা ॥
পৰমেষ্ঠ্যধিপতি-ৰ্মৃত্যু-ৰ্গন্ধৰ্ৱস্স ইদ-ম্ব্ৰহ্ম ক্ষত্ৰ-ম্পাতু
তস্মৈ স্ৱাহা । তস্য ৱিশ্ৱমফ্সৰসো ভুৱো নাম তা ইদ-ম্ব্ৰহ্ম ক্ষত্ৰ-ম্পান্তু তাভ্য স্স্ৱাহা ॥
সুক্ষিতি-স্সুভূতি-ৰ্ভদ্ৰকৃ-থ্সুৱৰ্ৱা-ন্পৰ্জন্যো গন্ধৰ্ৱস্স
ইদ-ম্ব্ৰহ্ম ক্ষত্ৰ-ম্পাতু তস্মৈ স্ৱাহা । তস্য ৱিদ্যুতো-ঽফ্সৰসো ৰুচো নাম তা ইদ-ম্ব্ৰহ্ম ক্ষত্ৰ-ম্পান্তু তাভ্য স্স্ৱাহা ॥
দূৰে হেতিৰ মৃডযো মৃত্যু-ৰ্গন্ধৰ্ৱস্স ইদ-ম্ব্ৰহ্ম ক্ষত্ৰ-ম্পাতু
তস্মৈ স্ৱাহা । তস্য প্ৰজা অফ্সৰসো ভীৰুৱো নাম তা ইদ-ম্ব্ৰহ্ম ক্ষত্ৰ-ম্পান্তু তাভ্য স্স্ৱাহা ॥ চাৰুঃ কৃপণ কাশী কামো গন্ধৰ্ৱস্স ইদ-ম্ব্ৰহ্ম ক্ষত্ৰ-ম্পাতু
তস্মৈ স্ৱাহা । তস্যাধযো ঽফ্সৰস শ্শোচযন্তি-ৰ্নাম তা ইদ-ম্ব্ৰহ্ম ক্ষত্ৰ-ম্পান্তু তাভ্য স্স্ৱাহা ॥
স নো ভুৱনস্যপতে যস্যত উপৰি গৃহা ইহ চ ।উৰু ব্ৰহ্মণে-ঽস্মৈ ক্ষত্ৰায মহি শৰ্ম যচ্ছ স্ৱাহা ॥ (20আ) (9আ)
15 সৰ্প সূক্তং
নমো অস্তু সৰ্পেভ্যো যে কে চ পৃথিৱী মনু । যে অন্তৰিক্ষে যে দিৱি তেভ্য স্সৰ্পেভ্যো নমঃ । যে-ঽদো ৰোচনে দিৱো যে ৱা সূৰ্যস্য ৰশ্মিষু । যেষামফ্সু সদঃ কৃত-ন্তেভ্য স্সৰ্পেভ্যো নমঃ । যা ইষৱো যাতু ধানানাং ঁযে ৱা ৱনস্পতীগ্ং ৰনু । যে ৱা-ঽৱটেষু শেৰতে তেভ্য স্সৰ্পেভ্যো নমঃ ॥ 21 (10) ॥
16 পঞ্চচোডাঃ
অয-ম্পুৰো হৰিকেশ স্সূৰ্যৰশ্মি-স্তস্য ৰথগৃথ্সশ্চ ৰথৌজাশ্চ সেনানি
গ্ৰামণ্যৌ পুঞ্জিকস্থলা চ কৃতস্থলা চাফ্সৰসৌ যাতু ধানা হেতী ৰক্ষাগ্ংসি প্ৰহেতি ,
ৰয-ন্দক্ষিণা ৱিশ্ৱ কৰ্মা তস্য ৰথ স্ৱনশ্চ ৰথে-চিত্ৰশ্চ সেনানি
গ্ৰামণ্যৌ মেনকা চ সহজন্যা চা-ঽফ্সৰসৌ দংষ্ণৱঃ পশৱো হেতিঃ পৌৰুষেযো ৱধঃ প্ৰহেতি,
ৰয-ম্পশ্চা-দ্ৱিশ্ৱ-ৱ্যচা স্তস্য ৰথ প্ৰোতশ্চা-সমৰথশ্চ সেনানি
গ্ৰামণ্যৌ প্ৰম্লোচন্তী চা নুম্লোচন্তী-চা-ঽফ্সৰসৌ সৰ্পা হেতি-ৰ্
ৱ্যাঘ্ৰাঃ প্ৰহেতি,
ৰয মুত্তৰা-থ্সংযঁদ্ৱসুস্তস্য সেনজিচ্চ সুষেণশ্চ সেনানি গ্ৰামণ্যৌ
ৱিশ্ৱাচীচ ঘৃতাচী চা-ফ্সৰসা ৱাপো হেতি-ৰ্ৱাতঃ প্ৰহেতি ,
ৰয-মুপৰ্য-ৰ্ৱাগ্ৱ-সুস্তস্য তাৰ্ক্ষ্য-শ্চাৰিষ্ট-নেমিশ্চ সেনানি গ্ৰামণ্যা
ৱুৰ্ৱশী চ পূৰ্ৱচিত্তিশ্চা-ফ্সৰসৌ ৱিদ্যুদ্ধেতি-ৰৱস্ফূৰ্জ-ন্প্ৰহেতি ,
স্তেভ্যো নমস্তে নো মৃডযন্তু তে য-ন্দ্ৱিষ্মো যশ্চ নো দ্ৱেষ্টি তং-ৱোঁ
জম্ভে দধামি ॥ 22 (11) ॥
17 পঞ্চচোডাঃ (অনুষঙ্গং)
অয-ম্পুৰো হৰিকেশ স্সূৰ্যৰশ্মি-স্তস্য ৰথগৃথ্সশ্চ ৰথৌজাশ্চ সেনানি গ্ৰামণ্যৌ পুঞ্জিকস্থলা চ কৃতস্থলা চাফ্সৰসৌ যাতুধানা হেতী ৰক্ষাগ্ংসি প্ৰহেতিস্তেভ্যো নমস্তে নো মৃডযন্তুতে য-ন্দ্ৱিষ্মো যশ্চ নো দ্ৱেষ্টি তং-ৱোঁ জম্ভে দধামি ॥
অয-ন্দক্ষিণা ৱিশ্ৱকৰ্মা তস্য ৰথস্ৱনশ্চ ৰথে চিত্ৰশ্চ সেনানি
গ্ৰামণ্যৌ মেনকা চ সহজন্যা চাফ্সৰসৌ দংষ্ণৱঃ পশৱো
হেতিঃ পৌৰুষেযো ৱধঃ প্ৰহেতিস্তেভ্যো নমস্তে নো মৃডযন্তু তে
য-ন্দ্ৱিষ্মো যশ্চ নো দ্ৱেষ্টি তং-ৱোঁ জম্ভে দধামি ॥
অয-ম্পশ্চা-দ্ৱিশ্ৱ ৱ্যচা-স্তস্য ৰথপ্ৰোতশ্চা-সমৰথশ্চ সেনানি গ্ৰামণ্যৌ প্ৰম্লোচন্তীচা নুম্লোচন্তী-চাফ্সৰসৌ সৰ্পা হেতি-ৰ্ৱ্যাঘ্ৰাঃ প্ৰহেতিস্তেভ্যো নমস্তে নো মৃডযন্তু তেয-ন্দ্ৱিষ্মো যশ্চ নো দ্ৱেষ্টি তং-ৱোঁ জম্ভে দধামি ॥
অয-মুত্তৰা-থ্সংযঁদ্ৱসুস্তস্য সেনজিচ্চ সুষেণশ্চ সেনানি
গ্ৰামণ্যৌ ৱিশ্ৱাচীচ ঘৃতাচীচা-ফ্সৰসা ৱাপো হেতি-ৰ্ৱাতঃ
প্ৰহেতিস্তেভ্যো নমস্তে নো মৃডযন্তু তে য-ন্দ্ৱিষ্মো যশ্চ নো
দ্ৱেষ্টি তং-ৱোঁ জম্ভে দধামি ॥
অযমুপৰ্য-ৰ্ৱাগ্ৱসুস্তস্য তাৰ্ক্ষ্য-শ্চাৰিষ্ট-নেমিশ্চ সেনানি
গ্ৰামণ্যা ৱুৰ্ৱশী চ পূৰ্ৱচিত্তি-শ্চাফ্সৰসৌ ৱিদ্যুদ্ধেতিৰ-
ৱস্ফূৰ্জ-ন্প্ৰহেতিস্তেভ্যো নমস্তে নো মৃডযন্তু তে য-ন্দ্ৱিষ্মো যশ্চ নো দ্ৱেষ্টি
তং-ৱোঁ জম্ভে দধামি ॥ 22আ(11আ) ॥
18 অপ্ৰতিৰথঃ
আশু-শ্শিশানো ৱৃষভো ন যুধ্মো ঘনাঘনঃ, ক্ষোভণ-শ্চৰ্ষণীনাম্ । সঙ্ক্ৰন্দনো-ঽনিমিষ এক ৱীৰশ্শতগ্ং
সেনা অজযথ্সাকমিন্দ্ৰঃ । সঙ্ক্ৰন্দনেনা নিমিষেণ জিষ্ণুনা যুত্কাৰেণ দুশ্চ্যৱনেন ধৃষ্ণুনা । তদিন্দ্ৰেণ জযত ত-থ্সহধ্ৱং ঁযুধো নৰ ইষু হস্তেন ৱৃষ্ণা । স ইষুহস্তৈ-স্স নিষঙ্গিভিৰ্ৱশী সগ্গ্ স্ৰষ্টা স যুধ ইন্দ্ৰো গণেন । সগ্ংসৃষ্টজি-থ্সোমপা বাহু শৰ্ধ্যূৰ্ধ্ৱ ধন্ৱা প্ৰতিহিতাভিৰস্তা । বৃহস্পতে পৰিদীযা ৰথেন ৰক্ষোহা ঽমিত্ৰাগ্ং অপ বাধমানঃ ॥ 23 ॥
প্ৰভঞ্জন্-থ্সেনাঃ প্ৰমৃণো যুধা জযন্নস্মাক-মেধ্যৱিতা ৰথানাম্ । গোত্ৰভিদং গোৱিদং ঁৱজ্ৰবাহুং জযন্তমজ্ম প্ৰমৃণন্ত-মোজসা । ইমগ্ং সজাতা অনুৱীৰ-যধ্ৱ মিন্দ্ৰগ্ং সখাযো-ঽনু সগ্ং ৰভধ্ৱম্ । বলৱিজ্ঞায-স্স্থৱিৰঃ প্ৰৱীৰ-স্সহস্ৱান্. ৱাজী সহমান উগ্ৰঃ । অভিৱীৰো অভিসত্ৱা সহোজা জৈত্ৰমিন্দ্ৰ ৰথমাতিষ্ঠ গোৱিত্ ॥ 24 ॥
অভিগোত্ৰাণি সহসা গাহমানো-ঽদাযো ৱীৰশ্শতমন্যুৰিন্দ্ৰঃ । দুশ্চ্যৱনঃ পৃতনাষাড যুধ্যো-স্মাকগ্ং সেনা অৱতু প্ৰযুথ্সু । ইন্দ্ৰ আসাং-নেতা বৃহস্পতি-ৰ্দক্ষিণা যজ্ঞঃ পুৰ এতু সোমঃ । দেৱসেনানা-মভিভঞ্জতীনা-ঞ্জযন্তীনা-ম্মৰুতো যন্ত্ৱগ্ৰে । ইন্দ্ৰস্য ৱৃষ্ণো ৱৰুণস্য ৰাজ্ঞ আদিত্যানা-ম্মৰুতাগ্ং শৰ্ধ উগ্ৰম্ । মহামনসা-ম্ভুৱনচ্যৱানাং ঘোষো দেৱানাং জযতা মুদস্থাত্ । অস্মাক-মিন্দ্ৰ-স্সমৃতেষু ধ্ৱজেষ্ৱস্মাকং ঁযা ইষৱস্তা জযন্তু ॥ 25 ॥
অস্মাকং ঁৱীৰা উত্তৰে ভৱন্ত্ৱস্মানু দেৱা অৱতা হৱেষু । উদ্ধৰ্ষয মঘৱ-ন্নাযুধা-ন্ন্যুথ্সত্ৱনা-ম্মামকানাং মহাগ্ংসি । উদ্ৱৃত্ৰহন্-ৱাজিনাং ঁৱাজিনান্যুদ্ৰথানাং জযতামেতু ঘোষঃ । উপপ্ৰেত জযতা নৰস্স্থিৰা ৱস্সন্তু বাহৱঃ ।
ইন্দ্ৰো ৱ-শ্শৰ্ম যচ্ছ ত্ৱনা-ধৃষ্যা যথাসথ । অৱসৃষ্টা পৰাপত শৰৱ্যে ব্ৰহ্ম সগ্ংশিতা ॥ 26 ॥
গচ্ছামিত্ৰা-ন্প্ৰৱিশ মৈষাং কঞ্চনোচ্ছিষঃ । মৰ্মাণি তে ৱৰ্মভিশ্ছাদযামি সোমস্ত্ৱা ৰাজা ঽমৃতেনাভি-ৱস্তাম্ । উৰোৰ্ৱৰীযো ৱৰিৱস্তে অস্তু জযন্তং ত্ৱামনু মদন্তু দেৱাঃ । যত্ৰ বাণা-স্সম্পতন্তি কুমাৰা ৱিশিখা ইৱ । ইন্দ্ৰো নস্তত্ৰ ৱৃত্ৰহা ৱিশ্ৱাহা শৰ্ম যচ্ছতু ॥ 27 (12) ॥
19 চমক-ন্তৃতীয অনুৱাকঃ
শ-ঞ্চ মে মযশ্চ মে প্ৰিয-ঞ্চ মে-ঽনুকামশ্চ মে
কামশ্চ মে সৌমনসশ্চ মে ভদ্ৰ-ঞ্চ মে শ্ৰেযশ্চ মে
ৱস্যশ্চ মে যশশ্চ মে ভগশ্চ মে দ্ৰৱিণ-ঞ্চ মে
যন্তা চ মে ধৰ্তা চ মে ক্ষেমশ্চ মে ধৃতিশ্চ মে
ৱিশ্ৱং চ মে মহশ্চ মে (28)
সংৱিঁচ্চ মে জ্ঞাত্ৰ-ঞ্চ মে
সূশ্চ মে প্ৰসূশ্চ মে সীৰ-ঞ্চ মে লযশ্চ ম
ঋত-ঞ্চ মে-ঽমৃতং চ মে ঽযক্ষ্ম-ঞ্চ মে-ঽনামযচ্চ মে
জীৱাতুশ্চ মে দীৰ্ঘাযুত্ৱ-ঞ্চ মে-ঽনমিত্ৰ-ঞ্চ মে-ঽভয-ঞ্চ মে
সুগ-ঞ্চ মে শযন-ঞ্চ মে সূষা চ মে সুদিন-ঞ্চ মে ॥ 29 (13) ॥
20 ৱিহৱ্যম্
মমাগ্নে ৱৰ্চো ৱিহৱেষ্ৱস্তু ৱয-ন্ত্ৱেন্ধানা স্তনুৱ-ম্পুষেম ।
মহ্য-ন্নমন্তা-ম্প্ৰদিশশ্চতস্ৰ স্ত্ৱযা-ঽদ্ধ্যক্ষেণ পৃতনা জযেম ।
মম দেৱা ৱিহৱে সন্তু সৰ্ৱ ইন্দ্ৰাৱন্তো মৰুতো ৱিষ্ণুৰগ্নিঃ ।
মমান্তৰিক্ষ মুৰু গোপমস্তু মহ্যং ঁৱাতঃ পৱতা-ঙ্কামে অস্মিন্ন্ ।
মযি দেৱা দ্ৰৱিণ মাযজন্তা-ম্ময্যা শীৰস্তু মযি দেৱহূতিঃ ॥ 30 ॥
দৈৱ্যা হোতাৰা ৱনিষন্ত পূৰ্ৱে ঽৰিষ্টা-স্স্যাম তনুৱা সুৱীৰাঃ । মহ্যং ঁযজন্তু মম যানি হৱ্যা-ঽঽকূতি স্সত্যা মনসো মে অস্তু ।
এনো মানিগা-ঙ্কতমচ্চ নাহং-ৱিঁশ্ৱে দেৱাসো অধিৱোচ তা মে ।
দেৱীষ্ষডু-ৰ্ৱীৰুৰুণঃ কৃণোত ৱিশ্ৱে দেৱাস ইহ ৱীৰযদ্ধ্ৱম্ ।
মাহাস্মহি প্ৰজযা মা তনূভি-ৰ্মাৰধাম দ্ৱিষতে সোমৰাজন্ন্ ।
অগ্নিৰ্মন্যু-ম্প্ৰতিনুদ-ন্পুৰস্তা-দদব্ধো গোপাঃ পৰিপাহি নস্ত্ৱম্ ॥ 31 ॥
প্ৰত্যঞ্চো যন্তু নিগুতঃ পুনস্তে ঽমৈষা-ঞ্চিত্ত-ম্প্ৰবুধা ৱিনেশত্ ।
ধাতা ধাতৃণা-ম্ভুৱনস্য যস্পতি-ৰ্দেৱগ্ং সৱিতাৰমভি মাতিষাহম্ ।
ইমং-যঁজ্ঞ মশ্ৱিনোভা বৃহস্পতি-ৰ্দেৱাঃ পান্তু যজমান-ন্ন্যৰ্থাত্ ।
উৰুৱ্যচা নো মহিষ শ্শৰ্মযগ্ং সদস্মিন্. হৱে পুৰুহূতঃ পুৰুক্ষু ।
স নঃ প্ৰজাযৈ হৰ্যশ্ৱ মৃডযেন্দ্ৰ মা নো ৰীৰিষো মা পৰাদাঃ ॥ 32 ॥
যে ন স্সপত্না অপতে ভৱন্ত্ৱিন্দ্ৰা-গ্নিভ্যা মৱ বাধামহে তান্ ।
ৱসৱো ৰুদ্ৰা আদিত্যা উপৰি স্পৃশং মোগ্ৰং-চেত্তাৰমধি ৰাজমক্ৰন্ন্ ।
অৰ্ৱাঞ্চ মিন্দ্ৰ মমুতো হৱামহে যো গোজি-দ্ধন-জিদশ্ৱ-জিদ্যঃ ।
ইমন্নো যজ্ঞং-ৱিঁহৱে জুষস্ৱাস্য কুৰ্মো হৰিৱো মেদিনং ত্ৱা ॥ 33 (14) ॥
21 মৃগাৰঃ
অগ্নে-ৰ্মন্ৱে প্ৰথমস্য প্ৰচেতসোয-ম্পাঞ্চজন্য-ম্বহৱ স্সমিন্ধতে ।
ৱিশ্ৱস্যাং-ৱিঁশি প্ৰৱিৱিশিৱাগ্ং সমীমহে স নো মুঞ্চত্ৱগ্ং হসঃ ।
যস্যেদ-ম্প্ৰাণ-ন্নিমিষ-দ্যদেজতি যস্য জাত-ঞ্জনমান-ঞ্চ কেৱলম্ ।
স্তৌম্যগ্নি-ন্নাথিতো জোহৱীমি স নো মুঞ্চত্ৱগ্ং হসঃ ।
ইন্দ্ৰস্য মন্যে প্ৰথমস্য প্ৰচেতসো ৱৃত্ৰঘ্ন-স্স্তোমা উপমা মুপাগুঃ ।
যো দাশুষঃ সুকৃতো হৱমুপ গন্তা স নো মুঞ্চত্ৱগ্ং হসঃ ॥ 34 ॥
য স্সংগ্ৰাম-ন্নযতি সংৱঁশী যুধে যঃ পুষ্টানি সগ্ংসৃজতি ত্ৰযাণি । স্তৌমীন্দ্ৰ-ন্নাথিতো জোহৱীমি স নো মুঞ্চত্ৱগ্ং হসঃ । মন্ৱেৱাং মিত্ৰাৱৰুণা তস্য ৱিত্তগ্ং সত্যৌজসা দৃগ্ংহণা য-ন্নুদেথে । যা ৰাজানগ্ং সৰথং ঁযাথ উগ্ৰা তা নো মুঞ্চত মাগসঃ ।
যো ৱাগ্ং ৰথ ঋজুৰশ্মি-স্সত্যধৰ্মা মিথু-শ্চৰন্ত-মুপযাতি দূষযন্ন্ ॥ 35 ॥
স্তৌমি মিত্ৰাৱৰুণা নাথিতো জোহৱীমি তৌ নো মুঞ্চত মাগসঃ । ৱাযো-স্সৱিতু-ৰ্ৱিদথানি মন্মহে যাৱাত্মন্-ৱদ্বিভৃতো যৌ
চ ৰক্ষতঃ । যৌ ৱিশ্ৱস্য পৰিভূ বভূৱতুস্তৌ নো মুঞ্চত মাগসঃ ।
উপশ্ৰেষ্ঠান আশিষো দেৱযোৰ্ধৰ্মে অস্থিৰন্ন্ । স্তৌমি ৱাযুগ্ং সৱিতাৰ-ন্নাথিতো জোহৱীমি তৌ নো মুঞ্চত মাগসঃ ।
ৰথীতমৌ ৰথীনা মহ্ৱ ঊতযে শুভঙ্গমিষ্ঠৌ সুযমে-ভিৰশ্ৱৈঃ ॥ 36 ॥
যযোৰ্ৱা-ন্দেৱৌ দেৱেষ্ৱ-নিশিত মোজস্তৌ নো মুঞ্চত মাগসঃ । যদযাতং-ৱঁহতুগ্ং সূৰ্যাযা-স্ত্ৰিচক্ৰেণ সগ্ং সদমিচ্ছমানৌ । স্তৌমি দেৱা ৱশ্ৱিনৌ নাথিতো জোহৱীমি তৌ নো মুঞ্চত মাগসঃ ।
মৰুতাং মন্ৱে অধিনো ব্ৰুৱন্তু প্ৰেমাং-ৱাঁচং ঁৱিশ্ৱামৱন্তু ৱিশ্ৱে ।
আশূন্. হুৱে সুযমানূতযে তে নো মুঞ্চন্ত্ৱেনসঃ । তিগ্মমাযুধং-ৱীঁডিতগ্ং সহস্ৱদ দিৱ্যগ্ং শৰ্ধঃ পৃতনাসু জিষ্ণু ॥ 37 ॥
স্তৌমি দেৱা-ন্মৰুতো নাথিতো জোহৱীমি তে নো মুঞ্চন্ত্ৱেনসঃ । দেৱানা-ম্মন্ৱে অধি নো ব্ৰুৱন্তু প্ৰেমাং-ৱাঁচং ঁৱিশ্ৱামৱন্তু ৱিশ্ৱে । আশূন্. হুৱে সুযমানূতযে তে নো মুঞ্চন্ত্ৱেনসঃ । যদিদ-ম্মা-ঽভিশোচতি পৌৰুষেযেণ দৈৱ্যেন । স্তৌমি ৱিশ্ৱা-ন্দেৱা-ন্নাথিতো জোহৱীমি তে নো মুঞ্চন্ত্ৱেনসঃ ।
অনুনো-ঽদ্যানুমতিৰন্ৱিদনু মতে ত্ৱং-ৱৈঁশ্ৱানৰো ন ঊত্যা পৃষ্টো দিৱি ॥ 38 ॥
অনুনো-ঽধ্যানুমতি-ৰ্যজ্ঞ-ন্দেৱেষু মন্যতাম্ । অগ্নিশ্চ হৱ্য ৱাহনো ভৱতা-ন্দাশুষে মযঃ । অন্ৱিদনুমতে ত্ৱ-ম্মন্যাসৈ শঞ্চ নঃ কৃধি । ক্ৰত্ৱে দক্ষায নো হিনু প্ৰণ আযূগ্ংষি তাৰিষঃ ॥ 38অ ॥
ৱৈশ্ৱানৰো ন ঊত্যা ঽঽপ্ৰযাতু পৰাৱতঃ । অগ্নিৰুক্থেন ৱাহসা ।
পৃষ্টো দিৱি পৃষ্টো অগ্নিঃ পৃথিৱ্যা-ম্পৃষ্টো ৱিশ্ৱা ওষধীৰা-ৱিৱেশ ।
ৱৈশ্ৱানৰ স্সহসা পৃষ্টো অগ্নিস্সনো দিৱা সৰিষঃ পাতু নক্তম্ ॥ 38ব্ ॥
যে অপ্ৰথেতা মমিতেভি ৰোজোভি ৰ্যে প্ৰতিষ্ঠে অভৱতাং-ৱঁসূনাম্ । স্তৌমি দ্যাৱাপৃথিৱী নাথিতো জোহৱীমি তে নো মুঞ্চতমগ্ং হসঃ ।
উৰ্ৱী ৰোদসী ৱৰিৱঃ কৃণোত-ঙ্ক্ষেত্ৰস্য পত্নী অধিনো ব্ৰূযাতম্ । স্তৌমি দ্যাৱাপৃথিৱী নাথিতো জোহৱীমি তে নো মুঞ্চতমগ্ং হসঃ ।
যত্তে ৱয-ম্পুৰুষত্ৰায ৱিষ্ঠা ৱিদ্ৱাগ্ং সশ্চ কৃমা কচ্চ নাগঃ ॥ 39 ॥
কৃধী স্ৱস্মাগ্ং অদিতেৰনাগা ৱ্যেনাগ্ংসি শিশ্ৰথো ৱিষ্ৱগগ্নে । যথা হ ত-দ্ৱসৱো গৌৰ্যং চি-ত্পদিষিতা মমুঞ্চতা যজত্ৰাঃ ।
এৱা ত্ৱমস্ম-ত্প্ৰমুঞ্চা ৱ্যগ্ংহঃ প্ৰাতাৰ্যগ্নে প্ৰতৰান্ন আযুঃ ॥ 40 (15) ॥
22 সৰ্পাহুতী মন্ত্ৰাঃ
সমীচী নামাসি প্ৰাচী দিক্তস্যাস্তে ঽগ্নিৰধিপতি ৰসিতো ৰক্ষিতা যশ্চাধিপতি-ৰ্যশ্চ গোপ্তা তাভ্যাং নমস্তৌনো মৃডযতাং তে য-ন্দ্ৱিষ্মো যশ্চ নো দ্ৱেষ্টি তং-ৱাঁ-ঞ্জম্ভে দধাম্যো-,
-জস্ৱিনী নামাসি দক্ষিণা দিক্তস্যাস্ত ইন্দ্ৰো-ঽধিপতিঃ পৃদাকুঃ ,
প্ৰাচী নামাসি প্ৰতীচী দিক্তস্যাস্তে সোমো-ঽধিপতি স্স্ৱজো ,
-ঽৱস্থাৱা নামা-স্যুদীচী দিক্তস্যাস্তে ৱৰুণো-ঽধিপতি-স্তিৰশ্চৰাজিঃ,
-ৰধিপত্নী নামাসি বৃহতী দিক্তস্যাস্তে বৃহস্পতি-ৰধিপতি শ্শ্ৱিত্ৰো,
ৱশিনী নামাসী য-ন্দিক্তস্যাস্তে যমো-ঽধিপতিঃ কল্মাষ গ্ৰীৱো,
ৰক্ষিতা যশ্চাধিপতি-ৰ্যশ্চ গোপ্তা তাভ্যাং নমস্তৌ নো মৃডযতাং
তে য-ন্দ্ৱিষ্মো যশ্চ নো দ্ৱেষ্টি তং-ৱাঁ-ঞ্জম্ভে দধামি ॥ 41 (16) ॥
23 সৰ্পাহুতী মন্ত্ৰাঃ (অনুষঙ্গং)
সমীচী নামাসি প্ৰাচী দিক্তস্যাস্তে ঽগ্নিৰধিপতি ৰসিতো ৰক্ষিতা-যশ্চাধিপতি-ৰ্যশ্চ গোপ্তা
তাভ্যাং নমস্তৌ নো মৃডযতাং
তে য-ন্দ্ৱিষ্মো যশ্চ নো দ্ৱেষ্টি তং-ৱাংঁ জম্ভে দধামি ।
ওজস্ৱিনী নামাসি দক্ষিণা দিক্তস্যাস্ত ইন্দ্ৰো-ঽধিপতিঃ পৃদাকুঃ ৰক্ষিতা যশ্চাধিপতি-ৰ্যশ্চ গোপ্তা তাভ্যাং নমস্তৌ নো মৃডযতাং তে য-ন্দ্ৱিষ্মো যশ্চনো দ্ৱেষ্টি তং-ৱাংঁ জম্ভে দধামি ।
প্ৰাচী নামাসি প্ৰতীচী দিক্তস্যাস্তে সোমো-ঽধিপতি স্স্ৱজো ৰক্ষিতা যশ্চাধিপতি-ৰ্যশ্চ গোপ্তা তাভ্যাং নমস্তৌ নো মৃডযতাং তে য-ন্দ্ৱিষ্মো যশ্চ নো দ্ৱেষ্টি তং-ৱাঁ-ঞ্জম্ভে দধামি ।
অৱস্থাৱা নামা-স্যুদীচী দিক্তস্যাস্তে ৱৰুণো-ঽধিপতি-স্তিৰশ্চৰাজিঃ ৰক্ষিতা যশ্চাধিপতি-ৰ্যশ্চ গোপ্তা তাভ্যাং নমস্তৌ নো মৃডযতাং তে য-ন্দ্ৱিষ্মো যশ্চ নো দ্ৱেষ্টি তং-ৱাঁ-ঞ্জম্ভে দধামি ।
অধিপত্নী নামাসি বৃহতী দিক্তস্যাস্তে বৃহস্পতি-ৰধিপতি-শ্শ্ৱিত্ৰো ৰক্ষিতা যশ্চাধিপতি-ৰ্যশ্চ গোপ্তা তাভ্যাং নমস্তৌ নো মৃডযতাং তে য-ন্দ্ৱিষ্মো যশ্চ নো দ্ৱেষ্টি তং-ৱাঁ-ঞ্জম্ভে দধামি ।
ৱশিনী নামাসীয-ন্দিক্তস্যাস্তে যমো-ঽধিপতিঃ কল্মাষ গ্ৰীৱো ৰক্ষিতা যশ্চাধিপতি-ৰ্যশ্চ গোপ্তা তাভ্যাং নমস্তৌ নো মৃডযতাং
তে য-ন্দ্ৱিষ্মো যশ্চ নো দ্ৱেষ্টি তং-ৱাংঁ জম্ভে দধামি ॥ 41আ (16আ) ॥
24 গন্ধৰ্ৱাহুতীঃ
হেতযো নামস্থ তেষাং-ৱঃ ঁপুৰো গৃহা অগ্নিৰ্ৱ ইষৱ স্সলিলো,
নিলিপা-ন্নামস্থ তেষাং-ৱোঁ দক্ষিণা গৃহাঃ পিতৰো ৱ ইষৱ স্সগৰো,
ৱজ্ৰিণো নামস্থ তেষাং-ৱঃ ঁপশ্চা-দ্গৃহা স্স্ৱপ্নো ৱ ইষৱো গহ্ৱৰো,
-ঽৱস্থাৱানো নামস্থ তেষাং-ৱঁ উত্তৰা-দ্গৃহা আপো ৱ ইষৱ স্সমুদ্ৰো-,
-ঽধিপতযো নামস্থ তেষাং-ৱঁ উপৰি গৃহা ৱৰ্ষং-ৱঁ ইষৱো-ঽৱস্ৱান্,
ক্ৰৱ্যা নামস্থ পাৰ্থিৱা-স্তেষাং-ৱঁ ইহ গৃহা অন্নং ঁৱ ইষৱো নিমিষো,
ৱাতনাম-ন্তেভ্যো ৱো নমস্তে নো মৃডযত তে য-ন্দ্ৱিষ্মো যশ্চ নো দ্ৱেষ্টি
তং-ৱোঁ জম্ভে দধামি ॥ 42 (17) ॥
25 গন্ধৰ্ৱাহুতীঃ (অনুষঙ্গং)
হেতযো নামস্থ তেষাং-ৱঃ ঁপুৰো গৃহা অগ্নিৰ্ৱ ইষৱ-স্সলিলো ৱাতনাম-ন্তেভ্যো ৱো নমস্তে নো মৃডযত তে য-ন্দ্ৱিষ্মো যশ্চ নো দ্ৱেষ্টি তং-ৱোঁ জম্ভে দধামি ।
নিলিপা-ন্নামস্থ তেষাং-ৱোঁ দক্ষিণা গৃহাঃ পিতৰো ৱ ইষৱ-স্সগৰো ৱাতনাম-ন্তেভ্যো ৱো নমস্তে নো মৃডযত তে য-ন্দ্ৱিষ্মো যশ্চ নো দ্ৱেষ্টি তং-ৱোঁ জম্ভে দধামি ।
ৱজ্ৰিণো নামস্থ তেষাং-ৱঃ ঁপশ্চা-দ্গৃহা স্স্ৱপ্নো ৱ ইষৱো গহ্ৱৰো ৱাতনাম-ন্তেভ্যো ৱো নমস্তে নো মৃডযত তে য-ন্দ্ৱিষ্মো যশ্চ নো দ্ৱেষ্টি তং-ৱোঁ জম্ভে দধামি ।
অৱস্থাৱানো নামস্থ তেষাং-ৱঁ উত্তৰা-দ্গৃহা আপো ৱ ইষৱস্সমুদ্ৰো ৱাতনাম-ন্তেভ্যো ৱো নমস্তে নো মৃডযত তে য-ন্দ্ৱিষ্মো যশ্চ নো দ্ৱেষ্টি তং-ৱোঁ জম্ভে দধামি ।
অধিপতযো নামস্থ তেষাং-ৱঁ উপৰি গৃহা ৱৰ্ষং-ৱঁ ইষৱো-ঽৱস্ৱান্ ৱাতনাম-ন্তেভ্যো ৱো নমস্তে নো মৃডযত তে য-ন্দ্ৱিষ্মো যশ্চ নো দ্ৱেষ্টি তং-ৱোঁ জম্ভে দধামি ।
ক্ৰৱ্যা নামস্থ পাৰ্থিৱা-স্তেষাং-ৱঁ ইহ গৃহা অন্নং ঁৱ ইষৱো নিমিষো ৱাতনাম-ন্তেভ্যো ৱো নমস্তে নো মৃডযত তে য-ন্দ্ৱিষ্মো যশ্চ নো দ্ৱেষ্টি তং-ৱোঁ জম্ভে দধামি ॥ 42আ (17আ) ॥
26 অজ্যানি মন্ত্ৰাঃ
শতাযুধায শতৱীৰ্যায শতোতযে ঽভিমাতিষাহে । শতং-যোঁ ন শ্শৰদো অজীতা-নিন্দ্ৰো নেষদতি দুৰিতানি ৱিশ্ৱা ।
যে চত্ৱাৰঃ পথযো দেৱযানা অন্তৰা দ্যাৱাপৃথিৱী ৱিযন্তি । তেষাং-যোঁ অজ্যানি- মজীতি-মাৱহাত্তস্মৈ নো দেৱাঃ পৰিদত্তেহ সৰ্ৱে । গ্ৰীষ্মো হেমন্ত উত নো ৱসন্ত শ্শৰ-দ্ৱৰ্ষা স্সুৱিতন্নো অস্তু ।
তেষা-মৃতূনাগ্ং শতশাৰদানা-ন্নিৱাত এষামভযে স্যাম । ইদুৱথ্সৰায পৰিৱথ্সৰায সংৱঁথ্সৰায কৃণুতা বৃহন্নমঃ । তেষাং ঁৱযগ্ং সুমতৌ যজ্ঞিযানা-ঞ্জ্যোগজীতা অহতা স্স্যাম ।
ভদ্ৰান্ন-শ্শ্ৰেয স্সমনৈষ্ট দেৱা স্ত্ৱযা-ঽৱসেন সমশীমহি ত্ৱা ।
সনোমযো ভূঃ পিতো আৱিশস্ৱ শন্তোকায তনুৱে স্যোনঃ ॥ 43 (18) ॥
ভূত-ম্ভৱ্যং ভৱিষ্য-দ্ৱষ-ট্থ্স্ৱাহা ,
নম ঋ-খ্সাম-যজু-ৰ্ৱষ-ট্থ্স্ৱাহা ,
নমো গাযত্ৰী ত্ৰিষ্টুপ্ জগতী ৱষ-ট্থ্স্ৱাহা ,
নমঃ পৃথিৱ্যন্তৰিক্ষং দ্যৌ-ৰ্ৱষ-ট্থ্স্ৱাহা ,
নমো ঽগ্নিৰ্ৱাযু-স্সূৰ্যো ৱষ-ট্থ্স্ৱাহা ,
নমঃ প্ৰাণো-ৱ্যানো-ঽপানো ৱষ-ট্থ্স্ৱাহা ,
নমো-ঽন্নং কৃষি-ৰ্ৱৃষ্টি-ৰ্ৱষ-ট্থ্স্ৱাহা ,
নমঃ পিতা পুত্ৰঃ পৌত্ৰো ৱষ-ট্থ্স্ৱাহা ,
নমো ভূৰ্ভুৱস্সুৱ ৰ্ৱষ-ট্থ্স্ৱাহা নমঃ ॥ 44 (19) ॥
27 অথৰ্ৱশীৰ্ষং
(তৈ. ব্ৰা. 1.5.8.1-1.5.8.3)
ইন্দ্ৰো দধীচো অস্থভিঃ । ৱৃত্ৰাণ্য প্ৰতিষ্কুতঃ । জঘান নৱতীৰ্নৱ । ইচ্ছন্ন-শ্ৱস্য যচ্ছিৰঃ । পৰ্ৱতেষ্ৱপশ্ৰিতম্ । তদ্ৱিদচ্ছৰ্যণাৱতি ।
অত্ৰা হ গোৰমন্ৱত । নাম ত্ৱষ্টুৰ-পীচ্যম্ । ইত্থা চন্দ্ৰমসো গৃহে ।
ইন্দ্ৰমি-দ্গাথিনো বৃহত্ ॥ 45 ॥
ইন্দ্ৰ-মৰ্কেভি ৰৰ্কিণঃ । ইন্দ্ৰং ঁৱাণীৰনূষত । ইন্দ্ৰ ইদ্ধৰ্যো স্সচা ।
স-ম্মিশ্ল আৱচো যুজা । ইন্দ্ৰো ৱজ্ৰী হিৰণ্যযঃ । ইন্দ্ৰো দীৰ্ঘায চক্ষসে । আ সূৰ্যগ্ং ৰোহয-দ্দিৱি । ৱি গোভিৰদ্ৰিমৈৰযত্ । ইন্দ্ৰ ৱাজেষু নো অৱ । সহস্ৰ প্ৰধনেষু চ ॥ 46 ॥
উগ্ৰ উগ্ৰাভি-ৰূতিভিঃ । তমিন্দ্ৰং ঁৱাজযামসি । মহে ৱৃত্ৰায হন্তৱে । স ৱৃষা ৱৃষভো-ভুৱত্ । ইন্দ্ৰ স্সদা মনে কৃতঃ । ওজিষ্ঠ স্সবলে হিতঃ । দ্যুম্নী শ্লোকী স সৌম্যঃ । গিৰা ৱজ্ৰো ন সম্ভৃতঃ । সবলো অনপচ্যুতঃ । ৱৱক্ষু ৰুগ্ৰো অস্তৃতঃ ॥ 47 (20) ॥
28 প্ৰত্যঙ্গিৰসঃ
(তৈ. ব্ৰা. 2.4.2.1-2.4.2.4)
চক্ষুষো হেতে মনসো হেতে । ৱাচো হেতে ব্ৰহ্মণো হেতে । যোমা-ঽঘাযু-ৰভিদাসতি । তমগ্নে মেন্যা-ঽমেনি-ঙ্কৃণু । যোমা চক্ষুষা যো মনসা । যো ৱাচা ব্ৰহ্মণা-ঽঘাযু-ৰভিদাসতি । তযা-ঽগ্নে ত্ৱ-ম্মেন্যা । অমুম মেনি-ঙ্কৃণু । য-ত্কিঞ্চাসৌ মনসা যচ্চ ৱাচা । যজ্ঞৈ-ৰ্জুহোতি যজুষা হৱিৰ্ভিঃ ॥ 48 ॥
ত-ন্মৃত্যু-ৰ্নিৰ্-ঋত্যা সংৱিঁদানঃ । পুৰা-ঽঽদিষ্টা-দাহুতী-ৰস্য হন্তু ।
যাতুধানা নিৰ্-ঋতি-ৰা-দু ৰক্ষঃ । তে অস্যঘ্নং ত্ৱনৃতেন সত্যম্ ।
ইন্দ্ৰেষিতা আজ্যমস্য মথ্নন্তু । মাত-থ্সমৃদ্ধি যদসৌ কৰোতি ।
হন্মিতে-ঽহ-ঙ্কৃতগ্ং হৱিঃ । যো মে ঘোৰমচী কৃতঃ ।
অপাঞ্চৌ ত উভৌ বাহূ । অপনহ্যাম্যাস্যম্ ॥ 49 ॥
অপনহ্যামি তে বাহূ । অপনহ্যাম্যাস্যম্ । অগ্নে-ৰ্দেৱস্য ব্ৰহ্মণা । সৰ্ৱং তে ঽৱধিষ-ঙ্কৃতম্ । পুৰা-ঽমুষ্য ৱষ-ট্কাৰাত্ । যজ্ঞ-ন্দেৱেষু নস্কৃধি । স্ৱিষ্ট-মস্মাকং ভূযাত্ । মা-ঽস্মা-ন্প্ৰাপন্নৰাতযঃ । অন্তি দূৰে সতো অগ্নে । ভ্ৰাতৃৱ্যস্যা ভিদাসতঃ । ৱষ-ট্কাৰেণ ৱজ্ৰেণ । কৃত্যাগ্ং হন্মি কৃতামহম্ । যো মা নক্তং দিৱা সাযম্ । প্ৰাত-শ্চাহ্নো নিপীযতি । অদ্যা-তমিন্দ্ৰ ৱজ্ৰেণ । ভ্ৰাতৃৱ্য-ম্পাদযামসি ॥ 50 (21) ॥
(তৈ. ব্ৰা. 2.5.1.1-2.5.1.3)
প্ৰাণো ৰক্ষতি ৱিশ্ৱমেজত্ । ইৰ্যো ভূত্ৱা বহুধা বহূনি । স ই-থ্সৰ্ৱং ঁৱ্যানশে । যো দেৱো দেৱেষু ৱিভূৰন্তঃ ।
আৱৃদূদা-ত্ক্ষেত্ৰিযদ্ধ্ৱগ-দ্ৱৃষা । তমি-ত্প্ৰাণ-ম্মনসোপ শিক্ষত ।
অগ্ৰং দেৱানা-মিদমত্তু নো হৱিঃ । মনসশ্চি-ত্তেদম্ । ভূত-ম্ভৱ্যং চ গুপ্যতে । তদ্ধি দেৱেষ্ৱ-গ্ৰিযম্ ॥ 51 ॥
আ ন এতু পুৰশ্চৰম্ । সহ দেৱৈ-ৰিমগ্ং হৱম্ । মন-শ্শ্ৰেযসি শ্ৰেযসি । কৰ্মন্. যজ্ঞপতিং দধত্ । জুষতাং মে ৱাগিদগ্ং হৱিঃ । ৱিৰা-ড্দেৱী পুৰোহিতা । হৱ্যৱাডন-পাযিনী । যযা ৰূপাণি বহুধা ৱদন্তি । পেশাগ্ংসি দেৱাঃ পৰমে জনিত্ৰে । সা নো ৱিৰাডনপ স্ফুৰন্তী ॥ 52 ॥
ৱাগ্দেৱী জুষতা-মিদগ্ং হৱিঃ । চক্ষু-ৰ্দেৱানাং জ্যোতিৰমৃতে ন্যক্তম্ ।
অস্য ৱিজ্ঞানায বহুধা নিধীযতে । তস্য সুম্ন-মশীমহি । মা নো হাসী-দ্ৱিচক্ষণম্ । আযুৰিন্নঃ প্ৰতীৰ্যতাম্ । অনন্ধা-শ্চক্ষুষা ৱযম্ । জীৱা জ্যোতি-ৰশীমহি । সুৱ-ৰ্জ্যোতি-ৰুতামৃতং । শ্ৰোত্ৰেণ ভদ্ৰ মুত-শৃণ্ৱন্তি সত্যম্ । শ্ৰোত্ৰেণ ৱাচং বহুধোদ্যমানাম্ । শ্ৰোত্ৰেণ মোদশ্চ মহশ্চ শ্ৰূযতে ।
শ্ৰোত্ৰেণ সৰ্ৱা দিশ আশৃণোমি । যেন প্ৰাচ্যা উত দক্ষিণা । প্ৰতীচ্যৈ দিশ-শ্শৃণ্ৱন্ত্যুত্তৰাত্ । তদিচ্ছ্ৰোত্ৰং বহুধোদ্যমানম্ ।
অৰান্ন নেমিঃ পৰিসৰ্ৱং বভূৱ ॥ 53 (22) ॥
(তৈ. ব্ৰা. 2.7.7.1-2.7.7.7)
সিগ্ংহে ৱ্যাঘ্ৰ উত যা পৃদাকৌ । ত্ৱিষি-ৰগ্নৌ ব্ৰাহ্মণে সূৰ্যেযা ।
ইন্দ্ৰং ঁযা দেৱী সুভগা জজান । সা ন আগন্ ৱৰ্চসা সংৱিঁদানা । যা ৰাজন্যে দুন্দু-ভাৱাযতাযাম্ । অশ্ৱস্য ক্ৰন্দ্যে পুৰুষস্য মাযৌ । ইন্দ্ৰং ঁযা দেৱী সুভগা জজান । সা ন আগন্ ৱৰ্চসা সংৱিঁদানা । যা হস্তিনি দ্ৱীপিনি যা হিৰণ্যে । ত্ৱিষি-ৰশ্ৱেষু পুৰুষেষু গোষু ॥ 54 ॥
ইন্দ্ৰং ঁযা দেৱী সুভগা জজান । সা ন আগন্ ৱৰ্চসা সংৱিঁদানা । ৰথে অক্ষেষু ৱৃষভস্য ৱাজে । ৱাতে পৰ্জন্যে ৱৰুণস্য শুষ্মে । ইন্দ্ৰং ঁযা দেৱী সুভগা জজান । সা ন আগন্ ৱৰ্চসা সংৱিঁদানা । ৰাডসি ৱিৰাডসি । সম্ৰাডসি স্ৱৰাডসি । ইন্দ্ৰায ত্ৱা তেজস্ৱতে তেজস্ৱন্তগ্গ্ শ্ৰীণামি । ইন্দ্ৰায ত্ৱৌজস্ৱত ওজস্ৱন্তগ্গ্ শ্ৰীণামি ॥ 55 ॥
ইন্দ্ৰায ত্ৱা পযস্ৱতে পযস্ৱন্তগ্গ্ শ্ৰীণামি । ইন্দ্ৰায ত্ৱা-ঽঽযুষ্মত আযুষ্মন্তগ্গ্ শ্ৰীণামি । তেজো-ঽসি । তত্তে প্ৰযচ্ছামি । তেজস্ৱদস্তু মে মুখম্ । তেজস্ৱচ্ছিৰো অস্তু মে । তেজস্ৱান্. ৱিশ্ৱতঃ প্ৰত্যম্ । তেজসা স-ম্পিপৃগ্ধিমা । ওজো-ঽসি । তত্তে প্ৰযচ্ছামি ॥ 56 ॥
ওজস্ৱদস্তু মে মুখম্ । ওজস্ৱচ্ছিৰো অস্তু মে । ওজস্ৱান্. ৱিশ্ৱতঃ প্ৰত্যম্ । ওজসা সম্পিপৃগ্ধি মা । পযো-ঽসি । তত্তে প্ৰযচ্ছামি । পযস্ৱদস্তু মে মুখম্ । পযস্ৱচ্ছিৰো অস্তু মে । পযস্ৱান্. ৱিশ্ৱতঃ প্ৰত্যম্ । পযসা সম্পিপৃগ্ধি মা ॥ 57 ॥
আযুৰসি । তত্তে প্ৰযচ্ছামি । আযুষ্মদস্তু মে মুখম্ । আযুষ্মচ্ছিৰো অস্তু মে । আযুষ্মান্. ৱিশ্ৱতঃ প্ৰত্যম্ । আযুষা সম্পিপৃগ্ধি মা । ইম-মগ্ন আযুষে ৱৰ্চসে কৃধি । প্ৰিযগ্ং ৰেতো ৱৰুণ সোম ৰাজন্ন্ । মা-তে-ৱাস্মা অদিতে শৰ্ম যচ্ছ । ৱিশ্ৱে দেৱা জৰদষ্টি-ৰ্যথা-ঽসত্ ॥ 58 ॥
আযুৰসি ৱিশ্ৱাযুৰসি । সৰ্ৱাযুৰসি সৰ্ৱমাযুৰসি । যতো ৱাতো মনোজৱাঃ । যতঃ, ক্ষৰন্তি সিন্ধৱঃ । তাসাং ত্ৱা সৰ্ৱাসাগ্ং ৰুচা । অভিষিঞ্চামি ৱৰ্চসা । সমুদ্ৰ ইৱাসি গহ্মনা । সোম ইৱাস্যদাভ্যঃ । অগ্নিৰিৱ ৱিশ্ৱতঃ প্ৰত্যম্ । সূৰ্য ইৱ জ্যোতিষা ৱিভূঃ ॥ 59 ॥
অপাং-যোঁ দ্ৰৱণে ৰসঃ । তমহমস্মা আমুষ্যাযণায । তেজসে ব্ৰহ্মৱৰ্চসায গৃহ্ণামি । অপাং-যঁ ঊৰ্মৌ ৰসঃ । তমহমস্মা আমুষ্যাযণায । ওজসে ৱীৰ্যায গৃহ্ণামি । অপাং-যোঁ মদ্ধ্যতো ৰসঃ । তমহমস্মা আমুষ্যাযণায । পুষ্ট্যৈ প্ৰজননায গৃহ্ণামি । অপাং-যোঁ যজ্ঞিযো ৰসঃ । তমহমস্মা আমুষ্যাযণায । আযুষে দীৰ্ঘাযুত্ৱায গৃহ্ণামি ॥ 60 (23) ॥
29 অন্ন সূক্তং
(তৈ. ব্ৰা. 2.8.8.1-2.8.8.4)
অহমস্মি প্ৰথমজা ঋতস্য । পূৰ্ৱং দেৱেভ্যো অমৃতস্য নাভিঃ ।
যো মা দদাতি স ই দেৱ মা ৱাঃ । অহমন্ন মন্ন মদন্তমদ্মি । পূৰ্ৱ-মগ্নেৰপি দহত্যন্নং । যত্তৌ হাসাতে অহমুত্তৰেষু । ৱ্যাত্তমস্য পশৱ-স্সুজম্ভম্ । পশ্যন্তি ধীৰাঃ প্ৰচৰন্তি পাকাঃ ।
জহাম্যন্য-ন্ন জহাম্যন্যম্ । অহমন্নং ঁৱশমিচ্চৰামি ॥ 61 ॥
সমানমৰ্থং পৰ্যেমি ভুঞ্জত্ । কো মা মন্নং মনুষ্যো দযেত ।
পৰাকে অন্নং নিহিতং-লোঁক এতত্ । ৱিশ্ৱৈ-ৰ্দেৱৈঃ পিতৃভি-ৰ্গুপ্তমন্নম্ ।
যদদ্যতে লুপ্যতে য-ত্পৰোপ্যতে । শততমী সা তনূৰ্মে বভূৱ ।
মহান্তৌ চৰূ সকৃ-দ্দুগ্ধেন পপ্ৰৌ । দিৱঞ্চ পৃশ্ঞি পৃথিৱী-ঞ্চ সাকম্ ।
ত-থ্সম্পিবন্তো ন মিনন্তি ৱেধসঃ । নৈতদ্ভূযো ভৱতি নো কনীযঃ ॥ 62 ॥
অন্নং প্ৰাণমন্ন মপান-মাহুঃ । অন্নং মৃত্যু-ন্তমু জীৱাতু মাহুঃ ।
অন্নং ব্ৰহ্মাণো জৰসং ঁৱদন্তি । অন্নমাহুঃ প্ৰজনন-ম্প্ৰজানাম্ ।
মোঘ-মন্নং ঁৱিন্দতে অপ্ৰচেতাঃ । সত্য-ম্ব্ৰৱীমি ৱধ ইথ্স তস্য ।
নাৰ্যমণং পুষ্যতি নো সখাযম্ । কেৱলাঘো ভৱতি কেৱলাদী ।
অহ-ম্মেঘ স্স্তনযন্ ৱৰ্ষন্নস্মি । মামদন্ত্য-হমদ্ম্যন্যান্ ॥ অহগ্ং সদমৃতো ভৱামি । মদাদিত্যা অধি সৰ্ৱে তপন্তি ॥ 63 ॥
30 ৱাক্ সূক্তং
(তৈ. ব্ৰা. 2.8.8.4)
দেৱীং-ৱাঁচ-মজনযন্ত য-দ্ৱাগ্ৱদন্তি ॥ 64 ॥
দেৱীং-ৱাঁচমজনযন্ত দেৱাঃ । তাং-ৱিঁশ্ৱৰূপাঃ পশৱো ৱদন্তি । সা নো মন্দ্ৰেষ মূৰ্জং দুহানা । ধেনুৰ্ৱাগস্মা-নুপসুষ্টুতৈতু ॥ 64অ ॥
য-দ্ৱাগ্ৱদন্ত্য-ৱিচেতনানি । ৰাষ্ট্ৰী দেৱানা-ন্নিষসাদ মন্দ্ৰা । চতস্ৰ ঊৰ্জং দুদুহে পযাগ্ংসি । ক্ৱস্ৱি দস্যাঃ পৰম-ঞ্জগাম ॥ 64ব্ ॥
(তৈ. ব্ৰা. 2.8.8.4-2.8.8.5)
অনন্তা-মন্তাদধি নিৰ্মিতা-ম্মহীম্ । যস্যাং দেৱা অদধু-ৰ্ভোজনানি । একাক্ষৰা-ন্দ্ৱিপদাগ্ং ষট্পদাঞ্চ । ৱাচ-ন্দেৱা উপজীৱন্তি ৱিশ্ৱে । ৱাচ-ন্দেৱা উপজীৱন্তি ৱিশ্ৱে । ৱাচ-ঙ্গন্ধৰ্ৱাঃ পশৱো মনুষ্যাঃ । ৱাচীমা ৱিশ্ৱা ভুৱনা-ন্যৰ্পিতা । সা নো হৱং জুষতা-মিন্দ্ৰ পত্নী ।
ৱাগক্ষৰং প্ৰথমজা ঋতস্য । ৱেদানা-ম্মাতা-ঽমৃতস্য নাভিঃ ॥ 65 ॥
সা নো জুষাণোপ যজ্ঞ মাগাত্ । অৱন্তী দেৱী সুহৱা মে অস্তু । যা মৃষযো মন্ত্ৰ কৃতো মনীষিণঃ । অন্ৱৈচ্ছ-ন্দেৱা-স্তপসা শ্ৰমেণ । তা-ন্দেৱীং-ৱাঁচগ্ং হৱিষা যজামহে । সা নো দধাতু সুকৃতস্য লোকে ।
চত্ৱাৰি ৱা-ক্পৰিমিতা পদানি । তানি ৱিদু-ৰ্ব্ৰাহ্মণা যে মনীষিণঃ । গুহা ত্ৰীণি নিহিতা নেঙ্গযন্তি । তুৰীযং ঁৱাচো মনুষ্যা ৱদন্তি ॥ 66 ॥
31 শ্ৰদ্ধা সূক্তং
(তৈ. ব্ৰা. 2.8.8.5-2.8.8.8)
শ্ৰদ্ধযা-ঽগ্নি স্সমিধ্যতে । শ্ৰদ্ধযা ৱিন্দতে হৱিঃ । শ্ৰদ্ধা-ম্ভগস্য মূৰ্ধনি । ৱচসা ঽঽৱেদযামসি । প্ৰিযগ্গ্ শ্ৰদ্ধে দদতঃ । প্ৰিযগ্গ্ শ্ৰদ্ধে দিদাসতঃ । প্ৰিয-ম্ভোজেষু যজ্ৱসু । ইদ-ম্ম উদিত-ঙ্কৃধি । যথা দেৱা অসুৰেষু । শ্ৰদ্ধা-মুগ্ৰেষু চক্ৰিৰে ॥ 67 ॥
এৱ-ম্ভোজেষু যজ্ৱসু । অস্মাক-মুদিত-ঙ্কৃধি । শ্ৰদ্ধা-ন্দেৱা যজমানাঃ । ৱাযু-গোপা উপাসতে । শ্ৰদ্ধাগ্ং হৃদয্যযা-ঽঽকূত্যা । শ্ৰদ্ধযা হূযতে হৱিঃ ।
শ্ৰদ্ধা-ম্প্ৰাতৰ্-হৱামহে । শ্ৰদ্ধা-ম্মধ্যন্দিনং পৰি । শ্ৰদ্ধাগ্ং সূৰ্যস্য নিম্ৰুচি । শ্ৰদ্ধে শ্ৰদ্ধাপ-যেহ মা ॥ 68 ॥
শ্ৰদ্ধা দেৱা-নধিৱস্তে । শ্ৰদ্ধা ৱিশ্ৱ-মিদ-ঞ্জগত্ । শ্ৰদ্ধা-ঙ্কামস্য মাতৰম্ । হৱিষা ৱৰ্ধযামসি ॥ 69অ ॥
32 ব্ৰহ্ম সূক্তং
(তৈ. ব্ৰা. 2.8.8.8-2.8.8.11)
ব্ৰহ্মজজ্ঞান-ম্প্ৰথম-ম্পুৰস্তাত্ । ৱি সীমত-স্সুৰুচো ৱেন আৱঃ ।
স বুধ্নিযা উপমা অস্য ৱিষ্ঠাঃ । সতশ্চ যোনি-মসতশ্চ ৱিৱঃ ॥ পিতা ৱিৰাজা-মৃষভো ৰযীণাম্ । অন্তৰিক্ষং-ৱিঁশ্ৱৰূপ আৱিৱেশ ॥ 69ব্ ॥
তমৰ্কৈ-ৰভ্যৰ্চন্তি ৱথ্সম্ । ব্ৰহ্ম সন্ত-ম্ব্ৰহ্মণা ৱৰ্ধযন্তঃ ॥ ব্ৰহ্ম দেৱানজনযত্ । ব্ৰহ্ম ৱিশ্ৱমিদ-ঞ্জগত্ ॥
ব্ৰহ্মণঃ, ক্ষত্ৰ-ন্নিৰ্মিতম্ । ব্ৰহ্ম ব্ৰাহ্মণ আত্মনা ॥ অন্তৰস্মি-ন্নিমে লোকাঃ । অন্ত-ৰ্ৱিশ্ৱমিদ-ঞ্জগত্ । ব্ৰহ্মৈৱ ভূতানা-ঞ্জ্যেষ্ঠম্ । তেন কো-ঽৰ্হতি স্পৰ্ধিতুম্ ॥ 70 ॥
ব্ৰহ্ম-ন্দেৱা-স্ত্ৰযস্ত্ৰিগ্ংশত্ । ব্ৰহ্ম-ন্নিন্দ্ৰ প্ৰজাপতী । ব্ৰহ্মন্ হ ৱিশ্ৱা ভূতানি । নাৱী-ৱান্ত-স্সমাহিতা ॥ চতস্ৰ আশাঃ প্ৰচৰন্ত্ৱ-গ্নযঃ । ইমন্নো যজ্ঞন্নযতু প্ৰজানন্ন্ ।
ঘৃত-ম্পিন্ৱ-ন্নজৰগ্ং সুৱীৰম্ । ব্ৰহ্ম সমি-দ্ভৱত্যাহুতীনাম্ ॥ 71 ॥
33 গো সূক্তং
(তৈ. ব্ৰা. 2.8.8.11)
আ গাৱো অগ্মন্নুত ভদ্ৰ-মক্ৰন্ন্ । সীদন্তু গোষ্ঠে-ৰণযন্ত্ৱস্মে ॥ প্ৰজাৱতীঃ পুৰুৰূপা ইহ স্যুঃ । ইন্দ্ৰায পূৰ্ৱী ৰুষসো দুহানাঃ । ইন্দ্ৰো যজ্ৱনে পৃণতে চ শিক্ষতি । উপেদ্দদাতি ন স্ৱ-ম্মুষাযতি । ভূযো ভূযো ৰযিমিদস্য ৱৰ্ধযন্ন্ । অভিন্নে খিল্লে নিদধাতি দেৱযুম্ ।
ন তা নশন্তি ন তা অৰ্ৱা ॥ 72 ॥
ন তা নশন্তি নদভাতি তস্কৰঃ । নৈনা অমিত্ৰো ৱ্যথিৰা দধৰ্ষতি ।
দেৱাগ্শ্চ যাভি-ৰ্যজতে দদাতি চ । জ্যোগিত্তাভি স্সচতে গোপতি স্সহ ॥ 72অ ॥
ন তা অৰ্ৱা ৰেণু ককাটো অশ্নুতে । ন সগ্গ্ স্কৃতত্ৰ-মুপযন্তি তা অভি ।
উৰুগাযমভয-ন্তস্য তা অনু । গাৱো মৰ্ত্যস্য ৱিচৰন্তি যজ্ৱনঃ ॥ 72ব্ ॥
(তৈ. ব্ৰা. 2.8.8.12)
গাৱো ভগো গাৱ ইন্দ্ৰো মে অচ্ছাত্ । গাৱ স্সোমস্য প্ৰথমস্য ভক্ষঃ ।
ইমা যা গাৱ-স্সজনাস ইন্দ্ৰঃ । ইচ্ছামী-দ্ধৃদা মনসা-চিদিন্দ্ৰম্ ।
যূয-ঙ্গাৱো মেদযথা কৃশঞ্চিত্ । অশ্লীল-ঞ্চি-ত্কৃণুথা সুপ্ৰতীকম্ ॥ 73 ॥
ভদ্ৰ-ঙ্গৃহ-ঙ্কৃণুথ ভদ্ৰৱাচঃ । বৃহদ্ৱো ৱয উচ্যতে সভাসু । প্ৰজাৱতী স্সূযৱসগ্ং-ৰিশন্তীঃ । শুদ্ধা অপ স্সুপ্ৰপাণে পিবন্তীঃ ।
মা ৱঃ স্তেন ঈশত মা-ঽঘশগ্ংসঃ । পৰিৱো হেতী ৰুদ্ৰস্য ৱৃঞ্জ্যাত্ । উপেদ-মুপ-পৰ্চনম্ । আসু গোষূপ পৃচ্যতাম্ । উপৰ্ষভস্য ৰেতসি । উপেন্দ্ৰ তৱ ৱীৰ্যে ॥ 74 (24) ॥
34 সূৰ্যা চন্দ্ৰমসা সূক্তং
(তৈ. ব্ৰা. 2.8.9.1-2.8.9.3)
তা সূৰ্যা চন্দ্ৰমসা ৱিশ্ৱ-ভৃত্তমা মহত্ । তেজো ৱসুমদ্ৰাজতো দিৱি । সামাত্মানা চৰত স্সাম-চাৰিণা । যযোৰ্ৱ্ৰত-ন্নমমে জাতু দেৱযোঃ । উভাৱন্তৌ পৰিযাত অৰ্ম্যা । দিৱো ন ৰশ্মীগ্ স্তনুতো-ৱ্যৰ্ণৱে । উভা ভুৱন্তী ভুৱনা কৱিক্ৰতূ । সূৰ্যা ন চন্দ্ৰা চৰতো হতামতী । পতীদ্যুম-দ্ৱিশ্ৱ-ৱিদা উভা দিৱঃ । সূৰ্যা উভা চন্দ্ৰমসা ৱিচক্ষণা ॥ 75 ॥
ৱিশ্ৱৱাৰা ৱৰিৱো ভা ৱৰেণ্যা । তা নো-ঽৱত-ম্মতিমন্তা মহিৱ্ৰতা । ৱিশ্ৱৱপৰী প্ৰতৰণা তৰন্তা । সুৱৰ্ৱিদা দৃশযে ভূৰি ৰশ্মী । সূৰ্যা হি চন্দ্ৰা ৱসুত্ৱেষ-দৰ্শতা । মনস্ৱিনো ভা-ঽনুচৰতো নু স-ন্দিৱম্ । অস্য শ্ৰৱো নদ্য স্সপ্ত বিভ্ৰতি । দ্যাৱা ক্ষামা পৃথিৱী দৰ্শতং-ৱঁপুঃ । অস্মে সূৰ্যা চন্দ্ৰমসা-ঽভিচক্ষে । শ্ৰদ্ধেক-মিন্দ্ৰ চৰতো ৱিচৰ্তুৰম্ ॥ 76 ॥
পূৰ্ৱাপৰ-ঞ্চৰতো মায-যৈতৌ । শিশূ ক্ৰীডন্তৌ পৰিযাতো অধ্ৱৰম্ । ৱিশ্ৱান্যন্যো ভুৱনা ঽভিচষ্টে । ঋতূনন্যো ৱিদধজ্জাযতে পুনঃ । হিৰণ্যৱৰ্ণা-শ্শুচযঃ পাৱকা যাসাগ্ং ৰাজা । যাসাং দেৱা শ্শিৱেন মা চক্ষুষা পশ্যত । আপো ভদ্ৰা আদিত্পশ্যামি ॥ 77 ॥
হিৰণ্যৱৰ্ণা-শ্শুচযঃ পাৱকা যাসু জাতঃ কশ্যপো যাস্ৱিন্দ্ৰঃ । অগ্নিং-যাঁ গৰ্ভং দধিৰে ৱিৰূপাস্তা ন আপশ্শগ্গ্ স্যোনা ভৱন্তু ॥
যাসাগ্ং ৰাজা ৱৰুণো যাতি মধ্যে সত্যানৃতে অৱপশ্যন্ জনানাম্ ।
মধুশ্চুত-শ্শুচযো যাঃ পাৱকাস্তা ন আপশ্শগ্গ্ স্যোনা ভৱন্তু ॥ 77অ ॥
যাসাং দেৱা দিৱি কৃণ্ৱন্তি ভক্ষং-যাঁ অন্তৰিক্ষে বহুধা ভৱন্তি ।
যাঃ পৃথিৱী-ম্পযসোন্দন্তি শুক্ৰাস্তা ন আপশ্শগ্গ্ স্যোনা ভৱন্তু ॥
শিৱেন মা চক্ষুষা পশ্যতাপ শ্শিৱযা তনুৱোপ স্পৃশত ত্ৱচ-ম্মে ।
সৰ্ৱাগ্ং অগ্নীগ্ং ৰফ্সুষদো হুৱে ৱো মযি ৱৰ্চো বলমোজো নিধত্ত ॥ 77ব্ ॥
আপো ভদ্ৰা ঘৃতমিদাপ আসুৰগ্নী-ষোমৌ বিভ্ৰত্যাপ ইত্তাঃ । তীৱ্ৰো ৰসো মধুপৃচা-মৰঙ্গম আ মা প্ৰাণেন সহ ৱৰ্চসা গন্ন্ ।
আদি-ত্পশ্যা-ম্যুত ৱা শৃণো-ম্যা মা ঘোষো গচ্ছতি ৱা-ন্ন আসাম্ । মন্যে ভেজানো অমৃতস্য তৰ্হি হিৰণ্যৱৰ্ণা অতৃপং-যঁদা ৱঃ ॥ 77চ্ ॥
35 নাসদীয সূক্তং
(তৈ. ব্ৰা. 2.8.9.3-2.8.9.7)
নাসদাসীন্নো সদাসীত্তদানীম্ । নাসীদ্ৰজো নো ৱ্যোমা-পৰোযত্ । কি-মাৱৰীৱঃ কুহকস্য শৰ্মন্ন্ । অম্ভঃ কিমাসী-দ্গহন-ঙ্গভীৰম্ ॥ 78 ॥
ন মৃত্যু-ৰমৃত-ন্তৰ্হি ন । ৰাত্ৰিযা অহ্ন আসী-ত্প্ৰকেতঃ । আনী-দৱাতগ্গ্ স্ৱধযা তদেকম্ । তস্মাদ্ধান্য-ন্ন পৰঃ কিঞ্চনাস ।
তম আসী-ত্তমসা গূঢমগ্ৰে প্ৰকেতম্ । সলিলগ্ং সৰ্ৱ-মা ইদম্ । তুচ্ছে নাভ্ৱপিহিতং যদাসীত্ । তমসস্ তন্মহিনা জাযতৈকম্ ।
কামস্তদগ্ৰে সমৱৰ্ততাধি । মনসো ৰেতঃ প্ৰথমং-যঁদাসীত্ ॥ 79 ॥
সতো বন্ধুমসতি নিৰৱিন্দন্ন্ । হৃদি-প্ৰতীষ্যা কৱযো মনীষা ।
তিৰশ্চীনো ৱিততো ৰশ্মি-ৰেষাম্ । অধস্ৱিদাসী(3) দুপৰিস্ৱিদাসী(3)ত্ ।
ৰেতোধা আস-ন্মহিমান আসন্ন্ । স্ৱধা অৱস্তা-ত্প্ৰযতিঃ পৰস্তাত্ ।
কো অদ্ধা ৱেদক ইহ প্ৰৱোচত্ । কুত আজাতা কুত ইযং-ৱিঁসৃষ্টিঃ ।
অৰ্ৱাগ্ দেৱা অস্য ৱিসৰ্জনায । অথা কো ৱেদ যত আ বভূৱ ॥ 80 ॥
ইযং-ৱিঁসৃষ্টি-ৰ্যত আবভূৱ । যদি ৱা দধে যদি ৱা ন ।
যো অস্যাধ্যক্ষঃ পৰমে ৱ্যোমন্ন্ । সো অঙ্গৱেদ যদি ৱা ন ৱেদ ।
কিগ্গ্স্ৱিদ্ৱনং ক উস ৱৃক্ষ আসীত্ । যতো দ্যাৱাপৃথিৱী নিষ্টতক্ষুঃ ।
মনীষিণো মনসা পৃচ্ছতেদুতত্ । যদধ্যতিষ্ঠ-দ্ভুৱনানি ধাৰযন্ন্ । ব্ৰহ্মৱনং ব্ৰহ্ম স ৱৃক্ষ আসীত্ । যতো দ্যাৱাপৃথিৱী নিষ্টতক্ষুঃ ॥ মনীষিণো মনসা ৱিব্ৰৱীমি ৱঃ । ব্ৰহ্মাধ্যতিষ্ঠ-দ্ভুৱনানি ধাৰযন্ন্ ॥ 81 ॥
36 ভাগ্য সূক্তং
(তৈ. ব্ৰা. 2.8.9.7-2.8.9.9)
প্ৰাতৰগ্নি-ম্প্ৰাতৰিন্দ্ৰগ্ং হৱামহে । প্ৰাত-ৰ্মিত্ৰা ৱৰুণা প্ৰাতৰশ্ৱিনা ।
প্ৰাত-ৰ্ভগং পূষণং ব্ৰহ্মণস্পতিম্ । প্ৰাতস্সোম মুত ৰুদ্ৰগ্ং হুৱেম ॥ প্ৰতৰ্জিতং ভগমুগ্ৰগ্ং হুৱেম । ৱয-ম্পুত্ৰমদিতেৰ্যো ৱিধৰ্তা । আধ্ৰশ্চিদ্য-ম্মন্যমান-স্তুৰশ্চিত্ । ৰাজা চিদ্য-ম্ভগং ভক্ষীত্যাহ ॥ 82 ॥
ভগপ্ৰণেত-ৰ্ভগসত্যৰাধঃ । ভগেমা-ন্ধিযমুদৱ দদন্নঃ । ভগপ্ৰণো জনয গোভিৰশ্ৱৈঃ । ভগ প্ৰনৃভি-ৰ্নৃৱন্তস্স্যাম ॥ উতেদানীং ভগৱন্তস্স্যাম । উত প্ৰপিত্ৱ উত মদ্ধ্যে অহ্নাম্ । উতোদিতা মঘৱন্-থ্সূৰ্যস্য । ৱয-ন্দেৱানাগ্ং সুমতৌ স্যাম ॥ ভগ এৱ ভগৱাগ্ং অস্তু দেৱাঃ । তেন ৱয-ম্ভগৱন্ত স্স্যাম ॥ 83 ॥
তন্ত্ৱা ভগ সৰ্ৱ ইজ্জোহৱীমি । সনো ভগ পুৰ এতা ভৱেহ ॥ সমধ্ৱৰা-যোষসো-ঽনমন্ত । দধিক্ৰাৱেৱ শুচযে পদায । অৰ্ৱাচীনং-ৱঁসুৱিদং ভগন্নঃ । ৰথমিৱাশ্ৱা ৱাজিন আৱহন্তু ॥ অশ্ৱাৱতী-ৰ্গোমতী-ৰ্ন উষাসঃ । ৱীৰৱতী-স্সদমুচ্ছন্তু ভদ্ৰাঃ । ঘৃত-ন্দুহানা ৱিশ্ৱতঃ প্ৰপীনাঃ । যূয-ম্পাত স্ৱস্তিভি-স্সদানঃ ॥ 84 (25) ॥
37 নক্ষত্ৰ সূক্তং
(তৈ. ব্ৰা. 3.1.1.1-3.1.3.3)
37.1 নক্ষত্ৰং - কৃত্তিকা দেৱতা - অগ্নিঃ
অগ্নিৰ্নঃ পাতু কৃত্তিকাঃ । নক্ষত্ৰ-ন্দেৱমিন্দ্ৰিযম্ । ইদমাসাংৱিঁচক্ষণম্ । হৱিৰাস-ঞ্জুহোতন । যস্য ভান্তি ৰশ্মযো যস্য কেতৱঃ । যস্যেমা ৱিশ্ৱা ভুৱনানি সৰ্ৱা । স কৃত্তিকাভি-ৰভি-সংৱঁসানঃ । অগ্নিৰ্নো দেৱস্সুৱিতে দধাতু ॥ 1 ॥
37.2 নক্ষত্ৰং - ৰোহিণী দেৱতা - প্ৰজাপতিঃ
প্ৰজাপতে ৰোহিণী ৱেতু পত্নী । ৱিশ্ৱৰূপা বৃহতী চিত্ৰভানুঃ ॥ 85 ॥
সা নো যজ্ঞস্য সুৱিতে দধাতু । যথা জীৱেম শৰদস্সৱীৰাঃ । ৰোহিণী দেৱ্যুদগা-ত্পুৰস্তাত্ । ৱিশ্ৱা ৰূপাণি প্ৰতিমোদমানা । প্ৰজাপতিগ্ং হৱিষা ৱৰ্ধযন্তী । প্ৰিযা দেৱানা-মুপযাতু যজ্ঞম্ ॥ 2 ॥
37.3 নক্ষত্ৰং - মৃগশীৰ্ষঃ দেৱতা - সোমঃ
সোমো ৰাজা মৃগশীৰ.ষেণ আগন্ন্ । শিৱ-ন্নক্ষত্ৰ-ম্প্ৰিযমস্য ধাম । আপ্যাযমানো বহুধা জনেষু । ৰেতঃ প্ৰজাং-যঁজমানে দধাতু ॥ 86 ॥
যত্তে নক্ষত্ৰ-ম্মৃগশীৰ্ষমস্তি । প্ৰিযগ্ং ৰাজ-ন্প্ৰিযতম-ম্প্ৰিযাণাম্ । তস্মৈ তে সোম হৱিষা ৱিধেম । শন্ন এধি দ্ৱিপদে শঞ্চতুষ্পদে ॥ 3 ॥
37.4 নক্ষত্ৰং - আৰ্দ্ৰা দেৱতা - ৰুদ্ৰঃ
আৰ্দ্ৰযা ৰুদ্ৰঃ প্ৰথমান এতি । শ্ৰেষ্ঠো দেৱানাং পতিৰঘ্নিযানাম্ । নক্ষত্ৰমস্য হৱিষা ৱিধেম । মা নঃ প্ৰজাগ্ং ৰীৰিষ-ন্মোত ৱীৰান্ । হেতী ৰুদ্ৰস্য পৰিণো ৱৃণক্তু । আৰ্দ্ৰা নক্ষত্ৰ-ঞ্জুষতাগ্ং হৱিৰ্নঃ ॥ 87 ॥
প্ৰমুঞ্চমানৌ দুৰিতানি ৱিশ্ৱা । অপাঘশগ্ং সন্নু-দতামৰাতিম্ ॥ 4 ॥
37.5 নক্ষত্ৰং - পুনৰ্ৱসু দেৱতা - অদিতিঃ
পুনৰ্নো দেৱ্যদিতি-স্স্পৃণোতু । পুনৰ্ৱসূ নঃ পুনৰেতাং-যঁজ্ঞম্ । পুনৰ্নো দেৱা অভিযন্তু সৰ্ৱে । পুনঃ পুনৰ্ৱো হৱিষা যজামঃ । এৱা ন দেৱ্যদিতিৰনৰ্ৱা । ৱিশ্ৱস্য ভৰ্ত্ৰী জগতঃ প্ৰতিষ্ঠা । পুনৰ্ৱসূ হৱিষা ৱৰ্ধযন্তী । প্ৰিয-ন্দেৱানা-মপ্যেতু পাথঃ ॥ 5 (88) ॥
37.6 নক্ষত্ৰং - পুষ্যঃ দেৱতা - বৃহস্পতিঃ
বৃহস্পতিঃ প্ৰথমঞ্জাযমানঃ । তিষ্য-ন্নক্ষত্ৰমভি সম্বভূৱ । শ্ৰেষ্ঠো দেৱানাং পৃতনাসু জিষ্ণুঃ । দিশো নু সৰ্ৱা অভযন্নো অস্তু । তিষ্যঃ পুৰস্তাদুত মধ্যতো নঃ । বৃহস্পতি-ৰ্নঃ পৰিপাতু পশ্চাত্ । বাধে তা-ন্দ্ৱেষো অভয-ঙ্কৃণুতাম্ । সুৱীৰ্যস্য পতযস্যাম ॥ 6 ॥
37.7 নক্ষত্ৰং -আশ্ৰেষং দেৱতা - সৰ্পাঃ
ইদগ্ং সৰ্পেভ্যো হৱিৰস্তু জুষ্টম্ । আশ্ৰেষা যেষা-মনুযন্তি চেতঃ ॥ 89 ॥
যে অন্তৰিক্ষ-ম্পৃথিৱীং-ক্ষিযন্তি । তেন স্সৰ্পাসো হৱমাগমিষ্ঠাঃ । যে ৰোচনে সূৰ্যস্যাপি সৰ্পাঃ । যে দিৱং দেৱী-মনুসঞ্চৰন্তি । যেষামাশ্ৰেষা অনুযন্তি কামম্ । তেভ্য-স্সৰ্পেভ্যো মধু-মজ্জুহোমি ॥ 7 ॥
37.8 নক্ষত্ৰং - মঘা দেৱতা - পিতৰঃ
উপহূতাঃ পিতৰো যে মঘাসু । মনোজৱস-স্সুকৃত-স্সুকৃত্যাঃ । তে নো নক্ষত্ৰে হৱমাগমিষ্ঠাঃ । স্ৱধাভি-ৰ্যজ্ঞ-ম্প্ৰযত-ঞ্জুষন্তাম্ ॥ 90 ॥
যে অগ্নিদগ্ধা যে-ঽনগ্নি-দগ্ধাঃ । যে-ঽমুঁলোক-ম্পিতৰঃ ক্ষিযন্তি । যাগ্শ্চ ৱিদ্মযাগ্ং উ চ ন প্ৰৱিদ্ম । মঘাসু যজ্ঞগ্ং সুকৃত-ঞ্জুষন্তাম্ ॥ 8 ॥
37.9 নক্ষত্ৰং - পূৰ্ৱফল্গুনী দেৱতা - অৰ্যমা
গৱাং পতিঃ ফল্গুনী-নামসি ত্ৱম্ । তদৰ্যমন্ ৱৰুণ মিত্ৰ চাৰু । তন্ত্ৱা ৱযগ্ং সনিতাৰগ্ং সনীনাম্ । জীৱা জীৱন্তমুপ সংৱিঁশেম । যেনেমা ৱিশ্ৱা ভুৱনানি সঞ্জিতা । যস্য দেৱা অনুসংযঁন্তি চেতঃ ॥ 91 ॥
অৰ্যমা ৰাজা-ঽজৰস্তু ৱিষ্মান্ । ফল্গুনীনা-মৃষভো ৰোৰৱীতি ॥ 9 ॥
37.10 নক্ষত্ৰং - উত্তৰ ফল্গুনী দেৱতা - ভগঃ
শ্ৰেষ্ঠো দেৱানাং ভগৱো ভগাসি । তত্ত্ৱা ৱিদুঃ ফল্গুনী-স্তস্য ৱিত্তাত্ । অস্মভ্যং-ক্ষত্ৰমজৰগ্ং সুৱীৰ্যম্ । গোমদশ্ৱ-ৱদুপসন্নু-দেহ । ভগোহ দাতা ভগ ইত্প্ৰদাতা । ভগো দেৱীঃ ফল্গুনী-ৰাৱিৱেশ । ভগস্যেত্ত-ম্প্ৰসৱ-ঙ্গমেম । যত্ৰ দেৱৈ-স্সধমাদং মদেম । ॥ 10/ 92 ॥
37.11 নক্ষত্ৰং - হস্তঃ দেৱতা - সৱিত
আযাতু দেৱ-স্সৱিতো পযাতু । হিৰণ্যযেন সুৱৃতা ৰথেন । ৱহন্. হস্তগ্ং সুভগং ঁৱিদ্মনাপসম্ । প্ৰযচ্ছন্তং পপুৰিং পুণ্যমচ্ছ । হস্তঃ প্ৰযচ্ছ ত্ৱমৃতং ঁৱসীযঃ । দক্ষিণেন প্ৰতিগৃভ্ণীম এনত্ ।
দাতাৰ-মদ্য সৱিতা ৱিদেয । যো নো হস্তায প্ৰসুৱাতি যজ্ঞম্ ॥ 11 ॥
37.12 নক্ষত্ৰং - চিত্ৰা দেৱতা - ত্ৱষ্টা
ত্ৱষ্টা নক্ষত্ৰ-মভ্যেতি চিত্ৰাম্ । সুভগ্ং সসংযুঁৱতিগ্ং ৰোচমানাম্ ॥ 93 ॥
নিৱেশযন্ন-মৃতা-ন্মৰ্ত্যাগ্শ্চ । ৰূপাণি পিগ্ংশ-ন্ভুৱনানি ৱিশ্ৱা । তন্নস্ত্ৱষ্টা তদু চিত্ৰা ৱিচষ্টাম্ । তন্নক্ষত্ৰ-ম্ভূৰিদা অস্তু মহ্যম্ । তন্নঃ প্ৰজাং-ৱীঁৰৱতীগ্ং সনোতু । গোভিৰ্নো অশ্ৱৈ-স্সমনক্তু যজ্ঞম্ ॥ 12 ॥
37.13 নক্ষত্ৰং - স্ৱাতী দেৱতা - ৱাযুঃ
ৱাযু-ৰ্নক্ষত্ৰ-মভ্যেতি নিষ্ট্যাম্ । তিগ্মশৃংগো ৱৃষভো ৰোৰুৱাণঃ । সমীৰয-ন্ভুৱনা মাতৰিশ্ৱা । অপ দ্ৱেষাগ্ংসি নুদতামৰাতীঃ ॥ 94 ॥
তন্নো ৱাযস্তদু নিষ্ট্যা শৃণোতু । তন্নক্ষত্ৰ-ম্ভূৰিদা অস্তু মহ্যম্ । তন্নো দেৱাসো অনু জানন্তু কামম্ । যথা তৰেম দুৰিতানি ৱিশ্ৱা ॥ 13 ॥
37.14 নক্ষত্ৰং - ৱিশাখা দেৱতা - ইন্দ্ৰাগ্নীঃ
দূৰ-মস্মচ্ছত্ৰৱো যন্তু ভীতাঃ । তদিন্দ্ৰাগ্নী কৃণুতাং ত-দ্ৱিশাখে । তন্নো দেৱা অনুমদন্তু যজ্ঞম্ । পশ্চা-ত্পুৰস্তা-দভযন্নো অস্তু । নক্ষত্ৰাণা-মধিপত্নী ৱিশাখে । শ্ৰেষ্ঠা-ৱিন্দ্ৰাগ্নী ভুৱনস্য গোপৌ ॥ 95 ॥
ৱিষূচ-শ্শত্ৰূনপবাধমানৌ । অপক্ষুধ-ন্নুদতামৰাতিম্ । ॥ 14 ॥
37.15 পৌৰ্ণমাসি
পূৰ্ণা পশ্চাদুত পূৰ্ণা পুৰস্তাত্ । উন্মধ্যতঃ পৌৰ্ণমাসী জিগায । তস্যাং দেৱা অধি সংৱঁসন্তঃ । উত্তমে নাক ইহ মাদযন্তাম্ । পৃথ্ৱী সুৱৰ্চা যুৱতি-স্সজোষাঃ । পৌৰ্ণমাস্যুদগা-চ্ছোভমানা । আপ্যায-যন্তী দুৰিতানি ৱিশ্ৱা । উৰু-ন্দুহাং যঁজমানায যজ্ঞম্ ॥ 15/96 (26) ॥
37.16 নক্ষত্ৰং - অনূৰাধা দেৱতা - মিত্ৰঃ
ঋদ্ধ্যাস্ম হৱ্যৈ-ৰ্নমসোপসদ্য । মিত্ৰ-ন্দেৱ-ম্মিত্ৰধেযন্নো অস্তু । অনূৰাধান্. হৱিষা ৱৰ্ধযন্তঃ । শত-ঞ্জীৱেম শৰদস্সৱীৰাঃ । চিত্ৰং-নক্ষত্ৰ-মুদগা-ত্পুৰস্তাত্ । অনূৰাধাস ইতি য-দ্ৱদন্তি । তন্মিত্ৰ এতি পথিভি-ৰ্দেৱযানৈঃ । হিৰণ্যযৈ-ৰ্ৱিততৈ-ৰন্তৰিক্ষে ॥ 16 ॥
37.17 নক্ষত্ৰং - জ্যেষ্ঠা দেৱতা - ইন্দ্ৰঃ
ইন্দ্ৰো জ্যেষ্ঠা-মনু নক্ষত্ৰমেতি । যস্মিন্ ৱৃত্ৰং-ৱৃঁত্ৰ তূৰ্যে ততাৰ ॥ 97 ॥
তস্মিন্ ৱয-মমৃতং দুহানাঃ । ক্ষুধন্তৰেম দুৰিতিং দুৰিষ্টিম্ । পুৰন্দৰায ৱৃষভায ধৃষ্ণৱে । অষাঢায সহমানায মীঢুষে । ইন্দ্ৰায জ্যেষ্ঠা মধুমদ্দুহানা । উৰু-ঙ্কৃণোতু যজমানায লোকম্ ॥ 17 ॥
37.18 নক্ষত্ৰং - মূলং দেৱতা - প্ৰজাপতিঃ
মূলং প্ৰজাং-ৱীঁৰৱতীং-ৱিঁদেয । পৰাচ্যেতু নিৰ্-ঋতিঃ পৰাচা । গোভি-ৰ্নক্ষত্ৰ-ম্পশুভি-স্সমক্তম্ । অহ-ৰ্ভূযা-দ্যজমানায মহ্যম্ ॥ 98 ॥
অহৰ্নো অদ্য সুৱিতে দধাতু । মূলং নক্ষত্ৰমিতি য-দ্ৱদন্তি । পৰাচীং-ৱাঁচা নিৰ্-ঋতি-ন্নুদামি । শিৱ-ম্প্ৰজাযৈ শিৱমস্তু মহ্যম্ ॥ 18 ॥
37.19 নক্ষত্ৰং - পূৰ্ৱাষাঢা দেৱতা - আপঃ
যা দিৱ্যা আপঃ পযসা সম্বভূৱুঃ । যা অন্তৰিক্ষ উত পাৰ্থিৱীৰ্যাঃ ।
যাসামষাঢা অনুযন্তি কামম্ । তা ন আপ-শ্শগ্গ্ স্যোনা ভৱন্তু । যাশ্চ কূপ্যা যাশ্চ নাদ্যা-স্সমুদ্ৰিযাঃ । যাশ্চ ৱৈশন্তীৰুত প্ৰাসচীৰ্যাঃ ॥ 99 ॥
যাসামষাঢা মধু ভক্ষযন্তি । তা ন আপ-শ্শগ্গ্ স্যোনা ভৱন্তু ॥ 19 ॥
37.20 নক্ষত্ৰং - উত্তৰাষাঢা দেৱতা - ৱিশ্ৱেদেৱঃ
তন্নো ৱিশ্ৱে উপ শৃণ্ৱন্তু দেৱাঃ । তদষাঢা অভি সংযঁন্তু যজ্ঞম্ । তন্নক্ষত্ৰ-ম্প্ৰথতা-ম্পশুভ্যঃ । কৃষি-ৰ্ৱৃষ্টি-ৰ্যজমানায কল্পতাম্ । শুভ্ৰাঃ কন্যা যুৱতয-স্সুপেশসঃ । কৰ্মকৃত-স্সুকৃতো ৱীৰ্যাৱতীঃ । ৱিশ্ৱা-ন্দেৱান্. হৱিষা ৱৰ্ধযন্তীঃ । অষাঢাঃ কাম-মুপযান্তু যজ্ঞম্ ॥ 20/100 ॥
37.21 নক্ষত্ৰং - অভিজিত্ দেৱতা - ব্ৰহ্মা
যস্মি-ন্ব্ৰহ্মা-ঽভ্যজয-থ্সৰ্ৱমেতত্ । অমুঞ্চ লোক মিদমূচ সৰ্ৱং। তন্নো নক্ষত্ৰ-মভিজি-দ্ৱিজিত্য । শ্ৰিয-ন্দধাত্ৱহৃণীযমানম্ । উভৌ লোকৌ ব্ৰহ্মণা সঞ্জিতেমৌ । তন্নো নক্ষত্ৰ-মভিজি-দ্
ৱিচষ্টাম্ । তস্মিন্ ৱয-ম্পৃতনা স্সঞ্জযেম । তন্নো দেৱাসো অনুজানন্তু কামম্ ॥ 21 ॥
37.22 নক্ষত্ৰং - শ্ৰৱণং দেৱতা - ৱিষ্ণুঃ
শৃণ্ৱন্তি শ্ৰোণা-মমৃতস্য গোপাম্ । পুণ্যামস্যা উপশৃণোমি ৱাচম্ ॥ 101 ॥
মহী-ন্দেৱীং-ৱিঁষ্ণুপত্নী মজূৰ্যাম্ । প্ৰতীচী মেনাগ্ং হৱিষা যজামঃ । ত্ৰেধা ৱিষ্ণু-ৰুৰুগাযো ৱিচক্ৰমে । মহী-ন্দিৱং পৃথিৱী-মন্তৰিক্ষম্ ।
তচ্ছ্ৰোণৈতি শ্ৰৱ-ইচ্ছমানা । পুণ্যগ্গ্ শ্লোকং ঁযজমানায কৃণ্ৱতী ॥ 22 ॥
37.23 নক্ষত্ৰং - শ্ৰৱিষ্টা দেৱতা - ৱসৱঃ
অষ্টৌ দেৱা ৱসৱস্সোম্যাসঃ । চতস্ৰো দেৱী ৰজৰা-শ্শ্ৰৱিষ্ঠাঃ । তে যজ্ঞ-ম্পান্তু ৰজসঃ পৰস্তাত্ । সংৱঁথ্সৰীণ-মমৃতগ্গ্ স্ৱস্তি ॥ 102 ॥
যজ্ঞ-ন্নঃ পান্তু ৱসৱঃ পুৰস্তাত্ । দক্ষিণতো-ঽভিযন্তু শ্ৰৱিষ্ঠাঃ । পুণ্যন্নক্ষত্ৰমভি সংৱিঁশাম । মা নো অৰাতি-ৰঘশগ্ং সাগন্ন্ ॥ 23 ॥
37.24 নক্ষত্ৰং - শতভিষক্ দেৱতা - ৱৰুণঃ
ক্ষত্ৰস্য ৰাজা ৱৰুণো-ঽধিৰাজঃ । নক্ষত্ৰাণাগ্ং শতভিষগ্ ৱসিষ্ঠঃ । তৌ দেৱেভ্যঃ কৃণুতো দীৰ্ঘমাযুঃ । শতগ্ং সহস্ৰা ভেষজানি ধত্তঃ । যজ্ঞন্নো ৰাজা ৱৰুণ উপযাতু । তন্নো ৱিশ্ৱে অভিসংযঁন্তু দেৱাঃ ॥ 103 ॥
তন্নো নক্ষত্ৰগ্ং শতভিষগ্ জুষাণম্ । দীৰ্ঘমাযুঃ প্ৰতিৰ-দ্ভেষজানি ॥ 24 ॥
37.25 নক্ষত্ৰং - পূৰ্ৱপ্ৰোষ্ঠপদা দেৱতা - অজযেকপাদঃ
অজ একপা-দুদগা-ত্পুৰস্তাত্ । ৱিশ্ৱা ভূতানি প্ৰতি মোদমানঃ । তস্য দেৱাঃ প্ৰসৱং-যঁন্তি সৰ্ৱে । প্ৰোষ্ঠপদাসো অমৃতস্য গোপাঃ । ৱিভ্ৰাজমান-স্সমিধান উগ্ৰঃ । আ-ঽন্তৰিক্ষ-মৰুহদ-গন্দ্যাম্ । তগ্ং সূৰ্য-ন্দেৱ-মজমেকপাদম্ । প্ৰোষ্ঠপদাসো অনুযন্তি সৰ্ৱে ॥ 25 / 104 ॥
37.26 নক্ষত্ৰং - উত্তৰপ্ৰোষ্ঠপদা দেৱতা - অহিৰ্বুধ্নিযঃ
অহি-ৰ্বুধ্নিযঃ প্ৰথমান এতি । শ্ৰেষ্ঠো দেৱানামুত মানুষাণাম্ । ত-ম্ব্ৰাহ্মণা-স্সোমপা-স্সোম্যাসঃ । প্ৰোষ্ঠপদাসো অভিৰক্ষন্তি সৰ্ৱে । চত্ৱাৰ একমভি কৰ্ম দেৱাঃ । প্ৰোষ্ঠপদাস ইতি যান্. ৱদন্তি । তে বুধ্নিযং পৰিষদ্যগ্গ্ স্তুৱন্তঃ । অহিগ্ং ৰক্ষন্তি নমসোপসদ্য ॥ 26 ॥
37.27 নক্ষত্ৰং - ৰেৱতী দেৱতা - পূষা
পূষা ৰেৱত্যন্ৱেতি পন্থাম্ । পুষ্টিপতী পশুপা ৱাজবস্ত্যৌ ॥ 105 ॥
ইমানি হৱ্যা প্ৰযতা জুষাণা । সুগৈৰ্নো যানৈৰুপযাতাং-যঁজ্ঞম্ । ক্ষুদ্ৰা-ন্পশূ-ন্ৰক্ষতু ৰেৱতী নঃ । গাৱো নো অশ্ৱাগ্ং অন্ৱেতু পূষা । অন্নগ্ং ৰক্ষন্তৌ বহুধা ৱিৰূপম্ । ৱাজগ্ং সনুতাং ঁযজমানায যজ্ঞম্ ॥ 27 ॥
37.28 নক্ষত্ৰং - অশ্ৱিনী দেৱতা - অশ্ৱিনী দেৱ
তদশ্ৱিনা-ৱশ্ৱযুজোপযাতাম্ । শুভঙ্গমিষ্ঠৌ সুযমেভিৰশ্ৱৈঃ । স্ৱন্নক্ষত্ৰগ্ং হৱিষা যজন্তৌ । মধ্ৱা সম্পৃক্তৌ যজুষা সমক্তৌ ॥ 106 ॥
যৌ দেৱানা-ম্ভিষজৌ হৱ্যৱাহৌ । ৱিশ্ৱস্য দূতা-ৱমৃতস্য গোপৌ । তৌ নক্ষত্ৰং-জুজুষাণো-পযাতাম্ । নমো-ঽশ্ৱিভ্যাং কৃণুমো-ঽশ্ৱযুগ্ভ্যাম্ ॥ 28 ॥
37.29 নক্ষত্ৰং - অপভৰণী দেৱতা - যমঃ
অপ পাপ্মানং ভৰণী-ৰ্ভৰন্তু । ত-দ্যমো ৰাজা ভগৱান্. ৱিচষ্টাম্ । লোকস্য ৰাজা মহতো মহান্. হি । সুগন্নঃ পন্থামভয-ঙ্কৃণোতু । যস্মি-ন্নক্ষত্ৰে যম এতি ৰাজা । যস্মিন্নেন-মভ্যষিংচন্ত দেৱাঃ । তদস্য চিত্ৰগ্ং হৱিষা যজাম । অপ পাপ্মানং ভৰণী-ৰ্ভৰন্তু ॥ 29 ॥
37.30 অমাৱাসি
নিৱেশনী যত্তে দেৱা অদধুঃ ।
নিৱেশনী সঙ্গমনী ৱসূনাং ঁৱিশ্ৱা ৰূপাণি ৱসূন্যা-ৱেশযন্তী । সহস্ৰপোষগ্ং সুভগা ৰৰাণা সা ন আগন্ ৱৰ্চসা সংৱিঁদানা ।
যত্তে দেৱা অদধু-ৰ্ভাগধেয-মমাৱাস্যে
সংৱঁসন্তো মহিত্ৱা । সা নো যজ্ঞ-ম্পিপৃহি ৱিশ্ৱৱাৰে ৰযিন্নো ধেহি সুভগে সুৱীৰং ॥ 30/107 (27) ॥
37.31 চন্দ্ৰমা
নৱো নৱো ভৱতি জাযমানো যমাদিত্যা অগ্ংশুমা-প্যাযযন্তি ।
নৱো নৱো ভৱতি জাযমানো-ঽহ্না-ঙ্কেতু-ৰুষসা মেত্যগ্ৰে ।
ভাগ-ন্দেৱেভ্যো ৱিদধাত্যায-ন্প্ৰচন্দ্ৰমাস্তিৰতি দীৰ্ঘমাযুঃ ।
যমাদিত্যা অগ্ংশুমাপ্যাযযন্তি যমক্ষিত-মক্ষিতযঃ পিবন্তি ।
তেন নো ৰাজা ৱৰুণো বৃহস্পতি ৰাপ্যাযযন্তু ভুৱনস্য গোপাঃ ।
37.32 অহো ৰাত্ৰী
যে ৱিৰূপে সমনসা সংৱ্যঁযন্তী । সমান-ন্তন্তুং পৰিতা-তনাতে ।
ৱিভূ প্ৰভূ অনুভূ ৱিশ্ৱতো হুৱে । তে নো নক্ষত্ৰে হৱমাগমেতম্ ।
ৱয-ন্দেৱী ব্ৰহ্মণা সংৱিঁদানাঃ । সুৰত্নাসো দেৱৱীতিং দধানাঃ ॥ 108 ॥
অহোৰাত্ৰে হৱিষা ৱৰ্ধযন্তঃ । অতি পাপ্মান-মতিমুক্ত্যা গমেম ॥
37.33 উষা
প্ৰত্যুৱ দৃশ্যাযতী । ৱ্যুচ্ছন্তী দুহিতা দিৱঃ । অপো মহী ৱৃণুতে চক্ষুষা । তমো জ্যোতিষ্-কৃণোতি সূনৰী ।
উদু স্ত্ৰিযাস্সচতে সূৰ্যঃ । স চা উদ্যন্নক্ষত্ৰ মৰ্চিমত্ ।
তৱে দুষো ৱ্যুষি সূৰ্যস্য চ । সম্ভক্তেন গমেমহি ॥ 109 ॥
37.34 নক্ষত্ৰঃ
তন্নো নক্ষত্ৰ মৰ্চিমত্ । ভানুমত্তেজ উচ্ছৰত্ । উপ যজ্ঞমিহাগমত্ । প্ৰনক্ষত্ৰায দেৱায । ইন্দ্ৰাযেন্দুগ্ং হৱামহে । স ন স্সৱিতা সুৱ-থ্সনিম্ । পুষ্টিদাং-ৱীঁৰৱত্তমম্ ॥
37.35 সূৰ্যঃ
উদুত্য-ঞ্চিত্ৰম্ ॥
উদুত্য-ঞ্জাতৱেদস-ন্দেৱং-ৱঁহন্তি কেতৱঃ । দৃশে ৱিশ্ৱায সূৰ্যম্ ।
চিত্ৰ-ন্দেৱানা মুদগাদনীকং চক্ষু-ৰ্মিত্ৰস্য ৱৰুণস্যাগ্নেঃ ॥ 110 ॥
আ-ঽপ্ৰা দ্যাৱাপৃথিৱী অন্তৰিক্ষ সূৰ্য আত্মা জগতস্তস্থুষশ্চ ॥
37.36 অদিতিঃ
অদিতিৰ্ন উৰুষ্যতু মহীমূষু মাতৰম্ ॥
অদিতিৰ্ন উৰুষ্য-ত্ৱদিতি-শ্শৰ্ম যচ্ছতু । অদিতিঃ পাত্ৱগ্ং হসঃ ॥
মহীমূষু মাতৰগ্ং সুৱ্ৰতানা-মৃতস্য পত্নী মৱসে হুৱেম ।
তুৱিক্ষত্ৰা-মজৰন্তী মুৰূচীগ্ং সুশৰ্মাণ-মদিতিগ্ং সুপ্ৰণীতিম্ ।
37.37 ৱিষ্ণুঃ
ইদং-ৱিঁষ্ণু প্ৰতদ্ৱিষ্ণুঃ ॥
ইদং-ৱিঁষ্ণু-ৰ্ৱিচক্ৰমে ত্ৰেধা নিদধে পদম্ । সমূঢমস্য পাগ্ং সুৰে ॥
প্ৰতদ্ৱিষ্ণু স্তৱতে ৱীৰ্যায । মৃগো ন ভীমঃ কুচৰো গিৰিষ্ঠাঃ । যস্যোৰুষু ত্ৰিষু ৱিক্ৰমণেষু । অধিক্ষিযন্তি ভুৱনানি ৱিশ্ৱা ॥ 111 ॥
37.38 অগ্নিঃ
অগ্নি-ৰ্মূৰ্ধা ভুৱঃ ॥
অগ্নি-ৰ্মূৰ্ধা দিৱঃ ককুত্পতিঃ পৃথিৱ্যা অযম্ । অপাগ্ং ৰেতাগ্ংসি জিন্ৱতি ॥ ভুৱো যজ্ঞস্য ৰজসশ্চ নেতা যত্ৰা নিযুদ্ভি-স্সচসে
শিৱাভিঃ । দিৱি মূৰ্ধানং দধিষে সুৱৰ্ষা-ঞ্জিহ্ৱামগ্নে চকৃষে হৱ্যৱাহম্ ।
37.39 অনুমত
অনুনো-ঽদ্যানুমতি-ৰন্ৱিদনুমতে ত্ৱম্ ॥
অনুনো-ঽদ্যানুমতি ৰ্যজ্ঞ-ন্দেৱেষু মন্যতাম্ । অগ্নিশ্চ হৱ্যৱাহনো ভৱতা-ন্দাশুষে মযঃ ।
অন্ৱিদনুমতে ত্ৱ-ম্মন্যাসৈ শঞ্চ নঃ কৃধি । ক্ৰত্ৱে দক্ষায নো হিনু প্ৰণ আযূগ্ংষি তাৰিষঃ ।
37.40 হৱ্যৱাহঃ (অগ্নিঃ)
হৱ্যৱাহগ্গ্ স্ৱিষ্টম্ ॥
হৱ্যৱাহমভি-মাতিষাহম্ । ৰক্ষোহণং পৃতনাসু জিষ্ণুম্ ।
জ্যোতিষ্মন্তং দীদ্যতং পুৰন্ধিম্ । অগ্নিগ্গ্ স্ৱিষ্ট কৃতমা হুৱেম ।
স্ৱিষ্ট মগ্নে অভিত-ত্পৃণাহি । ৱিশ্ৱা দেৱ পৃতনা অভিষ্য ।
উৰুন্নঃ পন্থা-ম্প্ৰদিশন্ ৱিভাহি । জ্যোতিষ্মদ্ধেহ্য জৰন্ন আযুঃ ॥ 112/28 ॥
38 নক্ষত্ৰ উপহোম মন্ত্ৰাঃ
(তৈ. ব্ৰা. 3.1.4.1-3.1.6.7)
38.1 কৃত্তিকা
অগ্নযে স্ৱাহা কৃত্তিকাভ্য স্স্ৱাহা । অম্বাযৈ স্ৱাহা দুলাযৈ স্ৱাহা । নিতত্ন্যৈ স্ৱাহা ঽভ্ৰযন্ত্যৈ স্ৱাহা । মেঘযন্ত্যৈ স্ৱাহা ৱৰ্ষযন্ত্যৈ স্ৱাহা । চুপুণীকাযৈ স্ৱাহা ॥
38.2 ৰোহিণী
প্ৰজাপতযে স্ৱাহা ৰোহিণ্যৈ স্ৱাহা । ৰোচমানাযৈ স্ৱাহা প্ৰজাভ্য স্ৱাহা ॥
38.3 মৃগশী.ৰ্ষঃ
সোমায স্ৱাহা মৃগশীৰ্ষায স্ৱাহা । ইন্ৱকাভ্য স্স্ৱাহৌষধীভ্য স্স্ৱাহা । ৰাজ্যায স্ৱাহা-ঽভিজিত্যৈ স্ৱাহা ॥ 113 ॥
38.4 আৰ্দ্ৰা
ৰুদ্ৰায স্ৱাহা-ঽঽৰ্দ্ৰাযৈ স্ৱাহা । পিন্ৱমানাযৈ স্ৱাহা পশুভ্য স্স্ৱাহা ॥
38.5 পুনৰ্ৱসু
অদিত্যৈ স্ৱাহা পুনৰ্ৱসুভ্যাম্ । স্ৱাহা-ঽঽভূত্যৈ স্ৱাহা প্ৰজাত্যৈ স্ৱাহা ॥
38.6 পুষ্যঃ
বৃহস্পতযে স্ৱাহা তিষ্যায স্ৱাহা । ব্ৰহ্মৱৰ্চসায স্ৱাহা ॥
38.7 আশ্ৰেষ
সৰ্পেভ্য স্স্ৱাহা ঽঽশ্ৰেষাভ্য স্স্ৱাহা । দন্দশূকেভ্য স্স্ৱাহা ॥
38.8 মঘা
পিতৃভ্য স্স্ৱাহা মঘাভ্যঃ । স্ৱাহা ঽনঘাভ্য স্স্ৱাহা ঽগদাভ্যঃ । স্ৱাহাৰুন্ধতীভ্য স্স্ৱাহা ॥ 114 ॥
38.9 পূৰ্ৱ ফল্গুনী
অৰ্যম্ণে স্ৱাহা ফল্গুনীভ্যাগ্ স্ৱাহা । পশুভ্য স্স্ৱাহা ॥
38.10 উত্তৰ ফল্গুনী
ভগায স্ৱাহা ফল্গুনীভ্যাগ্ স্ৱাহা । শ্ৰৈষ্ঠ্যায স্ৱাহা ॥
38.11 হস্তঃ
সৱিত্ৰে স্ৱাহা হস্তায । স্ৱাহা দদতে স্ৱাহা পৃণতে । স্ৱাহা প্ৰযচ্ছতে স্ৱাহা প্ৰতিগৃভ্ণতে স্ৱাহা ॥
38.12 চিত্ৰা
ত্ৱষ্ট্ৰে স্ৱাহা চিত্ৰাযৈ স্ৱাহা । চৈত্ৰায স্ৱাহা প্ৰজাযৈ স্ৱাহা ॥
38.13 স্ৱাতি
ৱাযৱে স্ৱাহা নিষ্ট্যাযৈ স্ৱাহা । কামচাৰায স্ৱাহা ঽভিজিত্যৈ স্ৱাহা ॥
38.14 ৱিশাখা
ইন্দ্ৰাগ্নিভ্যাগ্ স্ৱাহা ৱিশাখাভ্যাগ্ স্ৱাহা । শ্ৰৈষ্ঠ্যায স্ৱাহা ঽভিজিত্যৈ স্ৱাহা ॥
38.15 পৌৰ্ণমাসি
পৌৰ্ণমাস্যৈ স্ৱাহা কামায স্ৱাহা-ঽঽগত্যৈ স্ৱাহা ॥ 115 (29) ॥
38.16 অনূৰাধা
মিত্ৰায স্ৱাহা-ঽনূৰাধেভ্য স্স্ৱাহা । মিত্ৰধেযায স্ৱাহা-ঽভিজিত্যৈ স্ৱাহা ॥
38.17 জ্যেষ্ঠা
ইন্দ্ৰায স্ৱাহা জ্যেষ্ঠাযৈ স্ৱাহা । জ্যৈষ্ঠ্যায স্ৱাহা-ঽভিজিত্যৈ স্ৱাহা ॥
38.18 মূলং
প্ৰজাপতযে স্ৱাহা মূলায স্ৱাহা । প্ৰজাযৈ স্ৱাহা ॥
38.19 পূৰ্ৱাষাঢা
অদ্ভ্য স্স্ৱাহা ঽষাঢাভ্য স্স্ৱাহা । সমুদ্ৰায স্ৱাহা কামায স্ৱাহা । অভিজিত্যৈ স্ৱাহা ॥
38.20 উত্তৰাষাঢা
ৱিশ্ৱেভ্যো দেৱেভ্য স্স্ৱাহা ঽষাঢাভ্য স্স্ৱাহা । অনপজয্যায স্ৱাহা জিত্যৈ স্ৱাহা ॥ 116 ॥
38.21 অভিজিত্
ব্ৰহ্মণে স্ৱাহা ঽভিজিতে স্ৱাহা । ব্ৰহ্মলোকায স্ৱাহা ঽভিজিত্যৈ স্ৱাহা ॥
38.22 শ্ৰৱণং
ৱিষ্ণৱে স্ৱাহা শ্ৰোণাযৈ স্ৱাহা । শ্লোকায স্ৱাহা শ্ৰুতায স্ৱাহা ॥
38.23 শ্ৰৱিষ্ঠা
ৱসুভ্য স্স্ৱাহা শ্ৰৱিষ্ঠাভ্য স্স্ৱাহা । অগ্ৰায স্ৱাহা পৰীত্যৈ স্ৱাহা ॥
38.24 শতভিষক্
ৱৰুণায স্ৱাহা শতভিষজে স্ৱাহা । ভেষজেভ্য স্স্ৱাহা ॥
38.25 পূৰ্ৱ প্ৰোষ্ঠপদা
অজাযৈকপদে স্ৱাহা প্ৰোষ্ঠপদেভ্য স্স্ৱাহা ॥ 117 ॥
তেজসে স্ৱাহা ব্ৰহ্মৱৰ্চসায স্ৱাহা ॥
38.26 উত্তৰ প্ৰোষ্ঠপদা
অহযে বুধ্নিযায স্ৱাহা প্ৰোষ্ঠপদেভ্য স্স্ৱাহা । প্ৰতিষ্ঠাযৈ স্ৱাহা ॥
38.27 ৰেৱতি
পূষ্ণে স্ৱাহা ৰেৱত্যৈ স্ৱাহা । পশুভ্য স্স্ৱাহা ॥
38.28 অশ্ৱিনী
অশ্ৱিভ্যাগ্ স্ৱাহা ঽশ্ৱযুগ্ভ্যাগ্ স্ৱাহা । শ্ৰোত্ৰায স্ৱাহা শ্ৰুত্যৈ স্ৱাহা ॥
38.29 অপভৰণি
যমায স্ৱাহা ঽপভৰণীভ্য স্স্ৱাহা । ৰাজ্যায স্ৱাহা ঽভিজিত্যৈ স্ৱাহা ॥
38.30 অমাৱাসি
অমৱাস্যাযৈ স্ৱাহা কামায স্ৱাহা ঽঽগত্যৈ স্ৱাহা ॥ 118 (30) ॥
38.31 চন্দ্ৰমা
চন্দ্ৰমসে স্ৱাহা প্ৰতীদৃশ্যাযৈ স্ৱাহা । অহোৰাত্ৰেভ্য স্স্ৱাহা-ঽৰ্ধমাসেভ্য স্স্ৱাহা । মাসেভ্য স্স্ৱাহৰ্তুভ্য স্স্ৱাহা । সংৱঁথ্সৰায স্ৱাহা ॥
38.32 অহো ৰাত্ৰী
অহ্নে স্ৱাহা ৰাত্ৰিযৈ স্ৱাহা । অতিমুক্ত্যৈ স্ৱাহা ॥
38.33 উষা
উষসে স্ৱাহা ৱ্যুষ্ট্যৈ স্ৱাহা । ৱ্যূষুষ্যৈ স্ৱাহা ৱ্যুচ্ছন্ত্যৈ স্ৱাহা । ৱ্যুষ্টাযৈ স্ৱাহা ॥
38.34 নক্ষত্ৰঃ
নক্ষত্ৰায স্ৱাহোদেষ্যতে স্ৱাহা ॥ 119 ॥
উদ্যতে স্ৱাহো-দিতায স্ৱাহা । হৰসে স্ৱাহা ভৰসে স্ৱাহা ।
ভ্ৰাজসে স্ৱাহা তেজসে স্ৱাহা । তপসে স্ৱাহা ব্ৰহ্মৱৰ্চসায স্ৱাহা ॥
38.35 সূৰ্যঃ
সূৰ্যায স্ৱাহা নক্ষত্ৰেভ্য স্স্ৱাহা । প্ৰতিষ্ঠাযৈ স্ৱাহা ॥
38.36 অদিতিঃ
অদিত্যৈ স্ৱাহা প্ৰতিষ্ঠাযৈ স্ৱাহা ॥
38.37 ৱিষ্ণুঃ
ৱিষ্ণৱে স্ৱাহা যজ্ঞায স্ৱাহা । প্ৰতিষ্ঠাযৈ স্ৱাহা ॥ 120 ॥
দধিক্ৰাৱ্ণ্ণো অকাৰিষং
দধিক্ৰাৱ্ণ্ণো অকাৰিষম্ । জিষ্ণো ৰশ্ৱস্য ৱাজিনঃ । সুৰভি নো মুখা কৰত্ । প্ৰণ আযূগ্ংষি তাৰিষত্ । আপোহিষ্ঠা মযোভুৱস্তা ন ঊৰ্জে দধাতন । মহে ৰণায চক্ষসে ।
যো ৱশ্শিৱতমো ৰসস্তস্য ভাজয-তেহ নঃ । উশতীৰিৱ মাতৰঃ । তস্মা অৰঙ্গমাম ৱো যস্য ক্ষযায জিন্ৱথ । আপো জনযথা চ নঃ ॥ 121 (32) ॥
39 ৱৰুণ সূক্তং
(তৈ. সং. 1.5.11.3)
উদুত্তমং-ৱঁৰুণ পাশমস্ম-দৱাধমং-ৱিঁমধ্যমগ্গ্ শ্ৰথায ।
অথা ৱযমাদিত্য ৱ্ৰতে তৱানাগসো অদিতযে স্যাম ॥ (তৈ. সং. 1.2.8.1 )
অস্তভ্নাদ্ধ্যা-মৃষভো অন্তৰিক্ষ-মমিমীত-ৱৰিমাণ-ম্পৃথিৱ্যা
আ-ঽসীদদ্ৱিশ্ৱা ভুৱনানি সম্ৰা-ড্ৱিশ্ৱেত্তানি ৱৰুণস্য ৱ্ৰতানি ॥ (তৈ. সং. 3.4.11.6)
যত্কিঞ্চেদং-ৱঁৰুণ দৈৱ্যে জনে-ঽভিদ্ৰোহ-ম্মনুষ্যা-শ্চৰামসি ।
অচিত্তী-যত্তৱ-ধৰ্মা যুযোপিম-মানস্তস্মা দেনসো দেৱ ৰীৰিষঃ ॥ (তৈ. সং. 3.4.11.6)
কিতৱাসো যদ্ৰিৰিপুৰ্ন দীৱি যদ্ৱা ঘা সত্য-মুতযন্ন ৱিদ্ম ।
সৰ্ৱাতাৱিষ্য শিথিৰেৱ দেৱাথাতে-স্যাম ৱৰুণ প্ৰিযাসঃ ॥ (তৈ. সং. 1.5.11.3)
অৱতেহেডো ৱৰুণ নমোভিৰৱ যজ্ঞে-ভিৰীমহে হৱিৰ্ভিঃ ।
ক্ষযন্ন স্মভ্য মসুৰ-প্ৰচেতো ৰাজন্নেনাগ্ংসি শিশ্ৰথঃ কৃতানি ॥ (তৈ. সং. 2.1.11.6)
তত্ৱাযামি ব্ৰহ্মণা ৱন্দমান স্তদাশাস্তে যজমানো হৱিৰ্ভিঃ । অহেডমানো ৱৰুণেহ বোদ্ধ্যুৰুশগ্ং স মা ন আযুঃ প্ৰমোষীঃ ॥ 122 (33) ॥
40 পৱমান সূক্তং
হিৰণ্যৱৰ্ণা-শ্শুচযঃ পাৱকা যাসুজাতঃ কশ্যপো যাস্ৱিন্দ্ৰঃ ।
অগ্নিংযাঁ গৰ্ভংদধিৰে ৱিৰূপাস্তা ন আপশ্শগ্গ্ স্যোনা ভৱন্তু ॥ যাসাগ্ং ৰাজা ৱৰুণো যাতি মধ্যে সত্যানৃতে অৱপশ্যন্ জনানাম্ ।
মধুশ্চুত-শ্শুচযোযাঃ পাৱকাস্তা ন আপশ্শগ্গ্ স্যোনা ভৱন্তু ॥ যাসাং দেৱাদিৱি কৃণ্ৱন্তি ভক্ষংযাঁ অন্তৰিক্ষে বহুধা ভৱন্তি ।
যাঃ পৃথিৱী-ম্পযসোন্দন্তি শুক্ৰাস্তা ন আপশ্শগ্গ্ স্যোনা ভৱন্তু ॥ শিৱেন মা চক্ষুষা পশ্যতাপ শ্শিৱযা তনুৱো-পস্পৃশত ত্ৱচ-ম্মে ।
সৰ্ৱাগ্ং অগ্নীগ্ং ৰফ্সুষদো হুৱে ৱো মযি ৱৰ্চো বলমোজো নিধত্ত ॥ 123 (34) ॥
(তৈ. ব্ৰা. 1.4.8.1)
পৱমান-স্সুৱৰ্জনঃ । পৱিত্ৰেণ ৱিচৰ্ষণিঃ । যঃ পোতা স পুনাতু মা । পুনন্তু মা দেৱজনাঃ । পুনন্তু মন
ৱোধিযা । পুনন্তু ৱিশ্ৱ আযৱঃ । জাতৱেদঃ পৱিত্ৰৱত্ । পৱিত্ৰেণ পুনাহি মা । শুক্ৰেণ দেৱ দীদ্যত্ । অগ্নে ক্ৰত্ৱা-ক্ৰতূগ্ং ৰনু ॥ 124 ॥
যত্তে পৱিত্ৰ-মৰ্চিষি । অগ্নে ৱিতত-মন্তৰা । ব্ৰহ্ম তেন পুনীমহে । উভাভ্যাং দেৱ সৱিতঃ । পৱিত্ৰেণ সৱেন চ । ইদ-ম্ব্ৰহ্ম পুনীমহে ।
ৱৈশ্ৱদেৱী পুনতী দেৱ্যাগাত্ । যস্যৈ বহ্ৱী-স্তনুৱো ৱীতপৃষ্ঠাঃ । তযা মদন্ত-স্সধমাদ্যেষু । ৱযগ্গ্ স্যাম পতযোৰযীণাম্ ॥ 125 ॥
ৱৈশ্ৱানৰো ৰশ্মিভিৰ্মা পুনাতু । ৱাতঃ প্ৰাণেনে ষিৰো মযো ভূঃ ।
দ্যাৱাপৃথিৱী পযসা পযোভিঃ । ঋতাৱৰী যজ্ঞিযে মা পুনীতাম্ । বৃহদ্ভিঃ সৱিতস্তৃভিঃ । ৱৰ্ষিষ্ঠৈ-ৰ্দেৱ মন্মভিঃ । অগ্নে দক্ষৈঃ পুনাহি মা । যেন দেৱা অপুনত । যে-নাপো দিৱ্য-ঙ্কশঃ । তেন দিৱ্যেন ব্ৰহ্মণা ॥ 126 ॥
ইদ-ম্ব্ৰহ্ম পুনীমহে । যঃ পাৱমানী-ৰদ্ধ্যেতি । ঋষিভি-স্সম্ভৃতগ্ং ৰসম্ । সৰ্ৱগ্ং স পূতমশ্নাতি । স্ৱদিত-ম্মাতৰিশ্ৱনা । পাৱমানীৰ্যো অদ্ধ্যেতি ।
ঋষিভি-স্সম্ভৃতগ্ং ৰসম্ । তস্মৈ সৰস্ৱতী দুহে । ক্ষীৰগ্ং সৰ্পি-ৰ্মধূদকম্ । পাৱমানী-স্স্ৱস্ত্যযনীঃ ॥ 127 ॥
সুদুঘাহি পযস্ৱতীঃ । ঋষিভি-স্সম্ভৃতো ৰসঃ । ব্ৰাহ্মণেষ্ৱ-মৃতগ্ং হিতম্ । পাৱমানী-ৰ্দিশন্তু নঃ । ইমং-লোঁকমথো অমুম্ । কামান্-থ্সমৰ্ধযন্তু নঃ । দেৱীৰ্দেৱৈ-স্সমাভৃতাঃ । পাৱমানী-স্স্ৱস্ত্যযনীঃ । সুদুঘাহি ঘৃতশ্চুতঃ । ঋষিভি-স্সম্ভৃতো ৰসঃ ॥ 128 ॥
ব্ৰাহ্মণেষ্ৱ-মৃতগ্ং হিতম্ । যেন দেৱাঃ পৱিত্ৰেণ । আত্মানং পুনতে সদা । তেন সহস্ৰ ধাৰেণ । পাৱমান্যঃ পুনন্তু মা । প্ৰাজাপত্য-ম্পৱিত্ৰম্ । শতোদ্যামগ্ং হিৰণ্মযম্ । তেন ব্ৰহ্ম ৱিদো ৱযম্ । পূত-ম্ব্ৰহ্ম পুনীমহে । ইন্দ্ৰ-স্সুনীতী সহ মা পুনাতু । সোম-স্স্ৱস্ত্যা ৱৰুণ-স্সমীচ্যা । যমো ৰাজা প্ৰমৃণাভিঃ পুনাতুমা । জাতৱেদা মোৰ্জযন্ত্যা পুনাতু । ও-ম্ভূৰ্ভুৱস্সুৱঃ ॥ 129 ॥
(তৈ. ব্ৰা. 3.5.11.1)
তচ্ছংঁযোৰা ৱৃণীমহে । গাতুং-যঁজ্ঞায । গাতুং-যঁজ্ঞপতযে । দৈৱীস্ৱস্তি-ৰস্তুনঃ । স্ৱস্তি-ৰ্মানুষেভ্যঃ । ঊৰ্ধ্ৱ-ঞ্জিগাতু ভেষজম্ । শন্নো অস্তু দ্ৱিপদে । শঞ্চতুষ্পদে ॥ 130 (36) ॥
ওঁ শান্তি-শ্শান্তি-শ্শান্তিঃ ॥
41 আযুষ্য সূক্তং
যো ব্ৰহ্মাব্ৰহ্মণ উজ্জভাৰ প্ৰাণেশ্ৱৰঃ (যো ব্ৰহ্মা ব্ৰহ্মণ উজ্জহাৰ প্ৰাণৈ-শ্শিৰঃ) কৃত্তিৱাসাঃ পিনাকী ।
ঈশানো দেৱস্সন আযুৰ্দধাতু তস্মৈ জুহোমি হৱিষা ঘৃতেন ॥ 1 ॥
ৱিভ্ৰাজমান-স্সৰিৰস্য মধ্যাদ্ ৰোচমানো ঘৰ্মৰুচিৰ্য আগাত্ ।
স মৃত্যুপাশা-নপনুদ্য ঘোৰা-নিহাযুষেণো ঘৃতমত্তু দেৱঃ ॥ 2 ॥
ব্ৰহ্মজ্যোতিৰ্ ব্ৰহ্মপত্নীষু গৰ্ভং-যঁমাদধা-ত্পুৰুৰূপ-ঞ্জযন্তম্ ।
সুৱৰ্ণৰম্ভ-গ্ৰহ-মৰ্কমৰ্চ্য-ন্তমাযুষে ৱৰ্ধযামো ঘৃতেন ॥ 3 ॥
শ্ৰিযং-লঁক্ষ্মী-মৌপলাং অম্বিকা-ঙ্গাং ষষ্টীঞ্চ যামিন্দ্ৰসেনেত্যুদাহুঃ ।
তাং-ৱিঁদ্যা-ম্ব্ৰহ্মযোনিগ্ং সৰূপা-মিহাযুষে তৰ্পযামো ঘৃতেন ॥ 4 ॥
দাক্ষাযণ্য-স্সৰ্ৱযোন্য স্সুযোন্য-স্সহস্ৰশো ৱিশ্ৱ ৰূপা ৱিৰূপাঃ ।
সসূনৱ-স্সপতয-স্সযূথ্যা আযুষেণো ঘৃতমিদ-ঞ্জুষন্তাম্ ॥ 5 ॥
দিৱ্যা গণা বহুৰূপাঃ পুৰাণা আযুশ্ছিদো নঃ প্ৰমথ্নন্তু ৱীৰান্ ।
তেভ্যো জুহোমি বহুধা ঘৃতেন মা নঃ প্ৰজাগ্ং ৰীৰিষো মোত ৱীৰান্ ॥ 6 ॥
একঃ পুৰস্তাত্ য ইদ-ম্বভূৱ যতো বভূৱ ভুৱনস্য গোপাঃ ।
যমপ্যেতি ভুৱনগ্ং সাম্পৰাযে স নো হৱিৰ্ ঘৃত-মিহাযুষে'ত্তু দেৱঃ ॥ 7 ॥
ৱসূ-ন্ৰুদ্ৰানা-দিত্যা-ন্মৰুতো'থ সাদ্ধ্যান্ ঋভূন্ যক্ষা-ন্গন্ধৰ্ৱাগ্ংশ্চ পিতৃগ্ংশ্চ ৱিশ্ৱান্ ।
ভৃগূন্-থ্সৰ্পাগ্ংশ্চা-ঙ্গিগৰসো'থ সৰ্ৱা-ন্ঘৃতগ্ং হুত্ৱা স্ৱাযুষ্যা মহযাম শশ্ৱত্ ॥ 8 ॥
ৱিষ্ণো ত্ৱন্নো অন্তম-শ্শৰ্মযচ্ছ সহন্ত্য ।
প্ৰতে ধাৰা মধুশ্চুত উথ্সন্দুহ্ৰতে অক্ষিতম্ ॥ (তৈ. সং. 3.1.10.3) ॥
নমো ব্ৰহ্মণে নমো অস্ত্ৱগ্নযে নমঃ পৃথিৱ্যৈ নম ওষধীভ্যঃ ।
নমো ৱাচে নমো ৱাচস্পতযে নমো ৱিষ্ণৱে বৃহতে কৰোমি ॥ (তৈ. অৰ. 2.12.1) ॥
(এৱ-ন্ত্ৰিঃ)
যদক্ষৰপদভ্ৰষ্ট-ম্মাত্ৰাহীন-ন্তু যদ্ভৱেত্ ।
তত্সৰ্ৱ-ঙ্ক্ষম্যতা-ন্দেৱ নাৰাযণ নমো'স্তুতে ॥
ৱিসৰ্গ বিন্দু মাত্ৰাণি পদপাদাক্ষৰাণি চ ।
ন্যূনাতিৰিক্তং-যঁত্কিঞ্চিদভিগীৰ্ভিৰুদীৰ্যতে ॥
আভিৰ্ গীৰ্ভিৰ্ যদতোন ঊনমাপ্যাযয হৰিৱো ৱৰ্ধমানঃ ।
যদা স্তোতৃভ্যো মহি গোত্ৰা ৰুজাসি ভূযিষ্ঠভাজো অধতে শ্যাম ।
ব্ৰহ্ম প্ৰাৱাদিষ্ম তন্নো মাহাসীত্ ।
ওঁ শান্তি-শ্শান্তি-শ্শান্তিঃ ॥ (তৈ. অৰ. 4.42.5)
হৰিঃ ওম্ । শ্ৰীকৃষ্ণাৰ্পণমস্তু ॥
ও-ন্তত্সত্ ব্ৰহ্মাৰ্পণমস্তু ॥
ইত্যুদকশান্তিমন্ত্ৰাঃ ॥