ଉଦକ ଶାନ୍ତି (ପୁଣ୍ଯାହ ଵାଚନଂ)

1 କଲଶ ପ୍ରତିଷ୍ଠାପନ ପ୍ରଯୋଗ ମନ୍ତ୍ରାଃ
ବ୍ରହ୍ମଜଜ୍ଞାନ-ମ୍ପ୍ରଥମ-ମ୍ପୁରସ୍ତା-ଦ୍ଵିସୀମତ-ସ୍ସୁରୁଚୋ ଵେନ ଆଵଃ ।
ସ ବୁଧ୍ନିଯା ଉପମା ଅସ୍ଯ ଵିଷ୍ଠା-ସ୍ସତଶ୍ଚ ଯୋନି-ମସତଶ୍ଚ ଵିଵଃ ।
ନାକେ ସୁପର୍ଣ ମୁପଯ-ତ୍ପତନ୍ତଗ୍ଂ ହୃଦା ଵେନନ୍ତୋ ଅଭ୍ଯଚକ୍ଷ-ତତ୍ଵା ।
ହିରଣ୍ଯପକ୍ଷଂ-ଵଁରୁଣସ୍ଯ ଦୂତଂ-ଯଁମସ୍ଯ ଯୋନୌ ଶକୁନ-ମ୍ଭୁରଣ୍ଯୁମ୍ ।
ଆପ୍ଯାଯସ୍ଵ ସମେତୁ ତେ ଵିଶ୍ଵତଃ ସୋମ ଵୃଷ୍ଣିଯମ୍ । ଭଵା ଵାଜସ୍ଯ ସଙ୍ଗଥେ ।
ଯୋ ରୁଦ୍ରୋ ଅଗ୍ନୌ ଯୋ ଅଫ୍ସୁ ଯ ଓଷଧୀଷୁ ଯୋ ରୁଦ୍ରୋ ଵିଶ୍ଵା
ଭୁଵନା-ଽଽଵିଵେଶ ତସ୍ମୈ ରୁଦ୍ରାଯ ନମୋ ଅସ୍ତୁ । 1 (ଅପ ଉପସ୍ପୃଶ୍ଯ)
ଇଦଂ-ଵିଁଷ୍ଣୁ ର୍ଵିଚକ୍ରମେ ତ୍ରେଧା ନିଦଧେ ପଦମ୍ । ସମୂଢମସ୍ଯ ପାଗ୍ଂ ସୁରେ ।
ଇନ୍ଦ୍ରଂ-ଵିଁଶ୍ଵା ଅଵୀଵୃଧନ୍-ଥ୍ସମୁଦ୍ରଵ୍ଯଚସ-ଙ୍ଗିରଃ ।
ରଥୀତମଗ୍ଂ ରଥୀନାଂ-ଵାଁଜାନାଗ୍ଂ ସତ୍ପତି-ମ୍ପତିମ୍ ।
ଆପୋ ଵା ଇଦଂଗ୍ଂ ସର୍ଵଂ-ଵିଁଶ୍ଵା ଭୂତାନ୍ଯାପଃ ପ୍ରାଣା ଵା ଆପଃ ପଶଵ ଆପୋ-ଽନ୍ନମାପୋ-ଽମୃତମାପ-ସ୍ସମ୍ରାଡାପୋ ଵିରାଡାପ-ସ୍ସ୍ଵରାଡାପ-ଶ୍ଛନ୍ଦାଗ୍ଶ୍ଯାପୋ ଜ୍ଯୋତୀଗ୍ଷ୍ଯାପୋ ଯଜୂଗ୍ଷ୍ଯାପ-ସ୍ସତ୍ଯମାପ-ସ୍ସର୍ଵା ଦେଵତା ଆପୋ ଭୂର୍ଭୁଵସ୍ସୁଵରାପ ଓମ୍ । 2
ଅପଃ ପ୍ରଣଯତି । ଶ୍ରଦ୍ଧା ଵା ଆପଃ । ଶ୍ରଦ୍ଧାମେଵାରଭ୍ଯ ପ୍ରଣୀଯ ପ୍ରଚରତି ।
ଅପଃ ପ୍ରଣଯତି ।
ଯଜ୍ଞୋ ଵା ଆପଃ । ଯଜ୍ଞମେଵାରଭ୍ଯ ପ୍ରଣୀଯ ପ୍ରଚରତି । ଅପଃ ପ୍ରଣଯତି ।
ଵଜ୍ରୋ ଵା ଆପଃ । ଵଜ୍ରମେଵ ଭ୍ରାତୃଵ୍ଯେଭ୍ଯଃ ପ୍ରହୃତ୍ଯ ପ୍ରଣୀଯ ପ୍ରଚରତି ।
ଅପଃ ପ୍ରଣଯତି ।
ଆପୋ ଵୈ ରକ୍ଷୋଘ୍ନୀଃ । ରକ୍ଷସାମପହତ୍ଯୈ । ଅପଃ ପ୍ରଣଯତି ।
ଆପୋ ଵୈ ଦେଵାନା-ମ୍ପ୍ରିଯ-ନ୍ଧାମ । ଦେଵାନାମେଵ ପ୍ରିଯ-ନ୍ଧାମ ପ୍ରଣୀଯ ପ୍ରଚରତି । ଅପଃ ପ୍ରଣଯତି ।
ଆପୋ ଵୈ ସର୍ଵା ଦେଵତାଃ । ଦେଵତା ଏଵାରଭ୍ଯ ପ୍ରଣୀଯ ପ୍ରଚରତି ।
ଅପଃ ପ୍ରଣଯତି ।
ଆପୋ ଵୈ ଶାନ୍ତାଃ । ଶାନ୍ତାଭିରେଵାସ୍ଯ ଶୁଚଗ୍ଂ ଶମଯତି । ଦେଵୋ ଵଃ
ସଵିତୋ-ତ୍ପୁନାତ୍ଵ-ଚ୍ଛିଦ୍ରେଣ ପଵିତ୍ରେଣ ଵସୋସ୍ସୂର୍ଯସ୍ଯ ରଶ୍ମିଭିଃ ॥ 3
2 ଵେଦାରମ୍ଭେ ସର୍ଵସାଧାରଣ୍ଯେନ ଜପ୍ଯାଃ ମନ୍ତ୍ରାଃ
ଓ-ମ୍ଭୂଃ ତଥ୍ସଵିତୁ-ର୍ଵରେଣ୍ଯମ୍ । ଓ-ମ୍ଭୁଵଃ ଭର୍ଗୋ ଦେଵସ୍ଯ ଧୀମହି । ଓଗ୍ଂ ସୁଵଃ ଧିଯୋ ଯୋନଃ ପ୍ରଚୋଦଯାତ୍ ।
ଓ-ମ୍ଭୂଃ ତଥ୍ସଵିତୁ-ର୍ଵରେଣ୍ଯମ୍ । ଭର୍ଗୋ ଦେଵସ୍ଯ ଧୀମହି । ଓ-ମ୍ଭୁଵଃ ଧିଯୋ ଯୋନଃ ପ୍ରଚୋଦଯାତ୍ ।
ଓଗ୍ଂ ସୁଵଃ ତଥ୍ସଵିତୁ-ର୍ଵରେଣ୍ଯଂ ଭର୍ଗୋ ଦେଵସ୍ଯ ଧୀମହି । ଧିଯୋ ଯୋନଃ ପ୍ରଚୋଦଯାତ୍ । ଓଁ ଶାନ୍ତି-ଶ୍ଶାନ୍ତି-ଶ୍ଶାନ୍ତିଃ ।
3 ଵେଦାଦଯଃ
ଅଗ୍ନିମୀଲେ ପୁରୋହିତଂ-ଯଜ୍ଞସ୍ଯ
ଦେଵମୃତ୍ଵିଜମ୍ । ହୋତାରଂ ରତ୍ନ ଧାତମମ୍ ।
ଇଷେ ତ୍ଵୋର୍ଜେତ୍ଵା ଵାଯଵସ୍ସ୍ଥୋ ପାଯଵସ୍ଥ ଦେଵୋ ଵସ୍ସଵିତା ପ୍ରାର୍ପଯତୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠତମାଯ କର୍ମଣେ ।
ଅଗ୍ନ ଆଯାହି ଵୀତଯେ ଗୃଣାନୋ ହଵ୍ଯଦାତଯେ । ନିହୋତା ସଥ୍ସି ବର୍ହିଷି ।
ଶନ୍ନୋ ଦେଵୀରଭିଷ୍ଟଯ ଆପୋ ଭଵନ୍ତୁ ପୀତଯେ । ଶଂ-ଯୋଁରଭିସ୍ରଵନ୍ତୁ ନଃ ॥ 1 (1) ॥
4 ରକ୍ଷୋଘ୍ନଂ
କୃଣୁଷ୍ଵ ପାଜଃ ପ୍ରସିତିନ୍ନ ପୃଥ୍ଵୀଂ-ଯାଁହି ରାଜେ ଵାମଵାଗ୍ଂ ଇଭେନ । ତୃଷ୍ଵୀମନୁ ପ୍ରସିତିଂ-ଦ୍ରୂଣାନୋ-ଽସ୍ତା-ଽସି ଵିଦ୍ଧ୍ଯ ରକ୍ଷସ ସ୍ତପିଷ୍ଠୈଃ । ତଵ ଭ୍ରମାସ ଆଶୁଯା ପତଂ ତ୍ଯନୁସ୍ପୃଶ-ଧୃଷତା ଶୋଶୁଚାନଃ । ତପୂଗ୍ଷ୍ଯଗ୍ନେ ଜୁହ୍ଵା ପତଂ-ଗାନସନ୍ଦିତୋ ଵିସୃଜ ଵିଷ୍ଵ ଗୁଲ୍କାଃ । ପ୍ରତିସ୍ପଶୋ ଵିସୃଜ-ତୂର୍ଣିତମୋ ଭଵା ପାଯୁର୍ଵିଶୋ ଅସ୍ଯା ଅଦବ୍ଧଃ ॥ 2 ॥
ଯୋନୋ ଦୂରେ ଅଘଶଗ୍ଂସୋଯୋ ଅନ୍ତ୍ଯଗ୍ନେ ମାକିଷ୍ଟେ ଵ୍ଯଥିରା ଦଧର୍ଷୀତ୍ । ଉଦଗ୍ନେ ତିଷ୍ଠ ପ୍ରତ୍ଯା ତନୁଷ୍ଵନ୍ଯମିତ୍ରାଗ୍ଂ ଓଷତା-ତ୍ତିଗ୍ମହେତେ । ଯୋ ନୋ ଅରାତିଗ୍ଂ ସମିଧାନ ଚକ୍ରେ ନୀଚା ତନ୍ଧକ୍ଷ୍ଯତ ସନ୍ନ ଶୁଷ୍କମ୍ । ଊର୍ଧ୍ଵୋ ଭଵ ପ୍ରତି ଵିଧ୍ଯା-ଧ୍ଯସ୍ମଦା ଵିଷ୍କୃଣୁଷ୍ଵ ଦୈଵ୍ଯାନ୍ଯଗ୍ନେ । ଅଵସ୍ଥିରା ତନୁହି ଯାତୁ ଜୂନା-ଞ୍ଜାମିମଜାମିଂ ପ୍ରମୃଣୀହି ଶତ୍ରୂନ୍ ॥ 3 ॥
ସତେ ଜାନାତି ସୁମତିଂ-ଯଁ ଵିଷ୍ଠଯ ଈଵତେ ବ୍ରହ୍ମଣେ ଗାତୁମୈରତ୍ । ଵିଶ୍ଵାନ୍ଯସ୍ମୈ ସୁଦିନାନି ରାଯୋ ଦ୍ଯୁମ୍ନାନ୍ଯର୍ଯୋ ଵିଦୁରୋ ଅଭିଦ୍ଯୌତ୍ । ସେଦଗ୍ନେ ଅସ୍ତୁ ସୁଭଗ ସ୍ସୁଦାନୁ-ର୍ଯସ୍ତ୍ଵା ନିତ୍ଯେନ ହଵିଷା ଯ ଉକ୍ଥୈଃ । ପିପ୍ରୀଷତି ସ୍ଵ ଆଯୁଷି ଦୁରୋଣେ ଵିଶ୍ଵେଦସ୍ମୈ ସୁଦିନା-ସା-ଽସଦିଷ୍ଟିଃ । ଅର୍ଚାମିତେ ସୁମତି-ଙ୍ଘୋଷ୍ଯର୍ଵାଖ୍-ସନ୍ତେ ଵା ଵାତା ଜରତା ମିଯଙ୍ଗୀଃ ॥ 4 ॥
ସ୍ଵଶ୍ଵାସ୍ତ୍ଵା ସୁରଥା ମର୍ଜଯେ-ମାସ୍ମେ କ୍ଷତ୍ରାଣି ଧାରଯେର-ନୁଦ୍ଯୂନ୍ । ଇହ ତ୍ଵା ଭୂର୍ଯା ଚରେଦୁପତ୍ମ-ନ୍ଦୋଷାଵସ୍ତ-ର୍ଦୀଦିଵାଗ୍ଂ ସମନୁଦ୍ଯୂନ୍ । କ୍ରୀଡନ୍ତସ୍ତ୍ଵା ସୁମନସ ସ୍ସପେମାଭି ଦ୍ଯୁମ୍ନା ତସ୍ଥିଵାଗ୍ଂସୋ ଜନାନାମ୍ ।
ଯସ୍ତ୍ଵା ସ୍ଵଶ୍ଵସ୍ସୁହିରଣ୍ଯୋ ଅଗ୍ନ ଉପଯାତି ଵସୁମତା ରଥେନ । ତସ୍ଯ ତ୍ରାତା ଭଵସି ତସ୍ଯ ସଖା ଯସ୍ତ ଆତିଥ୍ଯ ମାନୁଷଗ୍ ଜୁଜୋଷତ୍ ॥ 5 ॥
ମହୋରୁଜାମି ବନ୍ଧୁତା ଵଚୋ ଭିସ୍ତନ୍ମା ପିତୁର୍ଗୋତମାଦ ନ୍ଵିଯାଯ । ତ୍ଵନ୍ନୋ ଅସ୍ଯ ଵଚସ-ଶ୍ଚିକିଦ୍ଧି ହୋତର୍ଯଵିଷ୍ଠ ସୁକ୍ରତୋ ଦମୂନାଃ । ଅସ୍ଵପ୍ନ ଜସ୍ତରଣଯ ସ୍ସୁଶେଵା ଅତନ୍ଦ୍ରାସୋ-ଽଵୃକା ଅଶ୍ରମିଷ୍ଠାଃ । ତେ ପାଯଵଃ ସଧ୍ରିଯଞ୍ଚୋ ନିଷଦ୍ଯାଗ୍ନେ ତଵ ନଃ ପାନ୍ତ୍ଵମୂର । ଯେ ପାଯଵୋ ମାମତେଯ-ନ୍ତେ ଅଗ୍ନେ ପଶ୍ଯନ୍ତୋ ଅନ୍ଧ-ନ୍ଦୁରିତାଦ ରକ୍ଷନ୍ନ୍ ।
ରରକ୍ଷ ତାନ୍-ଥ୍ସୁକୃତୋ ଵିଶ୍ଵଵେଦା ଦିଫ୍ସନ୍ତ ଇଦ୍ରିପଵୋ ନାହ ଦେଭୁଃ ॥ 6 ॥
ତ୍ଵଯା ଵଯଗ୍ଂ ସଧନ୍ଯ-ସ୍ତ୍ଵୋତା ସ୍ତଵ ପ୍ରଣୀତ୍ଯ ଶ୍ଯାମ ଵାଜାନ୍ । ଉଭାଶଗ୍ଂ ସା ସୂଦଯ ସତ୍ଯତା ତେ-ଽନୁଷ୍ଠୁଯା କୃଣୁହ୍ଯ-ହ୍ରଯାଣ ।
ଅଯା ତେ ଅଗ୍ନେ ସମିଧା ଵିଧେମ ପ୍ରତିସ୍ତୋମଗ୍ଂ ଶସ୍ଯମାନ-ଙ୍ଗୃଭାଯ । ଦହାଶସୋ ରକ୍ଷସଃ ପାହ୍ଯସ୍ମା-ନ୍ଦ୍ରୁହୋ ନିଦୋ ମିତ୍ରମହୋ ଅଵଦ୍ଯାତ୍ । ରକ୍ଷୋହଣଂ ଁଵାଜିନମାଜି ଘର୍ମି ମିତ୍ର-ମ୍ପ୍ରଥିଷ୍ଠ ମୁପଯାମି ଶର୍ମ । ଶିଶାନୋ ଅଗ୍ନିଃ କ୍ରତୁଭି ସ୍ସମିଦ୍ଧ-ସ୍ସନୋ ଦିଵା ସ ରିଷଃ
ପାତୁ ନକ୍ତମ୍ ॥ 7 ॥
ଵିଜ୍ଯୋତିଷା ବୃହତା ଭାତ୍ଯଗ୍ନି ରାଵି-ର୍ଵିଶ୍ଵାନି କୃଣୁତେ ମହିତ୍ଵା । ପ୍ରାଦେଵୀର୍ମାଯା ସ୍ସହତେ ଦୁରେଵା ଶ୍ଶିଶୀତେ ଶୃଙ୍ଗେ ରକ୍ଷସେ ଵିନିକ୍ଷେ ।
ଉତସ୍ଵାନାସୋ ଦିଵିଷନ୍ତ୍ଵଗ୍ନେ ସ୍ତିଗ୍ମାଯୁଧା ରକ୍ଷସେ ହନ୍ତ ଵା ଉ ।
ମଦେ ଚିଦସ୍ଯ ପ୍ରରୁଜନ୍ତି ଭାମା ନଵରନ୍ତେ ପରିବାଧୋ ଅଦେଵୀଃ ॥ 8 (2) ॥
5 ଇନ୍ଦ୍ର ସୂକ୍ତଂ
ଇନ୍ଦ୍ରଂ ଁଵୋ ଵିଶ୍ଵତସ୍ପରି ହଵାମହେ ଜନେଭ୍ଯଃ । ଅସ୍ମାକମସ୍ତୁ କେଵଲଃ । ଇନ୍ଦ୍ର-ନ୍ନରୋ ନେମଧିତା ହଵନ୍ତେ ଯତ୍ପାର୍ଯା ଯୁନଜତେ ଧିଯସ୍ତାଃ । ଶୂରୋ ନୃଷାତା ଶଵସଶ୍ଚକା ନ ଆ ଗୋମତି ଵ୍ରଜେ ଭଜା ତ୍ଵନ୍ନଃ । ଇନ୍ଦ୍ରିଯାଣି ଶତକ୍ରତୋ ଯା ତେ ଜନେଷୁ ପଞ୍ଚସୁ । ଇନ୍ଦ୍ର ତାନି ତ ଆ ଵୃଣେ । ଅନୁତେ ଦାଯି ମହ ଇନ୍ଦ୍ରିଯାଯ ସତ୍ରାତେ ଵିଶ୍ଵମନୁ ଵୃତ୍ରହତ୍ଯେ ॥ 9 ॥
ଅନୁ କ୍ଷତ୍ରମନୁ ସହୋ ଯଜତ୍ରେନ୍ଦ୍ର ଦେଵେଭିରନୁ ତେ ନୃଷହ୍ଯେ । ଆଯସ୍ମିନ୍-ଥ୍ସପ୍ତଵାସଵା ସ୍ତିଷ୍ଠନ୍ତି ସ୍ଵାରୁହୋ ଯଥା ।
ଋଷିର୍ହ ଦୀର୍ଘ ଶ୍ରୁତ୍ତମ ଇନ୍ଦ୍ରସ୍ଯ ଘର୍ମୋ ଅତିଥିଃ । ଆମାସୁ ପକ୍ଵମୈରଯ ଆ ସୂର୍ଯଗ୍ଂ ରୋହଯୋ ଦିଵି । ଘର୍ମନ୍ନ ସାମନ୍ତପତା ସୁଵୃକ୍ତିଭି-ର୍ଜୁଷ୍ଟଂ ଗିର୍ଵଣ ସେଗିରଃ । ଇନ୍ଦ୍ରମି-ଦ୍ଗାଥିନୋ ବୃହଦିନ୍ଦ୍ର ମର୍କେଭି ରର୍କିଣଃ । ଇନ୍ଦ୍ରଂ ଁଵାଣୀରନୂଷତ ॥ 10 ॥
ଗାଯନ୍ତିତ୍ଵା ଗାଯତ୍ରିଣୋର୍ଚଂ ତ୍ଯର୍କ ମର୍କିଣଃ । ବ୍ରହ୍ମାଣସ୍ତ୍ଵା ଶତକ୍ରତ-ଵୁଦ୍ଵଗ୍ଂ ଶମିଵ ଯେ ମିରେ । ଅଗ୍ଂହୋମୁଚେ ପ୍ରଭରେମା ମନୀଷା ମୋଷିଷ୍ଠ-ଦାଵ୍ନେ ସୁମତି-ଙ୍ଗୃଣାନାଃ ।
ଇଦମିନ୍ଦ୍ର ପ୍ରତି ହଵ୍ଯ-ଙ୍ଗୃଭାଯ ସତ୍ଯାସ୍ସନ୍ତୁ ଯଜମାନସ୍ଯ କାମାଃ । ଵିଵେଷଯନ୍ମା ଧିଷଣା ଜଜାନ ସ୍ତଵୈ ପୁରା ପାର୍ଯାଦିନ୍ଦ୍ର ମହ୍ନଃ । ଅଗ୍ଂହସୋ ଯତ୍ର ପୀପରଦ୍ଯଥା ନୋ ନାଵେଵ ଯାନ୍ତ ମୁଭଯେ ହଵନ୍ତେ ॥ 11 ॥
ପ୍ରସମ୍ରାଜ-ମ୍ପ୍ରଥମ ମଧ୍ଵ-ରାଣାମଗ୍ଂ ହୋ ମୁଚଂ ଁଵୃଷଭଂ-ଯଁଜ୍ଞିଯାନାମ୍ ।
ଅପାନ୍ନ-ପାତମଶ୍ଵିନା ହଯନ୍ତ ମସ୍ମିନ୍ନର ଇନ୍ଦ୍ରିଯ-ନ୍ଧତ୍ତମୋଜଃ । ଵିନ ଇନ୍ଦ୍ର ମୃଧୋ ଜହି ନୀ ଚା ଯଚ୍ଛ ପୃତନ୍ଯତଃ । ଅଧସ୍ପଦ-ନ୍ତମୀ-ଙ୍କୃଧି ଯୋ ଅସ୍ମାଗ୍ଂ ଅଭିଦାସତି ।
ଇନ୍ଦ୍ରକ୍ଷତ୍ରମଭି ଵାମମୋଜୋ ଽଜାଯଥା ଵୃଷଭ ଚର.ଷଣୀନାମ୍ । ଅପାନୁଦୋ ଜନମମିତ୍ର ଯନ୍ତ ମୁରୁ-ନ୍ଦେଵେଭ୍ଯୋ ଅକୃଣୋରୁ ଲୋକମ୍ ।
ମୃଗୋ ନ ଭୀମଃ କୁଚରୋ ଗିରିଷ୍ଠାଃ ପରାଵତ ଆଜଗାମା-ପରସ୍ଯାଃ ॥ 12 ॥
ସୃକଗ୍ଂ ସଗ୍ଂ ଶାଯ ପଵିମିନ୍ଦ୍ର ତିଗ୍ମଂ-ଵିଁଶତ୍ରୂ-ନ୍ତାଡି ଵିମୃଧୋ ନୁଦସ୍ଵ ।
ଵିଶତ୍ରୂନ୍. ଵିମୃଧୋନୁଦ ଵିଵୃତ୍ରସ୍ଯ ହନୂ ରୁଜ । ଵିମନ୍ଯୁମିନ୍ଦ୍ର ଭାମିତୋ ଽମିତ୍ରସ୍ଯାଭି ଦାସତଃ ।
ତ୍ରାତାରମିନ୍ଦ୍ର ମଵିତାର ମିନ୍ଦ୍ରଗ୍ଂ ହଵେ ହଵେ ସୁହଵଗ୍ଂ ଶୂରମିନ୍ଦ୍ରମ୍ ।
ହୁଵେ ନୁ ଶକ୍ର-ମ୍ପୁରୁହୂତ ମିନ୍ଦ୍ରଗ୍ଗ୍ ସ୍ଵସ୍ତି ନୋ ମଘଵା ଧାତ୍ଵିନ୍ଦ୍ରଃ ॥ 13 ॥
ମା ତେ ଅସ୍ଯାଗ୍ଂ ସହସାଵ-ନ୍ପରିଷ୍ଟା ଵଘାଯ ଭୂମ ହରିଵଃ ପରାଦୈ ।
ତ୍ରାଯସ୍ଵନୋ ଽଵୃକେଭି-ର୍ଵରୂଥୈ ସ୍ତଵ ପ୍ରିଯାସ ସ୍ସୂରିଷୁ ସ୍ଯାମ । ଅନଵସ୍ତେ ରଥମଶ୍ଵାଯ ତକ୍ଷନ୍-ତ୍ଵଷ୍ଟା ଵଜ୍ରଂ ପୁରୁହୂତ ଦ୍ଯୁମନ୍ତମ୍ ।
ବ୍ରହ୍ମାଣ ଇନ୍ଦ୍ରଂ ମହଯନ୍ତୋ ଅର୍କୈରଵର୍ଧଯ-ନ୍ନହଯେ ହନ୍ତ ଵା ଉ ।
ଵୃଷ୍ଣେ ଯତ୍ତେ ଵୃଷଣୋ ଅର୍କମର୍ଚା ନିନ୍ଦ୍ର ଗ୍ରାଵାଣୋ ଅଦିତି-ସ୍ସଜୋଷାଃ ।
ଅନଶ୍ଵାସୋ ଯେ ପଵଯୋ-ଽରଥା ଇନ୍ଦ୍ରେଷିତା ଅଭ୍ଯଵର୍ତ-ନ୍ତଦସ୍ଯୂନ୍ ॥ 14 (3) ॥
(ତୈ. ଅର. 6.1.9; ତୈ. ସଂ. 1.4.41.1; ତୈ. ସଂ. 1.4.42.1)
ଯତ ଇନ୍ଦ୍ର ଭଯାମହେ ତତୋ ନୋ ଅଭଯ-ଙ୍କୃଧି ।
ମଘଵନ୍ ଚ୍ଛଗ୍ଧି ତଵ ତନ୍ନ ଊତଯେ ଵିଦ୍ଵିଷୋ ଵିମୃଧୋ ଜହି । ସ୍ଵସ୍ତିଦା ଵିଶସ୍ପତି-ର୍ଵୃତ୍ରହା ଵିମୃଧୋ ଵଶୀ । ଵୃଷେନ୍ଦ୍ରଃ ପୁର ଏତୁ ନ ସ୍ସ୍ଵସ୍ତିଦା ଅଭଯ-ଙ୍କରଃ ॥ 15ଅ ॥
ମହାଗ୍ଂ ଇନ୍ଦ୍ରୋ ଵଜ୍ର ବାହୁ ଷ୍ଷୋଡଶୀ ଶର୍ମ ଯଚ୍ଛତୁ । ସ୍ଵସ୍ତି ନୋ ମଘଵା କରୋତୁ ହନ୍ତୁ ପାପ୍ମାନଂ ଯୋ-ଽସ୍ମା-ନ୍ଦ୍ଵେଷ୍ଟି । ସଜୋଷା ଇନ୍ଦ୍ର ସଗଣୋ ମରୁଦ୍ଭି ସ୍ସୋମଂ ପିବ ଵୃତ୍ରହନ୍ ଚ୍ଛୂର ଵିଦ୍ଵାନ୍ । ଜହି ଶତ୍ରୂଗ୍ଂ ରପମୃଧୋ-ନୁଦସ୍ଵାଥା ଭଯ-ଙ୍କୃଣୁହି ଵିଶ୍ଵତୋ ନଃ ॥ 15ବ୍ (4) ॥
6 ଯେ ଦେଵାଃ
ଯେ ଦେଵାଃ ପୁରସ୍ସଦୋ-ଽଗ୍ନି ନେତ୍ରା,
ଦକ୍ଷିଣସଦୋ ଯମନେତ୍ରା,
ପଶ୍ଚାଥ୍ସଦ ସ୍ସଵିତୃ ନେତ୍ରା,
ଉତ୍ତରସଦୋ ଵରୁଣନେତ୍ରା,
ଉପରିଷଦୋ ବୃହସ୍ପତି ନେତ୍ରା,
ରକ୍ଷୋହଣସ୍ତେ ନଃ ପାନ୍ତୁ ତେ ନୋ-ଽଵନ୍ତୁ ତେଭ୍ଯୋ ନମସ୍ତେଭ୍ଯ ସ୍ସ୍ଵାହା
-ଽଗ୍ନଯେ ରକ୍ଷୋଘ୍ନେ ସ୍ଵାହା,
ଯମାଯ ସଵିତ୍ରେ ,
ଵରୁଣାଯ ବୃହସ୍ପତଯେ
ଦୁଵସ୍ଵତେ ରକ୍ଷୋଘ୍ନେ ସ୍ଵାହା ॥ 16 (5) ॥
7 ଯେ ଦେଵାଃ (ଅନୁଷଙ୍ଗଂ)
ଯେ ଦେଵାଃ ପୁରସ୍ସଦୋ-ଽଗ୍ନି ନେତ୍ରା ରକ୍ଷୋହଣସ୍ତେନଃ ପାନ୍ତୁ ତେ ନୋ-ଽଵନ୍ତୁ
ତେଭ୍ଯୋ ନମସ୍ତେଭ୍ଯ ସ୍ସ୍ଵାହା । ଯେ ଦେଵା ଦକ୍ଷିଣସଦୋ ଯମ ନେତ୍ରା ରକ୍ଷୋହଣସ୍ତେନଃ ପାନ୍ତୁ ତେ ନୋ-ଽଵନ୍ତୁ
ତେଭ୍ଯୋ ନମସ୍ତେଭ୍ଯ ସ୍ସ୍ଵାହା । ଯେ ଦେଵାଃ ପଶ୍ଚାଥ୍ସଦ ସ୍ସଵିତୃ ନେତ୍ରା ରକ୍ଷୋହଣସ୍ତେନଃ ପାନ୍ତୁ ତେ ନୋ-ଽଵନ୍ତୁ ତେଭ୍ଯୋ ନମସ୍ତେଭ୍ଯ ସ୍ସ୍ଵାହା । ଯେ ଦେଵା ଉତ୍ତରସଦୋ ଵରୁଣନେତ୍ରା ରକ୍ଷୋହଣସ୍ତେନଃ ପାନ୍ତୁ ତେ ନୋ-ଽଵନ୍ତୁ
ତେଭ୍ଯୋ ନମସ୍ତେଭ୍ଯ ସ୍ସ୍ଵାହା । ଯେ ଦେଵା ଉପରିଷଦୋ ବୃହସ୍ପତି ନେତ୍ରା ରକ୍ଷୋହଣସ୍ତେନଃ ପାନ୍ତୁ ତେ ନୋ-ଽଵନ୍ତୁ ତେଭ୍ଯୋ ନମସ୍ତେଭ୍ଯ ସ୍ସ୍ଵାହା । ଅଗ୍ନଯେ ରକ୍ଷୋଘ୍ନେ ସ୍ଵାହା । ଯମାଯ ରକ୍ଷୋଘ୍ନେ ସ୍ଵାହା । ସଵିତ୍ରେ ରକ୍ଷୋଘ୍ନେ ସ୍ଵାହା । ଵରୁଣାଯ ରକ୍ଷୋଘ୍ନେ ସ୍ଵାହା । ବୃହସ୍ପତଯେ ଦୁଵସ୍ଵତେ ରକ୍ଷୋଘ୍ନେ ସ୍ଵାହା ॥ 16ଆ (5ଆ) ॥
8 ଆଯୁଷ୍କାମେଷ୍ଟି ମନ୍ତ୍ରାଃ
ଅଗ୍ନିରାଯୁଷ୍ମାନ୍ଥ୍ସ ଵନସ୍ପତିଭି-ରାଯୁଷ୍ମା-ନ୍ତେନତ୍ଵା-ଽଽଯୁଷା-ଽଽଯୁଷ୍ମନ୍ତ-ଙ୍କରୋମି,
ସୋମ ଆଯୁଷ୍ମାନ୍ଥ୍ସ ଓଷଧୀଭିର୍,
ଯଜ୍ଞ ଆଯୁଷ୍ମାନ୍ଥ୍ସ ଦକ୍ଷିଣାଭିର୍,
ବ୍ରହ୍ମାଯୁଷ୍ମତ୍ତ-ଦ୍ବ୍ରାହ୍ମଣୈ-ରାଯୁଷ୍ମଦ୍,
ଦେଵା ଆଯୁଷ୍ମନ୍ତସ୍ତେ ଽମୃତେନା ଯୁଷ୍ମନ୍ତସ୍ତେନତ୍ଵା
-ଽଽଯୁଷା-ଽଽଯୁଷ୍ମନ୍ତ-ଙ୍କରୋମି ॥ 17 (6) ॥
9 ଆଯୁଷ୍କାମେଷ୍ଟି ମନ୍ତ୍ରାଃ (ଅନୁଷଙ୍ଗଂ)
ଅଗ୍ନିରାଯୁଷ୍ମାନ୍ଥ୍ସ ଵନସ୍ପତିଭି ରାଯୁଷ୍ମା-ନ୍ତେନତ୍ଵା ଽଽଯୁଷା-ଽଽଯୁଷ୍ମନ୍ତ-ଙ୍କରୋମି । ସୋମ ଆଯୁଷ୍ମାନ୍ଥ୍ସ ଓଷଧୀଭିରାଯୁଷ୍ମା-ନ୍ତେନତ୍ଵା
-ଽଽଯୁଷା-ଽଽଯୁଷ୍ମନ୍ତ-ଙ୍କରୋମି । ଯଜ୍ଞ ଆଯୁଷ୍ମାନ୍ଥ୍ସ ଦକ୍ଷିଣାଭିରାଯୁଷ୍ମା-ନ୍ତେନତ୍ଵା
-ଽଽଯୁଷା-ଽଽଯୁଷ୍ମନ୍ତ-ଙ୍କରୋମି ।
ବ୍ରହ୍ମାଯୁଷ୍ମତ୍ତ-ଦ୍ବ୍ରାହ୍ମଣୈ-ରାଯୁଷ୍ମ-ତ୍ତେନତ୍ଵା ଽଽଯୁଷା-ଽଽଯୁଷ୍ମନ୍ତଂ
କରୋମି । ଦେଵା ଆଯୁଷ୍ମନ୍ତସ୍ତେ ଽମୃତେ-ନାଯୁଷ୍ମନ୍ତସ୍ତେନତ୍ଵା
-ଽଽଯୁଷା-ଽଽଯୁଷ୍ମନ୍ତ-ଙ୍କରୋମି ॥ 17ଆ(6ଆ) ॥
10 ଅଗ୍ଂହୋମୁଚ ମନ୍ତ୍ରାଃ
ଯା ଵାମିନ୍ଦ୍ରା ଵରୁଣା ଯତଵ୍ଯା ତନୂସ୍ତଯେ ମମଗ୍ଂହସୋ ମୁଞ୍ଚତଂ ,
ଁଯା ଵାମିନ୍ଦ୍ରା ଵରୁଣା ସହସ୍ଯା, ରକ୍ଷସ୍ଯା, ତେଜସ୍ଯା,
ତନୂସ୍ତଯେ ମମଗ୍ଂହସୋ ମୁଞ୍ଚତଂ,
ଁଯୋ ଵାମିନ୍ଦ୍ରା ଵରୁଣା ଵଗ୍ନୌ ସ୍ରାମସ୍ତଂ-ଵାଁ ମେତେନା ଵଯଜେ,
ଯୋ ଵାମିନ୍ଦ୍ରା ଵରୁଣା ଦ୍ଵିପାଥ୍ସୁ ପଶୁଷୁ, ଚତୁଷ୍ପାଥ୍ସୁ,
ଗୋଷ୍ଠେ, ଗୃହେ-, ଷ୍ଵଫ୍ସୋଷଧୀଷୁ, ଵନସ୍ପତିଷୁ,
ସ୍ରାମସ୍ତଂ-ଵାଁ ମେତେନା ଵଯଜେ ॥ 18 (7) ॥
11 ଅଗ୍ଂହୋମୁଚ ମନ୍ତ୍ରାଃ (ଅନୁଷଙ୍ଗଂ)
ଯା ଵାମିନ୍ଦ୍ରା ଵରୁଣା ଯତଵ୍ଯା ତନୂସ୍ତଯେ ମମଗ୍ଂହସୋ ମୁଞ୍ଚତମ୍ ।
ଯା ଵାମିନ୍ଦ୍ରା ଵରୁଣା ସହସ୍ଯା ତନୂସ୍ତଯେ ମମଗ୍ଂହସୋ ମୁଞ୍ଚତମ୍ ।
ଯା ଵାମିନ୍ଦ୍ରା ଵରୁଣା ରକ୍ଷସ୍ଯା ତନୂସ୍ତଯେ ମମଗ୍ଂହସୋ ମୁଞ୍ଚତମ୍ । ଯା ଵାମିନ୍ଦ୍ରା ଵରୁଣା ତେଜସ୍ଯା ତନୂସ୍ତଯେ ମମଗ୍ଂହସୋ ମୁଞ୍ଚତମ୍ ।
ଯୋ ଵାମିନ୍ଦ୍ରା ଵରୁଣା ଵଗ୍ନୌ ସ୍ରାମସ୍ତଂ-ଵାଁମେ ତେନା ଵଯଜେ ।
ଯୋ ଵାମିନ୍ଦ୍ରା ଵରୁଣା ଦ୍ଵିପାଥ୍ସୁ ପଶୁଷୁ ସ୍ରାମସ୍ତଂ-ଵାଁମେ ତେନା ଵଯଜେ ।
ଯୋ ଵାମିନ୍ଦ୍ରା ଵରୁଣା ଚତୁଷ୍ପାଥ୍ସୁ ପଶୁଷୁ ସ୍ରାମସ୍ତଂ-ଵାଁମେ ତେନା ଵଯଜେ । ଯୋ ଵାମିନ୍ଦ୍ରା ଵରୁଣା ଗୋଷ୍ଠେ ସ୍ରାମସ୍ତଂ-ଵାଁମେ ତେନା ଵଯଜେ ।
ଯୋ ଵାମିନ୍ଦ୍ରା ଵରୁଣା ଗୃହେଷୁ ସ୍ରାମସ୍ତଂ-ଵାଁମେ ତେନା ଵଯଜେ ।
ଯୋ ଵାମିନ୍ଦ୍ରା ଵରୁଣା-ଽଫ୍ସୁ ସ୍ରାମସ୍ତଂ-ଵାଁମେ ତେନା ଵଯଜେ ।
ଯୋ ଵାମିନ୍ଦ୍ରା ଵରୁଣୌଷଧୀଷୁ ସ୍ରାମସ୍ତଂ-ଵାଁମେ ତେନା ଵଯଜେ ।
ଯୋ ଵାମିନ୍ଦ୍ରା ଵରୁଣା ଵନସ୍ପତିଷୁ ସ୍ରାମସ୍ତଂ-ଵାଁମେ ତେନା ଵଯଜେ ॥ (18ଆ) (7ଆ)
12 ଶାସ୍ତୃ ସୂକ୍ତଂ (ଆପ୍ଯଂ)
ଅଗ୍ନେ ଯଶସ୍ଵିନ୍. ଯଶସେ ମମର୍ପଯେନ୍ଦ୍ରାଵତୀ ମପଚିତୀ ମିହାଵହ । ଅଯ-ମ୍ମୂର୍ଧା ପରମେଷ୍ଠୀ ସୁଵର୍ଚା-ସ୍ସମାନାନା ମୁତ୍ତମ ଶ୍ଲୋକୋ ଅସ୍ତୁ । ଭଦ୍ର-ମ୍ପଶ୍ଯନ୍ତ ଉପସେଦୁରଗ୍ରେ ତପୋ ଦୀକ୍ଷା ମୃଷଯ ସ୍ସୁଵର୍ଵିଦଃ । ତତଃ କ୍ଷତ୍ର-ମ୍ବଲମୋଜଶ୍ଚ ଜାତ-ନ୍ତଦସ୍ମୈ ଦେଵା ଅଭିସନ୍ନ-ମନ୍ତୁ । ଧାତା ଵିଧାତା ପରମୋତ ସନ୍ଦୃ-କ୍ପ୍ରଜାପତିଃ ପରମେଷ୍ଠୀ ଵିରାଜା । ସ୍ତୋମା-ଶ୍ଚନ୍ଦାଗ୍ଂସି ନିଵିଦୋମ ଆହୁରେତସ୍ମୈ ରାଷ୍ଟ୍ରମଭି-ସନ୍ନମାମ । ଅଭ୍ଯାଵର୍ତଦ୍ଧ୍ଵ-ମୁପମେତ ସାକମଯଗ୍ଂ ଶାସ୍ତା-ଽଧିପତିର୍ଵୋ ଅସ୍ତୁ । ଅସ୍ଯ ଵିଜ୍ଞାନମନୁସଗ୍ଂ-ରଭଦ୍ଧ୍ଵମିମ-ମ୍ପଶ୍ଚାଦନୁ ଜୀଵାଥ ସର୍ଵେ ॥ 19 (8) ॥
13 ରାଷ୍ଟ୍ରଭୃତଂ
ଋତାଷା-ଡୃତଧାମା-ଽଗ୍ନି-ର୍ଗନ୍ଧର୍ଵସ୍ତ-ସ୍ଯୌଷଧଯୋ-ଽଫ୍ସରସ
ଊର୍ଜୋ ନାମ ସ ଇଦ-ମ୍ବ୍ରହ୍ମ କ୍ଷତ୍ର-ମ୍ପାତୁ ତା ଇଦ-ମ୍ବ୍ରହ୍ମ କ୍ଷତ୍ର-ମ୍ପାନ୍ତୁ
ତସ୍ମୈ ସ୍ଵାହା ତାଭ୍ଯ ସ୍ସ୍ଵାହା ,
ସଗ୍ଂହିତୋ ଵିଶ୍ଵସାମା ସୂର୍ଯୋ ଗନ୍ଧର୍ଵ-ସ୍ତସ୍ଯ ମରୀଚଯୋ-ଽଫ୍ସରସ ଆଯୁଵ ,
ସ୍ସୁଷୁମ୍ନ ସ୍ସୂର୍ଯ ରଶ୍ମି-ଶ୍ଚନ୍ଦ୍ରମା ଗନ୍ଧର୍ଵ-ସ୍ତସ୍ଯ ନକ୍ଷତ୍ରାଣ୍ଯ-
ଫ୍ସରସୋ ବେକୁରଯୋ,
ଭୁଜ୍ଯୁସ୍ସୁପର୍ଣୋ ଯଜ୍ଞୋ ଗନ୍ଧର୍ଵ-ସ୍ତସ୍ଯ ଦକ୍ଷିଣା ଅଫ୍ସରସ ସ୍ତଵାଃ,
ପ୍ରଜାପତି-ର୍ଵିଶ୍ଵକର୍ମା ମନୋ ଗନ୍ଧର୍ଵସ୍ତସ୍ଯ-ର୍ଖ୍ସାମାନ୍ଯ-ଫ୍ସରସୋ ଵହ୍ନଯ,
ଇଷିରୋ ଵିଶ୍ଵ ଵ୍ଯଚା ଵାତୋ ଗନ୍ଧର୍ଵ-ସ୍ତସ୍ଯାପୋ ଽଫ୍ସରସୋ ମୁଦା,
ଭୁଵନସ୍ଯ ପତେ ଯସ୍ଯତ ଉପରି ଗୃହା ଇହ ଚ ।
ସ ନୋ ରାସ୍ଵାଜ୍ଯାନିଗ୍ଂ ରାଯସ୍ପୋଷଗ୍ଂ ସୁଵୀର୍ଯଗ୍ଂ ସଂଵଁଥ୍ସରୀଣାଗ୍ ସ୍ଵସ୍ତିମ୍ ।
ପରମେଷ୍ଠ୍ଯଧିପତି-ର୍ମୃତ୍ଯୁ-ର୍ଗନ୍ଧର୍ଵ-ସ୍ତସ୍ଯ ଵିଶ୍ଵମଫ୍ସରସୋ ଭୁଵ,
ସ୍ସୁକ୍ଷିତି- ସ୍ସୁଭୂତି-ର୍ଭଦ୍ରକୃ-ଥ୍ସୁଵର୍ଵା-ନ୍ପର୍ଜନ୍ଯୋ ଗନ୍ଧର୍ଵ-ସ୍ତସ୍ଯ
ଵିଦ୍ଯୁତୋ ଽଫ୍ସରସୋ ରୁଚୋ,
ଦୂରେ ହେତିର-ମୃଡଯୋ ମୃତ୍ଯୁ-ର୍ଗନ୍ଧର୍ଵ-ସ୍ତସ୍ଯ ପ୍ରଜା ଅଫ୍ସରସୋ ଭୀରୁଵଃ,
ଚାରୁଃ କୃପଣ କାଶୀ କାମୋ ଗନ୍ଧର୍ଵ-ସ୍ତସ୍ଯାଧଯୋ ଽଫ୍ସରସ ଶ୍ଶୋଚଯନ୍ତୀର୍,
ନାମ ସ ଇଦ-ମ୍ବ୍ରହ୍ମ କ୍ଷତ୍ର-ମ୍ପାତୁ ତା ଇଦ-ମ୍ବ୍ରହ୍ମ କ୍ଷତ୍ର-ମ୍ପାନ୍ତୁ ତସ୍ମୈ ସ୍ଵାହା
ତାଭ୍ଯ ସ୍ସ୍ଵାହା,
ସ ନୋ ଭୁଵନସ୍ଯ ପତେ ଯସ୍ଯତ ଉପରି ଗୃହା ଇହ ଚ । ଉରୁ ବ୍ରହ୍ମଣେ-ଽସ୍ମୈ କ୍ଷତ୍ରାଯ ମହି ଶର୍ମ ଯଚ୍ଛ ॥ 20 (9) ॥
14 ରାଷ୍ଟ୍ରଭୃତଂ (ଅନୁଷଙ୍ଗଂ)
ଋତାଷା-ଡୃତଧାମା-ଽଗ୍ନି-ର୍ଗନ୍ଧର୍ଵସ୍ସ-ଇଦ-ମ୍ବ୍ରହ୍ମ କ୍ଷତ୍ର-ମ୍ପାତୁ
ତସ୍ମୈ ସ୍ଵାହା । ତସ୍ଯୌଷଧଯୋ-ଽଫ୍ସରସ ଊର୍ଜୋ ନାମ ତା ଇଦ-ମ୍ବ୍ରହ୍ମ କ୍ଷତ୍ର-ମ୍ପାନ୍ତୁ ତାଭ୍ଯ ସ୍ସ୍ଵାହା ॥
ସଗ୍ଂହିତୋ ଵିଶ୍ଵସାମା ସୂର୍ଯୋ ଗନ୍ଧର୍ଵସ୍ସ ଇଦ-ମ୍ବ୍ରହ୍ମ କ୍ଷତ୍ର-ମ୍ପାତୁ
ତସ୍ମୈ ସ୍ଵାହା । ତସ୍ଯ ମରୀଚଯୋ-ଽଫ୍ସରସ ଆଯୁଵୋ ନାମ ତା ଇଦ-ମ୍ବ୍ରହ୍ମ କ୍ଷତ୍ର-ମ୍ପାନ୍ତୁ ତାଭ୍ଯ ସ୍ସ୍ଵାହା ॥
ସୁଷୁମ୍ନସ୍ସୂର୍ଯ-ରଶ୍ମିଶ୍ଚନ୍ଦ୍ରମା ଗନ୍ଧର୍ଵସ୍ସ ଇଦ-ମ୍ବ୍ରହ୍ମ କ୍ଷତ୍ର-ମ୍ପାତୁ
ତସ୍ମୈ ସ୍ଵାହା । ତସ୍ଯ ନକ୍ଷତ୍ରାଣ୍ଯ ଽଫ୍ସରସୋ ବେକୁରଯୋ ନାମ ତା
ଇଦ-ମ୍ବ୍ରହ୍ମ କ୍ଷତ୍ର-ମ୍ପାନ୍ତୁ ତାଭ୍ଯ ସ୍ସ୍ଵାହା ॥
ଭୁଜ୍ଯୁସ୍ସୁପର୍ଣୋ ଯଜ୍ଞୋ ଗନ୍ଧର୍ଵସ୍ସ ଇଦ-ମ୍ବ୍ରହ୍ମ କ୍ଷତ୍ର-ମ୍ପାତୁ ତସ୍ମୈ ସ୍ଵାହା । ତସ୍ଯ ଦକ୍ଷିଣା ଅଫ୍ସରସ ସ୍ତଵା ନାମ ତା ଇଦ-ମ୍ବ୍ରହ୍ମ କ୍ଷତ୍ର-ମ୍ପାନ୍ତୁ ତାଭ୍ଯ ସ୍ସ୍ଵାହା ॥
ପ୍ରଜାପତି-ର୍ଵିଶ୍ଵକର୍ମା ମନୋ ଗନ୍ଧର୍ଵସ୍ସ ଇଦ-ମ୍ବ୍ରହ୍ମ କ୍ଷତ୍ର-ମ୍ପାତୁ
ତସ୍ମୈ ସ୍ଵାହା । ତସ୍ଯର୍-ଖ୍ସାମାନ୍ଯ-ଽଫ୍ସରସୋ ଵହ୍ନଯୋ ନାମ ତା ଇଦ-ମ୍ବ୍ରହ୍ମ କ୍ଷତ୍ର-ମ୍ପାନ୍ତୁ ତାଭ୍ଯ ସ୍ସ୍ଵାହା ॥
ଇଷିରୋ ଵିଶ୍ଵଵ୍ଯଚା ଵାତୋ ଗନ୍ଧର୍ଵସ୍ସ ଇଦ-ମ୍ବ୍ରହ୍ମ କ୍ଷତ୍ର-ମ୍ପାତୁ
ତସ୍ମୈ ସ୍ଵାହା । ତସ୍ଯାପୋ-ଽଫ୍ସରସୋ ମୁଦା ନାମ ତା ଇଦ-ମ୍ବ୍ରହ୍ମ
କ୍ଷତ୍ର-ମ୍ପାନ୍ତୁ ତାଭ୍ଯ ସ୍ସ୍ଵାହା ॥ ଭୁଵନସ୍ଯ ପତେ ଯସ୍ଯତ ଉପରି ଗୃହା ଇହ ଚ ।
ସ ନୋ ରାସ୍ଵାଜ୍ଯାନିଗ୍ଂ ରାଯସ୍ପୋଷଗ୍ଂ ସୁଵୀର୍ଯଗ୍ଂ ସଂଵଁଥ୍ସରୀଣାଗ୍
ସ୍ଵସ୍ତିଗ୍ଗ୍ ସ୍ଵାହା ॥
ପରମେଷ୍ଠ୍ଯଧିପତି-ର୍ମୃତ୍ଯୁ-ର୍ଗନ୍ଧର୍ଵସ୍ସ ଇଦ-ମ୍ବ୍ରହ୍ମ କ୍ଷତ୍ର-ମ୍ପାତୁ
ତସ୍ମୈ ସ୍ଵାହା । ତସ୍ଯ ଵିଶ୍ଵମଫ୍ସରସୋ ଭୁଵୋ ନାମ ତା ଇଦ-ମ୍ବ୍ରହ୍ମ କ୍ଷତ୍ର-ମ୍ପାନ୍ତୁ ତାଭ୍ଯ ସ୍ସ୍ଵାହା ॥
ସୁକ୍ଷିତି-ସ୍ସୁଭୂତି-ର୍ଭଦ୍ରକୃ-ଥ୍ସୁଵର୍ଵା-ନ୍ପର୍ଜନ୍ଯୋ ଗନ୍ଧର୍ଵସ୍ସ
ଇଦ-ମ୍ବ୍ରହ୍ମ କ୍ଷତ୍ର-ମ୍ପାତୁ ତସ୍ମୈ ସ୍ଵାହା । ତସ୍ଯ ଵିଦ୍ଯୁତୋ-ଽଫ୍ସରସୋ ରୁଚୋ ନାମ ତା ଇଦ-ମ୍ବ୍ରହ୍ମ କ୍ଷତ୍ର-ମ୍ପାନ୍ତୁ ତାଭ୍ଯ ସ୍ସ୍ଵାହା ॥
ଦୂରେ ହେତିର ମୃଡଯୋ ମୃତ୍ଯୁ-ର୍ଗନ୍ଧର୍ଵସ୍ସ ଇଦ-ମ୍ବ୍ରହ୍ମ କ୍ଷତ୍ର-ମ୍ପାତୁ
ତସ୍ମୈ ସ୍ଵାହା । ତସ୍ଯ ପ୍ରଜା ଅଫ୍ସରସୋ ଭୀରୁଵୋ ନାମ ତା ଇଦ-ମ୍ବ୍ରହ୍ମ କ୍ଷତ୍ର-ମ୍ପାନ୍ତୁ ତାଭ୍ଯ ସ୍ସ୍ଵାହା ॥ ଚାରୁଃ କୃପଣ କାଶୀ କାମୋ ଗନ୍ଧର୍ଵସ୍ସ ଇଦ-ମ୍ବ୍ରହ୍ମ କ୍ଷତ୍ର-ମ୍ପାତୁ
ତସ୍ମୈ ସ୍ଵାହା । ତସ୍ଯାଧଯୋ ଽଫ୍ସରସ ଶ୍ଶୋଚଯନ୍ତି-ର୍ନାମ ତା ଇଦ-ମ୍ବ୍ରହ୍ମ କ୍ଷତ୍ର-ମ୍ପାନ୍ତୁ ତାଭ୍ଯ ସ୍ସ୍ଵାହା ॥
ସ ନୋ ଭୁଵନସ୍ଯପତେ ଯସ୍ଯତ ଉପରି ଗୃହା ଇହ ଚ ।ଉରୁ ବ୍ରହ୍ମଣେ-ଽସ୍ମୈ କ୍ଷତ୍ରାଯ ମହି ଶର୍ମ ଯଚ୍ଛ ସ୍ଵାହା ॥ (20ଆ) (9ଆ)
15 ସର୍ପ ସୂକ୍ତଂ
ନମୋ ଅସ୍ତୁ ସର୍ପେଭ୍ଯୋ ଯେ କେ ଚ ପୃଥିଵୀ ମନୁ । ଯେ ଅନ୍ତରିକ୍ଷେ ଯେ ଦିଵି ତେଭ୍ଯ ସ୍ସର୍ପେଭ୍ଯୋ ନମଃ । ଯେ-ଽଦୋ ରୋଚନେ ଦିଵୋ ଯେ ଵା ସୂର୍ଯସ୍ଯ ରଶ୍ମିଷୁ । ଯେଷାମଫ୍ସୁ ସଦଃ କୃତ-ନ୍ତେଭ୍ଯ ସ୍ସର୍ପେଭ୍ଯୋ ନମଃ । ଯା ଇଷଵୋ ଯାତୁ ଧାନାନାଂ ଁଯେ ଵା ଵନସ୍ପତୀଗ୍ଂ ରନୁ । ଯେ ଵା-ଽଵଟେଷୁ ଶେରତେ ତେଭ୍ଯ ସ୍ସର୍ପେଭ୍ଯୋ ନମଃ ॥ 21 (10) ॥
16 ପଞ୍ଚଚୋଡାଃ
ଅଯ-ମ୍ପୁରୋ ହରିକେଶ ସ୍ସୂର୍ଯରଶ୍ମି-ସ୍ତସ୍ଯ ରଥଗୃଥ୍ସଶ୍ଚ ରଥୌଜାଶ୍ଚ ସେନାନି
ଗ୍ରାମଣ୍ଯୌ ପୁଞ୍ଜିକସ୍ଥଲା ଚ କୃତସ୍ଥଲା ଚାଫ୍ସରସୌ ଯାତୁ ଧାନା ହେତୀ ରକ୍ଷାଗ୍ଂସି ପ୍ରହେତି ,
ରଯ-ନ୍ଦକ୍ଷିଣା ଵିଶ୍ଵ କର୍ମା ତସ୍ଯ ରଥ ସ୍ଵନଶ୍ଚ ରଥେ-ଚିତ୍ରଶ୍ଚ ସେନାନି
ଗ୍ରାମଣ୍ଯୌ ମେନକା ଚ ସହଜନ୍ଯା ଚା-ଽଫ୍ସରସୌ ଦଂଷ୍ଣଵଃ ପଶଵୋ ହେତିଃ ପୌରୁଷେଯୋ ଵଧଃ ପ୍ରହେତି,
ରଯ-ମ୍ପଶ୍ଚା-ଦ୍ଵିଶ୍ଵ-ଵ୍ଯଚା ସ୍ତସ୍ଯ ରଥ ପ୍ରୋତଶ୍ଚା-ସମରଥଶ୍ଚ ସେନାନି
ଗ୍ରାମଣ୍ଯୌ ପ୍ରମ୍ଲୋଚନ୍ତୀ ଚା ନୁମ୍ଲୋଚନ୍ତୀ-ଚା-ଽଫ୍ସରସୌ ସର୍ପା ହେତି-ର୍
ଵ୍ଯାଘ୍ରାଃ ପ୍ରହେତି,
ରଯ ମୁତ୍ତରା-ଥ୍ସଂଯଁଦ୍ଵସୁସ୍ତସ୍ଯ ସେନଜିଚ୍ଚ ସୁଷେଣଶ୍ଚ ସେନାନି ଗ୍ରାମଣ୍ଯୌ
ଵିଶ୍ଵାଚୀଚ ଘୃତାଚୀ ଚା-ଫ୍ସରସା ଵାପୋ ହେତି-ର୍ଵାତଃ ପ୍ରହେତି ,
ରଯ-ମୁପର୍ଯ-ର୍ଵାଗ୍ଵ-ସୁସ୍ତସ୍ଯ ତାର୍କ୍ଷ୍ଯ-ଶ୍ଚାରିଷ୍ଟ-ନେମିଶ୍ଚ ସେନାନି ଗ୍ରାମଣ୍ଯା
ଵୁର୍ଵଶୀ ଚ ପୂର୍ଵଚିତ୍ତିଶ୍ଚା-ଫ୍ସରସୌ ଵିଦ୍ଯୁଦ୍ଧେତି-ରଵସ୍ଫୂର୍ଜ-ନ୍ପ୍ରହେତି ,
ସ୍ତେଭ୍ଯୋ ନମସ୍ତେ ନୋ ମୃଡଯନ୍ତୁ ତେ ଯ-ନ୍ଦ୍ଵିଷ୍ମୋ ଯଶ୍ଚ ନୋ ଦ୍ଵେଷ୍ଟି ତଂ-ଵୋଁ
ଜମ୍ଭେ ଦଧାମି ॥ 22 (11) ॥
17 ପଞ୍ଚଚୋଡାଃ (ଅନୁଷଙ୍ଗଂ)
ଅଯ-ମ୍ପୁରୋ ହରିକେଶ ସ୍ସୂର୍ଯରଶ୍ମି-ସ୍ତସ୍ଯ ରଥଗୃଥ୍ସଶ୍ଚ ରଥୌଜାଶ୍ଚ ସେନାନି ଗ୍ରାମଣ୍ଯୌ ପୁଞ୍ଜିକସ୍ଥଲା ଚ କୃତସ୍ଥଲା ଚାଫ୍ସରସୌ ଯାତୁଧାନା ହେତୀ ରକ୍ଷାଗ୍ଂସି ପ୍ରହେତିସ୍ତେଭ୍ଯୋ ନମସ୍ତେ ନୋ ମୃଡଯନ୍ତୁତେ ଯ-ନ୍ଦ୍ଵିଷ୍ମୋ ଯଶ୍ଚ ନୋ ଦ୍ଵେଷ୍ଟି ତଂ-ଵୋଁ ଜମ୍ଭେ ଦଧାମି ॥
ଅଯ-ନ୍ଦକ୍ଷିଣା ଵିଶ୍ଵକର୍ମା ତସ୍ଯ ରଥସ୍ଵନଶ୍ଚ ରଥେ ଚିତ୍ରଶ୍ଚ ସେନାନି
ଗ୍ରାମଣ୍ଯୌ ମେନକା ଚ ସହଜନ୍ଯା ଚାଫ୍ସରସୌ ଦଂଷ୍ଣଵଃ ପଶଵୋ
ହେତିଃ ପୌରୁଷେଯୋ ଵଧଃ ପ୍ରହେତିସ୍ତେଭ୍ଯୋ ନମସ୍ତେ ନୋ ମୃଡଯନ୍ତୁ ତେ
ଯ-ନ୍ଦ୍ଵିଷ୍ମୋ ଯଶ୍ଚ ନୋ ଦ୍ଵେଷ୍ଟି ତଂ-ଵୋଁ ଜମ୍ଭେ ଦଧାମି ॥
ଅଯ-ମ୍ପଶ୍ଚା-ଦ୍ଵିଶ୍ଵ ଵ୍ଯଚା-ସ୍ତସ୍ଯ ରଥପ୍ରୋତଶ୍ଚା-ସମରଥଶ୍ଚ ସେନାନି ଗ୍ରାମଣ୍ଯୌ ପ୍ରମ୍ଲୋଚନ୍ତୀଚା ନୁମ୍ଲୋଚନ୍ତୀ-ଚାଫ୍ସରସୌ ସର୍ପା ହେତି-ର୍ଵ୍ଯାଘ୍ରାଃ ପ୍ରହେତିସ୍ତେଭ୍ଯୋ ନମସ୍ତେ ନୋ ମୃଡଯନ୍ତୁ ତେଯ-ନ୍ଦ୍ଵିଷ୍ମୋ ଯଶ୍ଚ ନୋ ଦ୍ଵେଷ୍ଟି ତଂ-ଵୋଁ ଜମ୍ଭେ ଦଧାମି ॥
ଅଯ-ମୁତ୍ତରା-ଥ୍ସଂଯଁଦ୍ଵସୁସ୍ତସ୍ଯ ସେନଜିଚ୍ଚ ସୁଷେଣଶ୍ଚ ସେନାନି
ଗ୍ରାମଣ୍ଯୌ ଵିଶ୍ଵାଚୀଚ ଘୃତାଚୀଚା-ଫ୍ସରସା ଵାପୋ ହେତି-ର୍ଵାତଃ
ପ୍ରହେତିସ୍ତେଭ୍ଯୋ ନମସ୍ତେ ନୋ ମୃଡଯନ୍ତୁ ତେ ଯ-ନ୍ଦ୍ଵିଷ୍ମୋ ଯଶ୍ଚ ନୋ
ଦ୍ଵେଷ୍ଟି ତଂ-ଵୋଁ ଜମ୍ଭେ ଦଧାମି ॥
ଅଯମୁପର୍ଯ-ର୍ଵାଗ୍ଵସୁସ୍ତସ୍ଯ ତାର୍କ୍ଷ୍ଯ-ଶ୍ଚାରିଷ୍ଟ-ନେମିଶ୍ଚ ସେନାନି
ଗ୍ରାମଣ୍ଯା ଵୁର୍ଵଶୀ ଚ ପୂର୍ଵଚିତ୍ତି-ଶ୍ଚାଫ୍ସରସୌ ଵିଦ୍ଯୁଦ୍ଧେତିର-
ଵସ୍ଫୂର୍ଜ-ନ୍ପ୍ରହେତିସ୍ତେଭ୍ଯୋ ନମସ୍ତେ ନୋ ମୃଡଯନ୍ତୁ ତେ ଯ-ନ୍ଦ୍ଵିଷ୍ମୋ ଯଶ୍ଚ ନୋ ଦ୍ଵେଷ୍ଟି
ତଂ-ଵୋଁ ଜମ୍ଭେ ଦଧାମି ॥ 22ଆ(11ଆ) ॥
18 ଅପ୍ରତିରଥଃ
ଆଶୁ-ଶ୍ଶିଶାନୋ ଵୃଷଭୋ ନ ଯୁଧ୍ମୋ ଘନାଘନଃ, କ୍ଷୋଭଣ-ଶ୍ଚର୍ଷଣୀନାମ୍ । ସଙ୍କ୍ରନ୍ଦନୋ-ଽନିମିଷ ଏକ ଵୀରଶ୍ଶତଗ୍ଂ
ସେନା ଅଜଯଥ୍ସାକମିନ୍ଦ୍ରଃ । ସଙ୍କ୍ରନ୍ଦନେନା ନିମିଷେଣ ଜିଷ୍ଣୁନା ଯୁତ୍କାରେଣ ଦୁଶ୍ଚ୍ଯଵନେନ ଧୃଷ୍ଣୁନା । ତଦିନ୍ଦ୍ରେଣ ଜଯତ ତ-ଥ୍ସହଧ୍ଵଂ ଁଯୁଧୋ ନର ଇଷୁ ହସ୍ତେନ ଵୃଷ୍ଣା । ସ ଇଷୁହସ୍ତୈ-ସ୍ସ ନିଷଙ୍ଗିଭିର୍ଵଶୀ ସଗ୍ଗ୍ ସ୍ରଷ୍ଟା ସ ଯୁଧ ଇନ୍ଦ୍ରୋ ଗଣେନ । ସଗ୍ଂସୃଷ୍ଟଜି-ଥ୍ସୋମପା ବାହୁ ଶର୍ଧ୍ଯୂର୍ଧ୍ଵ ଧନ୍ଵା ପ୍ରତିହିତାଭିରସ୍ତା । ବୃହସ୍ପତେ ପରିଦୀଯା ରଥେନ ରକ୍ଷୋହା ଽମିତ୍ରାଗ୍ଂ ଅପ ବାଧମାନଃ ॥ 23 ॥
ପ୍ରଭଞ୍ଜନ୍-ଥ୍ସେନାଃ ପ୍ରମୃଣୋ ଯୁଧା ଜଯନ୍ନସ୍ମାକ-ମେଧ୍ଯଵିତା ରଥାନାମ୍ । ଗୋତ୍ରଭିଦଂ ଗୋଵିଦଂ ଁଵଜ୍ରବାହୁଂ ଜଯନ୍ତମଜ୍ମ ପ୍ରମୃଣନ୍ତ-ମୋଜସା । ଇମଗ୍ଂ ସଜାତା ଅନୁଵୀର-ଯଧ୍ଵ ମିନ୍ଦ୍ରଗ୍ଂ ସଖାଯୋ-ଽନୁ ସଗ୍ଂ ରଭଧ୍ଵମ୍ । ବଲଵିଜ୍ଞାଯ-ସ୍ସ୍ଥଵିରଃ ପ୍ରଵୀର-ସ୍ସହସ୍ଵାନ୍. ଵାଜୀ ସହମାନ ଉଗ୍ରଃ । ଅଭିଵୀରୋ ଅଭିସତ୍ଵା ସହୋଜା ଜୈତ୍ରମିନ୍ଦ୍ର ରଥମାତିଷ୍ଠ ଗୋଵିତ୍ ॥ 24 ॥
ଅଭିଗୋତ୍ରାଣି ସହସା ଗାହମାନୋ-ଽଦାଯୋ ଵୀରଶ୍ଶତମନ୍ଯୁରିନ୍ଦ୍ରଃ । ଦୁଶ୍ଚ୍ଯଵନଃ ପୃତନାଷାଡ ଯୁଧ୍ଯୋ-ସ୍ମାକଗ୍ଂ ସେନା ଅଵତୁ ପ୍ରଯୁଥ୍ସୁ । ଇନ୍ଦ୍ର ଆସାଂ-ନେତା ବୃହସ୍ପତି-ର୍ଦକ୍ଷିଣା ଯଜ୍ଞଃ ପୁର ଏତୁ ସୋମଃ । ଦେଵସେନାନା-ମଭିଭଞ୍ଜତୀନା-ଞ୍ଜଯନ୍ତୀନା-ମ୍ମରୁତୋ ଯନ୍ତ୍ଵଗ୍ରେ । ଇନ୍ଦ୍ରସ୍ଯ ଵୃଷ୍ଣୋ ଵରୁଣସ୍ଯ ରାଜ୍ଞ ଆଦିତ୍ଯାନା-ମ୍ମରୁତାଗ୍ଂ ଶର୍ଧ ଉଗ୍ରମ୍ । ମହାମନସା-ମ୍ଭୁଵନଚ୍ଯଵାନାଂ ଘୋଷୋ ଦେଵାନାଂ ଜଯତା ମୁଦସ୍ଥାତ୍ । ଅସ୍ମାକ-ମିନ୍ଦ୍ର-ସ୍ସମୃତେଷୁ ଧ୍ଵଜେଷ୍ଵସ୍ମାକଂ ଁଯା ଇଷଵସ୍ତା ଜଯନ୍ତୁ ॥ 25 ॥
ଅସ୍ମାକଂ ଁଵୀରା ଉତ୍ତରେ ଭଵନ୍ତ୍ଵସ୍ମାନୁ ଦେଵା ଅଵତା ହଵେଷୁ । ଉଦ୍ଧର୍ଷଯ ମଘଵ-ନ୍ନାଯୁଧା-ନ୍ନ୍ଯୁଥ୍ସତ୍ଵନା-ମ୍ମାମକାନାଂ ମହାଗ୍ଂସି । ଉଦ୍ଵୃତ୍ରହନ୍-ଵାଜିନାଂ ଁଵାଜିନାନ୍ଯୁଦ୍ରଥାନାଂ ଜଯତାମେତୁ ଘୋଷଃ । ଉପପ୍ରେତ ଜଯତା ନରସ୍ସ୍ଥିରା ଵସ୍ସନ୍ତୁ ବାହଵଃ ।
ଇନ୍ଦ୍ରୋ ଵ-ଶ୍ଶର୍ମ ଯଚ୍ଛ ତ୍ଵନା-ଧୃଷ୍ଯା ଯଥାସଥ । ଅଵସୃଷ୍ଟା ପରାପତ ଶରଵ୍ଯେ ବ୍ରହ୍ମ ସଗ୍ଂଶିତା ॥ 26 ॥
ଗଚ୍ଛାମିତ୍ରା-ନ୍ପ୍ରଵିଶ ମୈଷାଂ କଞ୍ଚନୋଚ୍ଛିଷଃ । ମର୍ମାଣି ତେ ଵର୍ମଭିଶ୍ଛାଦଯାମି ସୋମସ୍ତ୍ଵା ରାଜା ଽମୃତେନାଭି-ଵସ୍ତାମ୍ । ଉରୋର୍ଵରୀଯୋ ଵରିଵସ୍ତେ ଅସ୍ତୁ ଜଯନ୍ତଂ ତ୍ଵାମନୁ ମଦନ୍ତୁ ଦେଵାଃ । ଯତ୍ର ବାଣା-ସ୍ସମ୍ପତନ୍ତି କୁମାରା ଵିଶିଖା ଇଵ । ଇନ୍ଦ୍ରୋ ନସ୍ତତ୍ର ଵୃତ୍ରହା ଵିଶ୍ଵାହା ଶର୍ମ ଯଚ୍ଛତୁ ॥ 27 (12) ॥
19 ଚମକ-ନ୍ତୃତୀଯ ଅନୁଵାକଃ
ଶ-ଞ୍ଚ ମେ ମଯଶ୍ଚ ମେ ପ୍ରିଯ-ଞ୍ଚ ମେ-ଽନୁକାମଶ୍ଚ ମେ
କାମଶ୍ଚ ମେ ସୌମନସଶ୍ଚ ମେ ଭଦ୍ର-ଞ୍ଚ ମେ ଶ୍ରେଯଶ୍ଚ ମେ
ଵସ୍ଯଶ୍ଚ ମେ ଯଶଶ୍ଚ ମେ ଭଗଶ୍ଚ ମେ ଦ୍ରଵିଣ-ଞ୍ଚ ମେ
ଯନ୍ତା ଚ ମେ ଧର୍ତା ଚ ମେ କ୍ଷେମଶ୍ଚ ମେ ଧୃତିଶ୍ଚ ମେ
ଵିଶ୍ଵଂ ଚ ମେ ମହଶ୍ଚ ମେ (28)
ସଂଵିଁଚ୍ଚ ମେ ଜ୍ଞାତ୍ର-ଞ୍ଚ ମେ
ସୂଶ୍ଚ ମେ ପ୍ରସୂଶ୍ଚ ମେ ସୀର-ଞ୍ଚ ମେ ଲଯଶ୍ଚ ମ
ଋତ-ଞ୍ଚ ମେ-ଽମୃତଂ ଚ ମେ ଽଯକ୍ଷ୍ମ-ଞ୍ଚ ମେ-ଽନାମଯଚ୍ଚ ମେ
ଜୀଵାତୁଶ୍ଚ ମେ ଦୀର୍ଘାଯୁତ୍ଵ-ଞ୍ଚ ମେ-ଽନମିତ୍ର-ଞ୍ଚ ମେ-ଽଭଯ-ଞ୍ଚ ମେ
ସୁଗ-ଞ୍ଚ ମେ ଶଯନ-ଞ୍ଚ ମେ ସୂଷା ଚ ମେ ସୁଦିନ-ଞ୍ଚ ମେ ॥ 29 (13) ॥
20 ଵିହଵ୍ଯମ୍
ମମାଗ୍ନେ ଵର୍ଚୋ ଵିହଵେଷ୍ଵସ୍ତୁ ଵଯ-ନ୍ତ୍ଵେନ୍ଧାନା ସ୍ତନୁଵ-ମ୍ପୁଷେମ ।
ମହ୍ଯ-ନ୍ନମନ୍ତା-ମ୍ପ୍ରଦିଶଶ୍ଚତସ୍ର ସ୍ତ୍ଵଯା-ଽଦ୍ଧ୍ଯକ୍ଷେଣ ପୃତନା ଜଯେମ ।
ମମ ଦେଵା ଵିହଵେ ସନ୍ତୁ ସର୍ଵ ଇନ୍ଦ୍ରାଵନ୍ତୋ ମରୁତୋ ଵିଷ୍ଣୁରଗ୍ନିଃ ।
ମମାନ୍ତରିକ୍ଷ ମୁରୁ ଗୋପମସ୍ତୁ ମହ୍ଯଂ ଁଵାତଃ ପଵତା-ଙ୍କାମେ ଅସ୍ମିନ୍ନ୍ ।
ମଯି ଦେଵା ଦ୍ରଵିଣ ମାଯଜନ୍ତା-ମ୍ମଯ୍ଯା ଶୀରସ୍ତୁ ମଯି ଦେଵହୂତିଃ ॥ 30 ॥
ଦୈଵ୍ଯା ହୋତାରା ଵନିଷନ୍ତ ପୂର୍ଵେ ଽରିଷ୍ଟା-ସ୍ସ୍ଯାମ ତନୁଵା ସୁଵୀରାଃ । ମହ୍ଯଂ ଁଯଜନ୍ତୁ ମମ ଯାନି ହଵ୍ଯା-ଽଽକୂତି ସ୍ସତ୍ଯା ମନସୋ ମେ ଅସ୍ତୁ ।
ଏନୋ ମାନିଗା-ଙ୍କତମଚ୍ଚ ନାହଂ-ଵିଁଶ୍ଵେ ଦେଵାସୋ ଅଧିଵୋଚ ତା ମେ ।
ଦେଵୀଷ୍ଷଡୁ-ର୍ଵୀରୁରୁଣଃ କୃଣୋତ ଵିଶ୍ଵେ ଦେଵାସ ଇହ ଵୀରଯଦ୍ଧ୍ଵମ୍ ।
ମାହାସ୍ମହି ପ୍ରଜଯା ମା ତନୂଭି-ର୍ମାରଧାମ ଦ୍ଵିଷତେ ସୋମରାଜନ୍ନ୍ ।
ଅଗ୍ନିର୍ମନ୍ଯୁ-ମ୍ପ୍ରତିନୁଦ-ନ୍ପୁରସ୍ତା-ଦଦବ୍ଧୋ ଗୋପାଃ ପରିପାହି ନସ୍ତ୍ଵମ୍ ॥ 31 ॥
ପ୍ରତ୍ଯଞ୍ଚୋ ଯନ୍ତୁ ନିଗୁତଃ ପୁନସ୍ତେ ଽମୈଷା-ଞ୍ଚିତ୍ତ-ମ୍ପ୍ରବୁଧା ଵିନେଶତ୍ ।
ଧାତା ଧାତୃଣା-ମ୍ଭୁଵନସ୍ଯ ଯସ୍ପତି-ର୍ଦେଵଗ୍ଂ ସଵିତାରମଭି ମାତିଷାହମ୍ ।
ଇମଂ-ଯଁଜ୍ଞ ମଶ୍ଵିନୋଭା ବୃହସ୍ପତି-ର୍ଦେଵାଃ ପାନ୍ତୁ ଯଜମାନ-ନ୍ନ୍ଯର୍ଥାତ୍ ।
ଉରୁଵ୍ଯଚା ନୋ ମହିଷ ଶ୍ଶର୍ମଯଗ୍ଂ ସଦସ୍ମିନ୍. ହଵେ ପୁରୁହୂତଃ ପୁରୁକ୍ଷୁ ।
ସ ନଃ ପ୍ରଜାଯୈ ହର୍ଯଶ୍ଵ ମୃଡଯେନ୍ଦ୍ର ମା ନୋ ରୀରିଷୋ ମା ପରାଦାଃ ॥ 32 ॥
ଯେ ନ ସ୍ସପତ୍ନା ଅପତେ ଭଵନ୍ତ୍ଵିନ୍ଦ୍ରା-ଗ୍ନିଭ୍ଯା ମଵ ବାଧାମହେ ତାନ୍ ।
ଵସଵୋ ରୁଦ୍ରା ଆଦିତ୍ଯା ଉପରି ସ୍ପୃଶଂ ମୋଗ୍ରଂ-ଚେତ୍ତାରମଧି ରାଜମକ୍ରନ୍ନ୍ ।
ଅର୍ଵାଞ୍ଚ ମିନ୍ଦ୍ର ମମୁତୋ ହଵାମହେ ଯୋ ଗୋଜି-ଦ୍ଧନ-ଜିଦଶ୍ଵ-ଜିଦ୍ଯଃ ।
ଇମନ୍ନୋ ଯଜ୍ଞଂ-ଵିଁହଵେ ଜୁଷସ୍ଵାସ୍ଯ କୁର୍ମୋ ହରିଵୋ ମେଦିନଂ ତ୍ଵା ॥ 33 (14) ॥
21 ମୃଗାରଃ
ଅଗ୍ନେ-ର୍ମନ୍ଵେ ପ୍ରଥମସ୍ଯ ପ୍ରଚେତସୋଯ-ମ୍ପାଞ୍ଚଜନ୍ଯ-ମ୍ବହଵ ସ୍ସମିନ୍ଧତେ ।
ଵିଶ୍ଵସ୍ଯାଂ-ଵିଁଶି ପ୍ରଵିଵିଶିଵାଗ୍ଂ ସମୀମହେ ସ ନୋ ମୁଞ୍ଚତ୍ଵଗ୍ଂ ହସଃ ।
ଯସ୍ଯେଦ-ମ୍ପ୍ରାଣ-ନ୍ନିମିଷ-ଦ୍ଯଦେଜତି ଯସ୍ଯ ଜାତ-ଞ୍ଜନମାନ-ଞ୍ଚ କେଵଲମ୍ ।
ସ୍ତୌମ୍ଯଗ୍ନି-ନ୍ନାଥିତୋ ଜୋହଵୀମି ସ ନୋ ମୁଞ୍ଚତ୍ଵଗ୍ଂ ହସଃ ।
ଇନ୍ଦ୍ରସ୍ଯ ମନ୍ଯେ ପ୍ରଥମସ୍ଯ ପ୍ରଚେତସୋ ଵୃତ୍ରଘ୍ନ-ସ୍ସ୍ତୋମା ଉପମା ମୁପାଗୁଃ ।
ଯୋ ଦାଶୁଷଃ ସୁକୃତୋ ହଵମୁପ ଗନ୍ତା ସ ନୋ ମୁଞ୍ଚତ୍ଵଗ୍ଂ ହସଃ ॥ 34 ॥
ଯ ସ୍ସଂଗ୍ରାମ-ନ୍ନଯତି ସଂଵଁଶୀ ଯୁଧେ ଯଃ ପୁଷ୍ଟାନି ସଗ୍ଂସୃଜତି ତ୍ରଯାଣି । ସ୍ତୌମୀନ୍ଦ୍ର-ନ୍ନାଥିତୋ ଜୋହଵୀମି ସ ନୋ ମୁଞ୍ଚତ୍ଵଗ୍ଂ ହସଃ । ମନ୍ଵେଵାଂ ମିତ୍ରାଵରୁଣା ତସ୍ଯ ଵିତ୍ତଗ୍ଂ ସତ୍ଯୌଜସା ଦୃଗ୍ଂହଣା ଯ-ନ୍ନୁଦେଥେ । ଯା ରାଜାନଗ୍ଂ ସରଥଂ ଁଯାଥ ଉଗ୍ରା ତା ନୋ ମୁଞ୍ଚତ ମାଗସଃ ।
ଯୋ ଵାଗ୍ଂ ରଥ ଋଜୁରଶ୍ମି-ସ୍ସତ୍ଯଧର୍ମା ମିଥୁ-ଶ୍ଚରନ୍ତ-ମୁପଯାତି ଦୂଷଯନ୍ନ୍ ॥ 35 ॥
ସ୍ତୌମି ମିତ୍ରାଵରୁଣା ନାଥିତୋ ଜୋହଵୀମି ତୌ ନୋ ମୁଞ୍ଚତ ମାଗସଃ । ଵାଯୋ-ସ୍ସଵିତୁ-ର୍ଵିଦଥାନି ମନ୍ମହେ ଯାଵାତ୍ମନ୍-ଵଦ୍ବିଭୃତୋ ଯୌ
ଚ ରକ୍ଷତଃ । ଯୌ ଵିଶ୍ଵସ୍ଯ ପରିଭୂ ବଭୂଵତୁସ୍ତୌ ନୋ ମୁଞ୍ଚତ ମାଗସଃ ।
ଉପଶ୍ରେଷ୍ଠାନ ଆଶିଷୋ ଦେଵଯୋର୍ଧର୍ମେ ଅସ୍ଥିରନ୍ନ୍ । ସ୍ତୌମି ଵାଯୁଗ୍ଂ ସଵିତାର-ନ୍ନାଥିତୋ ଜୋହଵୀମି ତୌ ନୋ ମୁଞ୍ଚତ ମାଗସଃ ।
ରଥୀତମୌ ରଥୀନା ମହ୍ଵ ଊତଯେ ଶୁଭଙ୍ଗମିଷ୍ଠୌ ସୁଯମେ-ଭିରଶ୍ଵୈଃ ॥ 36 ॥
ଯଯୋର୍ଵା-ନ୍ଦେଵୌ ଦେଵେଷ୍ଵ-ନିଶିତ ମୋଜସ୍ତୌ ନୋ ମୁଞ୍ଚତ ମାଗସଃ । ଯଦଯାତଂ-ଵଁହତୁଗ୍ଂ ସୂର୍ଯାଯା-ସ୍ତ୍ରିଚକ୍ରେଣ ସଗ୍ଂ ସଦମିଚ୍ଛମାନୌ । ସ୍ତୌମି ଦେଵା ଵଶ୍ଵିନୌ ନାଥିତୋ ଜୋହଵୀମି ତୌ ନୋ ମୁଞ୍ଚତ ମାଗସଃ ।
ମରୁତାଂ ମନ୍ଵେ ଅଧିନୋ ବ୍ରୁଵନ୍ତୁ ପ୍ରେମାଂ-ଵାଁଚଂ ଁଵିଶ୍ଵାମଵନ୍ତୁ ଵିଶ୍ଵେ ।
ଆଶୂନ୍. ହୁଵେ ସୁଯମାନୂତଯେ ତେ ନୋ ମୁଞ୍ଚନ୍ତ୍ଵେନସଃ । ତିଗ୍ମମାଯୁଧଂ-ଵୀଁଡିତଗ୍ଂ ସହସ୍ଵଦ ଦିଵ୍ଯଗ୍ଂ ଶର୍ଧଃ ପୃତନାସୁ ଜିଷ୍ଣୁ ॥ 37 ॥
ସ୍ତୌମି ଦେଵା-ନ୍ମରୁତୋ ନାଥିତୋ ଜୋହଵୀମି ତେ ନୋ ମୁଞ୍ଚନ୍ତ୍ଵେନସଃ । ଦେଵାନା-ମ୍ମନ୍ଵେ ଅଧି ନୋ ବ୍ରୁଵନ୍ତୁ ପ୍ରେମାଂ-ଵାଁଚଂ ଁଵିଶ୍ଵାମଵନ୍ତୁ ଵିଶ୍ଵେ । ଆଶୂନ୍. ହୁଵେ ସୁଯମାନୂତଯେ ତେ ନୋ ମୁଞ୍ଚନ୍ତ୍ଵେନସଃ । ଯଦିଦ-ମ୍ମା-ଽଭିଶୋଚତି ପୌରୁଷେଯେଣ ଦୈଵ୍ଯେନ । ସ୍ତୌମି ଵିଶ୍ଵା-ନ୍ଦେଵା-ନ୍ନାଥିତୋ ଜୋହଵୀମି ତେ ନୋ ମୁଞ୍ଚନ୍ତ୍ଵେନସଃ ।
ଅନୁନୋ-ଽଦ୍ଯାନୁମତିରନ୍ଵିଦନୁ ମତେ ତ୍ଵଂ-ଵୈଁଶ୍ଵାନରୋ ନ ଊତ୍ଯା ପୃଷ୍ଟୋ ଦିଵି ॥ 38 ॥
ଅନୁନୋ-ଽଧ୍ଯାନୁମତି-ର୍ଯଜ୍ଞ-ନ୍ଦେଵେଷୁ ମନ୍ଯତାମ୍ । ଅଗ୍ନିଶ୍ଚ ହଵ୍ଯ ଵାହନୋ ଭଵତା-ନ୍ଦାଶୁଷେ ମଯଃ । ଅନ୍ଵିଦନୁମତେ ତ୍ଵ-ମ୍ମନ୍ଯାସୈ ଶଞ୍ଚ ନଃ କୃଧି । କ୍ରତ୍ଵେ ଦକ୍ଷାଯ ନୋ ହିନୁ ପ୍ରଣ ଆଯୂଗ୍ଂଷି ତାରିଷଃ ॥ 38ଅ ॥
ଵୈଶ୍ଵାନରୋ ନ ଊତ୍ଯା ଽଽପ୍ରଯାତୁ ପରାଵତଃ । ଅଗ୍ନିରୁକ୍ଥେନ ଵାହସା ।
ପୃଷ୍ଟୋ ଦିଵି ପୃଷ୍ଟୋ ଅଗ୍ନିଃ ପୃଥିଵ୍ଯା-ମ୍ପୃଷ୍ଟୋ ଵିଶ୍ଵା ଓଷଧୀରା-ଵିଵେଶ ।
ଵୈଶ୍ଵାନର ସ୍ସହସା ପୃଷ୍ଟୋ ଅଗ୍ନିସ୍ସନୋ ଦିଵା ସରିଷଃ ପାତୁ ନକ୍ତମ୍ ॥ 38ବ୍ ॥
ଯେ ଅପ୍ରଥେତା ମମିତେଭି ରୋଜୋଭି ର୍ଯେ ପ୍ରତିଷ୍ଠେ ଅଭଵତାଂ-ଵଁସୂନାମ୍ । ସ୍ତୌମି ଦ୍ଯାଵାପୃଥିଵୀ ନାଥିତୋ ଜୋହଵୀମି ତେ ନୋ ମୁଞ୍ଚତମଗ୍ଂ ହସଃ ।
ଉର୍ଵୀ ରୋଦସୀ ଵରିଵଃ କୃଣୋତ-ଙ୍କ୍ଷେତ୍ରସ୍ଯ ପତ୍ନୀ ଅଧିନୋ ବ୍ରୂଯାତମ୍ । ସ୍ତୌମି ଦ୍ଯାଵାପୃଥିଵୀ ନାଥିତୋ ଜୋହଵୀମି ତେ ନୋ ମୁଞ୍ଚତମଗ୍ଂ ହସଃ ।
ଯତ୍ତେ ଵଯ-ମ୍ପୁରୁଷତ୍ରାଯ ଵିଷ୍ଠା ଵିଦ୍ଵାଗ୍ଂ ସଶ୍ଚ କୃମା କଚ୍ଚ ନାଗଃ ॥ 39 ॥
କୃଧୀ ସ୍ଵସ୍ମାଗ୍ଂ ଅଦିତେରନାଗା ଵ୍ଯେନାଗ୍ଂସି ଶିଶ୍ରଥୋ ଵିଷ୍ଵଗଗ୍ନେ । ଯଥା ହ ତ-ଦ୍ଵସଵୋ ଗୌର୍ଯଂ ଚି-ତ୍ପଦିଷିତା ମମୁଞ୍ଚତା ଯଜତ୍ରାଃ ।
ଏଵା ତ୍ଵମସ୍ମ-ତ୍ପ୍ରମୁଞ୍ଚା ଵ୍ଯଗ୍ଂହଃ ପ୍ରାତାର୍ଯଗ୍ନେ ପ୍ରତରାନ୍ନ ଆଯୁଃ ॥ 40 (15) ॥
22 ସର୍ପାହୁତୀ ମନ୍ତ୍ରାଃ
ସମୀଚୀ ନାମାସି ପ୍ରାଚୀ ଦିକ୍ତସ୍ଯାସ୍ତେ ଽଗ୍ନିରଧିପତି ରସିତୋ ରକ୍ଷିତା ଯଶ୍ଚାଧିପତି-ର୍ଯଶ୍ଚ ଗୋପ୍ତା ତାଭ୍ଯାଂ ନମସ୍ତୌନୋ ମୃଡଯତାଂ ତେ ଯ-ନ୍ଦ୍ଵିଷ୍ମୋ ଯଶ୍ଚ ନୋ ଦ୍ଵେଷ୍ଟି ତଂ-ଵାଁ-ଞ୍ଜମ୍ଭେ ଦଧାମ୍ଯୋ-,
-ଜସ୍ଵିନୀ ନାମାସି ଦକ୍ଷିଣା ଦିକ୍ତସ୍ଯାସ୍ତ ଇନ୍ଦ୍ରୋ-ଽଧିପତିଃ ପୃଦାକୁଃ ,
ପ୍ରାଚୀ ନାମାସି ପ୍ରତୀଚୀ ଦିକ୍ତସ୍ଯାସ୍ତେ ସୋମୋ-ଽଧିପତି ସ୍ସ୍ଵଜୋ ,
-ଽଵସ୍ଥାଵା ନାମା-ସ୍ଯୁଦୀଚୀ ଦିକ୍ତସ୍ଯାସ୍ତେ ଵରୁଣୋ-ଽଧିପତି-ସ୍ତିରଶ୍ଚରାଜିଃ,
-ରଧିପତ୍ନୀ ନାମାସି ବୃହତୀ ଦିକ୍ତସ୍ଯାସ୍ତେ ବୃହସ୍ପତି-ରଧିପତି ଶ୍ଶ୍ଵିତ୍ରୋ,
ଵଶିନୀ ନାମାସୀ ଯ-ନ୍ଦିକ୍ତସ୍ଯାସ୍ତେ ଯମୋ-ଽଧିପତିଃ କଲ୍ମାଷ ଗ୍ରୀଵୋ,
ରକ୍ଷିତା ଯଶ୍ଚାଧିପତି-ର୍ଯଶ୍ଚ ଗୋପ୍ତା ତାଭ୍ଯାଂ ନମସ୍ତୌ ନୋ ମୃଡଯତାଂ
ତେ ଯ-ନ୍ଦ୍ଵିଷ୍ମୋ ଯଶ୍ଚ ନୋ ଦ୍ଵେଷ୍ଟି ତଂ-ଵାଁ-ଞ୍ଜମ୍ଭେ ଦଧାମି ॥ 41 (16) ॥
23 ସର୍ପାହୁତୀ ମନ୍ତ୍ରାଃ (ଅନୁଷଙ୍ଗଂ)
ସମୀଚୀ ନାମାସି ପ୍ରାଚୀ ଦିକ୍ତସ୍ଯାସ୍ତେ ଽଗ୍ନିରଧିପତି ରସିତୋ ରକ୍ଷିତା-ଯଶ୍ଚାଧିପତି-ର୍ଯଶ୍ଚ ଗୋପ୍ତା
ତାଭ୍ଯାଂ ନମସ୍ତୌ ନୋ ମୃଡଯତାଂ
ତେ ଯ-ନ୍ଦ୍ଵିଷ୍ମୋ ଯଶ୍ଚ ନୋ ଦ୍ଵେଷ୍ଟି ତଂ-ଵାଂଁ ଜମ୍ଭେ ଦଧାମି ।
ଓଜସ୍ଵିନୀ ନାମାସି ଦକ୍ଷିଣା ଦିକ୍ତସ୍ଯାସ୍ତ ଇନ୍ଦ୍ରୋ-ଽଧିପତିଃ ପୃଦାକୁଃ ରକ୍ଷିତା ଯଶ୍ଚାଧିପତି-ର୍ଯଶ୍ଚ ଗୋପ୍ତା ତାଭ୍ଯାଂ ନମସ୍ତୌ ନୋ ମୃଡଯତାଂ ତେ ଯ-ନ୍ଦ୍ଵିଷ୍ମୋ ଯଶ୍ଚନୋ ଦ୍ଵେଷ୍ଟି ତଂ-ଵାଂଁ ଜମ୍ଭେ ଦଧାମି ।
ପ୍ରାଚୀ ନାମାସି ପ୍ରତୀଚୀ ଦିକ୍ତସ୍ଯାସ୍ତେ ସୋମୋ-ଽଧିପତି ସ୍ସ୍ଵଜୋ ରକ୍ଷିତା ଯଶ୍ଚାଧିପତି-ର୍ଯଶ୍ଚ ଗୋପ୍ତା ତାଭ୍ଯାଂ ନମସ୍ତୌ ନୋ ମୃଡଯତାଂ ତେ ଯ-ନ୍ଦ୍ଵିଷ୍ମୋ ଯଶ୍ଚ ନୋ ଦ୍ଵେଷ୍ଟି ତଂ-ଵାଁ-ଞ୍ଜମ୍ଭେ ଦଧାମି ।
ଅଵସ୍ଥାଵା ନାମା-ସ୍ଯୁଦୀଚୀ ଦିକ୍ତସ୍ଯାସ୍ତେ ଵରୁଣୋ-ଽଧିପତି-ସ୍ତିରଶ୍ଚରାଜିଃ ରକ୍ଷିତା ଯଶ୍ଚାଧିପତି-ର୍ଯଶ୍ଚ ଗୋପ୍ତା ତାଭ୍ଯାଂ ନମସ୍ତୌ ନୋ ମୃଡଯତାଂ ତେ ଯ-ନ୍ଦ୍ଵିଷ୍ମୋ ଯଶ୍ଚ ନୋ ଦ୍ଵେଷ୍ଟି ତଂ-ଵାଁ-ଞ୍ଜମ୍ଭେ ଦଧାମି ।
ଅଧିପତ୍ନୀ ନାମାସି ବୃହତୀ ଦିକ୍ତସ୍ଯାସ୍ତେ ବୃହସ୍ପତି-ରଧିପତି-ଶ୍ଶ୍ଵିତ୍ରୋ ରକ୍ଷିତା ଯଶ୍ଚାଧିପତି-ର୍ଯଶ୍ଚ ଗୋପ୍ତା ତାଭ୍ଯାଂ ନମସ୍ତୌ ନୋ ମୃଡଯତାଂ ତେ ଯ-ନ୍ଦ୍ଵିଷ୍ମୋ ଯଶ୍ଚ ନୋ ଦ୍ଵେଷ୍ଟି ତଂ-ଵାଁ-ଞ୍ଜମ୍ଭେ ଦଧାମି ।
ଵଶିନୀ ନାମାସୀଯ-ନ୍ଦିକ୍ତସ୍ଯାସ୍ତେ ଯମୋ-ଽଧିପତିଃ କଲ୍ମାଷ ଗ୍ରୀଵୋ ରକ୍ଷିତା ଯଶ୍ଚାଧିପତି-ର୍ଯଶ୍ଚ ଗୋପ୍ତା ତାଭ୍ଯାଂ ନମସ୍ତୌ ନୋ ମୃଡଯତାଂ
ତେ ଯ-ନ୍ଦ୍ଵିଷ୍ମୋ ଯଶ୍ଚ ନୋ ଦ୍ଵେଷ୍ଟି ତଂ-ଵାଂଁ ଜମ୍ଭେ ଦଧାମି ॥ 41ଆ (16ଆ) ॥
24 ଗନ୍ଧର୍ଵାହୁତୀଃ
ହେତଯୋ ନାମସ୍ଥ ତେଷାଂ-ଵଃ ଁପୁରୋ ଗୃହା ଅଗ୍ନିର୍ଵ ଇଷଵ ସ୍ସଲିଲୋ,
ନିଲିପା-ନ୍ନାମସ୍ଥ ତେଷାଂ-ଵୋଁ ଦକ୍ଷିଣା ଗୃହାଃ ପିତରୋ ଵ ଇଷଵ ସ୍ସଗରୋ,
ଵଜ୍ରିଣୋ ନାମସ୍ଥ ତେଷାଂ-ଵଃ ଁପଶ୍ଚା-ଦ୍ଗୃହା ସ୍ସ୍ଵପ୍ନୋ ଵ ଇଷଵୋ ଗହ୍ଵରୋ,
-ଽଵସ୍ଥାଵାନୋ ନାମସ୍ଥ ତେଷାଂ-ଵଁ ଉତ୍ତରା-ଦ୍ଗୃହା ଆପୋ ଵ ଇଷଵ ସ୍ସମୁଦ୍ରୋ-,
-ଽଧିପତଯୋ ନାମସ୍ଥ ତେଷାଂ-ଵଁ ଉପରି ଗୃହା ଵର୍ଷଂ-ଵଁ ଇଷଵୋ-ଽଵସ୍ଵାନ୍,
କ୍ରଵ୍ଯା ନାମସ୍ଥ ପାର୍ଥିଵା-ସ୍ତେଷାଂ-ଵଁ ଇହ ଗୃହା ଅନ୍ନଂ ଁଵ ଇଷଵୋ ନିମିଷୋ,
ଵାତନାମ-ନ୍ତେଭ୍ଯୋ ଵୋ ନମସ୍ତେ ନୋ ମୃଡଯତ ତେ ଯ-ନ୍ଦ୍ଵିଷ୍ମୋ ଯଶ୍ଚ ନୋ ଦ୍ଵେଷ୍ଟି
ତଂ-ଵୋଁ ଜମ୍ଭେ ଦଧାମି ॥ 42 (17) ॥
25 ଗନ୍ଧର୍ଵାହୁତୀଃ (ଅନୁଷଙ୍ଗଂ)
ହେତଯୋ ନାମସ୍ଥ ତେଷାଂ-ଵଃ ଁପୁରୋ ଗୃହା ଅଗ୍ନିର୍ଵ ଇଷଵ-ସ୍ସଲିଲୋ ଵାତନାମ-ନ୍ତେଭ୍ଯୋ ଵୋ ନମସ୍ତେ ନୋ ମୃଡଯତ ତେ ଯ-ନ୍ଦ୍ଵିଷ୍ମୋ ଯଶ୍ଚ ନୋ ଦ୍ଵେଷ୍ଟି ତଂ-ଵୋଁ ଜମ୍ଭେ ଦଧାମି ।
ନିଲିପା-ନ୍ନାମସ୍ଥ ତେଷାଂ-ଵୋଁ ଦକ୍ଷିଣା ଗୃହାଃ ପିତରୋ ଵ ଇଷଵ-ସ୍ସଗରୋ ଵାତନାମ-ନ୍ତେଭ୍ଯୋ ଵୋ ନମସ୍ତେ ନୋ ମୃଡଯତ ତେ ଯ-ନ୍ଦ୍ଵିଷ୍ମୋ ଯଶ୍ଚ ନୋ ଦ୍ଵେଷ୍ଟି ତଂ-ଵୋଁ ଜମ୍ଭେ ଦଧାମି ।
ଵଜ୍ରିଣୋ ନାମସ୍ଥ ତେଷାଂ-ଵଃ ଁପଶ୍ଚା-ଦ୍ଗୃହା ସ୍ସ୍ଵପ୍ନୋ ଵ ଇଷଵୋ ଗହ୍ଵରୋ ଵାତନାମ-ନ୍ତେଭ୍ଯୋ ଵୋ ନମସ୍ତେ ନୋ ମୃଡଯତ ତେ ଯ-ନ୍ଦ୍ଵିଷ୍ମୋ ଯଶ୍ଚ ନୋ ଦ୍ଵେଷ୍ଟି ତଂ-ଵୋଁ ଜମ୍ଭେ ଦଧାମି ।
ଅଵସ୍ଥାଵାନୋ ନାମସ୍ଥ ତେଷାଂ-ଵଁ ଉତ୍ତରା-ଦ୍ଗୃହା ଆପୋ ଵ ଇଷଵସ୍ସମୁଦ୍ରୋ ଵାତନାମ-ନ୍ତେଭ୍ଯୋ ଵୋ ନମସ୍ତେ ନୋ ମୃଡଯତ ତେ ଯ-ନ୍ଦ୍ଵିଷ୍ମୋ ଯଶ୍ଚ ନୋ ଦ୍ଵେଷ୍ଟି ତଂ-ଵୋଁ ଜମ୍ଭେ ଦଧାମି ।
ଅଧିପତଯୋ ନାମସ୍ଥ ତେଷାଂ-ଵଁ ଉପରି ଗୃହା ଵର୍ଷଂ-ଵଁ ଇଷଵୋ-ଽଵସ୍ଵାନ୍ ଵାତନାମ-ନ୍ତେଭ୍ଯୋ ଵୋ ନମସ୍ତେ ନୋ ମୃଡଯତ ତେ ଯ-ନ୍ଦ୍ଵିଷ୍ମୋ ଯଶ୍ଚ ନୋ ଦ୍ଵେଷ୍ଟି ତଂ-ଵୋଁ ଜମ୍ଭେ ଦଧାମି ।
କ୍ରଵ୍ଯା ନାମସ୍ଥ ପାର୍ଥିଵା-ସ୍ତେଷାଂ-ଵଁ ଇହ ଗୃହା ଅନ୍ନଂ ଁଵ ଇଷଵୋ ନିମିଷୋ ଵାତନାମ-ନ୍ତେଭ୍ଯୋ ଵୋ ନମସ୍ତେ ନୋ ମୃଡଯତ ତେ ଯ-ନ୍ଦ୍ଵିଷ୍ମୋ ଯଶ୍ଚ ନୋ ଦ୍ଵେଷ୍ଟି ତଂ-ଵୋଁ ଜମ୍ଭେ ଦଧାମି ॥ 42ଆ (17ଆ) ॥
26 ଅଜ୍ଯାନି ମନ୍ତ୍ରାଃ
ଶତାଯୁଧାଯ ଶତଵୀର୍ଯାଯ ଶତୋତଯେ ଽଭିମାତିଷାହେ । ଶତଂ-ଯୋଁ ନ ଶ୍ଶରଦୋ ଅଜୀତା-ନିନ୍ଦ୍ରୋ ନେଷଦତି ଦୁରିତାନି ଵିଶ୍ଵା ।
ଯେ ଚତ୍ଵାରଃ ପଥଯୋ ଦେଵଯାନା ଅନ୍ତରା ଦ୍ଯାଵାପୃଥିଵୀ ଵିଯନ୍ତି । ତେଷାଂ-ଯୋଁ ଅଜ୍ଯାନି- ମଜୀତି-ମାଵହାତ୍ତସ୍ମୈ ନୋ ଦେଵାଃ ପରିଦତ୍ତେହ ସର୍ଵେ । ଗ୍ରୀଷ୍ମୋ ହେମନ୍ତ ଉତ ନୋ ଵସନ୍ତ ଶ୍ଶର-ଦ୍ଵର୍ଷା ସ୍ସୁଵିତନ୍ନୋ ଅସ୍ତୁ ।
ତେଷା-ମୃତୂନାଗ୍ଂ ଶତଶାରଦାନା-ନ୍ନିଵାତ ଏଷାମଭଯେ ସ୍ଯାମ । ଇଦୁଵଥ୍ସରାଯ ପରିଵଥ୍ସରାଯ ସଂଵଁଥ୍ସରାଯ କୃଣୁତା ବୃହନ୍ନମଃ । ତେଷାଂ ଁଵଯଗ୍ଂ ସୁମତୌ ଯଜ୍ଞିଯାନା-ଞ୍ଜ୍ଯୋଗଜୀତା ଅହତା ସ୍ସ୍ଯାମ ।
ଭଦ୍ରାନ୍ନ-ଶ୍ଶ୍ରେଯ ସ୍ସମନୈଷ୍ଟ ଦେଵା ସ୍ତ୍ଵଯା-ଽଵସେନ ସମଶୀମହି ତ୍ଵା ।
ସନୋମଯୋ ଭୂଃ ପିତୋ ଆଵିଶସ୍ଵ ଶନ୍ତୋକାଯ ତନୁଵେ ସ୍ଯୋନଃ ॥ 43 (18) ॥
ଭୂତ-ମ୍ଭଵ୍ଯଂ ଭଵିଷ୍ଯ-ଦ୍ଵଷ-ଟ୍ଥ୍ସ୍ଵାହା ,
ନମ ଋ-ଖ୍ସାମ-ଯଜୁ-ର୍ଵଷ-ଟ୍ଥ୍ସ୍ଵାହା ,
ନମୋ ଗାଯତ୍ରୀ ତ୍ରିଷ୍ଟୁପ୍ ଜଗତୀ ଵଷ-ଟ୍ଥ୍ସ୍ଵାହା ,
ନମଃ ପୃଥିଵ୍ଯନ୍ତରିକ୍ଷଂ ଦ୍ଯୌ-ର୍ଵଷ-ଟ୍ଥ୍ସ୍ଵାହା ,
ନମୋ ଽଗ୍ନିର୍ଵାଯୁ-ସ୍ସୂର୍ଯୋ ଵଷ-ଟ୍ଥ୍ସ୍ଵାହା ,
ନମଃ ପ୍ରାଣୋ-ଵ୍ଯାନୋ-ଽପାନୋ ଵଷ-ଟ୍ଥ୍ସ୍ଵାହା ,
ନମୋ-ଽନ୍ନଂ କୃଷି-ର୍ଵୃଷ୍ଟି-ର୍ଵଷ-ଟ୍ଥ୍ସ୍ଵାହା ,
ନମଃ ପିତା ପୁତ୍ରଃ ପୌତ୍ରୋ ଵଷ-ଟ୍ଥ୍ସ୍ଵାହା ,
ନମୋ ଭୂର୍ଭୁଵସ୍ସୁଵ ର୍ଵଷ-ଟ୍ଥ୍ସ୍ଵାହା ନମଃ ॥ 44 (19) ॥
27 ଅଥର୍ଵଶୀର୍ଷଂ
(ତୈ. ବ୍ରା. 1.5.8.1-1.5.8.3)
ଇନ୍ଦ୍ରୋ ଦଧୀଚୋ ଅସ୍ଥଭିଃ । ଵୃତ୍ରାଣ୍ଯ ପ୍ରତିଷ୍କୁତଃ । ଜଘାନ ନଵତୀର୍ନଵ । ଇଚ୍ଛନ୍ନ-ଶ୍ଵସ୍ଯ ଯଚ୍ଛିରଃ । ପର୍ଵତେଷ୍ଵପଶ୍ରିତମ୍ । ତଦ୍ଵିଦଚ୍ଛର୍ଯଣାଵତି ।
ଅତ୍ରା ହ ଗୋରମନ୍ଵତ । ନାମ ତ୍ଵଷ୍ଟୁର-ପୀଚ୍ଯମ୍ । ଇତ୍ଥା ଚନ୍ଦ୍ରମସୋ ଗୃହେ ।
ଇନ୍ଦ୍ରମି-ଦ୍ଗାଥିନୋ ବୃହତ୍ ॥ 45 ॥
ଇନ୍ଦ୍ର-ମର୍କେଭି ରର୍କିଣଃ । ଇନ୍ଦ୍ରଂ ଁଵାଣୀରନୂଷତ । ଇନ୍ଦ୍ର ଇଦ୍ଧର୍ଯୋ ସ୍ସଚା ।
ସ-ମ୍ମିଶ୍ଲ ଆଵଚୋ ଯୁଜା । ଇନ୍ଦ୍ରୋ ଵଜ୍ରୀ ହିରଣ୍ଯଯଃ । ଇନ୍ଦ୍ରୋ ଦୀର୍ଘାଯ ଚକ୍ଷସେ । ଆ ସୂର୍ଯଗ୍ଂ ରୋହଯ-ଦ୍ଦିଵି । ଵି ଗୋଭିରଦ୍ରିମୈରଯତ୍ । ଇନ୍ଦ୍ର ଵାଜେଷୁ ନୋ ଅଵ । ସହସ୍ର ପ୍ରଧନେଷୁ ଚ ॥ 46 ॥
ଉଗ୍ର ଉଗ୍ରାଭି-ରୂତିଭିଃ । ତମିନ୍ଦ୍ରଂ ଁଵାଜଯାମସି । ମହେ ଵୃତ୍ରାଯ ହନ୍ତଵେ । ସ ଵୃଷା ଵୃଷଭୋ-ଭୁଵତ୍ । ଇନ୍ଦ୍ର ସ୍ସଦା ମନେ କୃତଃ । ଓଜିଷ୍ଠ ସ୍ସବଲେ ହିତଃ । ଦ୍ଯୁମ୍ନୀ ଶ୍ଲୋକୀ ସ ସୌମ୍ଯଃ । ଗିରା ଵଜ୍ରୋ ନ ସମ୍ଭୃତଃ । ସବଲୋ ଅନପଚ୍ଯୁତଃ । ଵଵକ୍ଷୁ ରୁଗ୍ରୋ ଅସ୍ତୃତଃ ॥ 47 (20) ॥
28 ପ୍ରତ୍ଯଙ୍ଗିରସଃ
(ତୈ. ବ୍ରା. 2.4.2.1-2.4.2.4)
ଚକ୍ଷୁଷୋ ହେତେ ମନସୋ ହେତେ । ଵାଚୋ ହେତେ ବ୍ରହ୍ମଣୋ ହେତେ । ଯୋମା-ଽଘାଯୁ-ରଭିଦାସତି । ତମଗ୍ନେ ମେନ୍ଯା-ଽମେନି-ଙ୍କୃଣୁ । ଯୋମା ଚକ୍ଷୁଷା ଯୋ ମନସା । ଯୋ ଵାଚା ବ୍ରହ୍ମଣା-ଽଘାଯୁ-ରଭିଦାସତି । ତଯା-ଽଗ୍ନେ ତ୍ଵ-ମ୍ମେନ୍ଯା । ଅମୁମ ମେନି-ଙ୍କୃଣୁ । ଯ-ତ୍କିଞ୍ଚାସୌ ମନସା ଯଚ୍ଚ ଵାଚା । ଯଜ୍ଞୈ-ର୍ଜୁହୋତି ଯଜୁଷା ହଵିର୍ଭିଃ ॥ 48 ॥
ତ-ନ୍ମୃତ୍ଯୁ-ର୍ନିର୍-ଋତ୍ଯା ସଂଵିଁଦାନଃ । ପୁରା-ଽଽଦିଷ୍ଟା-ଦାହୁତୀ-ରସ୍ଯ ହନ୍ତୁ ।
ଯାତୁଧାନା ନିର୍-ଋତି-ରା-ଦୁ ରକ୍ଷଃ । ତେ ଅସ୍ଯଘ୍ନଂ ତ୍ଵନୃତେନ ସତ୍ଯମ୍ ।
ଇନ୍ଦ୍ରେଷିତା ଆଜ୍ଯମସ୍ଯ ମଥ୍ନନ୍ତୁ । ମାତ-ଥ୍ସମୃଦ୍ଧି ଯଦସୌ କରୋତି ।
ହନ୍ମିତେ-ଽହ-ଙ୍କୃତଗ୍ଂ ହଵିଃ । ଯୋ ମେ ଘୋରମଚୀ କୃତଃ ।
ଅପାଞ୍ଚୌ ତ ଉଭୌ ବାହୂ । ଅପନହ୍ଯାମ୍ଯାସ୍ଯମ୍ ॥ 49 ॥
ଅପନହ୍ଯାମି ତେ ବାହୂ । ଅପନହ୍ଯାମ୍ଯାସ୍ଯମ୍ । ଅଗ୍ନେ-ର୍ଦେଵସ୍ଯ ବ୍ରହ୍ମଣା । ସର୍ଵଂ ତେ ଽଵଧିଷ-ଙ୍କୃତମ୍ । ପୁରା-ଽମୁଷ୍ଯ ଵଷ-ଟ୍କାରାତ୍ । ଯଜ୍ଞ-ନ୍ଦେଵେଷୁ ନସ୍କୃଧି । ସ୍ଵିଷ୍ଟ-ମସ୍ମାକଂ ଭୂଯାତ୍ । ମା-ଽସ୍ମା-ନ୍ପ୍ରାପନ୍ନରାତଯଃ । ଅନ୍ତି ଦୂରେ ସତୋ ଅଗ୍ନେ । ଭ୍ରାତୃଵ୍ଯସ୍ଯା ଭିଦାସତଃ । ଵଷ-ଟ୍କାରେଣ ଵଜ୍ରେଣ । କୃତ୍ଯାଗ୍ଂ ହନ୍ମି କୃତାମହମ୍ । ଯୋ ମା ନକ୍ତଂ ଦିଵା ସାଯମ୍ । ପ୍ରାତ-ଶ୍ଚାହ୍ନୋ ନିପୀଯତି । ଅଦ୍ଯା-ତମିନ୍ଦ୍ର ଵଜ୍ରେଣ । ଭ୍ରାତୃଵ୍ଯ-ମ୍ପାଦଯାମସି ॥ 50 (21) ॥
(ତୈ. ବ୍ରା. 2.5.1.1-2.5.1.3)
ପ୍ରାଣୋ ରକ୍ଷତି ଵିଶ୍ଵମେଜତ୍ । ଇର୍ଯୋ ଭୂତ୍ଵା ବହୁଧା ବହୂନି । ସ ଇ-ଥ୍ସର୍ଵଂ ଁଵ୍ଯାନଶେ । ଯୋ ଦେଵୋ ଦେଵେଷୁ ଵିଭୂରନ୍ତଃ ।
ଆଵୃଦୂଦା-ତ୍କ୍ଷେତ୍ରିଯଦ୍ଧ୍ଵଗ-ଦ୍ଵୃଷା । ତମି-ତ୍ପ୍ରାଣ-ମ୍ମନସୋପ ଶିକ୍ଷତ ।
ଅଗ୍ରଂ ଦେଵାନା-ମିଦମତ୍ତୁ ନୋ ହଵିଃ । ମନସଶ୍ଚି-ତ୍ତେଦମ୍ । ଭୂତ-ମ୍ଭଵ୍ଯଂ ଚ ଗୁପ୍ଯତେ । ତଦ୍ଧି ଦେଵେଷ୍ଵ-ଗ୍ରିଯମ୍ ॥ 51 ॥
ଆ ନ ଏତୁ ପୁରଶ୍ଚରମ୍ । ସହ ଦେଵୈ-ରିମଗ୍ଂ ହଵମ୍ । ମନ-ଶ୍ଶ୍ରେଯସି ଶ୍ରେଯସି । କର୍ମନ୍. ଯଜ୍ଞପତିଂ ଦଧତ୍ । ଜୁଷତାଂ ମେ ଵାଗିଦଗ୍ଂ ହଵିଃ । ଵିରା-ଡ୍ଦେଵୀ ପୁରୋହିତା । ହଵ୍ଯଵାଡନ-ପାଯିନୀ । ଯଯା ରୂପାଣି ବହୁଧା ଵଦନ୍ତି । ପେଶାଗ୍ଂସି ଦେଵାଃ ପରମେ ଜନିତ୍ରେ । ସା ନୋ ଵିରାଡନପ ସ୍ଫୁରନ୍ତୀ ॥ 52 ॥
ଵାଗ୍ଦେଵୀ ଜୁଷତା-ମିଦଗ୍ଂ ହଵିଃ । ଚକ୍ଷୁ-ର୍ଦେଵାନାଂ ଜ୍ଯୋତିରମୃତେ ନ୍ଯକ୍ତମ୍ ।
ଅସ୍ଯ ଵିଜ୍ଞାନାଯ ବହୁଧା ନିଧୀଯତେ । ତସ୍ଯ ସୁମ୍ନ-ମଶୀମହି । ମା ନୋ ହାସୀ-ଦ୍ଵିଚକ୍ଷଣମ୍ । ଆଯୁରିନ୍ନଃ ପ୍ରତୀର୍ଯତାମ୍ । ଅନନ୍ଧା-ଶ୍ଚକ୍ଷୁଷା ଵଯମ୍ । ଜୀଵା ଜ୍ଯୋତି-ରଶୀମହି । ସୁଵ-ର୍ଜ୍ଯୋତି-ରୁତାମୃତଂ । ଶ୍ରୋତ୍ରେଣ ଭଦ୍ର ମୁତ-ଶୃଣ୍ଵନ୍ତି ସତ୍ଯମ୍ । ଶ୍ରୋତ୍ରେଣ ଵାଚଂ ବହୁଧୋଦ୍ଯମାନାମ୍ । ଶ୍ରୋତ୍ରେଣ ମୋଦଶ୍ଚ ମହଶ୍ଚ ଶ୍ରୂଯତେ ।
ଶ୍ରୋତ୍ରେଣ ସର୍ଵା ଦିଶ ଆଶୃଣୋମି । ଯେନ ପ୍ରାଚ୍ଯା ଉତ ଦକ୍ଷିଣା । ପ୍ରତୀଚ୍ଯୈ ଦିଶ-ଶ୍ଶୃଣ୍ଵନ୍ତ୍ଯୁତ୍ତରାତ୍ । ତଦିଚ୍ଛ୍ରୋତ୍ରଂ ବହୁଧୋଦ୍ଯମାନମ୍ ।
ଅରାନ୍ନ ନେମିଃ ପରିସର୍ଵଂ ବଭୂଵ ॥ 53 (22) ॥
(ତୈ. ବ୍ରା. 2.7.7.1-2.7.7.7)
ସିଗ୍ଂହେ ଵ୍ଯାଘ୍ର ଉତ ଯା ପୃଦାକୌ । ତ୍ଵିଷି-ରଗ୍ନୌ ବ୍ରାହ୍ମଣେ ସୂର୍ଯେଯା ।
ଇନ୍ଦ୍ରଂ ଁଯା ଦେଵୀ ସୁଭଗା ଜଜାନ । ସା ନ ଆଗନ୍ ଵର୍ଚସା ସଂଵିଁଦାନା । ଯା ରାଜନ୍ଯେ ଦୁନ୍ଦୁ-ଭାଵାଯତାଯାମ୍ । ଅଶ୍ଵସ୍ଯ କ୍ରନ୍ଦ୍ଯେ ପୁରୁଷସ୍ଯ ମାଯୌ । ଇନ୍ଦ୍ରଂ ଁଯା ଦେଵୀ ସୁଭଗା ଜଜାନ । ସା ନ ଆଗନ୍ ଵର୍ଚସା ସଂଵିଁଦାନା । ଯା ହସ୍ତିନି ଦ୍ଵୀପିନି ଯା ହିରଣ୍ଯେ । ତ୍ଵିଷି-ରଶ୍ଵେଷୁ ପୁରୁଷେଷୁ ଗୋଷୁ ॥ 54 ॥
ଇନ୍ଦ୍ରଂ ଁଯା ଦେଵୀ ସୁଭଗା ଜଜାନ । ସା ନ ଆଗନ୍ ଵର୍ଚସା ସଂଵିଁଦାନା । ରଥେ ଅକ୍ଷେଷୁ ଵୃଷଭସ୍ଯ ଵାଜେ । ଵାତେ ପର୍ଜନ୍ଯେ ଵରୁଣସ୍ଯ ଶୁଷ୍ମେ । ଇନ୍ଦ୍ରଂ ଁଯା ଦେଵୀ ସୁଭଗା ଜଜାନ । ସା ନ ଆଗନ୍ ଵର୍ଚସା ସଂଵିଁଦାନା । ରାଡସି ଵିରାଡସି । ସମ୍ରାଡସି ସ୍ଵରାଡସି । ଇନ୍ଦ୍ରାଯ ତ୍ଵା ତେଜସ୍ଵତେ ତେଜସ୍ଵନ୍ତଗ୍ଗ୍ ଶ୍ରୀଣାମି । ଇନ୍ଦ୍ରାଯ ତ୍ଵୌଜସ୍ଵତ ଓଜସ୍ଵନ୍ତଗ୍ଗ୍ ଶ୍ରୀଣାମି ॥ 55 ॥
ଇନ୍ଦ୍ରାଯ ତ୍ଵା ପଯସ୍ଵତେ ପଯସ୍ଵନ୍ତଗ୍ଗ୍ ଶ୍ରୀଣାମି । ଇନ୍ଦ୍ରାଯ ତ୍ଵା-ଽଽଯୁଷ୍ମତ ଆଯୁଷ୍ମନ୍ତଗ୍ଗ୍ ଶ୍ରୀଣାମି । ତେଜୋ-ଽସି । ତତ୍ତେ ପ୍ରଯଚ୍ଛାମି । ତେଜସ୍ଵଦସ୍ତୁ ମେ ମୁଖମ୍ । ତେଜସ୍ଵଚ୍ଛିରୋ ଅସ୍ତୁ ମେ । ତେଜସ୍ଵାନ୍. ଵିଶ୍ଵତଃ ପ୍ରତ୍ଯମ୍ । ତେଜସା ସ-ମ୍ପିପୃଗ୍ଧିମା । ଓଜୋ-ଽସି । ତତ୍ତେ ପ୍ରଯଚ୍ଛାମି ॥ 56 ॥
ଓଜସ୍ଵଦସ୍ତୁ ମେ ମୁଖମ୍ । ଓଜସ୍ଵଚ୍ଛିରୋ ଅସ୍ତୁ ମେ । ଓଜସ୍ଵାନ୍. ଵିଶ୍ଵତଃ ପ୍ରତ୍ଯମ୍ । ଓଜସା ସମ୍ପିପୃଗ୍ଧି ମା । ପଯୋ-ଽସି । ତତ୍ତେ ପ୍ରଯଚ୍ଛାମି । ପଯସ୍ଵଦସ୍ତୁ ମେ ମୁଖମ୍ । ପଯସ୍ଵଚ୍ଛିରୋ ଅସ୍ତୁ ମେ । ପଯସ୍ଵାନ୍. ଵିଶ୍ଵତଃ ପ୍ରତ୍ଯମ୍ । ପଯସା ସମ୍ପିପୃଗ୍ଧି ମା ॥ 57 ॥
ଆଯୁରସି । ତତ୍ତେ ପ୍ରଯଚ୍ଛାମି । ଆଯୁଷ୍ମଦସ୍ତୁ ମେ ମୁଖମ୍ । ଆଯୁଷ୍ମଚ୍ଛିରୋ ଅସ୍ତୁ ମେ । ଆଯୁଷ୍ମାନ୍. ଵିଶ୍ଵତଃ ପ୍ରତ୍ଯମ୍ । ଆଯୁଷା ସମ୍ପିପୃଗ୍ଧି ମା । ଇମ-ମଗ୍ନ ଆଯୁଷେ ଵର୍ଚସେ କୃଧି । ପ୍ରିଯଗ୍ଂ ରେତୋ ଵରୁଣ ସୋମ ରାଜନ୍ନ୍ । ମା-ତେ-ଵାସ୍ମା ଅଦିତେ ଶର୍ମ ଯଚ୍ଛ । ଵିଶ୍ଵେ ଦେଵା ଜରଦଷ୍ଟି-ର୍ଯଥା-ଽସତ୍ ॥ 58 ॥
ଆଯୁରସି ଵିଶ୍ଵାଯୁରସି । ସର୍ଵାଯୁରସି ସର୍ଵମାଯୁରସି । ଯତୋ ଵାତୋ ମନୋଜଵାଃ । ଯତଃ, କ୍ଷରନ୍ତି ସିନ୍ଧଵଃ । ତାସାଂ ତ୍ଵା ସର୍ଵାସାଗ୍ଂ ରୁଚା । ଅଭିଷିଞ୍ଚାମି ଵର୍ଚସା । ସମୁଦ୍ର ଇଵାସି ଗହ୍ମନା । ସୋମ ଇଵାସ୍ଯଦାଭ୍ଯଃ । ଅଗ୍ନିରିଵ ଵିଶ୍ଵତଃ ପ୍ରତ୍ଯମ୍ । ସୂର୍ଯ ଇଵ ଜ୍ଯୋତିଷା ଵିଭୂଃ ॥ 59 ॥
ଅପାଂ-ଯୋଁ ଦ୍ରଵଣେ ରସଃ । ତମହମସ୍ମା ଆମୁଷ୍ଯାଯଣାଯ । ତେଜସେ ବ୍ରହ୍ମଵର୍ଚସାଯ ଗୃହ୍ଣାମି । ଅପାଂ-ଯଁ ଊର୍ମୌ ରସଃ । ତମହମସ୍ମା ଆମୁଷ୍ଯାଯଣାଯ । ଓଜସେ ଵୀର୍ଯାଯ ଗୃହ୍ଣାମି । ଅପାଂ-ଯୋଁ ମଦ୍ଧ୍ଯତୋ ରସଃ । ତମହମସ୍ମା ଆମୁଷ୍ଯାଯଣାଯ । ପୁଷ୍ଟ୍ଯୈ ପ୍ରଜନନାଯ ଗୃହ୍ଣାମି । ଅପାଂ-ଯୋଁ ଯଜ୍ଞିଯୋ ରସଃ । ତମହମସ୍ମା ଆମୁଷ୍ଯାଯଣାଯ । ଆଯୁଷେ ଦୀର୍ଘାଯୁତ୍ଵାଯ ଗୃହ୍ଣାମି ॥ 60 (23) ॥
29 ଅନ୍ନ ସୂକ୍ତଂ
(ତୈ. ବ୍ରା. 2.8.8.1-2.8.8.4)
ଅହମସ୍ମି ପ୍ରଥମଜା ଋତସ୍ଯ । ପୂର୍ଵଂ ଦେଵେଭ୍ଯୋ ଅମୃତସ୍ଯ ନାଭିଃ ।
ଯୋ ମା ଦଦାତି ସ ଇ ଦେଵ ମା ଵାଃ । ଅହମନ୍ନ ମନ୍ନ ମଦନ୍ତମଦ୍ମି । ପୂର୍ଵ-ମଗ୍ନେରପି ଦହତ୍ଯନ୍ନଂ । ଯତ୍ତୌ ହାସାତେ ଅହମୁତ୍ତରେଷୁ । ଵ୍ଯାତ୍ତମସ୍ଯ ପଶଵ-ସ୍ସୁଜମ୍ଭମ୍ । ପଶ୍ଯନ୍ତି ଧୀରାଃ ପ୍ରଚରନ୍ତି ପାକାଃ ।
ଜହାମ୍ଯନ୍ଯ-ନ୍ନ ଜହାମ୍ଯନ୍ଯମ୍ । ଅହମନ୍ନଂ ଁଵଶମିଚ୍ଚରାମି ॥ 61 ॥
ସମାନମର୍ଥଂ ପର୍ଯେମି ଭୁଞ୍ଜତ୍ । କୋ ମା ମନ୍ନଂ ମନୁଷ୍ଯୋ ଦଯେତ ।
ପରାକେ ଅନ୍ନଂ ନିହିତଂ-ଲୋଁକ ଏତତ୍ । ଵିଶ୍ଵୈ-ର୍ଦେଵୈଃ ପିତୃଭି-ର୍ଗୁପ୍ତମନ୍ନମ୍ ।
ଯଦଦ୍ଯତେ ଲୁପ୍ଯତେ ଯ-ତ୍ପରୋପ୍ଯତେ । ଶତତମୀ ସା ତନୂର୍ମେ ବଭୂଵ ।
ମହାନ୍ତୌ ଚରୂ ସକୃ-ଦ୍ଦୁଗ୍ଧେନ ପପ୍ରୌ । ଦିଵଞ୍ଚ ପୃଶ୍ଞି ପୃଥିଵୀ-ଞ୍ଚ ସାକମ୍ ।
ତ-ଥ୍ସମ୍ପିବନ୍ତୋ ନ ମିନନ୍ତି ଵେଧସଃ । ନୈତଦ୍ଭୂଯୋ ଭଵତି ନୋ କନୀଯଃ ॥ 62 ॥
ଅନ୍ନଂ ପ୍ରାଣମନ୍ନ ମପାନ-ମାହୁଃ । ଅନ୍ନଂ ମୃତ୍ଯୁ-ନ୍ତମୁ ଜୀଵାତୁ ମାହୁଃ ।
ଅନ୍ନଂ ବ୍ରହ୍ମାଣୋ ଜରସଂ ଁଵଦନ୍ତି । ଅନ୍ନମାହୁଃ ପ୍ରଜନନ-ମ୍ପ୍ରଜାନାମ୍ ।
ମୋଘ-ମନ୍ନଂ ଁଵିନ୍ଦତେ ଅପ୍ରଚେତାଃ । ସତ୍ଯ-ମ୍ବ୍ରଵୀମି ଵଧ ଇଥ୍ସ ତସ୍ଯ ।
ନାର୍ଯମଣଂ ପୁଷ୍ଯତି ନୋ ସଖାଯମ୍ । କେଵଲାଘୋ ଭଵତି କେଵଲାଦୀ ।
ଅହ-ମ୍ମେଘ ସ୍ସ୍ତନଯନ୍ ଵର୍ଷନ୍ନସ୍ମି । ମାମଦନ୍ତ୍ଯ-ହମଦ୍ମ୍ଯନ୍ଯାନ୍ ॥ ଅହଗ୍ଂ ସଦମୃତୋ ଭଵାମି । ମଦାଦିତ୍ଯା ଅଧି ସର୍ଵେ ତପନ୍ତି ॥ 63 ॥
30 ଵାକ୍ ସୂକ୍ତଂ
(ତୈ. ବ୍ରା. 2.8.8.4)
ଦେଵୀଂ-ଵାଁଚ-ମଜନଯନ୍ତ ଯ-ଦ୍ଵାଗ୍ଵଦନ୍ତି ॥ 64 ॥
ଦେଵୀଂ-ଵାଁଚମଜନଯନ୍ତ ଦେଵାଃ । ତାଂ-ଵିଁଶ୍ଵରୂପାଃ ପଶଵୋ ଵଦନ୍ତି । ସା ନୋ ମନ୍ଦ୍ରେଷ ମୂର୍ଜଂ ଦୁହାନା । ଧେନୁର୍ଵାଗସ୍ମା-ନୁପସୁଷ୍ଟୁତୈତୁ ॥ 64ଅ ॥
ଯ-ଦ୍ଵାଗ୍ଵଦନ୍ତ୍ଯ-ଵିଚେତନାନି । ରାଷ୍ଟ୍ରୀ ଦେଵାନା-ନ୍ନିଷସାଦ ମନ୍ଦ୍ରା । ଚତସ୍ର ଊର୍ଜଂ ଦୁଦୁହେ ପଯାଗ୍ଂସି । କ୍ଵସ୍ଵି ଦସ୍ଯାଃ ପରମ-ଞ୍ଜଗାମ ॥ 64ବ୍ ॥
(ତୈ. ବ୍ରା. 2.8.8.4-2.8.8.5)
ଅନନ୍ତା-ମନ୍ତାଦଧି ନିର୍ମିତା-ମ୍ମହୀମ୍ । ଯସ୍ଯାଂ ଦେଵା ଅଦଧୁ-ର୍ଭୋଜନାନି । ଏକାକ୍ଷରା-ନ୍ଦ୍ଵିପଦାଗ୍ଂ ଷଟ୍ପଦାଞ୍ଚ । ଵାଚ-ନ୍ଦେଵା ଉପଜୀଵନ୍ତି ଵିଶ୍ଵେ । ଵାଚ-ନ୍ଦେଵା ଉପଜୀଵନ୍ତି ଵିଶ୍ଵେ । ଵାଚ-ଙ୍ଗନ୍ଧର୍ଵାଃ ପଶଵୋ ମନୁଷ୍ଯାଃ । ଵାଚୀମା ଵିଶ୍ଵା ଭୁଵନା-ନ୍ଯର୍ପିତା । ସା ନୋ ହଵଂ ଜୁଷତା-ମିନ୍ଦ୍ର ପତ୍ନୀ ।
ଵାଗକ୍ଷରଂ ପ୍ରଥମଜା ଋତସ୍ଯ । ଵେଦାନା-ମ୍ମାତା-ଽମୃତସ୍ଯ ନାଭିଃ ॥ 65 ॥
ସା ନୋ ଜୁଷାଣୋପ ଯଜ୍ଞ ମାଗାତ୍ । ଅଵନ୍ତୀ ଦେଵୀ ସୁହଵା ମେ ଅସ୍ତୁ । ଯା ମୃଷଯୋ ମନ୍ତ୍ର କୃତୋ ମନୀଷିଣଃ । ଅନ୍ଵୈଚ୍ଛ-ନ୍ଦେଵା-ସ୍ତପସା ଶ୍ରମେଣ । ତା-ନ୍ଦେଵୀଂ-ଵାଁଚଗ୍ଂ ହଵିଷା ଯଜାମହେ । ସା ନୋ ଦଧାତୁ ସୁକୃତସ୍ଯ ଲୋକେ ।
ଚତ୍ଵାରି ଵା-କ୍ପରିମିତା ପଦାନି । ତାନି ଵିଦୁ-ର୍ବ୍ରାହ୍ମଣା ଯେ ମନୀଷିଣଃ । ଗୁହା ତ୍ରୀଣି ନିହିତା ନେଙ୍ଗଯନ୍ତି । ତୁରୀଯଂ ଁଵାଚୋ ମନୁଷ୍ଯା ଵଦନ୍ତି ॥ 66 ॥
31 ଶ୍ରଦ୍ଧା ସୂକ୍ତଂ
(ତୈ. ବ୍ରା. 2.8.8.5-2.8.8.8)
ଶ୍ରଦ୍ଧଯା-ଽଗ୍ନି ସ୍ସମିଧ୍ଯତେ । ଶ୍ରଦ୍ଧଯା ଵିନ୍ଦତେ ହଵିଃ । ଶ୍ରଦ୍ଧା-ମ୍ଭଗସ୍ଯ ମୂର୍ଧନି । ଵଚସା ଽଽଵେଦଯାମସି । ପ୍ରିଯଗ୍ଗ୍ ଶ୍ରଦ୍ଧେ ଦଦତଃ । ପ୍ରିଯଗ୍ଗ୍ ଶ୍ରଦ୍ଧେ ଦିଦାସତଃ । ପ୍ରିଯ-ମ୍ଭୋଜେଷୁ ଯଜ୍ଵସୁ । ଇଦ-ମ୍ମ ଉଦିତ-ଙ୍କୃଧି । ଯଥା ଦେଵା ଅସୁରେଷୁ । ଶ୍ରଦ୍ଧା-ମୁଗ୍ରେଷୁ ଚକ୍ରିରେ ॥ 67 ॥
ଏଵ-ମ୍ଭୋଜେଷୁ ଯଜ୍ଵସୁ । ଅସ୍ମାକ-ମୁଦିତ-ଙ୍କୃଧି । ଶ୍ରଦ୍ଧା-ନ୍ଦେଵା ଯଜମାନାଃ । ଵାଯୁ-ଗୋପା ଉପାସତେ । ଶ୍ରଦ୍ଧାଗ୍ଂ ହୃଦଯ୍ଯଯା-ଽଽକୂତ୍ଯା । ଶ୍ରଦ୍ଧଯା ହୂଯତେ ହଵିଃ ।
ଶ୍ରଦ୍ଧା-ମ୍ପ୍ରାତର୍-ହଵାମହେ । ଶ୍ରଦ୍ଧା-ମ୍ମଧ୍ଯନ୍ଦିନଂ ପରି । ଶ୍ରଦ୍ଧାଗ୍ଂ ସୂର୍ଯସ୍ଯ ନିମ୍ରୁଚି । ଶ୍ରଦ୍ଧେ ଶ୍ରଦ୍ଧାପ-ଯେହ ମା ॥ 68 ॥
ଶ୍ରଦ୍ଧା ଦେଵା-ନଧିଵସ୍ତେ । ଶ୍ରଦ୍ଧା ଵିଶ୍ଵ-ମିଦ-ଞ୍ଜଗତ୍ । ଶ୍ରଦ୍ଧା-ଙ୍କାମସ୍ଯ ମାତରମ୍ । ହଵିଷା ଵର୍ଧଯାମସି ॥ 69ଅ ॥
32 ବ୍ରହ୍ମ ସୂକ୍ତଂ
(ତୈ. ବ୍ରା. 2.8.8.8-2.8.8.11)
ବ୍ରହ୍ମଜଜ୍ଞାନ-ମ୍ପ୍ରଥମ-ମ୍ପୁରସ୍ତାତ୍ । ଵି ସୀମତ-ସ୍ସୁରୁଚୋ ଵେନ ଆଵଃ ।
ସ ବୁଧ୍ନିଯା ଉପମା ଅସ୍ଯ ଵିଷ୍ଠାଃ । ସତଶ୍ଚ ଯୋନି-ମସତଶ୍ଚ ଵିଵଃ ॥ ପିତା ଵିରାଜା-ମୃଷଭୋ ରଯୀଣାମ୍ । ଅନ୍ତରିକ୍ଷଂ-ଵିଁଶ୍ଵରୂପ ଆଵିଵେଶ ॥ 69ବ୍ ॥
ତମର୍କୈ-ରଭ୍ଯର୍ଚନ୍ତି ଵଥ୍ସମ୍ । ବ୍ରହ୍ମ ସନ୍ତ-ମ୍ବ୍ରହ୍ମଣା ଵର୍ଧଯନ୍ତଃ ॥ ବ୍ରହ୍ମ ଦେଵାନଜନଯତ୍ । ବ୍ରହ୍ମ ଵିଶ୍ଵମିଦ-ଞ୍ଜଗତ୍ ॥
ବ୍ରହ୍ମଣଃ, କ୍ଷତ୍ର-ନ୍ନିର୍ମିତମ୍ । ବ୍ରହ୍ମ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଆତ୍ମନା ॥ ଅନ୍ତରସ୍ମି-ନ୍ନିମେ ଲୋକାଃ । ଅନ୍ତ-ର୍ଵିଶ୍ଵମିଦ-ଞ୍ଜଗତ୍ । ବ୍ରହ୍ମୈଵ ଭୂତାନା-ଞ୍ଜ୍ଯେଷ୍ଠମ୍ । ତେନ କୋ-ଽର୍ହତି ସ୍ପର୍ଧିତୁମ୍ ॥ 70 ॥
ବ୍ରହ୍ମ-ନ୍ଦେଵା-ସ୍ତ୍ରଯସ୍ତ୍ରିଗ୍ଂଶତ୍ । ବ୍ରହ୍ମ-ନ୍ନିନ୍ଦ୍ର ପ୍ରଜାପତୀ । ବ୍ରହ୍ମନ୍ ହ ଵିଶ୍ଵା ଭୂତାନି । ନାଵୀ-ଵାନ୍ତ-ସ୍ସମାହିତା ॥ ଚତସ୍ର ଆଶାଃ ପ୍ରଚରନ୍ତ୍ଵ-ଗ୍ନଯଃ । ଇମନ୍ନୋ ଯଜ୍ଞନ୍ନଯତୁ ପ୍ରଜାନନ୍ନ୍ ।
ଘୃତ-ମ୍ପିନ୍ଵ-ନ୍ନଜରଗ୍ଂ ସୁଵୀରମ୍ । ବ୍ରହ୍ମ ସମି-ଦ୍ଭଵତ୍ଯାହୁତୀନାମ୍ ॥ 71 ॥
33 ଗୋ ସୂକ୍ତଂ
(ତୈ. ବ୍ରା. 2.8.8.11)
ଆ ଗାଵୋ ଅଗ୍ମନ୍ନୁତ ଭଦ୍ର-ମକ୍ରନ୍ନ୍ । ସୀଦନ୍ତୁ ଗୋଷ୍ଠେ-ରଣଯନ୍ତ୍ଵସ୍ମେ ॥ ପ୍ରଜାଵତୀଃ ପୁରୁରୂପା ଇହ ସ୍ଯୁଃ । ଇନ୍ଦ୍ରାଯ ପୂର୍ଵୀ ରୁଷସୋ ଦୁହାନାଃ । ଇନ୍ଦ୍ରୋ ଯଜ୍ଵନେ ପୃଣତେ ଚ ଶିକ୍ଷତି । ଉପେଦ୍ଦଦାତି ନ ସ୍ଵ-ମ୍ମୁଷାଯତି । ଭୂଯୋ ଭୂଯୋ ରଯିମିଦସ୍ଯ ଵର୍ଧଯନ୍ନ୍ । ଅଭିନ୍ନେ ଖିଲ୍ଲେ ନିଦଧାତି ଦେଵଯୁମ୍ ।
ନ ତା ନଶନ୍ତି ନ ତା ଅର୍ଵା ॥ 72 ॥
ନ ତା ନଶନ୍ତି ନଦଭାତି ତସ୍କରଃ । ନୈନା ଅମିତ୍ରୋ ଵ୍ଯଥିରା ଦଧର୍ଷତି ।
ଦେଵାଗ୍ଶ୍ଚ ଯାଭି-ର୍ଯଜତେ ଦଦାତି ଚ । ଜ୍ଯୋଗିତ୍ତାଭି ସ୍ସଚତେ ଗୋପତି ସ୍ସହ ॥ 72ଅ ॥
ନ ତା ଅର୍ଵା ରେଣୁ କକାଟୋ ଅଶ୍ନୁତେ । ନ ସଗ୍ଗ୍ ସ୍କୃତତ୍ର-ମୁପଯନ୍ତି ତା ଅଭି ।
ଉରୁଗାଯମଭଯ-ନ୍ତସ୍ଯ ତା ଅନୁ । ଗାଵୋ ମର୍ତ୍ଯସ୍ଯ ଵିଚରନ୍ତି ଯଜ୍ଵନଃ ॥ 72ବ୍ ॥
(ତୈ. ବ୍ରା. 2.8.8.12)
ଗାଵୋ ଭଗୋ ଗାଵ ଇନ୍ଦ୍ରୋ ମେ ଅଚ୍ଛାତ୍ । ଗାଵ ସ୍ସୋମସ୍ଯ ପ୍ରଥମସ୍ଯ ଭକ୍ଷଃ ।
ଇମା ଯା ଗାଵ-ସ୍ସଜନାସ ଇନ୍ଦ୍ରଃ । ଇଚ୍ଛାମୀ-ଦ୍ଧୃଦା ମନସା-ଚିଦିନ୍ଦ୍ରମ୍ ।
ଯୂଯ-ଙ୍ଗାଵୋ ମେଦଯଥା କୃଶଞ୍ଚିତ୍ । ଅଶ୍ଲୀଲ-ଞ୍ଚି-ତ୍କୃଣୁଥା ସୁପ୍ରତୀକମ୍ ॥ 73 ॥
ଭଦ୍ର-ଙ୍ଗୃହ-ଙ୍କୃଣୁଥ ଭଦ୍ରଵାଚଃ । ବୃହଦ୍ଵୋ ଵଯ ଉଚ୍ଯତେ ସଭାସୁ । ପ୍ରଜାଵତୀ ସ୍ସୂଯଵସଗ୍ଂ-ରିଶନ୍ତୀଃ । ଶୁଦ୍ଧା ଅପ ସ୍ସୁପ୍ରପାଣେ ପିବନ୍ତୀଃ ।
ମା ଵଃ ସ୍ତେନ ଈଶତ ମା-ଽଘଶଗ୍ଂସଃ । ପରିଵୋ ହେତୀ ରୁଦ୍ରସ୍ଯ ଵୃଞ୍ଜ୍ଯାତ୍ । ଉପେଦ-ମୁପ-ପର୍ଚନମ୍ । ଆସୁ ଗୋଷୂପ ପୃଚ୍ଯତାମ୍ । ଉପର୍ଷଭସ୍ଯ ରେତସି । ଉପେନ୍ଦ୍ର ତଵ ଵୀର୍ଯେ ॥ 74 (24) ॥
34 ସୂର୍ଯା ଚନ୍ଦ୍ରମସା ସୂକ୍ତଂ
(ତୈ. ବ୍ରା. 2.8.9.1-2.8.9.3)
ତା ସୂର୍ଯା ଚନ୍ଦ୍ରମସା ଵିଶ୍ଵ-ଭୃତ୍ତମା ମହତ୍ । ତେଜୋ ଵସୁମଦ୍ରାଜତୋ ଦିଵି । ସାମାତ୍ମାନା ଚରତ ସ୍ସାମ-ଚାରିଣା । ଯଯୋର୍ଵ୍ରତ-ନ୍ନମମେ ଜାତୁ ଦେଵଯୋଃ । ଉଭାଵନ୍ତୌ ପରିଯାତ ଅର୍ମ୍ଯା । ଦିଵୋ ନ ରଶ୍ମୀଗ୍ ସ୍ତନୁତୋ-ଵ୍ଯର୍ଣଵେ । ଉଭା ଭୁଵନ୍ତୀ ଭୁଵନା କଵିକ୍ରତୂ । ସୂର୍ଯା ନ ଚନ୍ଦ୍ରା ଚରତୋ ହତାମତୀ । ପତୀଦ୍ଯୁମ-ଦ୍ଵିଶ୍ଵ-ଵିଦା ଉଭା ଦିଵଃ । ସୂର୍ଯା ଉଭା ଚନ୍ଦ୍ରମସା ଵିଚକ୍ଷଣା ॥ 75 ॥
ଵିଶ୍ଵଵାରା ଵରିଵୋ ଭା ଵରେଣ୍ଯା । ତା ନୋ-ଽଵତ-ମ୍ମତିମନ୍ତା ମହିଵ୍ରତା । ଵିଶ୍ଵଵପରୀ ପ୍ରତରଣା ତରନ୍ତା । ସୁଵର୍ଵିଦା ଦୃଶଯେ ଭୂରି ରଶ୍ମୀ । ସୂର୍ଯା ହି ଚନ୍ଦ୍ରା ଵସୁତ୍ଵେଷ-ଦର୍ଶତା । ମନସ୍ଵିନୋ ଭା-ଽନୁଚରତୋ ନୁ ସ-ନ୍ଦିଵମ୍ । ଅସ୍ଯ ଶ୍ରଵୋ ନଦ୍ଯ ସ୍ସପ୍ତ ବିଭ୍ରତି । ଦ୍ଯାଵା କ୍ଷାମା ପୃଥିଵୀ ଦର୍ଶତଂ-ଵଁପୁଃ । ଅସ୍ମେ ସୂର୍ଯା ଚନ୍ଦ୍ରମସା-ଽଭିଚକ୍ଷେ । ଶ୍ରଦ୍ଧେକ-ମିନ୍ଦ୍ର ଚରତୋ ଵିଚର୍ତୁରମ୍ ॥ 76 ॥
ପୂର୍ଵାପର-ଞ୍ଚରତୋ ମାଯ-ଯୈତୌ । ଶିଶୂ କ୍ରୀଡନ୍ତୌ ପରିଯାତୋ ଅଧ୍ଵରମ୍ । ଵିଶ୍ଵାନ୍ଯନ୍ଯୋ ଭୁଵନା ଽଭିଚଷ୍ଟେ । ଋତୂନନ୍ଯୋ ଵିଦଧଜ୍ଜାଯତେ ପୁନଃ । ହିରଣ୍ଯଵର୍ଣା-ଶ୍ଶୁଚଯଃ ପାଵକା ଯାସାଗ୍ଂ ରାଜା । ଯାସାଂ ଦେଵା ଶ୍ଶିଵେନ ମା ଚକ୍ଷୁଷା ପଶ୍ଯତ । ଆପୋ ଭଦ୍ରା ଆଦିତ୍ପଶ୍ଯାମି ॥ 77 ॥
ହିରଣ୍ଯଵର୍ଣା-ଶ୍ଶୁଚଯଃ ପାଵକା ଯାସୁ ଜାତଃ କଶ୍ଯପୋ ଯାସ୍ଵିନ୍ଦ୍ରଃ । ଅଗ୍ନିଂ-ଯାଁ ଗର୍ଭଂ ଦଧିରେ ଵିରୂପାସ୍ତା ନ ଆପଶ୍ଶଗ୍ଗ୍ ସ୍ଯୋନା ଭଵନ୍ତୁ ॥
ଯାସାଗ୍ଂ ରାଜା ଵରୁଣୋ ଯାତି ମଧ୍ଯେ ସତ୍ଯାନୃତେ ଅଵପଶ୍ଯନ୍ ଜନାନାମ୍ ।
ମଧୁଶ୍ଚୁତ-ଶ୍ଶୁଚଯୋ ଯାଃ ପାଵକାସ୍ତା ନ ଆପଶ୍ଶଗ୍ଗ୍ ସ୍ଯୋନା ଭଵନ୍ତୁ ॥ 77ଅ ॥
ଯାସାଂ ଦେଵା ଦିଵି କୃଣ୍ଵନ୍ତି ଭକ୍ଷଂ-ଯାଁ ଅନ୍ତରିକ୍ଷେ ବହୁଧା ଭଵନ୍ତି ।
ଯାଃ ପୃଥିଵୀ-ମ୍ପଯସୋନ୍ଦନ୍ତି ଶୁକ୍ରାସ୍ତା ନ ଆପଶ୍ଶଗ୍ଗ୍ ସ୍ଯୋନା ଭଵନ୍ତୁ ॥
ଶିଵେନ ମା ଚକ୍ଷୁଷା ପଶ୍ଯତାପ ଶ୍ଶିଵଯା ତନୁଵୋପ ସ୍ପୃଶତ ତ୍ଵଚ-ମ୍ମେ ।
ସର୍ଵାଗ୍ଂ ଅଗ୍ନୀଗ୍ଂ ରଫ୍ସୁଷଦୋ ହୁଵେ ଵୋ ମଯି ଵର୍ଚୋ ବଲମୋଜୋ ନିଧତ୍ତ ॥ 77ବ୍ ॥
ଆପୋ ଭଦ୍ରା ଘୃତମିଦାପ ଆସୁରଗ୍ନୀ-ଷୋମୌ ବିଭ୍ରତ୍ଯାପ ଇତ୍ତାଃ । ତୀଵ୍ରୋ ରସୋ ମଧୁପୃଚା-ମରଙ୍ଗମ ଆ ମା ପ୍ରାଣେନ ସହ ଵର୍ଚସା ଗନ୍ନ୍ ।
ଆଦି-ତ୍ପଶ୍ଯା-ମ୍ଯୁତ ଵା ଶୃଣୋ-ମ୍ଯା ମା ଘୋଷୋ ଗଚ୍ଛତି ଵା-ନ୍ନ ଆସାମ୍ । ମନ୍ଯେ ଭେଜାନୋ ଅମୃତସ୍ଯ ତର୍ହି ହିରଣ୍ଯଵର୍ଣା ଅତୃପଂ-ଯଁଦା ଵଃ ॥ 77ଚ୍ ॥
35 ନାସଦୀଯ ସୂକ୍ତଂ
(ତୈ. ବ୍ରା. 2.8.9.3-2.8.9.7)
ନାସଦାସୀନ୍ନୋ ସଦାସୀତ୍ତଦାନୀମ୍ । ନାସୀଦ୍ରଜୋ ନୋ ଵ୍ଯୋମା-ପରୋଯତ୍ । କି-ମାଵରୀଵଃ କୁହକସ୍ଯ ଶର୍ମନ୍ନ୍ । ଅମ୍ଭଃ କିମାସୀ-ଦ୍ଗହନ-ଙ୍ଗଭୀରମ୍ ॥ 78 ॥
ନ ମୃତ୍ଯୁ-ରମୃତ-ନ୍ତର୍ହି ନ । ରାତ୍ରିଯା ଅହ୍ନ ଆସୀ-ତ୍ପ୍ରକେତଃ । ଆନୀ-ଦଵାତଗ୍ଗ୍ ସ୍ଵଧଯା ତଦେକମ୍ । ତସ୍ମାଦ୍ଧାନ୍ଯ-ନ୍ନ ପରଃ କିଞ୍ଚନାସ ।
ତମ ଆସୀ-ତ୍ତମସା ଗୂଢମଗ୍ରେ ପ୍ରକେତମ୍ । ସଲିଲଗ୍ଂ ସର୍ଵ-ମା ଇଦମ୍ । ତୁଚ୍ଛେ ନାଭ୍ଵପିହିତଂ ଯଦାସୀତ୍ । ତମସସ୍ ତନ୍ମହିନା ଜାଯତୈକମ୍ ।
କାମସ୍ତଦଗ୍ରେ ସମଵର୍ତତାଧି । ମନସୋ ରେତଃ ପ୍ରଥମଂ-ଯଁଦାସୀତ୍ ॥ 79 ॥
ସତୋ ବନ୍ଧୁମସତି ନିରଵିନ୍ଦନ୍ନ୍ । ହୃଦି-ପ୍ରତୀଷ୍ଯା କଵଯୋ ମନୀଷା ।
ତିରଶ୍ଚୀନୋ ଵିତତୋ ରଶ୍ମି-ରେଷାମ୍ । ଅଧସ୍ଵିଦାସୀ(3) ଦୁପରିସ୍ଵିଦାସୀ(3)ତ୍ ।
ରେତୋଧା ଆସ-ନ୍ମହିମାନ ଆସନ୍ନ୍ । ସ୍ଵଧା ଅଵସ୍ତା-ତ୍ପ୍ରଯତିଃ ପରସ୍ତାତ୍ ।
କୋ ଅଦ୍ଧା ଵେଦକ ଇହ ପ୍ରଵୋଚତ୍ । କୁତ ଆଜାତା କୁତ ଇଯଂ-ଵିଁସୃଷ୍ଟିଃ ।
ଅର୍ଵାଗ୍ ଦେଵା ଅସ୍ଯ ଵିସର୍ଜନାଯ । ଅଥା କୋ ଵେଦ ଯତ ଆ ବଭୂଵ ॥ 80 ॥
ଇଯଂ-ଵିଁସୃଷ୍ଟି-ର୍ଯତ ଆବଭୂଵ । ଯଦି ଵା ଦଧେ ଯଦି ଵା ନ ।
ଯୋ ଅସ୍ଯାଧ୍ଯକ୍ଷଃ ପରମେ ଵ୍ଯୋମନ୍ନ୍ । ସୋ ଅଙ୍ଗଵେଦ ଯଦି ଵା ନ ଵେଦ ।
କିଗ୍ଗ୍ସ୍ଵିଦ୍ଵନଂ କ ଉସ ଵୃକ୍ଷ ଆସୀତ୍ । ଯତୋ ଦ୍ଯାଵାପୃଥିଵୀ ନିଷ୍ଟତକ୍ଷୁଃ ।
ମନୀଷିଣୋ ମନସା ପୃଚ୍ଛତେଦୁତତ୍ । ଯଦଧ୍ଯତିଷ୍ଠ-ଦ୍ଭୁଵନାନି ଧାରଯନ୍ନ୍ । ବ୍ରହ୍ମଵନଂ ବ୍ରହ୍ମ ସ ଵୃକ୍ଷ ଆସୀତ୍ । ଯତୋ ଦ୍ଯାଵାପୃଥିଵୀ ନିଷ୍ଟତକ୍ଷୁଃ ॥ ମନୀଷିଣୋ ମନସା ଵିବ୍ରଵୀମି ଵଃ । ବ୍ରହ୍ମାଧ୍ଯତିଷ୍ଠ-ଦ୍ଭୁଵନାନି ଧାରଯନ୍ନ୍ ॥ 81 ॥
36 ଭାଗ୍ଯ ସୂକ୍ତଂ
(ତୈ. ବ୍ରା. 2.8.9.7-2.8.9.9)
ପ୍ରାତରଗ୍ନି-ମ୍ପ୍ରାତରିନ୍ଦ୍ରଗ୍ଂ ହଵାମହେ । ପ୍ରାତ-ର୍ମିତ୍ରା ଵରୁଣା ପ୍ରାତରଶ୍ଵିନା ।
ପ୍ରାତ-ର୍ଭଗଂ ପୂଷଣଂ ବ୍ରହ୍ମଣସ୍ପତିମ୍ । ପ୍ରାତସ୍ସୋମ ମୁତ ରୁଦ୍ରଗ୍ଂ ହୁଵେମ ॥ ପ୍ରତର୍ଜିତଂ ଭଗମୁଗ୍ରଗ୍ଂ ହୁଵେମ । ଵଯ-ମ୍ପୁତ୍ରମଦିତେର୍ଯୋ ଵିଧର୍ତା । ଆଧ୍ରଶ୍ଚିଦ୍ଯ-ମ୍ମନ୍ଯମାନ-ସ୍ତୁରଶ୍ଚିତ୍ । ରାଜା ଚିଦ୍ଯ-ମ୍ଭଗଂ ଭକ୍ଷୀତ୍ଯାହ ॥ 82 ॥
ଭଗପ୍ରଣେତ-ର୍ଭଗସତ୍ଯରାଧଃ । ଭଗେମା-ନ୍ଧିଯମୁଦଵ ଦଦନ୍ନଃ । ଭଗପ୍ରଣୋ ଜନଯ ଗୋଭିରଶ୍ଵୈଃ । ଭଗ ପ୍ରନୃଭି-ର୍ନୃଵନ୍ତସ୍ସ୍ଯାମ ॥ ଉତେଦାନୀଂ ଭଗଵନ୍ତସ୍ସ୍ଯାମ । ଉତ ପ୍ରପିତ୍ଵ ଉତ ମଦ୍ଧ୍ଯେ ଅହ୍ନାମ୍ । ଉତୋଦିତା ମଘଵନ୍-ଥ୍ସୂର୍ଯସ୍ଯ । ଵଯ-ନ୍ଦେଵାନାଗ୍ଂ ସୁମତୌ ସ୍ଯାମ ॥ ଭଗ ଏଵ ଭଗଵାଗ୍ଂ ଅସ୍ତୁ ଦେଵାଃ । ତେନ ଵଯ-ମ୍ଭଗଵନ୍ତ ସ୍ସ୍ଯାମ ॥ 83 ॥
ତନ୍ତ୍ଵା ଭଗ ସର୍ଵ ଇଜ୍ଜୋହଵୀମି । ସନୋ ଭଗ ପୁର ଏତା ଭଵେହ ॥ ସମଧ୍ଵରା-ଯୋଷସୋ-ଽନମନ୍ତ । ଦଧିକ୍ରାଵେଵ ଶୁଚଯେ ପଦାଯ । ଅର୍ଵାଚୀନଂ-ଵଁସୁଵିଦଂ ଭଗନ୍ନଃ । ରଥମିଵାଶ୍ଵା ଵାଜିନ ଆଵହନ୍ତୁ ॥ ଅଶ୍ଵାଵତୀ-ର୍ଗୋମତୀ-ର୍ନ ଉଷାସଃ । ଵୀରଵତୀ-ସ୍ସଦମୁଚ୍ଛନ୍ତୁ ଭଦ୍ରାଃ । ଘୃତ-ନ୍ଦୁହାନା ଵିଶ୍ଵତଃ ପ୍ରପୀନାଃ । ଯୂଯ-ମ୍ପାତ ସ୍ଵସ୍ତିଭି-ସ୍ସଦାନଃ ॥ 84 (25) ॥
37 ନକ୍ଷତ୍ର ସୂକ୍ତଂ
(ତୈ. ବ୍ରା. 3.1.1.1-3.1.3.3)
37.1 ନକ୍ଷତ୍ରଂ - କୃତ୍ତିକା ଦେଵତା - ଅଗ୍ନିଃ
ଅଗ୍ନିର୍ନଃ ପାତୁ କୃତ୍ତିକାଃ । ନକ୍ଷତ୍ର-ନ୍ଦେଵମିନ୍ଦ୍ରିଯମ୍ । ଇଦମାସାଂଵିଁଚକ୍ଷଣମ୍ । ହଵିରାସ-ଞ୍ଜୁହୋତନ । ଯସ୍ଯ ଭାନ୍ତି ରଶ୍ମଯୋ ଯସ୍ଯ କେତଵଃ । ଯସ୍ଯେମା ଵିଶ୍ଵା ଭୁଵନାନି ସର୍ଵା । ସ କୃତ୍ତିକାଭି-ରଭି-ସଂଵଁସାନଃ । ଅଗ୍ନିର୍ନୋ ଦେଵସ୍ସୁଵିତେ ଦଧାତୁ ॥ 1 ॥
37.2 ନକ୍ଷତ୍ରଂ - ରୋହିଣୀ ଦେଵତା - ପ୍ରଜାପତିଃ
ପ୍ରଜାପତେ ରୋହିଣୀ ଵେତୁ ପତ୍ନୀ । ଵିଶ୍ଵରୂପା ବୃହତୀ ଚିତ୍ରଭାନୁଃ ॥ 85 ॥
ସା ନୋ ଯଜ୍ଞସ୍ଯ ସୁଵିତେ ଦଧାତୁ । ଯଥା ଜୀଵେମ ଶରଦସ୍ସଵୀରାଃ । ରୋହିଣୀ ଦେଵ୍ଯୁଦଗା-ତ୍ପୁରସ୍ତାତ୍ । ଵିଶ୍ଵା ରୂପାଣି ପ୍ରତିମୋଦମାନା । ପ୍ରଜାପତିଗ୍ଂ ହଵିଷା ଵର୍ଧଯନ୍ତୀ । ପ୍ରିଯା ଦେଵାନା-ମୁପଯାତୁ ଯଜ୍ଞମ୍ ॥ 2 ॥
37.3 ନକ୍ଷତ୍ରଂ - ମୃଗଶୀର୍ଷଃ ଦେଵତା - ସୋମଃ
ସୋମୋ ରାଜା ମୃଗଶୀର.ଷେଣ ଆଗନ୍ନ୍ । ଶିଵ-ନ୍ନକ୍ଷତ୍ର-ମ୍ପ୍ରିଯମସ୍ଯ ଧାମ । ଆପ୍ଯାଯମାନୋ ବହୁଧା ଜନେଷୁ । ରେତଃ ପ୍ରଜାଂ-ଯଁଜମାନେ ଦଧାତୁ ॥ 86 ॥
ଯତ୍ତେ ନକ୍ଷତ୍ର-ମ୍ମୃଗଶୀର୍ଷମସ୍ତି । ପ୍ରିଯଗ୍ଂ ରାଜ-ନ୍ପ୍ରିଯତମ-ମ୍ପ୍ରିଯାଣାମ୍ । ତସ୍ମୈ ତେ ସୋମ ହଵିଷା ଵିଧେମ । ଶନ୍ନ ଏଧି ଦ୍ଵିପଦେ ଶଞ୍ଚତୁଷ୍ପଦେ ॥ 3 ॥
37.4 ନକ୍ଷତ୍ରଂ - ଆର୍ଦ୍ରା ଦେଵତା - ରୁଦ୍ରଃ
ଆର୍ଦ୍ରଯା ରୁଦ୍ରଃ ପ୍ରଥମାନ ଏତି । ଶ୍ରେଷ୍ଠୋ ଦେଵାନାଂ ପତିରଘ୍ନିଯାନାମ୍ । ନକ୍ଷତ୍ରମସ୍ଯ ହଵିଷା ଵିଧେମ । ମା ନଃ ପ୍ରଜାଗ୍ଂ ରୀରିଷ-ନ୍ମୋତ ଵୀରାନ୍ । ହେତୀ ରୁଦ୍ରସ୍ଯ ପରିଣୋ ଵୃଣକ୍ତୁ । ଆର୍ଦ୍ରା ନକ୍ଷତ୍ର-ଞ୍ଜୁଷତାଗ୍ଂ ହଵିର୍ନଃ ॥ 87 ॥
ପ୍ରମୁଞ୍ଚମାନୌ ଦୁରିତାନି ଵିଶ୍ଵା । ଅପାଘଶଗ୍ଂ ସନ୍ନୁ-ଦତାମରାତିମ୍ ॥ 4 ॥
37.5 ନକ୍ଷତ୍ରଂ - ପୁନର୍ଵସୁ ଦେଵତା - ଅଦିତିଃ
ପୁନର୍ନୋ ଦେଵ୍ଯଦିତି-ସ୍ସ୍ପୃଣୋତୁ । ପୁନର୍ଵସୂ ନଃ ପୁନରେତାଂ-ଯଁଜ୍ଞମ୍ । ପୁନର୍ନୋ ଦେଵା ଅଭିଯନ୍ତୁ ସର୍ଵେ । ପୁନଃ ପୁନର୍ଵୋ ହଵିଷା ଯଜାମଃ । ଏଵା ନ ଦେଵ୍ଯଦିତିରନର୍ଵା । ଵିଶ୍ଵସ୍ଯ ଭର୍ତ୍ରୀ ଜଗତଃ ପ୍ରତିଷ୍ଠା । ପୁନର୍ଵସୂ ହଵିଷା ଵର୍ଧଯନ୍ତୀ । ପ୍ରିଯ-ନ୍ଦେଵାନା-ମପ୍ଯେତୁ ପାଥଃ ॥ 5 (88) ॥
37.6 ନକ୍ଷତ୍ରଂ - ପୁଷ୍ଯଃ ଦେଵତା - ବୃହସ୍ପତିଃ
ବୃହସ୍ପତିଃ ପ୍ରଥମଞ୍ଜାଯମାନଃ । ତିଷ୍ଯ-ନ୍ନକ୍ଷତ୍ରମଭି ସମ୍ବଭୂଵ । ଶ୍ରେଷ୍ଠୋ ଦେଵାନାଂ ପୃତନାସୁ ଜିଷ୍ଣୁଃ । ଦିଶୋ ନୁ ସର୍ଵା ଅଭଯନ୍ନୋ ଅସ୍ତୁ । ତିଷ୍ଯଃ ପୁରସ୍ତାଦୁତ ମଧ୍ଯତୋ ନଃ । ବୃହସ୍ପତି-ର୍ନଃ ପରିପାତୁ ପଶ୍ଚାତ୍ । ବାଧେ ତା-ନ୍ଦ୍ଵେଷୋ ଅଭଯ-ଙ୍କୃଣୁତାମ୍ । ସୁଵୀର୍ଯସ୍ଯ ପତଯସ୍ଯାମ ॥ 6 ॥
37.7 ନକ୍ଷତ୍ରଂ -ଆଶ୍ରେଷଂ ଦେଵତା - ସର୍ପାଃ
ଇଦଗ୍ଂ ସର୍ପେଭ୍ଯୋ ହଵିରସ୍ତୁ ଜୁଷ୍ଟମ୍ । ଆଶ୍ରେଷା ଯେଷା-ମନୁଯନ୍ତି ଚେତଃ ॥ 89 ॥
ଯେ ଅନ୍ତରିକ୍ଷ-ମ୍ପୃଥିଵୀଂ-କ୍ଷିଯନ୍ତି । ତେନ ସ୍ସର୍ପାସୋ ହଵମାଗମିଷ୍ଠାଃ । ଯେ ରୋଚନେ ସୂର୍ଯସ୍ଯାପି ସର୍ପାଃ । ଯେ ଦିଵଂ ଦେଵୀ-ମନୁସଞ୍ଚରନ୍ତି । ଯେଷାମାଶ୍ରେଷା ଅନୁଯନ୍ତି କାମମ୍ । ତେଭ୍ଯ-ସ୍ସର୍ପେଭ୍ଯୋ ମଧୁ-ମଜ୍ଜୁହୋମି ॥ 7 ॥
37.8 ନକ୍ଷତ୍ରଂ - ମଘା ଦେଵତା - ପିତରଃ
ଉପହୂତାଃ ପିତରୋ ଯେ ମଘାସୁ । ମନୋଜଵସ-ସ୍ସୁକୃତ-ସ୍ସୁକୃତ୍ଯାଃ । ତେ ନୋ ନକ୍ଷତ୍ରେ ହଵମାଗମିଷ୍ଠାଃ । ସ୍ଵଧାଭି-ର୍ଯଜ୍ଞ-ମ୍ପ୍ରଯତ-ଞ୍ଜୁଷନ୍ତାମ୍ ॥ 90 ॥
ଯେ ଅଗ୍ନିଦଗ୍ଧା ଯେ-ଽନଗ୍ନି-ଦଗ୍ଧାଃ । ଯେ-ଽମୁଁଲୋକ-ମ୍ପିତରଃ କ୍ଷିଯନ୍ତି । ଯାଗ୍ଶ୍ଚ ଵିଦ୍ମଯାଗ୍ଂ ଉ ଚ ନ ପ୍ରଵିଦ୍ମ । ମଘାସୁ ଯଜ୍ଞଗ୍ଂ ସୁକୃତ-ଞ୍ଜୁଷନ୍ତାମ୍ ॥ 8 ॥
37.9 ନକ୍ଷତ୍ରଂ - ପୂର୍ଵଫଲ୍ଗୁନୀ ଦେଵତା - ଅର୍ଯମା
ଗଵାଂ ପତିଃ ଫଲ୍ଗୁନୀ-ନାମସି ତ୍ଵମ୍ । ତଦର୍ଯମନ୍ ଵରୁଣ ମିତ୍ର ଚାରୁ । ତନ୍ତ୍ଵା ଵଯଗ୍ଂ ସନିତାରଗ୍ଂ ସନୀନାମ୍ । ଜୀଵା ଜୀଵନ୍ତମୁପ ସଂଵିଁଶେମ । ଯେନେମା ଵିଶ୍ଵା ଭୁଵନାନି ସଞ୍ଜିତା । ଯସ୍ଯ ଦେଵା ଅନୁସଂଯଁନ୍ତି ଚେତଃ ॥ 91 ॥
ଅର୍ଯମା ରାଜା-ଽଜରସ୍ତୁ ଵିଷ୍ମାନ୍ । ଫଲ୍ଗୁନୀନା-ମୃଷଭୋ ରୋରଵୀତି ॥ 9 ॥
37.10 ନକ୍ଷତ୍ରଂ - ଉତ୍ତର ଫଲ୍ଗୁନୀ ଦେଵତା - ଭଗଃ
ଶ୍ରେଷ୍ଠୋ ଦେଵାନାଂ ଭଗଵୋ ଭଗାସି । ତତ୍ତ୍ଵା ଵିଦୁଃ ଫଲ୍ଗୁନୀ-ସ୍ତସ୍ଯ ଵିତ୍ତାତ୍ । ଅସ୍ମଭ୍ଯଂ-କ୍ଷତ୍ରମଜରଗ୍ଂ ସୁଵୀର୍ଯମ୍ । ଗୋମଦଶ୍ଵ-ଵଦୁପସନ୍ନୁ-ଦେହ । ଭଗୋହ ଦାତା ଭଗ ଇତ୍ପ୍ରଦାତା । ଭଗୋ ଦେଵୀଃ ଫଲ୍ଗୁନୀ-ରାଵିଵେଶ । ଭଗସ୍ଯେତ୍ତ-ମ୍ପ୍ରସଵ-ଙ୍ଗମେମ । ଯତ୍ର ଦେଵୈ-ସ୍ସଧମାଦଂ ମଦେମ । ॥ 10/ 92 ॥
37.11 ନକ୍ଷତ୍ରଂ - ହସ୍ତଃ ଦେଵତା - ସଵିତ
ଆଯାତୁ ଦେଵ-ସ୍ସଵିତୋ ପଯାତୁ । ହିରଣ୍ଯଯେନ ସୁଵୃତା ରଥେନ । ଵହନ୍. ହସ୍ତଗ୍ଂ ସୁଭଗଂ ଁଵିଦ୍ମନାପସମ୍ । ପ୍ରଯଚ୍ଛନ୍ତଂ ପପୁରିଂ ପୁଣ୍ଯମଚ୍ଛ । ହସ୍ତଃ ପ୍ରଯଚ୍ଛ ତ୍ଵମୃତଂ ଁଵସୀଯଃ । ଦକ୍ଷିଣେନ ପ୍ରତିଗୃଭ୍ଣୀମ ଏନତ୍ ।
ଦାତାର-ମଦ୍ଯ ସଵିତା ଵିଦେଯ । ଯୋ ନୋ ହସ୍ତାଯ ପ୍ରସୁଵାତି ଯଜ୍ଞମ୍ ॥ 11 ॥
37.12 ନକ୍ଷତ୍ରଂ - ଚିତ୍ରା ଦେଵତା - ତ୍ଵଷ୍ଟା
ତ୍ଵଷ୍ଟା ନକ୍ଷତ୍ର-ମଭ୍ଯେତି ଚିତ୍ରାମ୍ । ସୁଭଗ୍ଂ ସସଂଯୁଁଵତିଗ୍ଂ ରୋଚମାନାମ୍ ॥ 93 ॥
ନିଵେଶଯନ୍ନ-ମୃତା-ନ୍ମର୍ତ୍ଯାଗ୍ଶ୍ଚ । ରୂପାଣି ପିଗ୍ଂଶ-ନ୍ଭୁଵନାନି ଵିଶ୍ଵା । ତନ୍ନସ୍ତ୍ଵଷ୍ଟା ତଦୁ ଚିତ୍ରା ଵିଚଷ୍ଟାମ୍ । ତନ୍ନକ୍ଷତ୍ର-ମ୍ଭୂରିଦା ଅସ୍ତୁ ମହ୍ଯମ୍ । ତନ୍ନଃ ପ୍ରଜାଂ-ଵୀଁରଵତୀଗ୍ଂ ସନୋତୁ । ଗୋଭିର୍ନୋ ଅଶ୍ଵୈ-ସ୍ସମନକ୍ତୁ ଯଜ୍ଞମ୍ ॥ 12 ॥
37.13 ନକ୍ଷତ୍ରଂ - ସ୍ଵାତୀ ଦେଵତା - ଵାଯୁଃ
ଵାଯୁ-ର୍ନକ୍ଷତ୍ର-ମଭ୍ଯେତି ନିଷ୍ଟ୍ଯାମ୍ । ତିଗ୍ମଶୃଂଗୋ ଵୃଷଭୋ ରୋରୁଵାଣଃ । ସମୀରଯ-ନ୍ଭୁଵନା ମାତରିଶ୍ଵା । ଅପ ଦ୍ଵେଷାଗ୍ଂସି ନୁଦତାମରାତୀଃ ॥ 94 ॥
ତନ୍ନୋ ଵାଯସ୍ତଦୁ ନିଷ୍ଟ୍ଯା ଶୃଣୋତୁ । ତନ୍ନକ୍ଷତ୍ର-ମ୍ଭୂରିଦା ଅସ୍ତୁ ମହ୍ଯମ୍ । ତନ୍ନୋ ଦେଵାସୋ ଅନୁ ଜାନନ୍ତୁ କାମମ୍ । ଯଥା ତରେମ ଦୁରିତାନି ଵିଶ୍ଵା ॥ 13 ॥
37.14 ନକ୍ଷତ୍ରଂ - ଵିଶାଖା ଦେଵତା - ଇନ୍ଦ୍ରାଗ୍ନୀଃ
ଦୂର-ମସ୍ମଚ୍ଛତ୍ରଵୋ ଯନ୍ତୁ ଭୀତାଃ । ତଦିନ୍ଦ୍ରାଗ୍ନୀ କୃଣୁତାଂ ତ-ଦ୍ଵିଶାଖେ । ତନ୍ନୋ ଦେଵା ଅନୁମଦନ୍ତୁ ଯଜ୍ଞମ୍ । ପଶ୍ଚା-ତ୍ପୁରସ୍ତା-ଦଭଯନ୍ନୋ ଅସ୍ତୁ । ନକ୍ଷତ୍ରାଣା-ମଧିପତ୍ନୀ ଵିଶାଖେ । ଶ୍ରେଷ୍ଠା-ଵିନ୍ଦ୍ରାଗ୍ନୀ ଭୁଵନସ୍ଯ ଗୋପୌ ॥ 95 ॥
ଵିଷୂଚ-ଶ୍ଶତ୍ରୂନପବାଧମାନୌ । ଅପକ୍ଷୁଧ-ନ୍ନୁଦତାମରାତିମ୍ । ॥ 14 ॥
37.15 ପୌର୍ଣମାସି
ପୂର୍ଣା ପଶ୍ଚାଦୁତ ପୂର୍ଣା ପୁରସ୍ତାତ୍ । ଉନ୍ମଧ୍ଯତଃ ପୌର୍ଣମାସୀ ଜିଗାଯ । ତସ୍ଯାଂ ଦେଵା ଅଧି ସଂଵଁସନ୍ତଃ । ଉତ୍ତମେ ନାକ ଇହ ମାଦଯନ୍ତାମ୍ । ପୃଥ୍ଵୀ ସୁଵର୍ଚା ଯୁଵତି-ସ୍ସଜୋଷାଃ । ପୌର୍ଣମାସ୍ଯୁଦଗା-ଚ୍ଛୋଭମାନା । ଆପ୍ଯାଯ-ଯନ୍ତୀ ଦୁରିତାନି ଵିଶ୍ଵା । ଉରୁ-ନ୍ଦୁହାଂ ଯଁଜମାନାଯ ଯଜ୍ଞମ୍ ॥ 15/96 (26) ॥
37.16 ନକ୍ଷତ୍ରଂ - ଅନୂରାଧା ଦେଵତା - ମିତ୍ରଃ
ଋଦ୍ଧ୍ଯାସ୍ମ ହଵ୍ଯୈ-ର୍ନମସୋପସଦ୍ଯ । ମିତ୍ର-ନ୍ଦେଵ-ମ୍ମିତ୍ରଧେଯନ୍ନୋ ଅସ୍ତୁ । ଅନୂରାଧାନ୍. ହଵିଷା ଵର୍ଧଯନ୍ତଃ । ଶତ-ଞ୍ଜୀଵେମ ଶରଦସ୍ସଵୀରାଃ । ଚିତ୍ରଂ-ନକ୍ଷତ୍ର-ମୁଦଗା-ତ୍ପୁରସ୍ତାତ୍ । ଅନୂରାଧାସ ଇତି ଯ-ଦ୍ଵଦନ୍ତି । ତନ୍ମିତ୍ର ଏତି ପଥିଭି-ର୍ଦେଵଯାନୈଃ । ହିରଣ୍ଯଯୈ-ର୍ଵିତତୈ-ରନ୍ତରିକ୍ଷେ ॥ 16 ॥
37.17 ନକ୍ଷତ୍ରଂ - ଜ୍ଯେଷ୍ଠା ଦେଵତା - ଇନ୍ଦ୍ରଃ
ଇନ୍ଦ୍ରୋ ଜ୍ଯେଷ୍ଠା-ମନୁ ନକ୍ଷତ୍ରମେତି । ଯସ୍ମିନ୍ ଵୃତ୍ରଂ-ଵୃଁତ୍ର ତୂର୍ଯେ ତତାର ॥ 97 ॥
ତସ୍ମିନ୍ ଵଯ-ମମୃତଂ ଦୁହାନାଃ । କ୍ଷୁଧନ୍ତରେମ ଦୁରିତିଂ ଦୁରିଷ୍ଟିମ୍ । ପୁରନ୍ଦରାଯ ଵୃଷଭାଯ ଧୃଷ୍ଣଵେ । ଅଷାଢାଯ ସହମାନାଯ ମୀଢୁଷେ । ଇନ୍ଦ୍ରାଯ ଜ୍ଯେଷ୍ଠା ମଧୁମଦ୍ଦୁହାନା । ଉରୁ-ଙ୍କୃଣୋତୁ ଯଜମାନାଯ ଲୋକମ୍ ॥ 17 ॥
37.18 ନକ୍ଷତ୍ରଂ - ମୂଲଂ ଦେଵତା - ପ୍ରଜାପତିଃ
ମୂଲଂ ପ୍ରଜାଂ-ଵୀଁରଵତୀଂ-ଵିଁଦେଯ । ପରାଚ୍ଯେତୁ ନିର୍-ଋତିଃ ପରାଚା । ଗୋଭି-ର୍ନକ୍ଷତ୍ର-ମ୍ପଶୁଭି-ସ୍ସମକ୍ତମ୍ । ଅହ-ର୍ଭୂଯା-ଦ୍ଯଜମାନାଯ ମହ୍ଯମ୍ ॥ 98 ॥
ଅହର୍ନୋ ଅଦ୍ଯ ସୁଵିତେ ଦଧାତୁ । ମୂଲଂ ନକ୍ଷତ୍ରମିତି ଯ-ଦ୍ଵଦନ୍ତି । ପରାଚୀଂ-ଵାଁଚା ନିର୍-ଋତି-ନ୍ନୁଦାମି । ଶିଵ-ମ୍ପ୍ରଜାଯୈ ଶିଵମସ୍ତୁ ମହ୍ଯମ୍ ॥ 18 ॥
37.19 ନକ୍ଷତ୍ରଂ - ପୂର୍ଵାଷାଢା ଦେଵତା - ଆପଃ
ଯା ଦିଵ୍ଯା ଆପଃ ପଯସା ସମ୍ବଭୂଵୁଃ । ଯା ଅନ୍ତରିକ୍ଷ ଉତ ପାର୍ଥିଵୀର୍ଯାଃ ।
ଯାସାମଷାଢା ଅନୁଯନ୍ତି କାମମ୍ । ତା ନ ଆପ-ଶ୍ଶଗ୍ଗ୍ ସ୍ଯୋନା ଭଵନ୍ତୁ । ଯାଶ୍ଚ କୂପ୍ଯା ଯାଶ୍ଚ ନାଦ୍ଯା-ସ୍ସମୁଦ୍ରିଯାଃ । ଯାଶ୍ଚ ଵୈଶନ୍ତୀରୁତ ପ୍ରାସଚୀର୍ଯାଃ ॥ 99 ॥
ଯାସାମଷାଢା ମଧୁ ଭକ୍ଷଯନ୍ତି । ତା ନ ଆପ-ଶ୍ଶଗ୍ଗ୍ ସ୍ଯୋନା ଭଵନ୍ତୁ ॥ 19 ॥
37.20 ନକ୍ଷତ୍ରଂ - ଉତ୍ତରାଷାଢା ଦେଵତା - ଵିଶ୍ଵେଦେଵଃ
ତନ୍ନୋ ଵିଶ୍ଵେ ଉପ ଶୃଣ୍ଵନ୍ତୁ ଦେଵାଃ । ତଦଷାଢା ଅଭି ସଂଯଁନ୍ତୁ ଯଜ୍ଞମ୍ । ତନ୍ନକ୍ଷତ୍ର-ମ୍ପ୍ରଥତା-ମ୍ପଶୁଭ୍ଯଃ । କୃଷି-ର୍ଵୃଷ୍ଟି-ର୍ଯଜମାନାଯ କଲ୍ପତାମ୍ । ଶୁଭ୍ରାଃ କନ୍ଯା ଯୁଵତଯ-ସ୍ସୁପେଶସଃ । କର୍ମକୃତ-ସ୍ସୁକୃତୋ ଵୀର୍ଯାଵତୀଃ । ଵିଶ୍ଵା-ନ୍ଦେଵାନ୍. ହଵିଷା ଵର୍ଧଯନ୍ତୀଃ । ଅଷାଢାଃ କାମ-ମୁପଯାନ୍ତୁ ଯଜ୍ଞମ୍ ॥ 20/100 ॥
37.21 ନକ୍ଷତ୍ରଂ - ଅଭିଜିତ୍ ଦେଵତା - ବ୍ରହ୍ମା
ଯସ୍ମି-ନ୍ବ୍ରହ୍ମା-ଽଭ୍ଯଜଯ-ଥ୍ସର୍ଵମେତତ୍ । ଅମୁଞ୍ଚ ଲୋକ ମିଦମୂଚ ସର୍ଵଂ। ତନ୍ନୋ ନକ୍ଷତ୍ର-ମଭିଜି-ଦ୍ଵିଜିତ୍ଯ । ଶ୍ରିଯ-ନ୍ଦଧାତ୍ଵହୃଣୀଯମାନମ୍ । ଉଭୌ ଲୋକୌ ବ୍ରହ୍ମଣା ସଞ୍ଜିତେମୌ । ତନ୍ନୋ ନକ୍ଷତ୍ର-ମଭିଜି-ଦ୍
ଵିଚଷ୍ଟାମ୍ । ତସ୍ମିନ୍ ଵଯ-ମ୍ପୃତନା ସ୍ସଞ୍ଜଯେମ । ତନ୍ନୋ ଦେଵାସୋ ଅନୁଜାନନ୍ତୁ କାମମ୍ ॥ 21 ॥
37.22 ନକ୍ଷତ୍ରଂ - ଶ୍ରଵଣଂ ଦେଵତା - ଵିଷ୍ଣୁଃ
ଶୃଣ୍ଵନ୍ତି ଶ୍ରୋଣା-ମମୃତସ୍ଯ ଗୋପାମ୍ । ପୁଣ୍ଯାମସ୍ଯା ଉପଶୃଣୋମି ଵାଚମ୍ ॥ 101 ॥
ମହୀ-ନ୍ଦେଵୀଂ-ଵିଁଷ୍ଣୁପତ୍ନୀ ମଜୂର୍ଯାମ୍ । ପ୍ରତୀଚୀ ମେନାଗ୍ଂ ହଵିଷା ଯଜାମଃ । ତ୍ରେଧା ଵିଷ୍ଣୁ-ରୁରୁଗାଯୋ ଵିଚକ୍ରମେ । ମହୀ-ନ୍ଦିଵଂ ପୃଥିଵୀ-ମନ୍ତରିକ୍ଷମ୍ ।
ତଚ୍ଛ୍ରୋଣୈତି ଶ୍ରଵ-ଇଚ୍ଛମାନା । ପୁଣ୍ଯଗ୍ଗ୍ ଶ୍ଲୋକଂ ଁଯଜମାନାଯ କୃଣ୍ଵତୀ ॥ 22 ॥
37.23 ନକ୍ଷତ୍ରଂ - ଶ୍ରଵିଷ୍ଟା ଦେଵତା - ଵସଵଃ
ଅଷ୍ଟୌ ଦେଵା ଵସଵସ୍ସୋମ୍ଯାସଃ । ଚତସ୍ରୋ ଦେଵୀ ରଜରା-ଶ୍ଶ୍ରଵିଷ୍ଠାଃ । ତେ ଯଜ୍ଞ-ମ୍ପାନ୍ତୁ ରଜସଃ ପରସ୍ତାତ୍ । ସଂଵଁଥ୍ସରୀଣ-ମମୃତଗ୍ଗ୍ ସ୍ଵସ୍ତି ॥ 102 ॥
ଯଜ୍ଞ-ନ୍ନଃ ପାନ୍ତୁ ଵସଵଃ ପୁରସ୍ତାତ୍ । ଦକ୍ଷିଣତୋ-ଽଭିଯନ୍ତୁ ଶ୍ରଵିଷ୍ଠାଃ । ପୁଣ୍ଯନ୍ନକ୍ଷତ୍ରମଭି ସଂଵିଁଶାମ । ମା ନୋ ଅରାତି-ରଘଶଗ୍ଂ ସାଗନ୍ନ୍ ॥ 23 ॥
37.24 ନକ୍ଷତ୍ରଂ - ଶତଭିଷକ୍ ଦେଵତା - ଵରୁଣଃ
କ୍ଷତ୍ରସ୍ଯ ରାଜା ଵରୁଣୋ-ଽଧିରାଜଃ । ନକ୍ଷତ୍ରାଣାଗ୍ଂ ଶତଭିଷଗ୍ ଵସିଷ୍ଠଃ । ତୌ ଦେଵେଭ୍ଯଃ କୃଣୁତୋ ଦୀର୍ଘମାଯୁଃ । ଶତଗ୍ଂ ସହସ୍ରା ଭେଷଜାନି ଧତ୍ତଃ । ଯଜ୍ଞନ୍ନୋ ରାଜା ଵରୁଣ ଉପଯାତୁ । ତନ୍ନୋ ଵିଶ୍ଵେ ଅଭିସଂଯଁନ୍ତୁ ଦେଵାଃ ॥ 103 ॥
ତନ୍ନୋ ନକ୍ଷତ୍ରଗ୍ଂ ଶତଭିଷଗ୍ ଜୁଷାଣମ୍ । ଦୀର୍ଘମାଯୁଃ ପ୍ରତିର-ଦ୍ଭେଷଜାନି ॥ 24 ॥
37.25 ନକ୍ଷତ୍ରଂ - ପୂର୍ଵପ୍ରୋଷ୍ଠପଦା ଦେଵତା - ଅଜଯେକପାଦଃ
ଅଜ ଏକପା-ଦୁଦଗା-ତ୍ପୁରସ୍ତାତ୍ । ଵିଶ୍ଵା ଭୂତାନି ପ୍ରତି ମୋଦମାନଃ । ତସ୍ଯ ଦେଵାଃ ପ୍ରସଵଂ-ଯଁନ୍ତି ସର୍ଵେ । ପ୍ରୋଷ୍ଠପଦାସୋ ଅମୃତସ୍ଯ ଗୋପାଃ । ଵିଭ୍ରାଜମାନ-ସ୍ସମିଧାନ ଉଗ୍ରଃ । ଆ-ଽନ୍ତରିକ୍ଷ-ମରୁହଦ-ଗନ୍ଦ୍ଯାମ୍ । ତଗ୍ଂ ସୂର୍ଯ-ନ୍ଦେଵ-ମଜମେକପାଦମ୍ । ପ୍ରୋଷ୍ଠପଦାସୋ ଅନୁଯନ୍ତି ସର୍ଵେ ॥ 25 / 104 ॥
37.26 ନକ୍ଷତ୍ରଂ - ଉତ୍ତରପ୍ରୋଷ୍ଠପଦା ଦେଵତା - ଅହିର୍ବୁଧ୍ନିଯଃ
ଅହି-ର୍ବୁଧ୍ନିଯଃ ପ୍ରଥମାନ ଏତି । ଶ୍ରେଷ୍ଠୋ ଦେଵାନାମୁତ ମାନୁଷାଣାମ୍ । ତ-ମ୍ବ୍ରାହ୍ମଣା-ସ୍ସୋମପା-ସ୍ସୋମ୍ଯାସଃ । ପ୍ରୋଷ୍ଠପଦାସୋ ଅଭିରକ୍ଷନ୍ତି ସର୍ଵେ । ଚତ୍ଵାର ଏକମଭି କର୍ମ ଦେଵାଃ । ପ୍ରୋଷ୍ଠପଦାସ ଇତି ଯାନ୍. ଵଦନ୍ତି । ତେ ବୁଧ୍ନିଯଂ ପରିଷଦ୍ଯଗ୍ଗ୍ ସ୍ତୁଵନ୍ତଃ । ଅହିଗ୍ଂ ରକ୍ଷନ୍ତି ନମସୋପସଦ୍ଯ ॥ 26 ॥
37.27 ନକ୍ଷତ୍ରଂ - ରେଵତୀ ଦେଵତା - ପୂଷା
ପୂଷା ରେଵତ୍ଯନ୍ଵେତି ପନ୍ଥାମ୍ । ପୁଷ୍ଟିପତୀ ପଶୁପା ଵାଜବସ୍ତ୍ଯୌ ॥ 105 ॥
ଇମାନି ହଵ୍ଯା ପ୍ରଯତା ଜୁଷାଣା । ସୁଗୈର୍ନୋ ଯାନୈରୁପଯାତାଂ-ଯଁଜ୍ଞମ୍ । କ୍ଷୁଦ୍ରା-ନ୍ପଶୂ-ନ୍ରକ୍ଷତୁ ରେଵତୀ ନଃ । ଗାଵୋ ନୋ ଅଶ୍ଵାଗ୍ଂ ଅନ୍ଵେତୁ ପୂଷା । ଅନ୍ନଗ୍ଂ ରକ୍ଷନ୍ତୌ ବହୁଧା ଵିରୂପମ୍ । ଵାଜଗ୍ଂ ସନୁତାଂ ଁଯଜମାନାଯ ଯଜ୍ଞମ୍ ॥ 27 ॥
37.28 ନକ୍ଷତ୍ରଂ - ଅଶ୍ଵିନୀ ଦେଵତା - ଅଶ୍ଵିନୀ ଦେଵ
ତଦଶ୍ଵିନା-ଵଶ୍ଵଯୁଜୋପଯାତାମ୍ । ଶୁଭଙ୍ଗମିଷ୍ଠୌ ସୁଯମେଭିରଶ୍ଵୈଃ । ସ୍ଵନ୍ନକ୍ଷତ୍ରଗ୍ଂ ହଵିଷା ଯଜନ୍ତୌ । ମଧ୍ଵା ସମ୍ପୃକ୍ତୌ ଯଜୁଷା ସମକ୍ତୌ ॥ 106 ॥
ଯୌ ଦେଵାନା-ମ୍ଭିଷଜୌ ହଵ୍ଯଵାହୌ । ଵିଶ୍ଵସ୍ଯ ଦୂତା-ଵମୃତସ୍ଯ ଗୋପୌ । ତୌ ନକ୍ଷତ୍ରଂ-ଜୁଜୁଷାଣୋ-ପଯାତାମ୍ । ନମୋ-ଽଶ୍ଵିଭ୍ଯାଂ କୃଣୁମୋ-ଽଶ୍ଵଯୁଗ୍ଭ୍ଯାମ୍ ॥ 28 ॥
37.29 ନକ୍ଷତ୍ରଂ - ଅପଭରଣୀ ଦେଵତା - ଯମଃ
ଅପ ପାପ୍ମାନଂ ଭରଣୀ-ର୍ଭରନ୍ତୁ । ତ-ଦ୍ଯମୋ ରାଜା ଭଗଵାନ୍. ଵିଚଷ୍ଟାମ୍ । ଲୋକସ୍ଯ ରାଜା ମହତୋ ମହାନ୍. ହି । ସୁଗନ୍ନଃ ପନ୍ଥାମଭଯ-ଙ୍କୃଣୋତୁ । ଯସ୍ମି-ନ୍ନକ୍ଷତ୍ରେ ଯମ ଏତି ରାଜା । ଯସ୍ମିନ୍ନେନ-ମଭ୍ଯଷିଂଚନ୍ତ ଦେଵାଃ । ତଦସ୍ଯ ଚିତ୍ରଗ୍ଂ ହଵିଷା ଯଜାମ । ଅପ ପାପ୍ମାନଂ ଭରଣୀ-ର୍ଭରନ୍ତୁ ॥ 29 ॥
37.30 ଅମାଵାସି
ନିଵେଶନୀ ଯତ୍ତେ ଦେଵା ଅଦଧୁଃ ।
ନିଵେଶନୀ ସଙ୍ଗମନୀ ଵସୂନାଂ ଁଵିଶ୍ଵା ରୂପାଣି ଵସୂନ୍ଯା-ଵେଶଯନ୍ତୀ । ସହସ୍ରପୋଷଗ୍ଂ ସୁଭଗା ରରାଣା ସା ନ ଆଗନ୍ ଵର୍ଚସା ସଂଵିଁଦାନା ।
ଯତ୍ତେ ଦେଵା ଅଦଧୁ-ର୍ଭାଗଧେଯ-ମମାଵାସ୍ଯେ
ସଂଵଁସନ୍ତୋ ମହିତ୍ଵା । ସା ନୋ ଯଜ୍ଞ-ମ୍ପିପୃହି ଵିଶ୍ଵଵାରେ ରଯିନ୍ନୋ ଧେହି ସୁଭଗେ ସୁଵୀରଂ ॥ 30/107 (27) ॥
37.31 ଚନ୍ଦ୍ରମା
ନଵୋ ନଵୋ ଭଵତି ଜାଯମାନୋ ଯମାଦିତ୍ଯା ଅଗ୍ଂଶୁମା-ପ୍ଯାଯଯନ୍ତି ।
ନଵୋ ନଵୋ ଭଵତି ଜାଯମାନୋ-ଽହ୍ନା-ଙ୍କେତୁ-ରୁଷସା ମେତ୍ଯଗ୍ରେ ।
ଭାଗ-ନ୍ଦେଵେଭ୍ଯୋ ଵିଦଧାତ୍ଯାଯ-ନ୍ପ୍ରଚନ୍ଦ୍ରମାସ୍ତିରତି ଦୀର୍ଘମାଯୁଃ ।
ଯମାଦିତ୍ଯା ଅଗ୍ଂଶୁମାପ୍ଯାଯଯନ୍ତି ଯମକ୍ଷିତ-ମକ୍ଷିତଯଃ ପିବନ୍ତି ।
ତେନ ନୋ ରାଜା ଵରୁଣୋ ବୃହସ୍ପତି ରାପ୍ଯାଯଯନ୍ତୁ ଭୁଵନସ୍ଯ ଗୋପାଃ ।
37.32 ଅହୋ ରାତ୍ରୀ
ଯେ ଵିରୂପେ ସମନସା ସଂଵ୍ଯଁଯନ୍ତୀ । ସମାନ-ନ୍ତନ୍ତୁଂ ପରିତା-ତନାତେ ।
ଵିଭୂ ପ୍ରଭୂ ଅନୁଭୂ ଵିଶ୍ଵତୋ ହୁଵେ । ତେ ନୋ ନକ୍ଷତ୍ରେ ହଵମାଗମେତମ୍ ।
ଵଯ-ନ୍ଦେଵୀ ବ୍ରହ୍ମଣା ସଂଵିଁଦାନାଃ । ସୁରତ୍ନାସୋ ଦେଵଵୀତିଂ ଦଧାନାଃ ॥ 108 ॥
ଅହୋରାତ୍ରେ ହଵିଷା ଵର୍ଧଯନ୍ତଃ । ଅତି ପାପ୍ମାନ-ମତିମୁକ୍ତ୍ଯା ଗମେମ ॥
37.33 ଉଷା
ପ୍ରତ୍ଯୁଵ ଦୃଶ୍ଯାଯତୀ । ଵ୍ଯୁଚ୍ଛନ୍ତୀ ଦୁହିତା ଦିଵଃ । ଅପୋ ମହୀ ଵୃଣୁତେ ଚକ୍ଷୁଷା । ତମୋ ଜ୍ଯୋତିଷ୍-କୃଣୋତି ସୂନରୀ ।
ଉଦୁ ସ୍ତ୍ରିଯାସ୍ସଚତେ ସୂର୍ଯଃ । ସ ଚା ଉଦ୍ଯନ୍ନକ୍ଷତ୍ର ମର୍ଚିମତ୍ ।
ତଵେ ଦୁଷୋ ଵ୍ଯୁଷି ସୂର୍ଯସ୍ଯ ଚ । ସମ୍ଭକ୍ତେନ ଗମେମହି ॥ 109 ॥
37.34 ନକ୍ଷତ୍ରଃ
ତନ୍ନୋ ନକ୍ଷତ୍ର ମର୍ଚିମତ୍ । ଭାନୁମତ୍ତେଜ ଉଚ୍ଛରତ୍ । ଉପ ଯଜ୍ଞମିହାଗମତ୍ । ପ୍ରନକ୍ଷତ୍ରାଯ ଦେଵାଯ । ଇନ୍ଦ୍ରାଯେନ୍ଦୁଗ୍ଂ ହଵାମହେ । ସ ନ ସ୍ସଵିତା ସୁଵ-ଥ୍ସନିମ୍ । ପୁଷ୍ଟିଦାଂ-ଵୀଁରଵତ୍ତମମ୍ ॥
37.35 ସୂର୍ଯଃ
ଉଦୁତ୍ଯ-ଞ୍ଚିତ୍ରମ୍ ॥
ଉଦୁତ୍ଯ-ଞ୍ଜାତଵେଦସ-ନ୍ଦେଵଂ-ଵଁହନ୍ତି କେତଵଃ । ଦୃଶେ ଵିଶ୍ଵାଯ ସୂର୍ଯମ୍ ।
ଚିତ୍ର-ନ୍ଦେଵାନା ମୁଦଗାଦନୀକଂ ଚକ୍ଷୁ-ର୍ମିତ୍ରସ୍ଯ ଵରୁଣସ୍ଯାଗ୍ନେଃ ॥ 110 ॥
ଆ-ଽପ୍ରା ଦ୍ଯାଵାପୃଥିଵୀ ଅନ୍ତରିକ୍ଷ ସୂର୍ଯ ଆତ୍ମା ଜଗତସ୍ତସ୍ଥୁଷଶ୍ଚ ॥
37.36 ଅଦିତିଃ
ଅଦିତିର୍ନ ଉରୁଷ୍ଯତୁ ମହୀମୂଷୁ ମାତରମ୍ ॥
ଅଦିତିର୍ନ ଉରୁଷ୍ଯ-ତ୍ଵଦିତି-ଶ୍ଶର୍ମ ଯଚ୍ଛତୁ । ଅଦିତିଃ ପାତ୍ଵଗ୍ଂ ହସଃ ॥
ମହୀମୂଷୁ ମାତରଗ୍ଂ ସୁଵ୍ରତାନା-ମୃତସ୍ଯ ପତ୍ନୀ ମଵସେ ହୁଵେମ ।
ତୁଵିକ୍ଷତ୍ରା-ମଜରନ୍ତୀ ମୁରୂଚୀଗ୍ଂ ସୁଶର୍ମାଣ-ମଦିତିଗ୍ଂ ସୁପ୍ରଣୀତିମ୍ ।
37.37 ଵିଷ୍ଣୁଃ
ଇଦଂ-ଵିଁଷ୍ଣୁ ପ୍ରତଦ୍ଵିଷ୍ଣୁଃ ॥
ଇଦଂ-ଵିଁଷ୍ଣୁ-ର୍ଵିଚକ୍ରମେ ତ୍ରେଧା ନିଦଧେ ପଦମ୍ । ସମୂଢମସ୍ଯ ପାଗ୍ଂ ସୁରେ ॥
ପ୍ରତଦ୍ଵିଷ୍ଣୁ ସ୍ତଵତେ ଵୀର୍ଯାଯ । ମୃଗୋ ନ ଭୀମଃ କୁଚରୋ ଗିରିଷ୍ଠାଃ । ଯସ୍ଯୋରୁଷୁ ତ୍ରିଷୁ ଵିକ୍ରମଣେଷୁ । ଅଧିକ୍ଷିଯନ୍ତି ଭୁଵନାନି ଵିଶ୍ଵା ॥ 111 ॥
37.38 ଅଗ୍ନିଃ
ଅଗ୍ନି-ର୍ମୂର୍ଧା ଭୁଵଃ ॥
ଅଗ୍ନି-ର୍ମୂର୍ଧା ଦିଵଃ କକୁତ୍ପତିଃ ପୃଥିଵ୍ଯା ଅଯମ୍ । ଅପାଗ୍ଂ ରେତାଗ୍ଂସି ଜିନ୍ଵତି ॥ ଭୁଵୋ ଯଜ୍ଞସ୍ଯ ରଜସଶ୍ଚ ନେତା ଯତ୍ରା ନିଯୁଦ୍ଭି-ସ୍ସଚସେ
ଶିଵାଭିଃ । ଦିଵି ମୂର୍ଧାନଂ ଦଧିଷେ ସୁଵର୍ଷା-ଞ୍ଜିହ୍ଵାମଗ୍ନେ ଚକୃଷେ ହଵ୍ଯଵାହମ୍ ।
37.39 ଅନୁମତ
ଅନୁନୋ-ଽଦ୍ଯାନୁମତି-ରନ୍ଵିଦନୁମତେ ତ୍ଵମ୍ ॥
ଅନୁନୋ-ଽଦ୍ଯାନୁମତି ର୍ଯଜ୍ଞ-ନ୍ଦେଵେଷୁ ମନ୍ଯତାମ୍ । ଅଗ୍ନିଶ୍ଚ ହଵ୍ଯଵାହନୋ ଭଵତା-ନ୍ଦାଶୁଷେ ମଯଃ ।
ଅନ୍ଵିଦନୁମତେ ତ୍ଵ-ମ୍ମନ୍ଯାସୈ ଶଞ୍ଚ ନଃ କୃଧି । କ୍ରତ୍ଵେ ଦକ୍ଷାଯ ନୋ ହିନୁ ପ୍ରଣ ଆଯୂଗ୍ଂଷି ତାରିଷଃ ।
37.40 ହଵ୍ଯଵାହଃ (ଅଗ୍ନିଃ)
ହଵ୍ଯଵାହଗ୍ଗ୍ ସ୍ଵିଷ୍ଟମ୍ ॥
ହଵ୍ଯଵାହମଭି-ମାତିଷାହମ୍ । ରକ୍ଷୋହଣଂ ପୃତନାସୁ ଜିଷ୍ଣୁମ୍ ।
ଜ୍ଯୋତିଷ୍ମନ୍ତଂ ଦୀଦ୍ଯତଂ ପୁରନ୍ଧିମ୍ । ଅଗ୍ନିଗ୍ଗ୍ ସ୍ଵିଷ୍ଟ କୃତମା ହୁଵେମ ।
ସ୍ଵିଷ୍ଟ ମଗ୍ନେ ଅଭିତ-ତ୍ପୃଣାହି । ଵିଶ୍ଵା ଦେଵ ପୃତନା ଅଭିଷ୍ଯ ।
ଉରୁନ୍ନଃ ପନ୍ଥା-ମ୍ପ୍ରଦିଶନ୍ ଵିଭାହି । ଜ୍ଯୋତିଷ୍ମଦ୍ଧେହ୍ଯ ଜରନ୍ନ ଆଯୁଃ ॥ 112/28 ॥
38 ନକ୍ଷତ୍ର ଉପହୋମ ମନ୍ତ୍ରାଃ
(ତୈ. ବ୍ରା. 3.1.4.1-3.1.6.7)
38.1 କୃତ୍ତିକା
ଅଗ୍ନଯେ ସ୍ଵାହା କୃତ୍ତିକାଭ୍ଯ ସ୍ସ୍ଵାହା । ଅମ୍ବାଯୈ ସ୍ଵାହା ଦୁଲାଯୈ ସ୍ଵାହା । ନିତତ୍ନ୍ଯୈ ସ୍ଵାହା ଽଭ୍ରଯନ୍ତ୍ଯୈ ସ୍ଵାହା । ମେଘଯନ୍ତ୍ଯୈ ସ୍ଵାହା ଵର୍ଷଯନ୍ତ୍ଯୈ ସ୍ଵାହା । ଚୁପୁଣୀକାଯୈ ସ୍ଵାହା ॥
38.2 ରୋହିଣୀ
ପ୍ରଜାପତଯେ ସ୍ଵାହା ରୋହିଣ୍ଯୈ ସ୍ଵାହା । ରୋଚମାନାଯୈ ସ୍ଵାହା ପ୍ରଜାଭ୍ଯ ସ୍ଵାହା ॥
38.3 ମୃଗଶୀ.ର୍ଷଃ
ସୋମାଯ ସ୍ଵାହା ମୃଗଶୀର୍ଷାଯ ସ୍ଵାହା । ଇନ୍ଵକାଭ୍ଯ ସ୍ସ୍ଵାହୌଷଧୀଭ୍ଯ ସ୍ସ୍ଵାହା । ରାଜ୍ଯାଯ ସ୍ଵାହା-ଽଭିଜିତ୍ଯୈ ସ୍ଵାହା ॥ 113 ॥
38.4 ଆର୍ଦ୍ରା
ରୁଦ୍ରାଯ ସ୍ଵାହା-ଽଽର୍ଦ୍ରାଯୈ ସ୍ଵାହା । ପିନ୍ଵମାନାଯୈ ସ୍ଵାହା ପଶୁଭ୍ଯ ସ୍ସ୍ଵାହା ॥
38.5 ପୁନର୍ଵସୁ
ଅଦିତ୍ଯୈ ସ୍ଵାହା ପୁନର୍ଵସୁଭ୍ଯାମ୍ । ସ୍ଵାହା-ଽଽଭୂତ୍ଯୈ ସ୍ଵାହା ପ୍ରଜାତ୍ଯୈ ସ୍ଵାହା ॥
38.6 ପୁଷ୍ଯଃ
ବୃହସ୍ପତଯେ ସ୍ଵାହା ତିଷ୍ଯାଯ ସ୍ଵାହା । ବ୍ରହ୍ମଵର୍ଚସାଯ ସ୍ଵାହା ॥
38.7 ଆଶ୍ରେଷ
ସର୍ପେଭ୍ଯ ସ୍ସ୍ଵାହା ଽଽଶ୍ରେଷାଭ୍ଯ ସ୍ସ୍ଵାହା । ଦନ୍ଦଶୂକେଭ୍ଯ ସ୍ସ୍ଵାହା ॥
38.8 ମଘା
ପିତୃଭ୍ଯ ସ୍ସ୍ଵାହା ମଘାଭ୍ଯଃ । ସ୍ଵାହା ଽନଘାଭ୍ଯ ସ୍ସ୍ଵାହା ଽଗଦାଭ୍ଯଃ । ସ୍ଵାହାରୁନ୍ଧତୀଭ୍ଯ ସ୍ସ୍ଵାହା ॥ 114 ॥
38.9 ପୂର୍ଵ ଫଲ୍ଗୁନୀ
ଅର୍ଯମ୍ଣେ ସ୍ଵାହା ଫଲ୍ଗୁନୀଭ୍ଯାଗ୍ ସ୍ଵାହା । ପଶୁଭ୍ଯ ସ୍ସ୍ଵାହା ॥
38.10 ଉତ୍ତର ଫଲ୍ଗୁନୀ
ଭଗାଯ ସ୍ଵାହା ଫଲ୍ଗୁନୀଭ୍ଯାଗ୍ ସ୍ଵାହା । ଶ୍ରୈଷ୍ଠ୍ଯାଯ ସ୍ଵାହା ॥
38.11 ହସ୍ତଃ
ସଵିତ୍ରେ ସ୍ଵାହା ହସ୍ତାଯ । ସ୍ଵାହା ଦଦତେ ସ୍ଵାହା ପୃଣତେ । ସ୍ଵାହା ପ୍ରଯଚ୍ଛତେ ସ୍ଵାହା ପ୍ରତିଗୃଭ୍ଣତେ ସ୍ଵାହା ॥
38.12 ଚିତ୍ରା
ତ୍ଵଷ୍ଟ୍ରେ ସ୍ଵାହା ଚିତ୍ରାଯୈ ସ୍ଵାହା । ଚୈତ୍ରାଯ ସ୍ଵାହା ପ୍ରଜାଯୈ ସ୍ଵାହା ॥
38.13 ସ୍ଵାତି
ଵାଯଵେ ସ୍ଵାହା ନିଷ୍ଟ୍ଯାଯୈ ସ୍ଵାହା । କାମଚାରାଯ ସ୍ଵାହା ଽଭିଜିତ୍ଯୈ ସ୍ଵାହା ॥
38.14 ଵିଶାଖା
ଇନ୍ଦ୍ରାଗ୍ନିଭ୍ଯାଗ୍ ସ୍ଵାହା ଵିଶାଖାଭ୍ଯାଗ୍ ସ୍ଵାହା । ଶ୍ରୈଷ୍ଠ୍ଯାଯ ସ୍ଵାହା ଽଭିଜିତ୍ଯୈ ସ୍ଵାହା ॥
38.15 ପୌର୍ଣମାସି
ପୌର୍ଣମାସ୍ଯୈ ସ୍ଵାହା କାମାଯ ସ୍ଵାହା-ଽଽଗତ୍ଯୈ ସ୍ଵାହା ॥ 115 (29) ॥
38.16 ଅନୂରାଧା
ମିତ୍ରାଯ ସ୍ଵାହା-ଽନୂରାଧେଭ୍ଯ ସ୍ସ୍ଵାହା । ମିତ୍ରଧେଯାଯ ସ୍ଵାହା-ଽଭିଜିତ୍ଯୈ ସ୍ଵାହା ॥
38.17 ଜ୍ଯେଷ୍ଠା
ଇନ୍ଦ୍ରାଯ ସ୍ଵାହା ଜ୍ଯେଷ୍ଠାଯୈ ସ୍ଵାହା । ଜ୍ଯୈଷ୍ଠ୍ଯାଯ ସ୍ଵାହା-ଽଭିଜିତ୍ଯୈ ସ୍ଵାହା ॥
38.18 ମୂଲଂ
ପ୍ରଜାପତଯେ ସ୍ଵାହା ମୂଲାଯ ସ୍ଵାହା । ପ୍ରଜାଯୈ ସ୍ଵାହା ॥
38.19 ପୂର୍ଵାଷାଢା
ଅଦ୍ଭ୍ଯ ସ୍ସ୍ଵାହା ଽଷାଢାଭ୍ଯ ସ୍ସ୍ଵାହା । ସମୁଦ୍ରାଯ ସ୍ଵାହା କାମାଯ ସ୍ଵାହା । ଅଭିଜିତ୍ଯୈ ସ୍ଵାହା ॥
38.20 ଉତ୍ତରାଷାଢା
ଵିଶ୍ଵେଭ୍ଯୋ ଦେଵେଭ୍ଯ ସ୍ସ୍ଵାହା ଽଷାଢାଭ୍ଯ ସ୍ସ୍ଵାହା । ଅନପଜଯ୍ଯାଯ ସ୍ଵାହା ଜିତ୍ଯୈ ସ୍ଵାହା ॥ 116 ॥
38.21 ଅଭିଜିତ୍
ବ୍ରହ୍ମଣେ ସ୍ଵାହା ଽଭିଜିତେ ସ୍ଵାହା । ବ୍ରହ୍ମଲୋକାଯ ସ୍ଵାହା ଽଭିଜିତ୍ଯୈ ସ୍ଵାହା ॥
38.22 ଶ୍ରଵଣଂ
ଵିଷ୍ଣଵେ ସ୍ଵାହା ଶ୍ରୋଣାଯୈ ସ୍ଵାହା । ଶ୍ଲୋକାଯ ସ୍ଵାହା ଶ୍ରୁତାଯ ସ୍ଵାହା ॥
38.23 ଶ୍ରଵିଷ୍ଠା
ଵସୁଭ୍ଯ ସ୍ସ୍ଵାହା ଶ୍ରଵିଷ୍ଠାଭ୍ଯ ସ୍ସ୍ଵାହା । ଅଗ୍ରାଯ ସ୍ଵାହା ପରୀତ୍ଯୈ ସ୍ଵାହା ॥
38.24 ଶତଭିଷକ୍
ଵରୁଣାଯ ସ୍ଵାହା ଶତଭିଷଜେ ସ୍ଵାହା । ଭେଷଜେଭ୍ଯ ସ୍ସ୍ଵାହା ॥
38.25 ପୂର୍ଵ ପ୍ରୋଷ୍ଠପଦା
ଅଜାଯୈକପଦେ ସ୍ଵାହା ପ୍ରୋଷ୍ଠପଦେଭ୍ଯ ସ୍ସ୍ଵାହା ॥ 117 ॥
ତେଜସେ ସ୍ଵାହା ବ୍ରହ୍ମଵର୍ଚସାଯ ସ୍ଵାହା ॥
38.26 ଉତ୍ତର ପ୍ରୋଷ୍ଠପଦା
ଅହଯେ ବୁଧ୍ନିଯାଯ ସ୍ଵାହା ପ୍ରୋଷ୍ଠପଦେଭ୍ଯ ସ୍ସ୍ଵାହା । ପ୍ରତିଷ୍ଠାଯୈ ସ୍ଵାହା ॥
38.27 ରେଵତି
ପୂଷ୍ଣେ ସ୍ଵାହା ରେଵତ୍ଯୈ ସ୍ଵାହା । ପଶୁଭ୍ଯ ସ୍ସ୍ଵାହା ॥
38.28 ଅଶ୍ଵିନୀ
ଅଶ୍ଵିଭ୍ଯାଗ୍ ସ୍ଵାହା ଽଶ୍ଵଯୁଗ୍ଭ୍ଯାଗ୍ ସ୍ଵାହା । ଶ୍ରୋତ୍ରାଯ ସ୍ଵାହା ଶ୍ରୁତ୍ଯୈ ସ୍ଵାହା ॥
38.29 ଅପଭରଣି
ଯମାଯ ସ୍ଵାହା ଽପଭରଣୀଭ୍ଯ ସ୍ସ୍ଵାହା । ରାଜ୍ଯାଯ ସ୍ଵାହା ଽଭିଜିତ୍ଯୈ ସ୍ଵାହା ॥
38.30 ଅମାଵାସି
ଅମଵାସ୍ଯାଯୈ ସ୍ଵାହା କାମାଯ ସ୍ଵାହା ଽଽଗତ୍ଯୈ ସ୍ଵାହା ॥ 118 (30) ॥
38.31 ଚନ୍ଦ୍ରମା
ଚନ୍ଦ୍ରମସେ ସ୍ଵାହା ପ୍ରତୀଦୃଶ୍ଯାଯୈ ସ୍ଵାହା । ଅହୋରାତ୍ରେଭ୍ଯ ସ୍ସ୍ଵାହା-ଽର୍ଧମାସେଭ୍ଯ ସ୍ସ୍ଵାହା । ମାସେଭ୍ଯ ସ୍ସ୍ଵାହର୍ତୁଭ୍ଯ ସ୍ସ୍ଵାହା । ସଂଵଁଥ୍ସରାଯ ସ୍ଵାହା ॥
38.32 ଅହୋ ରାତ୍ରୀ
ଅହ୍ନେ ସ୍ଵାହା ରାତ୍ରିଯୈ ସ୍ଵାହା । ଅତିମୁକ୍ତ୍ଯୈ ସ୍ଵାହା ॥
38.33 ଉଷା
ଉଷସେ ସ୍ଵାହା ଵ୍ଯୁଷ୍ଟ୍ଯୈ ସ୍ଵାହା । ଵ୍ଯୂଷୁଷ୍ଯୈ ସ୍ଵାହା ଵ୍ଯୁଚ୍ଛନ୍ତ୍ଯୈ ସ୍ଵାହା । ଵ୍ଯୁଷ୍ଟାଯୈ ସ୍ଵାହା ॥
38.34 ନକ୍ଷତ୍ରଃ
ନକ୍ଷତ୍ରାଯ ସ୍ଵାହୋଦେଷ୍ଯତେ ସ୍ଵାହା ॥ 119 ॥
ଉଦ୍ଯତେ ସ୍ଵାହୋ-ଦିତାଯ ସ୍ଵାହା । ହରସେ ସ୍ଵାହା ଭରସେ ସ୍ଵାହା ।
ଭ୍ରାଜସେ ସ୍ଵାହା ତେଜସେ ସ୍ଵାହା । ତପସେ ସ୍ଵାହା ବ୍ରହ୍ମଵର୍ଚସାଯ ସ୍ଵାହା ॥
38.35 ସୂର୍ଯଃ
ସୂର୍ଯାଯ ସ୍ଵାହା ନକ୍ଷତ୍ରେଭ୍ଯ ସ୍ସ୍ଵାହା । ପ୍ରତିଷ୍ଠାଯୈ ସ୍ଵାହା ॥
38.36 ଅଦିତିଃ
ଅଦିତ୍ଯୈ ସ୍ଵାହା ପ୍ରତିଷ୍ଠାଯୈ ସ୍ଵାହା ॥
38.37 ଵିଷ୍ଣୁଃ
ଵିଷ୍ଣଵେ ସ୍ଵାହା ଯଜ୍ଞାଯ ସ୍ଵାହା । ପ୍ରତିଷ୍ଠାଯୈ ସ୍ଵାହା ॥ 120 ॥
ଦଧିକ୍ରାଵ୍ଣ୍ଣୋ ଅକାରିଷଂ
ଦଧିକ୍ରାଵ୍ଣ୍ଣୋ ଅକାରିଷମ୍ । ଜିଷ୍ଣୋ ରଶ୍ଵସ୍ଯ ଵାଜିନଃ । ସୁରଭି ନୋ ମୁଖା କରତ୍ । ପ୍ରଣ ଆଯୂଗ୍ଂଷି ତାରିଷତ୍ । ଆପୋହିଷ୍ଠା ମଯୋଭୁଵସ୍ତା ନ ଊର୍ଜେ ଦଧାତନ । ମହେ ରଣାଯ ଚକ୍ଷସେ ।
ଯୋ ଵଶ୍ଶିଵତମୋ ରସସ୍ତସ୍ଯ ଭାଜଯ-ତେହ ନଃ । ଉଶତୀରିଵ ମାତରଃ । ତସ୍ମା ଅରଙ୍ଗମାମ ଵୋ ଯସ୍ଯ କ୍ଷଯାଯ ଜିନ୍ଵଥ । ଆପୋ ଜନଯଥା ଚ ନଃ ॥ 121 (32) ॥
39 ଵରୁଣ ସୂକ୍ତଂ
(ତୈ. ସଂ. 1.5.11.3)
ଉଦୁତ୍ତମଂ-ଵଁରୁଣ ପାଶମସ୍ମ-ଦଵାଧମଂ-ଵିଁମଧ୍ଯମଗ୍ଗ୍ ଶ୍ରଥାଯ ।
ଅଥା ଵଯମାଦିତ୍ଯ ଵ୍ରତେ ତଵାନାଗସୋ ଅଦିତଯେ ସ୍ଯାମ ॥ (ତୈ. ସଂ. 1.2.8.1 )
ଅସ୍ତଭ୍ନାଦ୍ଧ୍ଯା-ମୃଷଭୋ ଅନ୍ତରିକ୍ଷ-ମମିମୀତ-ଵରିମାଣ-ମ୍ପୃଥିଵ୍ଯା
ଆ-ଽସୀଦଦ୍ଵିଶ୍ଵା ଭୁଵନାନି ସମ୍ରା-ଡ୍ଵିଶ୍ଵେତ୍ତାନି ଵରୁଣସ୍ଯ ଵ୍ରତାନି ॥ (ତୈ. ସଂ. 3.4.11.6)
ଯତ୍କିଞ୍ଚେଦଂ-ଵଁରୁଣ ଦୈଵ୍ଯେ ଜନେ-ଽଭିଦ୍ରୋହ-ମ୍ମନୁଷ୍ଯା-ଶ୍ଚରାମସି ।
ଅଚିତ୍ତୀ-ଯତ୍ତଵ-ଧର୍ମା ଯୁଯୋପିମ-ମାନସ୍ତସ୍ମା ଦେନସୋ ଦେଵ ରୀରିଷଃ ॥ (ତୈ. ସଂ. 3.4.11.6)
କିତଵାସୋ ଯଦ୍ରିରିପୁର୍ନ ଦୀଵି ଯଦ୍ଵା ଘା ସତ୍ଯ-ମୁତଯନ୍ନ ଵିଦ୍ମ ।
ସର୍ଵାତାଵିଷ୍ଯ ଶିଥିରେଵ ଦେଵାଥାତେ-ସ୍ଯାମ ଵରୁଣ ପ୍ରିଯାସଃ ॥ (ତୈ. ସଂ. 1.5.11.3)
ଅଵତେହେଡୋ ଵରୁଣ ନମୋଭିରଵ ଯଜ୍ଞେ-ଭିରୀମହେ ହଵିର୍ଭିଃ ।
କ୍ଷଯନ୍ନ ସ୍ମଭ୍ଯ ମସୁର-ପ୍ରଚେତୋ ରାଜନ୍ନେନାଗ୍ଂସି ଶିଶ୍ରଥଃ କୃତାନି ॥ (ତୈ. ସଂ. 2.1.11.6)
ତତ୍ଵାଯାମି ବ୍ରହ୍ମଣା ଵନ୍ଦମାନ ସ୍ତଦାଶାସ୍ତେ ଯଜମାନୋ ହଵିର୍ଭିଃ । ଅହେଡମାନୋ ଵରୁଣେହ ବୋଦ୍ଧ୍ଯୁରୁଶଗ୍ଂ ସ ମା ନ ଆଯୁଃ ପ୍ରମୋଷୀଃ ॥ 122 (33) ॥
40 ପଵମାନ ସୂକ୍ତଂ
ହିରଣ୍ଯଵର୍ଣା-ଶ୍ଶୁଚଯଃ ପାଵକା ଯାସୁଜାତଃ କଶ୍ଯପୋ ଯାସ୍ଵିନ୍ଦ୍ରଃ ।
ଅଗ୍ନିଂଯାଁ ଗର୍ଭଂଦଧିରେ ଵିରୂପାସ୍ତା ନ ଆପଶ୍ଶଗ୍ଗ୍ ସ୍ଯୋନା ଭଵନ୍ତୁ ॥ ଯାସାଗ୍ଂ ରାଜା ଵରୁଣୋ ଯାତି ମଧ୍ଯେ ସତ୍ଯାନୃତେ ଅଵପଶ୍ଯନ୍ ଜନାନାମ୍ ।
ମଧୁଶ୍ଚୁତ-ଶ୍ଶୁଚଯୋଯାଃ ପାଵକାସ୍ତା ନ ଆପଶ୍ଶଗ୍ଗ୍ ସ୍ଯୋନା ଭଵନ୍ତୁ ॥ ଯାସାଂ ଦେଵାଦିଵି କୃଣ୍ଵନ୍ତି ଭକ୍ଷଂଯାଁ ଅନ୍ତରିକ୍ଷେ ବହୁଧା ଭଵନ୍ତି ।
ଯାଃ ପୃଥିଵୀ-ମ୍ପଯସୋନ୍ଦନ୍ତି ଶୁକ୍ରାସ୍ତା ନ ଆପଶ୍ଶଗ୍ଗ୍ ସ୍ଯୋନା ଭଵନ୍ତୁ ॥ ଶିଵେନ ମା ଚକ୍ଷୁଷା ପଶ୍ଯତାପ ଶ୍ଶିଵଯା ତନୁଵୋ-ପସ୍ପୃଶତ ତ୍ଵଚ-ମ୍ମେ ।
ସର୍ଵାଗ୍ଂ ଅଗ୍ନୀଗ୍ଂ ରଫ୍ସୁଷଦୋ ହୁଵେ ଵୋ ମଯି ଵର୍ଚୋ ବଲମୋଜୋ ନିଧତ୍ତ ॥ 123 (34) ॥
(ତୈ. ବ୍ରା. 1.4.8.1)
ପଵମାନ-ସ୍ସୁଵର୍ଜନଃ । ପଵିତ୍ରେଣ ଵିଚର୍ଷଣିଃ । ଯଃ ପୋତା ସ ପୁନାତୁ ମା । ପୁନନ୍ତୁ ମା ଦେଵଜନାଃ । ପୁନନ୍ତୁ ମନ
ଵୋଧିଯା । ପୁନନ୍ତୁ ଵିଶ୍ଵ ଆଯଵଃ । ଜାତଵେଦଃ ପଵିତ୍ରଵତ୍ । ପଵିତ୍ରେଣ ପୁନାହି ମା । ଶୁକ୍ରେଣ ଦେଵ ଦୀଦ୍ଯତ୍ । ଅଗ୍ନେ କ୍ରତ୍ଵା-କ୍ରତୂଗ୍ଂ ରନୁ ॥ 124 ॥
ଯତ୍ତେ ପଵିତ୍ର-ମର୍ଚିଷି । ଅଗ୍ନେ ଵିତତ-ମନ୍ତରା । ବ୍ରହ୍ମ ତେନ ପୁନୀମହେ । ଉଭାଭ୍ଯାଂ ଦେଵ ସଵିତଃ । ପଵିତ୍ରେଣ ସଵେନ ଚ । ଇଦ-ମ୍ବ୍ରହ୍ମ ପୁନୀମହେ ।
ଵୈଶ୍ଵଦେଵୀ ପୁନତୀ ଦେଵ୍ଯାଗାତ୍ । ଯସ୍ଯୈ ବହ୍ଵୀ-ସ୍ତନୁଵୋ ଵୀତପୃଷ୍ଠାଃ । ତଯା ମଦନ୍ତ-ସ୍ସଧମାଦ୍ଯେଷୁ । ଵଯଗ୍ଗ୍ ସ୍ଯାମ ପତଯୋରଯୀଣାମ୍ ॥ 125 ॥
ଵୈଶ୍ଵାନରୋ ରଶ୍ମିଭିର୍ମା ପୁନାତୁ । ଵାତଃ ପ୍ରାଣେନେ ଷିରୋ ମଯୋ ଭୂଃ ।
ଦ୍ଯାଵାପୃଥିଵୀ ପଯସା ପଯୋଭିଃ । ଋତାଵରୀ ଯଜ୍ଞିଯେ ମା ପୁନୀତାମ୍ । ବୃହଦ୍ଭିଃ ସଵିତସ୍ତୃଭିଃ । ଵର୍ଷିଷ୍ଠୈ-ର୍ଦେଵ ମନ୍ମଭିଃ । ଅଗ୍ନେ ଦକ୍ଷୈଃ ପୁନାହି ମା । ଯେନ ଦେଵା ଅପୁନତ । ଯେ-ନାପୋ ଦିଵ୍ଯ-ଙ୍କଶଃ । ତେନ ଦିଵ୍ଯେନ ବ୍ରହ୍ମଣା ॥ 126 ॥
ଇଦ-ମ୍ବ୍ରହ୍ମ ପୁନୀମହେ । ଯଃ ପାଵମାନୀ-ରଦ୍ଧ୍ଯେତି । ଋଷିଭି-ସ୍ସମ୍ଭୃତଗ୍ଂ ରସମ୍ । ସର୍ଵଗ୍ଂ ସ ପୂତମଶ୍ନାତି । ସ୍ଵଦିତ-ମ୍ମାତରିଶ୍ଵନା । ପାଵମାନୀର୍ଯୋ ଅଦ୍ଧ୍ଯେତି ।
ଋଷିଭି-ସ୍ସମ୍ଭୃତଗ୍ଂ ରସମ୍ । ତସ୍ମୈ ସରସ୍ଵତୀ ଦୁହେ । କ୍ଷୀରଗ୍ଂ ସର୍ପି-ର୍ମଧୂଦକମ୍ । ପାଵମାନୀ-ସ୍ସ୍ଵସ୍ତ୍ଯଯନୀଃ ॥ 127 ॥
ସୁଦୁଘାହି ପଯସ୍ଵତୀଃ । ଋଷିଭି-ସ୍ସମ୍ଭୃତୋ ରସଃ । ବ୍ରାହ୍ମଣେଷ୍ଵ-ମୃତଗ୍ଂ ହିତମ୍ । ପାଵମାନୀ-ର୍ଦିଶନ୍ତୁ ନଃ । ଇମଂ-ଲୋଁକମଥୋ ଅମୁମ୍ । କାମାନ୍-ଥ୍ସମର୍ଧଯନ୍ତୁ ନଃ । ଦେଵୀର୍ଦେଵୈ-ସ୍ସମାଭୃତାଃ । ପାଵମାନୀ-ସ୍ସ୍ଵସ୍ତ୍ଯଯନୀଃ । ସୁଦୁଘାହି ଘୃତଶ୍ଚୁତଃ । ଋଷିଭି-ସ୍ସମ୍ଭୃତୋ ରସଃ ॥ 128 ॥
ବ୍ରାହ୍ମଣେଷ୍ଵ-ମୃତଗ୍ଂ ହିତମ୍ । ଯେନ ଦେଵାଃ ପଵିତ୍ରେଣ । ଆତ୍ମାନଂ ପୁନତେ ସଦା । ତେନ ସହସ୍ର ଧାରେଣ । ପାଵମାନ୍ଯଃ ପୁନନ୍ତୁ ମା । ପ୍ରାଜାପତ୍ଯ-ମ୍ପଵିତ୍ରମ୍ । ଶତୋଦ୍ଯାମଗ୍ଂ ହିରଣ୍ମଯମ୍ । ତେନ ବ୍ରହ୍ମ ଵିଦୋ ଵଯମ୍ । ପୂତ-ମ୍ବ୍ରହ୍ମ ପୁନୀମହେ । ଇନ୍ଦ୍ର-ସ୍ସୁନୀତୀ ସହ ମା ପୁନାତୁ । ସୋମ-ସ୍ସ୍ଵସ୍ତ୍ଯା ଵରୁଣ-ସ୍ସମୀଚ୍ଯା । ଯମୋ ରାଜା ପ୍ରମୃଣାଭିଃ ପୁନାତୁମା । ଜାତଵେଦା ମୋର୍ଜଯନ୍ତ୍ଯା ପୁନାତୁ । ଓ-ମ୍ଭୂର୍ଭୁଵସ୍ସୁଵଃ ॥ 129 ॥
(ତୈ. ବ୍ରା. 3.5.11.1)
ତଚ୍ଛଂଁଯୋରା ଵୃଣୀମହେ । ଗାତୁଂ-ଯଁଜ୍ଞାଯ । ଗାତୁଂ-ଯଁଜ୍ଞପତଯେ । ଦୈଵୀସ୍ଵସ୍ତି-ରସ୍ତୁନଃ । ସ୍ଵସ୍ତି-ର୍ମାନୁଷେଭ୍ଯଃ । ଊର୍ଧ୍ଵ-ଞ୍ଜିଗାତୁ ଭେଷଜମ୍ । ଶନ୍ନୋ ଅସ୍ତୁ ଦ୍ଵିପଦେ । ଶଞ୍ଚତୁଷ୍ପଦେ ॥ 130 (36) ॥
ଓଁ ଶାନ୍ତି-ଶ୍ଶାନ୍ତି-ଶ୍ଶାନ୍ତିଃ ॥
41 ଆଯୁଷ୍ଯ ସୂକ୍ତଂ
ଯୋ ବ୍ରହ୍ମାବ୍ରହ୍ମଣ ଉଜ୍ଜଭାର ପ୍ରାଣେଶ୍ଵରଃ (ଯୋ ବ୍ରହ୍ମା ବ୍ରହ୍ମଣ ଉଜ୍ଜହାର ପ୍ରାଣୈ-ଶ୍ଶିରଃ) କୃତ୍ତିଵାସାଃ ପିନାକୀ ।
ଈଶାନୋ ଦେଵସ୍ସନ ଆଯୁର୍ଦଧାତୁ ତସ୍ମୈ ଜୁହୋମି ହଵିଷା ଘୃତେନ ॥ 1 ॥
ଵିଭ୍ରାଜମାନ-ସ୍ସରିରସ୍ଯ ମଧ୍ଯାଦ୍ ରୋଚମାନୋ ଘର୍ମରୁଚିର୍ଯ ଆଗାତ୍ ।
ସ ମୃତ୍ଯୁପାଶା-ନପନୁଦ୍ଯ ଘୋରା-ନିହାଯୁଷେଣୋ ଘୃତମତ୍ତୁ ଦେଵଃ ॥ 2 ॥
ବ୍ରହ୍ମଜ୍ଯୋତିର୍ ବ୍ରହ୍ମପତ୍ନୀଷୁ ଗର୍ଭଂ-ଯଁମାଦଧା-ତ୍ପୁରୁରୂପ-ଞ୍ଜଯନ୍ତମ୍ ।
ସୁଵର୍ଣରମ୍ଭ-ଗ୍ରହ-ମର୍କମର୍ଚ୍ଯ-ନ୍ତମାଯୁଷେ ଵର୍ଧଯାମୋ ଘୃତେନ ॥ 3 ॥
ଶ୍ରିଯଂ-ଲଁକ୍ଷ୍ମୀ-ମୌପଲାଂ ଅମ୍ବିକା-ଙ୍ଗାଂ ଷଷ୍ଟୀଞ୍ଚ ଯାମିନ୍ଦ୍ରସେନେତ୍ଯୁଦାହୁଃ ।
ତାଂ-ଵିଁଦ୍ଯା-ମ୍ବ୍ରହ୍ମଯୋନିଗ୍ଂ ସରୂପା-ମିହାଯୁଷେ ତର୍ପଯାମୋ ଘୃତେନ ॥ 4 ॥
ଦାକ୍ଷାଯଣ୍ଯ-ସ୍ସର୍ଵଯୋନ୍ଯ ସ୍ସୁଯୋନ୍ଯ-ସ୍ସହସ୍ରଶୋ ଵିଶ୍ଵ ରୂପା ଵିରୂପାଃ ।
ସସୂନଵ-ସ୍ସପତଯ-ସ୍ସଯୂଥ୍ଯା ଆଯୁଷେଣୋ ଘୃତମିଦ-ଞ୍ଜୁଷନ୍ତାମ୍ ॥ 5 ॥
ଦିଵ୍ଯା ଗଣା ବହୁରୂପାଃ ପୁରାଣା ଆଯୁଶ୍ଛିଦୋ ନଃ ପ୍ରମଥ୍ନନ୍ତୁ ଵୀରାନ୍ ।
ତେଭ୍ଯୋ ଜୁହୋମି ବହୁଧା ଘୃତେନ ମା ନଃ ପ୍ରଜାଗ୍ଂ ରୀରିଷୋ ମୋତ ଵୀରାନ୍ ॥ 6 ॥
ଏକଃ ପୁରସ୍ତାତ୍ ଯ ଇଦ-ମ୍ବଭୂଵ ଯତୋ ବଭୂଵ ଭୁଵନସ୍ଯ ଗୋପାଃ ।
ଯମପ୍ଯେତି ଭୁଵନଗ୍ଂ ସାମ୍ପରାଯେ ସ ନୋ ହଵିର୍ ଘୃତ-ମିହାଯୁଷେ'ତ୍ତୁ ଦେଵଃ ॥ 7 ॥
ଵସୂ-ନ୍ରୁଦ୍ରାନା-ଦିତ୍ଯା-ନ୍ମରୁତୋ'ଥ ସାଦ୍ଧ୍ଯାନ୍ ଋଭୂନ୍ ଯକ୍ଷା-ନ୍ଗନ୍ଧର୍ଵାଗ୍ଂଶ୍ଚ ପିତୃଗ୍ଂଶ୍ଚ ଵିଶ୍ଵାନ୍ ।
ଭୃଗୂନ୍-ଥ୍ସର୍ପାଗ୍ଂଶ୍ଚା-ଙ୍ଗିଗରସୋ'ଥ ସର୍ଵା-ନ୍ଘୃତଗ୍ଂ ହୁତ୍ଵା ସ୍ଵାଯୁଷ୍ଯା ମହଯାମ ଶଶ୍ଵତ୍ ॥ 8 ॥
ଵିଷ୍ଣୋ ତ୍ଵନ୍ନୋ ଅନ୍ତମ-ଶ୍ଶର୍ମଯଚ୍ଛ ସହନ୍ତ୍ଯ ।
ପ୍ରତେ ଧାରା ମଧୁଶ୍ଚୁତ ଉଥ୍ସନ୍ଦୁହ୍ରତେ ଅକ୍ଷିତମ୍ ॥ (ତୈ. ସଂ. 3.1.10.3) ॥
ନମୋ ବ୍ରହ୍ମଣେ ନମୋ ଅସ୍ତ୍ଵଗ୍ନଯେ ନମଃ ପୃଥିଵ୍ଯୈ ନମ ଓଷଧୀଭ୍ଯଃ ।
ନମୋ ଵାଚେ ନମୋ ଵାଚସ୍ପତଯେ ନମୋ ଵିଷ୍ଣଵେ ବୃହତେ କରୋମି ॥ (ତୈ. ଅର. 2.12.1) ॥
(ଏଵ-ନ୍ତ୍ରିଃ)
ଯଦକ୍ଷରପଦଭ୍ରଷ୍ଟ-ମ୍ମାତ୍ରାହୀନ-ନ୍ତୁ ଯଦ୍ଭଵେତ୍ ।
ତତ୍ସର୍ଵ-ଙ୍କ୍ଷମ୍ଯତା-ନ୍ଦେଵ ନାରାଯଣ ନମୋ'ସ୍ତୁତେ ॥
ଵିସର୍ଗ ବିନ୍ଦୁ ମାତ୍ରାଣି ପଦପାଦାକ୍ଷରାଣି ଚ ।
ନ୍ଯୂନାତିରିକ୍ତଂ-ଯଁତ୍କିଞ୍ଚିଦଭିଗୀର୍ଭିରୁଦୀର୍ଯତେ ॥
ଆଭିର୍ ଗୀର୍ଭିର୍ ଯଦତୋନ ଊନମାପ୍ଯାଯଯ ହରିଵୋ ଵର୍ଧମାନଃ ।
ଯଦା ସ୍ତୋତୃଭ୍ଯୋ ମହି ଗୋତ୍ରା ରୁଜାସି ଭୂଯିଷ୍ଠଭାଜୋ ଅଧତେ ଶ୍ଯାମ ।
ବ୍ରହ୍ମ ପ୍ରାଵାଦିଷ୍ମ ତନ୍ନୋ ମାହାସୀତ୍ ।
ଓଁ ଶାନ୍ତି-ଶ୍ଶାନ୍ତି-ଶ୍ଶାନ୍ତିଃ ॥ (ତୈ. ଅର. 4.42.5)
ହରିଃ ଓମ୍ । ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣାର୍ପଣମସ୍ତୁ ॥
ଓ-ନ୍ତତ୍ସତ୍ ବ୍ରହ୍ମାର୍ପଣମସ୍ତୁ ॥
ଇତ୍ଯୁଦକଶାନ୍ତିମନ୍ତ୍ରାଃ ॥