ఉదక శాన్తి (పుణ్యాహ వాచనం)

1 కలశ ప్రతిష్ఠాపన ప్రయోగ మన్త్రాః
బ్రహ్మజజ్ఞాన-మ్ప్రథమ-మ్పురస్తా-ద్విసీమత-స్సురుచో వేన ఆవః ।
స బుధ్నియా ఉపమా అస్య విష్ఠా-స్సతశ్చ యోని-మసతశ్చ వివః ।
నాకే సుపర్ణ ముపయ-త్పతన్తగ్ం హృదా వేనన్తో అభ్యచక్ష-తత్వా ।
హిరణ్యపక్షం-వఁరుణస్య దూతం-యఁమస్య యోనౌ శకున-మ్భురణ్యుమ్ ।
ఆప్యాయస్వ సమేతు తే విశ్వతః సోమ వృష్ణియమ్ । భవా వాజస్య సఙ్గథే ।
యో రుద్రో అగ్నౌ యో అఫ్సు య ఓషధీషు యో రుద్రో విశ్వా
భువనా-ఽఽవివేశ తస్మై రుద్రాయ నమో అస్తు । 1 (అప ఉపస్పృశ్య)
ఇదం-విఁష్ణు ర్విచక్రమే త్రేధా నిదధే పదమ్ । సమూఢమస్య పాగ్ం సురే ।
ఇన్ద్రం-విఁశ్వా అవీవృధన్-థ్సముద్రవ్యచస-ఙ్గిరః ।
రథీతమగ్ం రథీనాం-వాఁజానాగ్ం సత్పతి-మ్పతిమ్ ।
ఆపో వా ఇదంగ్ం సర్వం-విఁశ్వా భూతాన్యాపః ప్రాణా వా ఆపః పశవ ఆపో-ఽన్నమాపో-ఽమృతమాప-స్సమ్రాడాపో విరాడాప-స్స్వరాడాప-శ్ఛన్దాగ్శ్యాపో జ్యోతీగ్ష్యాపో యజూగ్ష్యాప-స్సత్యమాప-స్సర్వా దేవతా ఆపో భూర్భువస్సువరాప ఓమ్ । 2
అపః ప్రణయతి । శ్రద్ధా వా ఆపః । శ్రద్ధామేవారభ్య ప్రణీయ ప్రచరతి ।
అపః ప్రణయతి ।
యజ్ఞో వా ఆపః । యజ్ఞమేవారభ్య ప్రణీయ ప్రచరతి । అపః ప్రణయతి ।
వజ్రో వా ఆపః । వజ్రమేవ భ్రాతృవ్యేభ్యః ప్రహృత్య ప్రణీయ ప్రచరతి ।
అపః ప్రణయతి ।
ఆపో వై రక్షోఘ్నీః । రక్షసామపహత్యై । అపః ప్రణయతి ।
ఆపో వై దేవానా-మ్ప్రియ-న్ధామ । దేవానామేవ ప్రియ-న్ధామ ప్రణీయ ప్రచరతి । అపః ప్రణయతి ।
ఆపో వై సర్వా దేవతాః । దేవతా ఏవారభ్య ప్రణీయ ప్రచరతి ।
అపః ప్రణయతి ।
ఆపో వై శాన్తాః । శాన్తాభిరేవాస్య శుచగ్ం శమయతి । దేవో వః
సవితో-త్పునాత్వ-చ్ఛిద్రేణ పవిత్రేణ వసోస్సూర్యస్య రశ్మిభిః ॥ 3
2 వేదారమ్భే సర్వసాధారణ్యేన జప్యాః మన్త్రాః
ఓ-మ్భూః తథ్సవితు-ర్వరేణ్యమ్ । ఓ-మ్భువః భర్గో దేవస్య ధీమహి । ఓగ్ం సువః ధియో యోనః ప్రచోదయాత్ ।
ఓ-మ్భూః తథ్సవితు-ర్వరేణ్యమ్ । భర్గో దేవస్య ధీమహి । ఓ-మ్భువః ధియో యోనః ప్రచోదయాత్ ।
ఓగ్ం సువః తథ్సవితు-ర్వరేణ్యం భర్గో దేవస్య ధీమహి । ధియో యోనః ప్రచోదయాత్ । ఓం శాన్తి-శ్శాన్తి-శ్శాన్తిః ।
3 వేదాదయః
అగ్నిమీలే పురోహితం-యజ్ఞస్య
దేవమృత్విజమ్ । హోతారం రత్న ధాతమమ్ ।
ఇషే త్వోర్జేత్వా వాయవస్స్థో పాయవస్థ దేవో వస్సవితా ప్రార్పయతు శ్రేష్ఠతమాయ కర్మణే ।
అగ్న ఆయాహి వీతయే గృణానో హవ్యదాతయే । నిహోతా సథ్సి బర్హిషి ।
శన్నో దేవీరభిష్టయ ఆపో భవన్తు పీతయే । శం-యోఁరభిస్రవన్తు నః ॥ 1 (1) ॥
4 రక్షోఘ్నం
కృణుష్వ పాజః ప్రసితిన్న పృథ్వీం-యాఁహి రాజే వామవాగ్ం ఇభేన । తృష్వీమను ప్రసితిం-ద్రూణానో-ఽస్తా-ఽసి విద్ధ్య రక్షస స్తపిష్ఠైః । తవ భ్రమాస ఆశుయా పతం త్యనుస్పృశ-ధృషతా శోశుచానః । తపూగ్ష్యగ్నే జుహ్వా పతం-గానసన్దితో విసృజ విష్వ గుల్కాః । ప్రతిస్పశో విసృజ-తూర్ణితమో భవా పాయుర్విశో అస్యా అదబ్ధః ॥ 2 ॥
యోనో దూరే అఘశగ్ంసోయో అన్త్యగ్నే మాకిష్టే వ్యథిరా దధర్షీత్ । ఉదగ్నే తిష్ఠ ప్రత్యా తనుష్వన్యమిత్రాగ్ం ఓషతా-త్తిగ్మహేతే । యో నో అరాతిగ్ం సమిధాన చక్రే నీచా తన్ధక్ష్యత సన్న శుష్కమ్ । ఊర్ధ్వో భవ ప్రతి విధ్యా-ధ్యస్మదా విష్కృణుష్వ దైవ్యాన్యగ్నే । అవస్థిరా తనుహి యాతు జూనా-ఞ్జామిమజామిం ప్రమృణీహి శత్రూన్ ॥ 3 ॥
సతే జానాతి సుమతిం-యఁ విష్ఠయ ఈవతే బ్రహ్మణే గాతుమైరత్ । విశ్వాన్యస్మై సుదినాని రాయో ద్యుమ్నాన్యర్యో విదురో అభిద్యౌత్ । సేదగ్నే అస్తు సుభగ స్సుదాను-ర్యస్త్వా నిత్యేన హవిషా య ఉక్థైః । పిప్రీషతి స్వ ఆయుషి దురోణే విశ్వేదస్మై సుదినా-సా-ఽసదిష్టిః । అర్చామితే సుమతి-ఙ్ఘోష్యర్వాఖ్-సన్తే వా వాతా జరతా మియఙ్గీః ॥ 4 ॥
స్వశ్వాస్త్వా సురథా మర్జయే-మాస్మే క్షత్రాణి ధారయేర-నుద్యూన్ । ఇహ త్వా భూర్యా చరేదుపత్మ-న్దోషావస్త-ర్దీదివాగ్ం సమనుద్యూన్ । క్రీడన్తస్త్వా సుమనస స్సపేమాభి ద్యుమ్నా తస్థివాగ్ంసో జనానామ్ ।
యస్త్వా స్వశ్వస్సుహిరణ్యో అగ్న ఉపయాతి వసుమతా రథేన । తస్య త్రాతా భవసి తస్య సఖా యస్త ఆతిథ్య మానుషగ్ జుజోషత్ ॥ 5 ॥
మహోరుజామి బన్ధుతా వచో భిస్తన్మా పితుర్గోతమాద న్వియాయ । త్వన్నో అస్య వచస-శ్చికిద్ధి హోతర్యవిష్ఠ సుక్రతో దమూనాః । అస్వప్న జస్తరణయ స్సుశేవా అతన్ద్రాసో-ఽవృకా అశ్రమిష్ఠాః । తే పాయవః సధ్రియఞ్చో నిషద్యాగ్నే తవ నః పాన్త్వమూర । యే పాయవో మామతేయ-న్తే అగ్నే పశ్యన్తో అన్ధ-న్దురితాద రక్షన్న్ ।
రరక్ష తాన్-థ్సుకృతో విశ్వవేదా దిఫ్సన్త ఇద్రిపవో నాహ దేభుః ॥ 6 ॥
త్వయా వయగ్ం సధన్య-స్త్వోతా స్తవ ప్రణీత్య శ్యామ వాజాన్ । ఉభాశగ్ం సా సూదయ సత్యతా తే-ఽనుష్ఠుయా కృణుహ్య-హ్రయాణ ।
అయా తే అగ్నే సమిధా విధేమ ప్రతిస్తోమగ్ం శస్యమాన-ఙ్గృభాయ । దహాశసో రక్షసః పాహ్యస్మా-న్ద్రుహో నిదో మిత్రమహో అవద్యాత్ । రక్షోహణం ఁవాజినమాజి ఘర్మి మిత్ర-మ్ప్రథిష్ఠ ముపయామి శర్మ । శిశానో అగ్నిః క్రతుభి స్సమిద్ధ-స్సనో దివా స రిషః
పాతు నక్తమ్ ॥ 7 ॥
విజ్యోతిషా బృహతా భాత్యగ్ని రావి-ర్విశ్వాని కృణుతే మహిత్వా । ప్రాదేవీర్మాయా స్సహతే దురేవా శ్శిశీతే శృఙ్గే రక్షసే వినిక్షే ।
ఉతస్వానాసో దివిషన్త్వగ్నే స్తిగ్మాయుధా రక్షసే హన్త వా ఉ ।
మదే చిదస్య ప్రరుజన్తి భామా నవరన్తే పరిబాధో అదేవీః ॥ 8 (2) ॥
5 ఇన్ద్ర సూక్తం
ఇన్ద్రం ఁవో విశ్వతస్పరి హవామహే జనేభ్యః । అస్మాకమస్తు కేవలః । ఇన్ద్ర-న్నరో నేమధితా హవన్తే యత్పార్యా యునజతే ధియస్తాః । శూరో నృషాతా శవసశ్చకా న ఆ గోమతి వ్రజే భజా త్వన్నః । ఇన్ద్రియాణి శతక్రతో యా తే జనేషు పఞ్చసు । ఇన్ద్ర తాని త ఆ వృణే । అనుతే దాయి మహ ఇన్ద్రియాయ సత్రాతే విశ్వమను వృత్రహత్యే ॥ 9 ॥
అను క్షత్రమను సహో యజత్రేన్ద్ర దేవేభిరను తే నృషహ్యే । ఆయస్మిన్-థ్సప్తవాసవా స్తిష్ఠన్తి స్వారుహో యథా ।
ఋషిర్హ దీర్ఘ శ్రుత్తమ ఇన్ద్రస్య ఘర్మో అతిథిః । ఆమాసు పక్వమైరయ ఆ సూర్యగ్ం రోహయో దివి । ఘర్మన్న సామన్తపతా సువృక్తిభి-ర్జుష్టం గిర్వణ సేగిరః । ఇన్ద్రమి-ద్గాథినో బృహదిన్ద్ర మర్కేభి రర్కిణః । ఇన్ద్రం ఁవాణీరనూషత ॥ 10 ॥
గాయన్తిత్వా గాయత్రిణోర్చం త్యర్క మర్కిణః । బ్రహ్మాణస్త్వా శతక్రత-వుద్వగ్ం శమివ యే మిరే । అగ్ంహోముచే ప్రభరేమా మనీషా మోషిష్ఠ-దావ్నే సుమతి-ఙ్గృణానాః ।
ఇదమిన్ద్ర ప్రతి హవ్య-ఙ్గృభాయ సత్యాస్సన్తు యజమానస్య కామాః । వివేషయన్మా ధిషణా జజాన స్తవై పురా పార్యాదిన్ద్ర మహ్నః । అగ్ంహసో యత్ర పీపరద్యథా నో నావేవ యాన్త ముభయే హవన్తే ॥ 11 ॥
ప్రసమ్రాజ-మ్ప్రథమ మధ్వ-రాణామగ్ం హో ముచం ఁవృషభం-యఁజ్ఞియానామ్ ।
అపాన్న-పాతమశ్వినా హయన్త మస్మిన్నర ఇన్ద్రియ-న్ధత్తమోజః । విన ఇన్ద్ర మృధో జహి నీ చా యచ్ఛ పృతన్యతః । అధస్పద-న్తమీ-ఙ్కృధి యో అస్మాగ్ం అభిదాసతి ।
ఇన్ద్రక్షత్రమభి వామమోజో ఽజాయథా వృషభ చర.షణీనామ్ । అపానుదో జనమమిత్ర యన్త మురు-న్దేవేభ్యో అకృణోరు లోకమ్ ।
మృగో న భీమః కుచరో గిరిష్ఠాః పరావత ఆజగామా-పరస్యాః ॥ 12 ॥
సృకగ్ం సగ్ం శాయ పవిమిన్ద్ర తిగ్మం-విఁశత్రూ-న్తాడి విమృధో నుదస్వ ।
విశత్రూన్. విమృధోనుద వివృత్రస్య హనూ రుజ । విమన్యుమిన్ద్ర భామితో ఽమిత్రస్యాభి దాసతః ।
త్రాతారమిన్ద్ర మవితార మిన్ద్రగ్ం హవే హవే సుహవగ్ం శూరమిన్ద్రమ్ ।
హువే ను శక్ర-మ్పురుహూత మిన్ద్రగ్గ్ స్వస్తి నో మఘవా ధాత్విన్ద్రః ॥ 13 ॥
మా తే అస్యాగ్ం సహసావ-న్పరిష్టా వఘాయ భూమ హరివః పరాదై ।
త్రాయస్వనో ఽవృకేభి-ర్వరూథై స్తవ ప్రియాస స్సూరిషు స్యామ । అనవస్తే రథమశ్వాయ తక్షన్-త్వష్టా వజ్రం పురుహూత ద్యుమన్తమ్ ।
బ్రహ్మాణ ఇన్ద్రం మహయన్తో అర్కైరవర్ధయ-న్నహయే హన్త వా ఉ ।
వృష్ణే యత్తే వృషణో అర్కమర్చా నిన్ద్ర గ్రావాణో అదితి-స్సజోషాః ।
అనశ్వాసో యే పవయో-ఽరథా ఇన్ద్రేషితా అభ్యవర్త-న్తదస్యూన్ ॥ 14 (3) ॥
(తై. అర. 6.1.9; తై. సం. 1.4.41.1; తై. సం. 1.4.42.1)
యత ఇన్ద్ర భయామహే తతో నో అభయ-ఙ్కృధి ।
మఘవన్ చ్ఛగ్ధి తవ తన్న ఊతయే విద్విషో విమృధో జహి । స్వస్తిదా విశస్పతి-ర్వృత్రహా విమృధో వశీ । వృషేన్ద్రః పుర ఏతు న స్స్వస్తిదా అభయ-ఙ్కరః ॥ 15అ ॥
మహాగ్ం ఇన్ద్రో వజ్ర బాహు ష్షోడశీ శర్మ యచ్ఛతు । స్వస్తి నో మఘవా కరోతు హన్తు పాప్మానం యో-ఽస్మా-న్ద్వేష్టి । సజోషా ఇన్ద్ర సగణో మరుద్భి స్సోమం పిబ వృత్రహన్ చ్ఛూర విద్వాన్ । జహి శత్రూగ్ం రపమృధో-నుదస్వాథా భయ-ఙ్కృణుహి విశ్వతో నః ॥ 15బ్ (4) ॥
6 యే దేవాః
యే దేవాః పురస్సదో-ఽగ్ని నేత్రా,
దక్షిణసదో యమనేత్రా,
పశ్చాథ్సద స్సవితృ నేత్రా,
ఉత్తరసదో వరుణనేత్రా,
ఉపరిషదో బృహస్పతి నేత్రా,
రక్షోహణస్తే నః పాన్తు తే నో-ఽవన్తు తేభ్యో నమస్తేభ్య స్స్వాహా
-ఽగ్నయే రక్షోఘ్నే స్వాహా,
యమాయ సవిత్రే ,
వరుణాయ బృహస్పతయే
దువస్వతే రక్షోఘ్నే స్వాహా ॥ 16 (5) ॥
7 యే దేవాః (అనుషఙ్గం)
యే దేవాః పురస్సదో-ఽగ్ని నేత్రా రక్షోహణస్తేనః పాన్తు తే నో-ఽవన్తు
తేభ్యో నమస్తేభ్య స్స్వాహా । యే దేవా దక్షిణసదో యమ నేత్రా రక్షోహణస్తేనః పాన్తు తే నో-ఽవన్తు
తేభ్యో నమస్తేభ్య స్స్వాహా । యే దేవాః పశ్చాథ్సద స్సవితృ నేత్రా రక్షోహణస్తేనః పాన్తు తే నో-ఽవన్తు తేభ్యో నమస్తేభ్య స్స్వాహా । యే దేవా ఉత్తరసదో వరుణనేత్రా రక్షోహణస్తేనః పాన్తు తే నో-ఽవన్తు
తేభ్యో నమస్తేభ్య స్స్వాహా । యే దేవా ఉపరిషదో బృహస్పతి నేత్రా రక్షోహణస్తేనః పాన్తు తే నో-ఽవన్తు తేభ్యో నమస్తేభ్య స్స్వాహా । అగ్నయే రక్షోఘ్నే స్వాహా । యమాయ రక్షోఘ్నే స్వాహా । సవిత్రే రక్షోఘ్నే స్వాహా । వరుణాయ రక్షోఘ్నే స్వాహా । బృహస్పతయే దువస్వతే రక్షోఘ్నే స్వాహా ॥ 16ఆ (5ఆ) ॥
8 ఆయుష్కామేష్టి మన్త్రాః
అగ్నిరాయుష్మాన్థ్స వనస్పతిభి-రాయుష్మా-న్తేనత్వా-ఽఽయుషా-ఽఽయుష్మన్త-ఙ్కరోమి,
సోమ ఆయుష్మాన్థ్స ఓషధీభిర్,
యజ్ఞ ఆయుష్మాన్థ్స దక్షిణాభిర్,
బ్రహ్మాయుష్మత్త-ద్బ్రాహ్మణై-రాయుష్మద్,
దేవా ఆయుష్మన్తస్తే ఽమృతేనా యుష్మన్తస్తేనత్వా
-ఽఽయుషా-ఽఽయుష్మన్త-ఙ్కరోమి ॥ 17 (6) ॥
9 ఆయుష్కామేష్టి మన్త్రాః (అనుషఙ్గం)
అగ్నిరాయుష్మాన్థ్స వనస్పతిభి రాయుష్మా-న్తేనత్వా ఽఽయుషా-ఽఽయుష్మన్త-ఙ్కరోమి । సోమ ఆయుష్మాన్థ్స ఓషధీభిరాయుష్మా-న్తేనత్వా
-ఽఽయుషా-ఽఽయుష్మన్త-ఙ్కరోమి । యజ్ఞ ఆయుష్మాన్థ్స దక్షిణాభిరాయుష్మా-న్తేనత్వా
-ఽఽయుషా-ఽఽయుష్మన్త-ఙ్కరోమి ।
బ్రహ్మాయుష్మత్త-ద్బ్రాహ్మణై-రాయుష్మ-త్తేనత్వా ఽఽయుషా-ఽఽయుష్మన్తం
కరోమి । దేవా ఆయుష్మన్తస్తే ఽమృతే-నాయుష్మన్తస్తేనత్వా
-ఽఽయుషా-ఽఽయుష్మన్త-ఙ్కరోమి ॥ 17ఆ(6ఆ) ॥
10 అగ్ంహోముచ మన్త్రాః
యా వామిన్ద్రా వరుణా యతవ్యా తనూస్తయే మమగ్ంహసో ముఞ్చతం ,
ఁయా వామిన్ద్రా వరుణా సహస్యా, రక్షస్యా, తేజస్యా,
తనూస్తయే మమగ్ంహసో ముఞ్చతం,
ఁయో వామిన్ద్రా వరుణా వగ్నౌ స్రామస్తం-వాఁ మేతేనా వయజే,
యో వామిన్ద్రా వరుణా ద్విపాథ్సు పశుషు, చతుష్పాథ్సు,
గోష్ఠే, గృహే-, ష్వఫ్సోషధీషు, వనస్పతిషు,
స్రామస్తం-వాఁ మేతేనా వయజే ॥ 18 (7) ॥
11 అగ్ంహోముచ మన్త్రాః (అనుషఙ్గం)
యా వామిన్ద్రా వరుణా యతవ్యా తనూస్తయే మమగ్ంహసో ముఞ్చతమ్ ।
యా వామిన్ద్రా వరుణా సహస్యా తనూస్తయే మమగ్ంహసో ముఞ్చతమ్ ।
యా వామిన్ద్రా వరుణా రక్షస్యా తనూస్తయే మమగ్ంహసో ముఞ్చతమ్ । యా వామిన్ద్రా వరుణా తేజస్యా తనూస్తయే మమగ్ంహసో ముఞ్చతమ్ ।
యో వామిన్ద్రా వరుణా వగ్నౌ స్రామస్తం-వాఁమే తేనా వయజే ।
యో వామిన్ద్రా వరుణా ద్విపాథ్సు పశుషు స్రామస్తం-వాఁమే తేనా వయజే ।
యో వామిన్ద్రా వరుణా చతుష్పాథ్సు పశుషు స్రామస్తం-వాఁమే తేనా వయజే । యో వామిన్ద్రా వరుణా గోష్ఠే స్రామస్తం-వాఁమే తేనా వయజే ।
యో వామిన్ద్రా వరుణా గృహేషు స్రామస్తం-వాఁమే తేనా వయజే ।
యో వామిన్ద్రా వరుణా-ఽఫ్సు స్రామస్తం-వాఁమే తేనా వయజే ।
యో వామిన్ద్రా వరుణౌషధీషు స్రామస్తం-వాఁమే తేనా వయజే ।
యో వామిన్ద్రా వరుణా వనస్పతిషు స్రామస్తం-వాఁమే తేనా వయజే ॥ (18ఆ) (7ఆ)
12 శాస్తృ సూక్తం (ఆప్యం)
అగ్నే యశస్విన్. యశసే మమర్పయేన్ద్రావతీ మపచితీ మిహావహ । అయ-మ్మూర్ధా పరమేష్ఠీ సువర్చా-స్సమానానా ముత్తమ శ్లోకో అస్తు । భద్ర-మ్పశ్యన్త ఉపసేదురగ్రే తపో దీక్షా మృషయ స్సువర్విదః । తతః క్షత్ర-మ్బలమోజశ్చ జాత-న్తదస్మై దేవా అభిసన్న-మన్తు । ధాతా విధాతా పరమోత సన్దృ-క్ప్రజాపతిః పరమేష్ఠీ విరాజా । స్తోమా-శ్చన్దాగ్ంసి నివిదోమ ఆహురేతస్మై రాష్ట్రమభి-సన్నమామ । అభ్యావర్తద్ధ్వ-ముపమేత సాకమయగ్ం శాస్తా-ఽధిపతిర్వో అస్తు । అస్య విజ్ఞానమనుసగ్ం-రభద్ధ్వమిమ-మ్పశ్చాదను జీవాథ సర్వే ॥ 19 (8) ॥
13 రాష్ట్రభృతం
ఋతాషా-డృతధామా-ఽగ్ని-ర్గన్ధర్వస్త-స్యౌషధయో-ఽఫ్సరస
ఊర్జో నామ స ఇద-మ్బ్రహ్మ క్షత్ర-మ్పాతు తా ఇద-మ్బ్రహ్మ క్షత్ర-మ్పాన్తు
తస్మై స్వాహా తాభ్య స్స్వాహా ,
సగ్ంహితో విశ్వసామా సూర్యో గన్ధర్వ-స్తస్య మరీచయో-ఽఫ్సరస ఆయువ ,
స్సుషుమ్న స్సూర్య రశ్మి-శ్చన్ద్రమా గన్ధర్వ-స్తస్య నక్షత్రాణ్య-
ఫ్సరసో బేకురయో,
భుజ్యుస్సుపర్ణో యజ్ఞో గన్ధర్వ-స్తస్య దక్షిణా అఫ్సరస స్తవాః,
ప్రజాపతి-ర్విశ్వకర్మా మనో గన్ధర్వస్తస్య-ర్ఖ్సామాన్య-ఫ్సరసో వహ్నయ,
ఇషిరో విశ్వ వ్యచా వాతో గన్ధర్వ-స్తస్యాపో ఽఫ్సరసో ముదా,
భువనస్య పతే యస్యత ఉపరి గృహా ఇహ చ ।
స నో రాస్వాజ్యానిగ్ం రాయస్పోషగ్ం సువీర్యగ్ం సంవఁథ్సరీణాగ్ స్వస్తిమ్ ।
పరమేష్ఠ్యధిపతి-ర్మృత్యు-ర్గన్ధర్వ-స్తస్య విశ్వమఫ్సరసో భువ,
స్సుక్షితి- స్సుభూతి-ర్భద్రకృ-థ్సువర్వా-న్పర్జన్యో గన్ధర్వ-స్తస్య
విద్యుతో ఽఫ్సరసో రుచో,
దూరే హేతిర-మృడయో మృత్యు-ర్గన్ధర్వ-స్తస్య ప్రజా అఫ్సరసో భీరువః,
చారుః కృపణ కాశీ కామో గన్ధర్వ-స్తస్యాధయో ఽఫ్సరస శ్శోచయన్తీర్,
నామ స ఇద-మ్బ్రహ్మ క్షత్ర-మ్పాతు తా ఇద-మ్బ్రహ్మ క్షత్ర-మ్పాన్తు తస్మై స్వాహా
తాభ్య స్స్వాహా,
స నో భువనస్య పతే యస్యత ఉపరి గృహా ఇహ చ । ఉరు బ్రహ్మణే-ఽస్మై క్షత్రాయ మహి శర్మ యచ్ఛ ॥ 20 (9) ॥
14 రాష్ట్రభృతం (అనుషఙ్గం)
ఋతాషా-డృతధామా-ఽగ్ని-ర్గన్ధర్వస్స-ఇద-మ్బ్రహ్మ క్షత్ర-మ్పాతు
తస్మై స్వాహా । తస్యౌషధయో-ఽఫ్సరస ఊర్జో నామ తా ఇద-మ్బ్రహ్మ క్షత్ర-మ్పాన్తు తాభ్య స్స్వాహా ॥
సగ్ంహితో విశ్వసామా సూర్యో గన్ధర్వస్స ఇద-మ్బ్రహ్మ క్షత్ర-మ్పాతు
తస్మై స్వాహా । తస్య మరీచయో-ఽఫ్సరస ఆయువో నామ తా ఇద-మ్బ్రహ్మ క్షత్ర-మ్పాన్తు తాభ్య స్స్వాహా ॥
సుషుమ్నస్సూర్య-రశ్మిశ్చన్ద్రమా గన్ధర్వస్స ఇద-మ్బ్రహ్మ క్షత్ర-మ్పాతు
తస్మై స్వాహా । తస్య నక్షత్రాణ్య ఽఫ్సరసో బేకురయో నామ తా
ఇద-మ్బ్రహ్మ క్షత్ర-మ్పాన్తు తాభ్య స్స్వాహా ॥
భుజ్యుస్సుపర్ణో యజ్ఞో గన్ధర్వస్స ఇద-మ్బ్రహ్మ క్షత్ర-మ్పాతు తస్మై స్వాహా । తస్య దక్షిణా అఫ్సరస స్తవా నామ తా ఇద-మ్బ్రహ్మ క్షత్ర-మ్పాన్తు తాభ్య స్స్వాహా ॥
ప్రజాపతి-ర్విశ్వకర్మా మనో గన్ధర్వస్స ఇద-మ్బ్రహ్మ క్షత్ర-మ్పాతు
తస్మై స్వాహా । తస్యర్-ఖ్సామాన్య-ఽఫ్సరసో వహ్నయో నామ తా ఇద-మ్బ్రహ్మ క్షత్ర-మ్పాన్తు తాభ్య స్స్వాహా ॥
ఇషిరో విశ్వవ్యచా వాతో గన్ధర్వస్స ఇద-మ్బ్రహ్మ క్షత్ర-మ్పాతు
తస్మై స్వాహా । తస్యాపో-ఽఫ్సరసో ముదా నామ తా ఇద-మ్బ్రహ్మ
క్షత్ర-మ్పాన్తు తాభ్య స్స్వాహా ॥ భువనస్య పతే యస్యత ఉపరి గృహా ఇహ చ ।
స నో రాస్వాజ్యానిగ్ం రాయస్పోషగ్ం సువీర్యగ్ం సంవఁథ్సరీణాగ్
స్వస్తిగ్గ్ స్వాహా ॥
పరమేష్ఠ్యధిపతి-ర్మృత్యు-ర్గన్ధర్వస్స ఇద-మ్బ్రహ్మ క్షత్ర-మ్పాతు
తస్మై స్వాహా । తస్య విశ్వమఫ్సరసో భువో నామ తా ఇద-మ్బ్రహ్మ క్షత్ర-మ్పాన్తు తాభ్య స్స్వాహా ॥
సుక్షితి-స్సుభూతి-ర్భద్రకృ-థ్సువర్వా-న్పర్జన్యో గన్ధర్వస్స
ఇద-మ్బ్రహ్మ క్షత్ర-మ్పాతు తస్మై స్వాహా । తస్య విద్యుతో-ఽఫ్సరసో రుచో నామ తా ఇద-మ్బ్రహ్మ క్షత్ర-మ్పాన్తు తాభ్య స్స్వాహా ॥
దూరే హేతిర మృడయో మృత్యు-ర్గన్ధర్వస్స ఇద-మ్బ్రహ్మ క్షత్ర-మ్పాతు
తస్మై స్వాహా । తస్య ప్రజా అఫ్సరసో భీరువో నామ తా ఇద-మ్బ్రహ్మ క్షత్ర-మ్పాన్తు తాభ్య స్స్వాహా ॥ చారుః కృపణ కాశీ కామో గన్ధర్వస్స ఇద-మ్బ్రహ్మ క్షత్ర-మ్పాతు
తస్మై స్వాహా । తస్యాధయో ఽఫ్సరస శ్శోచయన్తి-ర్నామ తా ఇద-మ్బ్రహ్మ క్షత్ర-మ్పాన్తు తాభ్య స్స్వాహా ॥
స నో భువనస్యపతే యస్యత ఉపరి గృహా ఇహ చ ।ఉరు బ్రహ్మణే-ఽస్మై క్షత్రాయ మహి శర్మ యచ్ఛ స్వాహా ॥ (20ఆ) (9ఆ)
15 సర్ప సూక్తం
నమో అస్తు సర్పేభ్యో యే కే చ పృథివీ మను । యే అన్తరిక్షే యే దివి తేభ్య స్సర్పేభ్యో నమః । యే-ఽదో రోచనే దివో యే వా సూర్యస్య రశ్మిషు । యేషామఫ్సు సదః కృత-న్తేభ్య స్సర్పేభ్యో నమః । యా ఇషవో యాతు ధానానాం ఁయే వా వనస్పతీగ్ం రను । యే వా-ఽవటేషు శేరతే తేభ్య స్సర్పేభ్యో నమః ॥ 21 (10) ॥
16 పఞ్చచోడాః
అయ-మ్పురో హరికేశ స్సూర్యరశ్మి-స్తస్య రథగృథ్సశ్చ రథౌజాశ్చ సేనాని
గ్రామణ్యౌ పుఞ్జికస్థలా చ కృతస్థలా చాఫ్సరసౌ యాతు ధానా హేతీ రక్షాగ్ంసి ప్రహేతి ,
రయ-న్దక్షిణా విశ్వ కర్మా తస్య రథ స్వనశ్చ రథే-చిత్రశ్చ సేనాని
గ్రామణ్యౌ మేనకా చ సహజన్యా చా-ఽఫ్సరసౌ దంష్ణవః పశవో హేతిః పౌరుషేయో వధః ప్రహేతి,
రయ-మ్పశ్చా-ద్విశ్వ-వ్యచా స్తస్య రథ ప్రోతశ్చా-సమరథశ్చ సేనాని
గ్రామణ్యౌ ప్రమ్లోచన్తీ చా నుమ్లోచన్తీ-చా-ఽఫ్సరసౌ సర్పా హేతి-ర్
వ్యాఘ్రాః ప్రహేతి,
రయ ముత్తరా-థ్సంయఁద్వసుస్తస్య సేనజిచ్చ సుషేణశ్చ సేనాని గ్రామణ్యౌ
విశ్వాచీచ ఘృతాచీ చా-ఫ్సరసా వాపో హేతి-ర్వాతః ప్రహేతి ,
రయ-ముపర్య-ర్వాగ్వ-సుస్తస్య తార్క్ష్య-శ్చారిష్ట-నేమిశ్చ సేనాని గ్రామణ్యా
వుర్వశీ చ పూర్వచిత్తిశ్చా-ఫ్సరసౌ విద్యుద్ధేతి-రవస్ఫూర్జ-న్ప్రహేతి ,
స్తేభ్యో నమస్తే నో మృడయన్తు తే య-న్ద్విష్మో యశ్చ నో ద్వేష్టి తం-వోఁ
జమ్భే దధామి ॥ 22 (11) ॥
17 పఞ్చచోడాః (అనుషఙ్గం)
అయ-మ్పురో హరికేశ స్సూర్యరశ్మి-స్తస్య రథగృథ్సశ్చ రథౌజాశ్చ సేనాని గ్రామణ్యౌ పుఞ్జికస్థలా చ కృతస్థలా చాఫ్సరసౌ యాతుధానా హేతీ రక్షాగ్ంసి ప్రహేతిస్తేభ్యో నమస్తే నో మృడయన్తుతే య-న్ద్విష్మో యశ్చ నో ద్వేష్టి తం-వోఁ జమ్భే దధామి ॥
అయ-న్దక్షిణా విశ్వకర్మా తస్య రథస్వనశ్చ రథే చిత్రశ్చ సేనాని
గ్రామణ్యౌ మేనకా చ సహజన్యా చాఫ్సరసౌ దంష్ణవః పశవో
హేతిః పౌరుషేయో వధః ప్రహేతిస్తేభ్యో నమస్తే నో మృడయన్తు తే
య-న్ద్విష్మో యశ్చ నో ద్వేష్టి తం-వోఁ జమ్భే దధామి ॥
అయ-మ్పశ్చా-ద్విశ్వ వ్యచా-స్తస్య రథప్రోతశ్చా-సమరథశ్చ సేనాని గ్రామణ్యౌ ప్రమ్లోచన్తీచా నుమ్లోచన్తీ-చాఫ్సరసౌ సర్పా హేతి-ర్వ్యాఘ్రాః ప్రహేతిస్తేభ్యో నమస్తే నో మృడయన్తు తేయ-న్ద్విష్మో యశ్చ నో ద్వేష్టి తం-వోఁ జమ్భే దధామి ॥
అయ-ముత్తరా-థ్సంయఁద్వసుస్తస్య సేనజిచ్చ సుషేణశ్చ సేనాని
గ్రామణ్యౌ విశ్వాచీచ ఘృతాచీచా-ఫ్సరసా వాపో హేతి-ర్వాతః
ప్రహేతిస్తేభ్యో నమస్తే నో మృడయన్తు తే య-న్ద్విష్మో యశ్చ నో
ద్వేష్టి తం-వోఁ జమ్భే దధామి ॥
అయముపర్య-ర్వాగ్వసుస్తస్య తార్క్ష్య-శ్చారిష్ట-నేమిశ్చ సేనాని
గ్రామణ్యా వుర్వశీ చ పూర్వచిత్తి-శ్చాఫ్సరసౌ విద్యుద్ధేతిర-
వస్ఫూర్జ-న్ప్రహేతిస్తేభ్యో నమస్తే నో మృడయన్తు తే య-న్ద్విష్మో యశ్చ నో ద్వేష్టి
తం-వోఁ జమ్భే దధామి ॥ 22ఆ(11ఆ) ॥
18 అప్రతిరథః
ఆశు-శ్శిశానో వృషభో న యుధ్మో ఘనాఘనః, క్షోభణ-శ్చర్షణీనామ్ । సఙ్క్రన్దనో-ఽనిమిష ఏక వీరశ్శతగ్ం
సేనా అజయథ్సాకమిన్ద్రః । సఙ్క్రన్దనేనా నిమిషేణ జిష్ణునా యుత్కారేణ దుశ్చ్యవనేన ధృష్ణునా । తదిన్ద్రేణ జయత త-థ్సహధ్వం ఁయుధో నర ఇషు హస్తేన వృష్ణా । స ఇషుహస్తై-స్స నిషఙ్గిభిర్వశీ సగ్గ్ స్రష్టా స యుధ ఇన్ద్రో గణేన । సగ్ంసృష్టజి-థ్సోమపా బాహు శర్ధ్యూర్ధ్వ ధన్వా ప్రతిహితాభిరస్తా । బృహస్పతే పరిదీయా రథేన రక్షోహా ఽమిత్రాగ్ం అప బాధమానః ॥ 23 ॥
ప్రభఞ్జన్-థ్సేనాః ప్రమృణో యుధా జయన్నస్మాక-మేధ్యవితా రథానామ్ । గోత్రభిదం గోవిదం ఁవజ్రబాహుం జయన్తమజ్మ ప్రమృణన్త-మోజసా । ఇమగ్ం సజాతా అనువీర-యధ్వ మిన్ద్రగ్ం సఖాయో-ఽను సగ్ం రభధ్వమ్ । బలవిజ్ఞాయ-స్స్థవిరః ప్రవీర-స్సహస్వాన్. వాజీ సహమాన ఉగ్రః । అభివీరో అభిసత్వా సహోజా జైత్రమిన్ద్ర రథమాతిష్ఠ గోవిత్ ॥ 24 ॥
అభిగోత్రాణి సహసా గాహమానో-ఽదాయో వీరశ్శతమన్యురిన్ద్రః । దుశ్చ్యవనః పృతనాషాడ యుధ్యో-స్మాకగ్ం సేనా అవతు ప్రయుథ్సు । ఇన్ద్ర ఆసాం-నేతా బృహస్పతి-ర్దక్షిణా యజ్ఞః పుర ఏతు సోమః । దేవసేనానా-మభిభఞ్జతీనా-ఞ్జయన్తీనా-మ్మరుతో యన్త్వగ్రే । ఇన్ద్రస్య వృష్ణో వరుణస్య రాజ్ఞ ఆదిత్యానా-మ్మరుతాగ్ం శర్ధ ఉగ్రమ్ । మహామనసా-మ్భువనచ్యవానాం ఘోషో దేవానాం జయతా ముదస్థాత్ । అస్మాక-మిన్ద్ర-స్సమృతేషు ధ్వజేష్వస్మాకం ఁయా ఇషవస్తా జయన్తు ॥ 25 ॥
అస్మాకం ఁవీరా ఉత్తరే భవన్త్వస్మాను దేవా అవతా హవేషు । ఉద్ధర్షయ మఘవ-న్నాయుధా-న్న్యుథ్సత్వనా-మ్మామకానాం మహాగ్ంసి । ఉద్వృత్రహన్-వాజినాం ఁవాజినాన్యుద్రథానాం జయతామేతు ఘోషః । ఉపప్రేత జయతా నరస్స్థిరా వస్సన్తు బాహవః ।
ఇన్ద్రో వ-శ్శర్మ యచ్ఛ త్వనా-ధృష్యా యథాసథ । అవసృష్టా పరాపత శరవ్యే బ్రహ్మ సగ్ంశితా ॥ 26 ॥
గచ్ఛామిత్రా-న్ప్రవిశ మైషాం కఞ్చనోచ్ఛిషః । మర్మాణి తే వర్మభిశ్ఛాదయామి సోమస్త్వా రాజా ఽమృతేనాభి-వస్తామ్ । ఉరోర్వరీయో వరివస్తే అస్తు జయన్తం త్వామను మదన్తు దేవాః । యత్ర బాణా-స్సమ్పతన్తి కుమారా విశిఖా ఇవ । ఇన్ద్రో నస్తత్ర వృత్రహా విశ్వాహా శర్మ యచ్ఛతు ॥ 27 (12) ॥
19 చమక-న్తృతీయ అనువాకః
శ-ఞ్చ మే మయశ్చ మే ప్రియ-ఞ్చ మే-ఽనుకామశ్చ మే
కామశ్చ మే సౌమనసశ్చ మే భద్ర-ఞ్చ మే శ్రేయశ్చ మే
వస్యశ్చ మే యశశ్చ మే భగశ్చ మే ద్రవిణ-ఞ్చ మే
యన్తా చ మే ధర్తా చ మే క్షేమశ్చ మే ధృతిశ్చ మే
విశ్వం చ మే మహశ్చ మే (28)
సంవిఁచ్చ మే జ్ఞాత్ర-ఞ్చ మే
సూశ్చ మే ప్రసూశ్చ మే సీర-ఞ్చ మే లయశ్చ మ
ఋత-ఞ్చ మే-ఽమృతం చ మే ఽయక్ష్మ-ఞ్చ మే-ఽనామయచ్చ మే
జీవాతుశ్చ మే దీర్ఘాయుత్వ-ఞ్చ మే-ఽనమిత్ర-ఞ్చ మే-ఽభయ-ఞ్చ మే
సుగ-ఞ్చ మే శయన-ఞ్చ మే సూషా చ మే సుదిన-ఞ్చ మే ॥ 29 (13) ॥
20 విహవ్యమ్
మమాగ్నే వర్చో విహవేష్వస్తు వయ-న్త్వేన్ధానా స్తనువ-మ్పుషేమ ।
మహ్య-న్నమన్తా-మ్ప్రదిశశ్చతస్ర స్త్వయా-ఽద్ధ్యక్షేణ పృతనా జయేమ ।
మమ దేవా విహవే సన్తు సర్వ ఇన్ద్రావన్తో మరుతో విష్ణురగ్నిః ।
మమాన్తరిక్ష మురు గోపమస్తు మహ్యం ఁవాతః పవతా-ఙ్కామే అస్మిన్న్ ।
మయి దేవా ద్రవిణ మాయజన్తా-మ్మయ్యా శీరస్తు మయి దేవహూతిః ॥ 30 ॥
దైవ్యా హోతారా వనిషన్త పూర్వే ఽరిష్టా-స్స్యామ తనువా సువీరాః । మహ్యం ఁయజన్తు మమ యాని హవ్యా-ఽఽకూతి స్సత్యా మనసో మే అస్తు ।
ఏనో మానిగా-ఙ్కతమచ్చ నాహం-విఁశ్వే దేవాసో అధివోచ తా మే ।
దేవీష్షడు-ర్వీరురుణః కృణోత విశ్వే దేవాస ఇహ వీరయద్ధ్వమ్ ।
మాహాస్మహి ప్రజయా మా తనూభి-ర్మారధామ ద్విషతే సోమరాజన్న్ ।
అగ్నిర్మన్యు-మ్ప్రతినుద-న్పురస్తా-దదబ్ధో గోపాః పరిపాహి నస్త్వమ్ ॥ 31 ॥
ప్రత్యఞ్చో యన్తు నిగుతః పునస్తే ఽమైషా-ఞ్చిత్త-మ్ప్రబుధా వినేశత్ ।
ధాతా ధాతృణా-మ్భువనస్య యస్పతి-ర్దేవగ్ం సవితారమభి మాతిషాహమ్ ।
ఇమం-యఁజ్ఞ మశ్వినోభా బృహస్పతి-ర్దేవాః పాన్తు యజమాన-న్న్యర్థాత్ ।
ఉరువ్యచా నో మహిష శ్శర్మయగ్ం సదస్మిన్. హవే పురుహూతః పురుక్షు ।
స నః ప్రజాయై హర్యశ్వ మృడయేన్ద్ర మా నో రీరిషో మా పరాదాః ॥ 32 ॥
యే న స్సపత్నా అపతే భవన్త్విన్ద్రా-గ్నిభ్యా మవ బాధామహే తాన్ ।
వసవో రుద్రా ఆదిత్యా ఉపరి స్పృశం మోగ్రం-చేత్తారమధి రాజమక్రన్న్ ।
అర్వాఞ్చ మిన్ద్ర మముతో హవామహే యో గోజి-ద్ధన-జిదశ్వ-జిద్యః ।
ఇమన్నో యజ్ఞం-విఁహవే జుషస్వాస్య కుర్మో హరివో మేదినం త్వా ॥ 33 (14) ॥
21 మృగారః
అగ్నే-ర్మన్వే ప్రథమస్య ప్రచేతసోయ-మ్పాఞ్చజన్య-మ్బహవ స్సమిన్ధతే ।
విశ్వస్యాం-విఁశి ప్రవివిశివాగ్ం సమీమహే స నో ముఞ్చత్వగ్ం హసః ।
యస్యేద-మ్ప్రాణ-న్నిమిష-ద్యదేజతి యస్య జాత-ఞ్జనమాన-ఞ్చ కేవలమ్ ।
స్తౌమ్యగ్ని-న్నాథితో జోహవీమి స నో ముఞ్చత్వగ్ం హసః ।
ఇన్ద్రస్య మన్యే ప్రథమస్య ప్రచేతసో వృత్రఘ్న-స్స్తోమా ఉపమా ముపాగుః ।
యో దాశుషః సుకృతో హవముప గన్తా స నో ముఞ్చత్వగ్ం హసః ॥ 34 ॥
య స్సంగ్రామ-న్నయతి సంవఁశీ యుధే యః పుష్టాని సగ్ంసృజతి త్రయాణి । స్తౌమీన్ద్ర-న్నాథితో జోహవీమి స నో ముఞ్చత్వగ్ం హసః । మన్వేవాం మిత్రావరుణా తస్య విత్తగ్ం సత్యౌజసా దృగ్ంహణా య-న్నుదేథే । యా రాజానగ్ం సరథం ఁయాథ ఉగ్రా తా నో ముఞ్చత మాగసః ।
యో వాగ్ం రథ ఋజురశ్మి-స్సత్యధర్మా మిథు-శ్చరన్త-ముపయాతి దూషయన్న్ ॥ 35 ॥
స్తౌమి మిత్రావరుణా నాథితో జోహవీమి తౌ నో ముఞ్చత మాగసః । వాయో-స్సవితు-ర్విదథాని మన్మహే యావాత్మన్-వద్బిభృతో యౌ
చ రక్షతః । యౌ విశ్వస్య పరిభూ బభూవతుస్తౌ నో ముఞ్చత మాగసః ।
ఉపశ్రేష్ఠాన ఆశిషో దేవయోర్ధర్మే అస్థిరన్న్ । స్తౌమి వాయుగ్ం సవితార-న్నాథితో జోహవీమి తౌ నో ముఞ్చత మాగసః ।
రథీతమౌ రథీనా మహ్వ ఊతయే శుభఙ్గమిష్ఠౌ సుయమే-భిరశ్వైః ॥ 36 ॥
యయోర్వా-న్దేవౌ దేవేష్వ-నిశిత మోజస్తౌ నో ముఞ్చత మాగసః । యదయాతం-వఁహతుగ్ం సూర్యాయా-స్త్రిచక్రేణ సగ్ం సదమిచ్ఛమానౌ । స్తౌమి దేవా వశ్వినౌ నాథితో జోహవీమి తౌ నో ముఞ్చత మాగసః ।
మరుతాం మన్వే అధినో బ్రువన్తు ప్రేమాం-వాఁచం ఁవిశ్వామవన్తు విశ్వే ।
ఆశూన్. హువే సుయమానూతయే తే నో ముఞ్చన్త్వేనసః । తిగ్మమాయుధం-వీఁడితగ్ం సహస్వద దివ్యగ్ం శర్ధః పృతనాసు జిష్ణు ॥ 37 ॥
స్తౌమి దేవా-న్మరుతో నాథితో జోహవీమి తే నో ముఞ్చన్త్వేనసః । దేవానా-మ్మన్వే అధి నో బ్రువన్తు ప్రేమాం-వాఁచం ఁవిశ్వామవన్తు విశ్వే । ఆశూన్. హువే సుయమానూతయే తే నో ముఞ్చన్త్వేనసః । యదిద-మ్మా-ఽభిశోచతి పౌరుషేయేణ దైవ్యేన । స్తౌమి విశ్వా-న్దేవా-న్నాథితో జోహవీమి తే నో ముఞ్చన్త్వేనసః ।
అనునో-ఽద్యానుమతిరన్విదను మతే త్వం-వైఁశ్వానరో న ఊత్యా పృష్టో దివి ॥ 38 ॥
అనునో-ఽధ్యానుమతి-ర్యజ్ఞ-న్దేవేషు మన్యతామ్ । అగ్నిశ్చ హవ్య వాహనో భవతా-న్దాశుషే మయః । అన్విదనుమతే త్వ-మ్మన్యాసై శఞ్చ నః కృధి । క్రత్వే దక్షాయ నో హిను ప్రణ ఆయూగ్ంషి తారిషః ॥ 38అ ॥
వైశ్వానరో న ఊత్యా ఽఽప్రయాతు పరావతః । అగ్నిరుక్థేన వాహసా ।
పృష్టో దివి పృష్టో అగ్నిః పృథివ్యా-మ్పృష్టో విశ్వా ఓషధీరా-వివేశ ।
వైశ్వానర స్సహసా పృష్టో అగ్నిస్సనో దివా సరిషః పాతు నక్తమ్ ॥ 38బ్ ॥
యే అప్రథేతా మమితేభి రోజోభి ర్యే ప్రతిష్ఠే అభవతాం-వఁసూనామ్ । స్తౌమి ద్యావాపృథివీ నాథితో జోహవీమి తే నో ముఞ్చతమగ్ం హసః ।
ఉర్వీ రోదసీ వరివః కృణోత-ఙ్క్షేత్రస్య పత్నీ అధినో బ్రూయాతమ్ । స్తౌమి ద్యావాపృథివీ నాథితో జోహవీమి తే నో ముఞ్చతమగ్ం హసః ।
యత్తే వయ-మ్పురుషత్రాయ విష్ఠా విద్వాగ్ం సశ్చ కృమా కచ్చ నాగః ॥ 39 ॥
కృధీ స్వస్మాగ్ం అదితేరనాగా వ్యేనాగ్ంసి శిశ్రథో విష్వగగ్నే । యథా హ త-ద్వసవో గౌర్యం చి-త్పదిషితా మముఞ్చతా యజత్రాః ।
ఏవా త్వమస్మ-త్ప్రముఞ్చా వ్యగ్ంహః ప్రాతార్యగ్నే ప్రతరాన్న ఆయుః ॥ 40 (15) ॥
22 సర్పాహుతీ మన్త్రాః
సమీచీ నామాసి ప్రాచీ దిక్తస్యాస్తే ఽగ్నిరధిపతి రసితో రక్షితా యశ్చాధిపతి-ర్యశ్చ గోప్తా తాభ్యాం నమస్తౌనో మృడయతాం తే య-న్ద్విష్మో యశ్చ నో ద్వేష్టి తం-వాఁ-ఞ్జమ్భే దధామ్యో-,
-జస్వినీ నామాసి దక్షిణా దిక్తస్యాస్త ఇన్ద్రో-ఽధిపతిః పృదాకుః ,
ప్రాచీ నామాసి ప్రతీచీ దిక్తస్యాస్తే సోమో-ఽధిపతి స్స్వజో ,
-ఽవస్థావా నామా-స్యుదీచీ దిక్తస్యాస్తే వరుణో-ఽధిపతి-స్తిరశ్చరాజిః,
-రధిపత్నీ నామాసి బృహతీ దిక్తస్యాస్తే బృహస్పతి-రధిపతి శ్శ్విత్రో,
వశినీ నామాసీ య-న్దిక్తస్యాస్తే యమో-ఽధిపతిః కల్మాష గ్రీవో,
రక్షితా యశ్చాధిపతి-ర్యశ్చ గోప్తా తాభ్యాం నమస్తౌ నో మృడయతాం
తే య-న్ద్విష్మో యశ్చ నో ద్వేష్టి తం-వాఁ-ఞ్జమ్భే దధామి ॥ 41 (16) ॥
23 సర్పాహుతీ మన్త్రాః (అనుషఙ్గం)
సమీచీ నామాసి ప్రాచీ దిక్తస్యాస్తే ఽగ్నిరధిపతి రసితో రక్షితా-యశ్చాధిపతి-ర్యశ్చ గోప్తా
తాభ్యాం నమస్తౌ నో మృడయతాం
తే య-న్ద్విష్మో యశ్చ నో ద్వేష్టి తం-వాంఁ జమ్భే దధామి ।
ఓజస్వినీ నామాసి దక్షిణా దిక్తస్యాస్త ఇన్ద్రో-ఽధిపతిః పృదాకుః రక్షితా యశ్చాధిపతి-ర్యశ్చ గోప్తా తాభ్యాం నమస్తౌ నో మృడయతాం తే య-న్ద్విష్మో యశ్చనో ద్వేష్టి తం-వాంఁ జమ్భే దధామి ।
ప్రాచీ నామాసి ప్రతీచీ దిక్తస్యాస్తే సోమో-ఽధిపతి స్స్వజో రక్షితా యశ్చాధిపతి-ర్యశ్చ గోప్తా తాభ్యాం నమస్తౌ నో మృడయతాం తే య-న్ద్విష్మో యశ్చ నో ద్వేష్టి తం-వాఁ-ఞ్జమ్భే దధామి ।
అవస్థావా నామా-స్యుదీచీ దిక్తస్యాస్తే వరుణో-ఽధిపతి-స్తిరశ్చరాజిః రక్షితా యశ్చాధిపతి-ర్యశ్చ గోప్తా తాభ్యాం నమస్తౌ నో మృడయతాం తే య-న్ద్విష్మో యశ్చ నో ద్వేష్టి తం-వాఁ-ఞ్జమ్భే దధామి ।
అధిపత్నీ నామాసి బృహతీ దిక్తస్యాస్తే బృహస్పతి-రధిపతి-శ్శ్విత్రో రక్షితా యశ్చాధిపతి-ర్యశ్చ గోప్తా తాభ్యాం నమస్తౌ నో మృడయతాం తే య-న్ద్విష్మో యశ్చ నో ద్వేష్టి తం-వాఁ-ఞ్జమ్భే దధామి ।
వశినీ నామాసీయ-న్దిక్తస్యాస్తే యమో-ఽధిపతిః కల్మాష గ్రీవో రక్షితా యశ్చాధిపతి-ర్యశ్చ గోప్తా తాభ్యాం నమస్తౌ నో మృడయతాం
తే య-న్ద్విష్మో యశ్చ నో ద్వేష్టి తం-వాంఁ జమ్భే దధామి ॥ 41ఆ (16ఆ) ॥
24 గన్ధర్వాహుతీః
హేతయో నామస్థ తేషాం-వః ఁపురో గృహా అగ్నిర్వ ఇషవ స్సలిలో,
నిలిపా-న్నామస్థ తేషాం-వోఁ దక్షిణా గృహాః పితరో వ ఇషవ స్సగరో,
వజ్రిణో నామస్థ తేషాం-వః ఁపశ్చా-ద్గృహా స్స్వప్నో వ ఇషవో గహ్వరో,
-ఽవస్థావానో నామస్థ తేషాం-వఁ ఉత్తరా-ద్గృహా ఆపో వ ఇషవ స్సముద్రో-,
-ఽధిపతయో నామస్థ తేషాం-వఁ ఉపరి గృహా వర్షం-వఁ ఇషవో-ఽవస్వాన్,
క్రవ్యా నామస్థ పార్థివా-స్తేషాం-వఁ ఇహ గృహా అన్నం ఁవ ఇషవో నిమిషో,
వాతనామ-న్తేభ్యో వో నమస్తే నో మృడయత తే య-న్ద్విష్మో యశ్చ నో ద్వేష్టి
తం-వోఁ జమ్భే దధామి ॥ 42 (17) ॥
25 గన్ధర్వాహుతీః (అనుషఙ్గం)
హేతయో నామస్థ తేషాం-వః ఁపురో గృహా అగ్నిర్వ ఇషవ-స్సలిలో వాతనామ-న్తేభ్యో వో నమస్తే నో మృడయత తే య-న్ద్విష్మో యశ్చ నో ద్వేష్టి తం-వోఁ జమ్భే దధామి ।
నిలిపా-న్నామస్థ తేషాం-వోఁ దక్షిణా గృహాః పితరో వ ఇషవ-స్సగరో వాతనామ-న్తేభ్యో వో నమస్తే నో మృడయత తే య-న్ద్విష్మో యశ్చ నో ద్వేష్టి తం-వోఁ జమ్భే దధామి ।
వజ్రిణో నామస్థ తేషాం-వః ఁపశ్చా-ద్గృహా స్స్వప్నో వ ఇషవో గహ్వరో వాతనామ-న్తేభ్యో వో నమస్తే నో మృడయత తే య-న్ద్విష్మో యశ్చ నో ద్వేష్టి తం-వోఁ జమ్భే దధామి ।
అవస్థావానో నామస్థ తేషాం-వఁ ఉత్తరా-ద్గృహా ఆపో వ ఇషవస్సముద్రో వాతనామ-న్తేభ్యో వో నమస్తే నో మృడయత తే య-న్ద్విష్మో యశ్చ నో ద్వేష్టి తం-వోఁ జమ్భే దధామి ।
అధిపతయో నామస్థ తేషాం-వఁ ఉపరి గృహా వర్షం-వఁ ఇషవో-ఽవస్వాన్ వాతనామ-న్తేభ్యో వో నమస్తే నో మృడయత తే య-న్ద్విష్మో యశ్చ నో ద్వేష్టి తం-వోఁ జమ్భే దధామి ।
క్రవ్యా నామస్థ పార్థివా-స్తేషాం-వఁ ఇహ గృహా అన్నం ఁవ ఇషవో నిమిషో వాతనామ-న్తేభ్యో వో నమస్తే నో మృడయత తే య-న్ద్విష్మో యశ్చ నో ద్వేష్టి తం-వోఁ జమ్భే దధామి ॥ 42ఆ (17ఆ) ॥
26 అజ్యాని మన్త్రాః
శతాయుధాయ శతవీర్యాయ శతోతయే ఽభిమాతిషాహే । శతం-యోఁ న శ్శరదో అజీతా-నిన్ద్రో నేషదతి దురితాని విశ్వా ।
యే చత్వారః పథయో దేవయానా అన్తరా ద్యావాపృథివీ వియన్తి । తేషాం-యోఁ అజ్యాని- మజీతి-మావహాత్తస్మై నో దేవాః పరిదత్తేహ సర్వే । గ్రీష్మో హేమన్త ఉత నో వసన్త శ్శర-ద్వర్షా స్సువితన్నో అస్తు ।
తేషా-మృతూనాగ్ం శతశారదానా-న్నివాత ఏషామభయే స్యామ । ఇదువథ్సరాయ పరివథ్సరాయ సంవఁథ్సరాయ కృణుతా బృహన్నమః । తేషాం ఁవయగ్ం సుమతౌ యజ్ఞియానా-ఞ్జ్యోగజీతా అహతా స్స్యామ ।
భద్రాన్న-శ్శ్రేయ స్సమనైష్ట దేవా స్త్వయా-ఽవసేన సమశీమహి త్వా ।
సనోమయో భూః పితో ఆవిశస్వ శన్తోకాయ తనువే స్యోనః ॥ 43 (18) ॥
భూత-మ్భవ్యం భవిష్య-ద్వష-ట్థ్స్వాహా ,
నమ ఋ-ఖ్సామ-యజు-ర్వష-ట్థ్స్వాహా ,
నమో గాయత్రీ త్రిష్టుప్ జగతీ వష-ట్థ్స్వాహా ,
నమః పృథివ్యన్తరిక్షం ద్యౌ-ర్వష-ట్థ్స్వాహా ,
నమో ఽగ్నిర్వాయు-స్సూర్యో వష-ట్థ్స్వాహా ,
నమః ప్రాణో-వ్యానో-ఽపానో వష-ట్థ్స్వాహా ,
నమో-ఽన్నం కృషి-ర్వృష్టి-ర్వష-ట్థ్స్వాహా ,
నమః పితా పుత్రః పౌత్రో వష-ట్థ్స్వాహా ,
నమో భూర్భువస్సువ ర్వష-ట్థ్స్వాహా నమః ॥ 44 (19) ॥
27 అథర్వశీర్షం
(తై. బ్రా. 1.5.8.1-1.5.8.3)
ఇన్ద్రో దధీచో అస్థభిః । వృత్రాణ్య ప్రతిష్కుతః । జఘాన నవతీర్నవ । ఇచ్ఛన్న-శ్వస్య యచ్ఛిరః । పర్వతేష్వపశ్రితమ్ । తద్విదచ్ఛర్యణావతి ।
అత్రా హ గోరమన్వత । నామ త్వష్టుర-పీచ్యమ్ । ఇత్థా చన్ద్రమసో గృహే ।
ఇన్ద్రమి-ద్గాథినో బృహత్ ॥ 45 ॥
ఇన్ద్ర-మర్కేభి రర్కిణః । ఇన్ద్రం ఁవాణీరనూషత । ఇన్ద్ర ఇద్ధర్యో స్సచా ।
స-మ్మిశ్ల ఆవచో యుజా । ఇన్ద్రో వజ్రీ హిరణ్యయః । ఇన్ద్రో దీర్ఘాయ చక్షసే । ఆ సూర్యగ్ం రోహయ-ద్దివి । వి గోభిరద్రిమైరయత్ । ఇన్ద్ర వాజేషు నో అవ । సహస్ర ప్రధనేషు చ ॥ 46 ॥
ఉగ్ర ఉగ్రాభి-రూతిభిః । తమిన్ద్రం ఁవాజయామసి । మహే వృత్రాయ హన్తవే । స వృషా వృషభో-భువత్ । ఇన్ద్ర స్సదా మనే కృతః । ఓజిష్ఠ స్సబలే హితః । ద్యుమ్నీ శ్లోకీ స సౌమ్యః । గిరా వజ్రో న సమ్భృతః । సబలో అనపచ్యుతః । వవక్షు రుగ్రో అస్తృతః ॥ 47 (20) ॥
28 ప్రత్యఙ్గిరసః
(తై. బ్రా. 2.4.2.1-2.4.2.4)
చక్షుషో హేతే మనసో హేతే । వాచో హేతే బ్రహ్మణో హేతే । యోమా-ఽఘాయు-రభిదాసతి । తమగ్నే మేన్యా-ఽమేని-ఙ్కృణు । యోమా చక్షుషా యో మనసా । యో వాచా బ్రహ్మణా-ఽఘాయు-రభిదాసతి । తయా-ఽగ్నే త్వ-మ్మేన్యా । అముమ మేని-ఙ్కృణు । య-త్కిఞ్చాసౌ మనసా యచ్చ వాచా । యజ్ఞై-ర్జుహోతి యజుషా హవిర్భిః ॥ 48 ॥
త-న్మృత్యు-ర్నిర్-ఋత్యా సంవిఁదానః । పురా-ఽఽదిష్టా-దాహుతీ-రస్య హన్తు ।
యాతుధానా నిర్-ఋతి-రా-దు రక్షః । తే అస్యఘ్నం త్వనృతేన సత్యమ్ ।
ఇన్ద్రేషితా ఆజ్యమస్య మథ్నన్తు । మాత-థ్సమృద్ధి యదసౌ కరోతి ।
హన్మితే-ఽహ-ఙ్కృతగ్ం హవిః । యో మే ఘోరమచీ కృతః ।
అపాఞ్చౌ త ఉభౌ బాహూ । అపనహ్యామ్యాస్యమ్ ॥ 49 ॥
అపనహ్యామి తే బాహూ । అపనహ్యామ్యాస్యమ్ । అగ్నే-ర్దేవస్య బ్రహ్మణా । సర్వం తే ఽవధిష-ఙ్కృతమ్ । పురా-ఽముష్య వష-ట్కారాత్ । యజ్ఞ-న్దేవేషు నస్కృధి । స్విష్ట-మస్మాకం భూయాత్ । మా-ఽస్మా-న్ప్రాపన్నరాతయః । అన్తి దూరే సతో అగ్నే । భ్రాతృవ్యస్యా భిదాసతః । వష-ట్కారేణ వజ్రేణ । కృత్యాగ్ం హన్మి కృతామహమ్ । యో మా నక్తం దివా సాయమ్ । ప్రాత-శ్చాహ్నో నిపీయతి । అద్యా-తమిన్ద్ర వజ్రేణ । భ్రాతృవ్య-మ్పాదయామసి ॥ 50 (21) ॥
(తై. బ్రా. 2.5.1.1-2.5.1.3)
ప్రాణో రక్షతి విశ్వమేజత్ । ఇర్యో భూత్వా బహుధా బహూని । స ఇ-థ్సర్వం ఁవ్యానశే । యో దేవో దేవేషు విభూరన్తః ।
ఆవృదూదా-త్క్షేత్రియద్ధ్వగ-ద్వృషా । తమి-త్ప్రాణ-మ్మనసోప శిక్షత ।
అగ్రం దేవానా-మిదమత్తు నో హవిః । మనసశ్చి-త్తేదమ్ । భూత-మ్భవ్యం చ గుప్యతే । తద్ధి దేవేష్వ-గ్రియమ్ ॥ 51 ॥
ఆ న ఏతు పురశ్చరమ్ । సహ దేవై-రిమగ్ం హవమ్ । మన-శ్శ్రేయసి శ్రేయసి । కర్మన్. యజ్ఞపతిం దధత్ । జుషతాం మే వాగిదగ్ం హవిః । విరా-డ్దేవీ పురోహితా । హవ్యవాడన-పాయినీ । యయా రూపాణి బహుధా వదన్తి । పేశాగ్ంసి దేవాః పరమే జనిత్రే । సా నో విరాడనప స్ఫురన్తీ ॥ 52 ॥
వాగ్దేవీ జుషతా-మిదగ్ం హవిః । చక్షు-ర్దేవానాం జ్యోతిరమృతే న్యక్తమ్ ।
అస్య విజ్ఞానాయ బహుధా నిధీయతే । తస్య సుమ్న-మశీమహి । మా నో హాసీ-ద్విచక్షణమ్ । ఆయురిన్నః ప్రతీర్యతామ్ । అనన్ధా-శ్చక్షుషా వయమ్ । జీవా జ్యోతి-రశీమహి । సువ-ర్జ్యోతి-రుతామృతం । శ్రోత్రేణ భద్ర ముత-శృణ్వన్తి సత్యమ్ । శ్రోత్రేణ వాచం బహుధోద్యమానామ్ । శ్రోత్రేణ మోదశ్చ మహశ్చ శ్రూయతే ।
శ్రోత్రేణ సర్వా దిశ ఆశృణోమి । యేన ప్రాచ్యా ఉత దక్షిణా । ప్రతీచ్యై దిశ-శ్శృణ్వన్త్యుత్తరాత్ । తదిచ్ఛ్రోత్రం బహుధోద్యమానమ్ ।
అరాన్న నేమిః పరిసర్వం బభూవ ॥ 53 (22) ॥
(తై. బ్రా. 2.7.7.1-2.7.7.7)
సిగ్ంహే వ్యాఘ్ర ఉత యా పృదాకౌ । త్విషి-రగ్నౌ బ్రాహ్మణే సూర్యేయా ।
ఇన్ద్రం ఁయా దేవీ సుభగా జజాన । సా న ఆగన్ వర్చసా సంవిఁదానా । యా రాజన్యే దున్దు-భావాయతాయామ్ । అశ్వస్య క్రన్ద్యే పురుషస్య మాయౌ । ఇన్ద్రం ఁయా దేవీ సుభగా జజాన । సా న ఆగన్ వర్చసా సంవిఁదానా । యా హస్తిని ద్వీపిని యా హిరణ్యే । త్విషి-రశ్వేషు పురుషేషు గోషు ॥ 54 ॥
ఇన్ద్రం ఁయా దేవీ సుభగా జజాన । సా న ఆగన్ వర్చసా సంవిఁదానా । రథే అక్షేషు వృషభస్య వాజే । వాతే పర్జన్యే వరుణస్య శుష్మే । ఇన్ద్రం ఁయా దేవీ సుభగా జజాన । సా న ఆగన్ వర్చసా సంవిఁదానా । రాడసి విరాడసి । సమ్రాడసి స్వరాడసి । ఇన్ద్రాయ త్వా తేజస్వతే తేజస్వన్తగ్గ్ శ్రీణామి । ఇన్ద్రాయ త్వౌజస్వత ఓజస్వన్తగ్గ్ శ్రీణామి ॥ 55 ॥
ఇన్ద్రాయ త్వా పయస్వతే పయస్వన్తగ్గ్ శ్రీణామి । ఇన్ద్రాయ త్వా-ఽఽయుష్మత ఆయుష్మన్తగ్గ్ శ్రీణామి । తేజో-ఽసి । తత్తే ప్రయచ్ఛామి । తేజస్వదస్తు మే ముఖమ్ । తేజస్వచ్ఛిరో అస్తు మే । తేజస్వాన్. విశ్వతః ప్రత్యమ్ । తేజసా స-మ్పిపృగ్ధిమా । ఓజో-ఽసి । తత్తే ప్రయచ్ఛామి ॥ 56 ॥
ఓజస్వదస్తు మే ముఖమ్ । ఓజస్వచ్ఛిరో అస్తు మే । ఓజస్వాన్. విశ్వతః ప్రత్యమ్ । ఓజసా సమ్పిపృగ్ధి మా । పయో-ఽసి । తత్తే ప్రయచ్ఛామి । పయస్వదస్తు మే ముఖమ్ । పయస్వచ్ఛిరో అస్తు మే । పయస్వాన్. విశ్వతః ప్రత్యమ్ । పయసా సమ్పిపృగ్ధి మా ॥ 57 ॥
ఆయురసి । తత్తే ప్రయచ్ఛామి । ఆయుష్మదస్తు మే ముఖమ్ । ఆయుష్మచ్ఛిరో అస్తు మే । ఆయుష్మాన్. విశ్వతః ప్రత్యమ్ । ఆయుషా సమ్పిపృగ్ధి మా । ఇమ-మగ్న ఆయుషే వర్చసే కృధి । ప్రియగ్ం రేతో వరుణ సోమ రాజన్న్ । మా-తే-వాస్మా అదితే శర్మ యచ్ఛ । విశ్వే దేవా జరదష్టి-ర్యథా-ఽసత్ ॥ 58 ॥
ఆయురసి విశ్వాయురసి । సర్వాయురసి సర్వమాయురసి । యతో వాతో మనోజవాః । యతః, క్షరన్తి సిన్ధవః । తాసాం త్వా సర్వాసాగ్ం రుచా । అభిషిఞ్చామి వర్చసా । సముద్ర ఇవాసి గహ్మనా । సోమ ఇవాస్యదాభ్యః । అగ్నిరివ విశ్వతః ప్రత్యమ్ । సూర్య ఇవ జ్యోతిషా విభూః ॥ 59 ॥
అపాం-యోఁ ద్రవణే రసః । తమహమస్మా ఆముష్యాయణాయ । తేజసే బ్రహ్మవర్చసాయ గృహ్ణామి । అపాం-యఁ ఊర్మౌ రసః । తమహమస్మా ఆముష్యాయణాయ । ఓజసే వీర్యాయ గృహ్ణామి । అపాం-యోఁ మద్ధ్యతో రసః । తమహమస్మా ఆముష్యాయణాయ । పుష్ట్యై ప్రజననాయ గృహ్ణామి । అపాం-యోఁ యజ్ఞియో రసః । తమహమస్మా ఆముష్యాయణాయ । ఆయుషే దీర్ఘాయుత్వాయ గృహ్ణామి ॥ 60 (23) ॥
29 అన్న సూక్తం
(తై. బ్రా. 2.8.8.1-2.8.8.4)
అహమస్మి ప్రథమజా ఋతస్య । పూర్వం దేవేభ్యో అమృతస్య నాభిః ।
యో మా దదాతి స ఇ దేవ మా వాః । అహమన్న మన్న మదన్తమద్మి । పూర్వ-మగ్నేరపి దహత్యన్నం । యత్తౌ హాసాతే అహముత్తరేషు । వ్యాత్తమస్య పశవ-స్సుజమ్భమ్ । పశ్యన్తి ధీరాః ప్రచరన్తి పాకాః ।
జహామ్యన్య-న్న జహామ్యన్యమ్ । అహమన్నం ఁవశమిచ్చరామి ॥ 61 ॥
సమానమర్థం పర్యేమి భుఞ్జత్ । కో మా మన్నం మనుష్యో దయేత ।
పరాకే అన్నం నిహితం-లోఁక ఏతత్ । విశ్వై-ర్దేవైః పితృభి-ర్గుప్తమన్నమ్ ।
యదద్యతే లుప్యతే య-త్పరోప్యతే । శతతమీ సా తనూర్మే బభూవ ।
మహాన్తౌ చరూ సకృ-ద్దుగ్ధేన పప్రౌ । దివఞ్చ పృశ్ఞి పృథివీ-ఞ్చ సాకమ్ ।
త-థ్సమ్పిబన్తో న మినన్తి వేధసః । నైతద్భూయో భవతి నో కనీయః ॥ 62 ॥
అన్నం ప్రాణమన్న మపాన-మాహుః । అన్నం మృత్యు-న్తము జీవాతు మాహుః ।
అన్నం బ్రహ్మాణో జరసం ఁవదన్తి । అన్నమాహుః ప్రజనన-మ్ప్రజానామ్ ।
మోఘ-మన్నం ఁవిన్దతే అప్రచేతాః । సత్య-మ్బ్రవీమి వధ ఇథ్స తస్య ।
నార్యమణం పుష్యతి నో సఖాయమ్ । కేవలాఘో భవతి కేవలాదీ ।
అహ-మ్మేఘ స్స్తనయన్ వర్షన్నస్మి । మామదన్త్య-హమద్మ్యన్యాన్ ॥ అహగ్ం సదమృతో భవామి । మదాదిత్యా అధి సర్వే తపన్తి ॥ 63 ॥
30 వాక్ సూక్తం
(తై. బ్రా. 2.8.8.4)
దేవీం-వాఁచ-మజనయన్త య-ద్వాగ్వదన్తి ॥ 64 ॥
దేవీం-వాఁచమజనయన్త దేవాః । తాం-విఁశ్వరూపాః పశవో వదన్తి । సా నో మన్ద్రేష మూర్జం దుహానా । ధేనుర్వాగస్మా-నుపసుష్టుతైతు ॥ 64అ ॥
య-ద్వాగ్వదన్త్య-విచేతనాని । రాష్ట్రీ దేవానా-న్నిషసాద మన్ద్రా । చతస్ర ఊర్జం దుదుహే పయాగ్ంసి । క్వస్వి దస్యాః పరమ-ఞ్జగామ ॥ 64బ్ ॥
(తై. బ్రా. 2.8.8.4-2.8.8.5)
అనన్తా-మన్తాదధి నిర్మితా-మ్మహీమ్ । యస్యాం దేవా అదధు-ర్భోజనాని । ఏకాక్షరా-న్ద్విపదాగ్ం షట్పదాఞ్చ । వాచ-న్దేవా ఉపజీవన్తి విశ్వే । వాచ-న్దేవా ఉపజీవన్తి విశ్వే । వాచ-ఙ్గన్ధర్వాః పశవో మనుష్యాః । వాచీమా విశ్వా భువనా-న్యర్పితా । సా నో హవం జుషతా-మిన్ద్ర పత్నీ ।
వాగక్షరం ప్రథమజా ఋతస్య । వేదానా-మ్మాతా-ఽమృతస్య నాభిః ॥ 65 ॥
సా నో జుషాణోప యజ్ఞ మాగాత్ । అవన్తీ దేవీ సుహవా మే అస్తు । యా మృషయో మన్త్ర కృతో మనీషిణః । అన్వైచ్ఛ-న్దేవా-స్తపసా శ్రమేణ । తా-న్దేవీం-వాఁచగ్ం హవిషా యజామహే । సా నో దధాతు సుకృతస్య లోకే ।
చత్వారి వా-క్పరిమితా పదాని । తాని విదు-ర్బ్రాహ్మణా యే మనీషిణః । గుహా త్రీణి నిహితా నేఙ్గయన్తి । తురీయం ఁవాచో మనుష్యా వదన్తి ॥ 66 ॥
31 శ్రద్ధా సూక్తం
(తై. బ్రా. 2.8.8.5-2.8.8.8)
శ్రద్ధయా-ఽగ్ని స్సమిధ్యతే । శ్రద్ధయా విన్దతే హవిః । శ్రద్ధా-మ్భగస్య మూర్ధని । వచసా ఽఽవేదయామసి । ప్రియగ్గ్ శ్రద్ధే దదతః । ప్రియగ్గ్ శ్రద్ధే దిదాసతః । ప్రియ-మ్భోజేషు యజ్వసు । ఇద-మ్మ ఉదిత-ఙ్కృధి । యథా దేవా అసురేషు । శ్రద్ధా-ముగ్రేషు చక్రిరే ॥ 67 ॥
ఏవ-మ్భోజేషు యజ్వసు । అస్మాక-ముదిత-ఙ్కృధి । శ్రద్ధా-న్దేవా యజమానాః । వాయు-గోపా ఉపాసతే । శ్రద్ధాగ్ం హృదయ్యయా-ఽఽకూత్యా । శ్రద్ధయా హూయతే హవిః ।
శ్రద్ధా-మ్ప్రాతర్-హవామహే । శ్రద్ధా-మ్మధ్యన్దినం పరి । శ్రద్ధాగ్ం సూర్యస్య నిమ్రుచి । శ్రద్ధే శ్రద్ధాప-యేహ మా ॥ 68 ॥
శ్రద్ధా దేవా-నధివస్తే । శ్రద్ధా విశ్వ-మిద-ఞ్జగత్ । శ్రద్ధా-ఙ్కామస్య మాతరమ్ । హవిషా వర్ధయామసి ॥ 69అ ॥
32 బ్రహ్మ సూక్తం
(తై. బ్రా. 2.8.8.8-2.8.8.11)
బ్రహ్మజజ్ఞాన-మ్ప్రథమ-మ్పురస్తాత్ । వి సీమత-స్సురుచో వేన ఆవః ।
స బుధ్నియా ఉపమా అస్య విష్ఠాః । సతశ్చ యోని-మసతశ్చ వివః ॥ పితా విరాజా-మృషభో రయీణామ్ । అన్తరిక్షం-విఁశ్వరూప ఆవివేశ ॥ 69బ్ ॥
తమర్కై-రభ్యర్చన్తి వథ్సమ్ । బ్రహ్మ సన్త-మ్బ్రహ్మణా వర్ధయన్తః ॥ బ్రహ్మ దేవానజనయత్ । బ్రహ్మ విశ్వమిద-ఞ్జగత్ ॥
బ్రహ్మణః, క్షత్ర-న్నిర్మితమ్ । బ్రహ్మ బ్రాహ్మణ ఆత్మనా ॥ అన్తరస్మి-న్నిమే లోకాః । అన్త-ర్విశ్వమిద-ఞ్జగత్ । బ్రహ్మైవ భూతానా-ఞ్జ్యేష్ఠమ్ । తేన కో-ఽర్హతి స్పర్ధితుమ్ ॥ 70 ॥
బ్రహ్మ-న్దేవా-స్త్రయస్త్రిగ్ంశత్ । బ్రహ్మ-న్నిన్ద్ర ప్రజాపతీ । బ్రహ్మన్ హ విశ్వా భూతాని । నావీ-వాన్త-స్సమాహితా ॥ చతస్ర ఆశాః ప్రచరన్త్వ-గ్నయః । ఇమన్నో యజ్ఞన్నయతు ప్రజానన్న్ ।
ఘృత-మ్పిన్వ-న్నజరగ్ం సువీరమ్ । బ్రహ్మ సమి-ద్భవత్యాహుతీనామ్ ॥ 71 ॥
33 గో సూక్తం
(తై. బ్రా. 2.8.8.11)
ఆ గావో అగ్మన్నుత భద్ర-మక్రన్న్ । సీదన్తు గోష్ఠే-రణయన్త్వస్మే ॥ ప్రజావతీః పురురూపా ఇహ స్యుః । ఇన్ద్రాయ పూర్వీ రుషసో దుహానాః । ఇన్ద్రో యజ్వనే పృణతే చ శిక్షతి । ఉపేద్దదాతి న స్వ-మ్ముషాయతి । భూయో భూయో రయిమిదస్య వర్ధయన్న్ । అభిన్నే ఖిల్లే నిదధాతి దేవయుమ్ ।
న తా నశన్తి న తా అర్వా ॥ 72 ॥
న తా నశన్తి నదభాతి తస్కరః । నైనా అమిత్రో వ్యథిరా దధర్షతి ।
దేవాగ్శ్చ యాభి-ర్యజతే దదాతి చ । జ్యోగిత్తాభి స్సచతే గోపతి స్సహ ॥ 72అ ॥
న తా అర్వా రేణు కకాటో అశ్నుతే । న సగ్గ్ స్కృతత్ర-ముపయన్తి తా అభి ।
ఉరుగాయమభయ-న్తస్య తా అను । గావో మర్త్యస్య విచరన్తి యజ్వనః ॥ 72బ్ ॥
(తై. బ్రా. 2.8.8.12)
గావో భగో గావ ఇన్ద్రో మే అచ్ఛాత్ । గావ స్సోమస్య ప్రథమస్య భక్షః ।
ఇమా యా గావ-స్సజనాస ఇన్ద్రః । ఇచ్ఛామీ-ద్ధృదా మనసా-చిదిన్ద్రమ్ ।
యూయ-ఙ్గావో మేదయథా కృశఞ్చిత్ । అశ్లీల-ఞ్చి-త్కృణుథా సుప్రతీకమ్ ॥ 73 ॥
భద్ర-ఙ్గృహ-ఙ్కృణుథ భద్రవాచః । బృహద్వో వయ ఉచ్యతే సభాసు । ప్రజావతీ స్సూయవసగ్ం-రిశన్తీః । శుద్ధా అప స్సుప్రపాణే పిబన్తీః ।
మా వః స్తేన ఈశత మా-ఽఘశగ్ంసః । పరివో హేతీ రుద్రస్య వృఞ్జ్యాత్ । ఉపేద-ముప-పర్చనమ్ । ఆసు గోషూప పృచ్యతామ్ । ఉపర్షభస్య రేతసి । ఉపేన్ద్ర తవ వీర్యే ॥ 74 (24) ॥
34 సూర్యా చన్ద్రమసా సూక్తం
(తై. బ్రా. 2.8.9.1-2.8.9.3)
తా సూర్యా చన్ద్రమసా విశ్వ-భృత్తమా మహత్ । తేజో వసుమద్రాజతో దివి । సామాత్మానా చరత స్సామ-చారిణా । యయోర్వ్రత-న్నమమే జాతు దేవయోః । ఉభావన్తౌ పరియాత అర్మ్యా । దివో న రశ్మీగ్ స్తనుతో-వ్యర్ణవే । ఉభా భువన్తీ భువనా కవిక్రతూ । సూర్యా న చన్ద్రా చరతో హతామతీ । పతీద్యుమ-ద్విశ్వ-విదా ఉభా దివః । సూర్యా ఉభా చన్ద్రమసా విచక్షణా ॥ 75 ॥
విశ్వవారా వరివో భా వరేణ్యా । తా నో-ఽవత-మ్మతిమన్తా మహివ్రతా । విశ్వవపరీ ప్రతరణా తరన్తా । సువర్విదా దృశయే భూరి రశ్మీ । సూర్యా హి చన్ద్రా వసుత్వేష-దర్శతా । మనస్వినో భా-ఽనుచరతో ను స-న్దివమ్ । అస్య శ్రవో నద్య స్సప్త బిభ్రతి । ద్యావా క్షామా పృథివీ దర్శతం-వఁపుః । అస్మే సూర్యా చన్ద్రమసా-ఽభిచక్షే । శ్రద్ధేక-మిన్ద్ర చరతో విచర్తురమ్ ॥ 76 ॥
పూర్వాపర-ఞ్చరతో మాయ-యైతౌ । శిశూ క్రీడన్తౌ పరియాతో అధ్వరమ్ । విశ్వాన్యన్యో భువనా ఽభిచష్టే । ఋతూనన్యో విదధజ్జాయతే పునః । హిరణ్యవర్ణా-శ్శుచయః పావకా యాసాగ్ం రాజా । యాసాం దేవా శ్శివేన మా చక్షుషా పశ్యత । ఆపో భద్రా ఆదిత్పశ్యామి ॥ 77 ॥
హిరణ్యవర్ణా-శ్శుచయః పావకా యాసు జాతః కశ్యపో యాస్విన్ద్రః । అగ్నిం-యాఁ గర్భం దధిరే విరూపాస్తా న ఆపశ్శగ్గ్ స్యోనా భవన్తు ॥
యాసాగ్ం రాజా వరుణో యాతి మధ్యే సత్యానృతే అవపశ్యన్ జనానామ్ ।
మధుశ్చుత-శ్శుచయో యాః పావకాస్తా న ఆపశ్శగ్గ్ స్యోనా భవన్తు ॥ 77అ ॥
యాసాం దేవా దివి కృణ్వన్తి భక్షం-యాఁ అన్తరిక్షే బహుధా భవన్తి ।
యాః పృథివీ-మ్పయసోన్దన్తి శుక్రాస్తా న ఆపశ్శగ్గ్ స్యోనా భవన్తు ॥
శివేన మా చక్షుషా పశ్యతాప శ్శివయా తనువోప స్పృశత త్వచ-మ్మే ।
సర్వాగ్ం అగ్నీగ్ం రఫ్సుషదో హువే వో మయి వర్చో బలమోజో నిధత్త ॥ 77బ్ ॥
ఆపో భద్రా ఘృతమిదాప ఆసురగ్నీ-షోమౌ బిభ్రత్యాప ఇత్తాః । తీవ్రో రసో మధుపృచా-మరఙ్గమ ఆ మా ప్రాణేన సహ వర్చసా గన్న్ ।
ఆది-త్పశ్యా-మ్యుత వా శృణో-మ్యా మా ఘోషో గచ్ఛతి వా-న్న ఆసామ్ । మన్యే భేజానో అమృతస్య తర్హి హిరణ్యవర్ణా అతృపం-యఁదా వః ॥ 77చ్ ॥
35 నాసదీయ సూక్తం
(తై. బ్రా. 2.8.9.3-2.8.9.7)
నాసదాసీన్నో సదాసీత్తదానీమ్ । నాసీద్రజో నో వ్యోమా-పరోయత్ । కి-మావరీవః కుహకస్య శర్మన్న్ । అమ్భః కిమాసీ-ద్గహన-ఙ్గభీరమ్ ॥ 78 ॥
న మృత్యు-రమృత-న్తర్హి న । రాత్రియా అహ్న ఆసీ-త్ప్రకేతః । ఆనీ-దవాతగ్గ్ స్వధయా తదేకమ్ । తస్మాద్ధాన్య-న్న పరః కిఞ్చనాస ।
తమ ఆసీ-త్తమసా గూఢమగ్రే ప్రకేతమ్ । సలిలగ్ం సర్వ-మా ఇదమ్ । తుచ్ఛే నాభ్వపిహితం యదాసీత్ । తమసస్ తన్మహినా జాయతైకమ్ ।
కామస్తదగ్రే సమవర్తతాధి । మనసో రేతః ప్రథమం-యఁదాసీత్ ॥ 79 ॥
సతో బన్ధుమసతి నిరవిన్దన్న్ । హృది-ప్రతీష్యా కవయో మనీషా ।
తిరశ్చీనో వితతో రశ్మి-రేషామ్ । అధస్విదాసీ(3) దుపరిస్విదాసీ(3)త్ ।
రేతోధా ఆస-న్మహిమాన ఆసన్న్ । స్వధా అవస్తా-త్ప్రయతిః పరస్తాత్ ।
కో అద్ధా వేదక ఇహ ప్రవోచత్ । కుత ఆజాతా కుత ఇయం-విఁసృష్టిః ।
అర్వాగ్ దేవా అస్య విసర్జనాయ । అథా కో వేద యత ఆ బభూవ ॥ 80 ॥
ఇయం-విఁసృష్టి-ర్యత ఆబభూవ । యది వా దధే యది వా న ।
యో అస్యాధ్యక్షః పరమే వ్యోమన్న్ । సో అఙ్గవేద యది వా న వేద ।
కిగ్గ్స్విద్వనం క ఉస వృక్ష ఆసీత్ । యతో ద్యావాపృథివీ నిష్టతక్షుః ।
మనీషిణో మనసా పృచ్ఛతేదుతత్ । యదధ్యతిష్ఠ-ద్భువనాని ధారయన్న్ । బ్రహ్మవనం బ్రహ్మ స వృక్ష ఆసీత్ । యతో ద్యావాపృథివీ నిష్టతక్షుః ॥ మనీషిణో మనసా విబ్రవీమి వః । బ్రహ్మాధ్యతిష్ఠ-ద్భువనాని ధారయన్న్ ॥ 81 ॥
36 భాగ్య సూక్తం
(తై. బ్రా. 2.8.9.7-2.8.9.9)
ప్రాతరగ్ని-మ్ప్రాతరిన్ద్రగ్ం హవామహే । ప్రాత-ర్మిత్రా వరుణా ప్రాతరశ్వినా ।
ప్రాత-ర్భగం పూషణం బ్రహ్మణస్పతిమ్ । ప్రాతస్సోమ ముత రుద్రగ్ం హువేమ ॥ ప్రతర్జితం భగముగ్రగ్ం హువేమ । వయ-మ్పుత్రమదితేర్యో విధర్తా । ఆధ్రశ్చిద్య-మ్మన్యమాన-స్తురశ్చిత్ । రాజా చిద్య-మ్భగం భక్షీత్యాహ ॥ 82 ॥
భగప్రణేత-ర్భగసత్యరాధః । భగేమా-న్ధియముదవ దదన్నః । భగప్రణో జనయ గోభిరశ్వైః । భగ ప్రనృభి-ర్నృవన్తస్స్యామ ॥ ఉతేదానీం భగవన్తస్స్యామ । ఉత ప్రపిత్వ ఉత మద్ధ్యే అహ్నామ్ । ఉతోదితా మఘవన్-థ్సూర్యస్య । వయ-న్దేవానాగ్ం సుమతౌ స్యామ ॥ భగ ఏవ భగవాగ్ం అస్తు దేవాః । తేన వయ-మ్భగవన్త స్స్యామ ॥ 83 ॥
తన్త్వా భగ సర్వ ఇజ్జోహవీమి । సనో భగ పుర ఏతా భవేహ ॥ సమధ్వరా-యోషసో-ఽనమన్త । దధిక్రావేవ శుచయే పదాయ । అర్వాచీనం-వఁసువిదం భగన్నః । రథమివాశ్వా వాజిన ఆవహన్తు ॥ అశ్వావతీ-ర్గోమతీ-ర్న ఉషాసః । వీరవతీ-స్సదముచ్ఛన్తు భద్రాః । ఘృత-న్దుహానా విశ్వతః ప్రపీనాః । యూయ-మ్పాత స్వస్తిభి-స్సదానః ॥ 84 (25) ॥
37 నక్షత్ర సూక్తం
(తై. బ్రా. 3.1.1.1-3.1.3.3)
37.1 నక్షత్రం - కృత్తికా దేవతా - అగ్నిః
అగ్నిర్నః పాతు కృత్తికాః । నక్షత్ర-న్దేవమిన్ద్రియమ్ । ఇదమాసాంవిఁచక్షణమ్ । హవిరాస-ఞ్జుహోతన । యస్య భాన్తి రశ్మయో యస్య కేతవః । యస్యేమా విశ్వా భువనాని సర్వా । స కృత్తికాభి-రభి-సంవఁసానః । అగ్నిర్నో దేవస్సువితే దధాతు ॥ 1 ॥
37.2 నక్షత్రం - రోహిణీ దేవతా - ప్రజాపతిః
ప్రజాపతే రోహిణీ వేతు పత్నీ । విశ్వరూపా బృహతీ చిత్రభానుః ॥ 85 ॥
సా నో యజ్ఞస్య సువితే దధాతు । యథా జీవేమ శరదస్సవీరాః । రోహిణీ దేవ్యుదగా-త్పురస్తాత్ । విశ్వా రూపాణి ప్రతిమోదమానా । ప్రజాపతిగ్ం హవిషా వర్ధయన్తీ । ప్రియా దేవానా-ముపయాతు యజ్ఞమ్ ॥ 2 ॥
37.3 నక్షత్రం - మృగశీర్షః దేవతా - సోమః
సోమో రాజా మృగశీర.షేణ ఆగన్న్ । శివ-న్నక్షత్ర-మ్ప్రియమస్య ధామ । ఆప్యాయమానో బహుధా జనేషు । రేతః ప్రజాం-యఁజమానే దధాతు ॥ 86 ॥
యత్తే నక్షత్ర-మ్మృగశీర్షమస్తి । ప్రియగ్ం రాజ-న్ప్రియతమ-మ్ప్రియాణామ్ । తస్మై తే సోమ హవిషా విధేమ । శన్న ఏధి ద్విపదే శఞ్చతుష్పదే ॥ 3 ॥
37.4 నక్షత్రం - ఆర్ద్రా దేవతా - రుద్రః
ఆర్ద్రయా రుద్రః ప్రథమాన ఏతి । శ్రేష్ఠో దేవానాం పతిరఘ్నియానామ్ । నక్షత్రమస్య హవిషా విధేమ । మా నః ప్రజాగ్ం రీరిష-న్మోత వీరాన్ । హేతీ రుద్రస్య పరిణో వృణక్తు । ఆర్ద్రా నక్షత్ర-ఞ్జుషతాగ్ం హవిర్నః ॥ 87 ॥
ప్రముఞ్చమానౌ దురితాని విశ్వా । అపాఘశగ్ం సన్ను-దతామరాతిమ్ ॥ 4 ॥
37.5 నక్షత్రం - పునర్వసు దేవతా - అదితిః
పునర్నో దేవ్యదితి-స్స్పృణోతు । పునర్వసూ నః పునరేతాం-యఁజ్ఞమ్ । పునర్నో దేవా అభియన్తు సర్వే । పునః పునర్వో హవిషా యజామః । ఏవా న దేవ్యదితిరనర్వా । విశ్వస్య భర్త్రీ జగతః ప్రతిష్ఠా । పునర్వసూ హవిషా వర్ధయన్తీ । ప్రియ-న్దేవానా-మప్యేతు పాథః ॥ 5 (88) ॥
37.6 నక్షత్రం - పుష్యః దేవతా - బృహస్పతిః
బృహస్పతిః ప్రథమఞ్జాయమానః । తిష్య-న్నక్షత్రమభి సమ్బభూవ । శ్రేష్ఠో దేవానాం పృతనాసు జిష్ణుః । దిశో ను సర్వా అభయన్నో అస్తు । తిష్యః పురస్తాదుత మధ్యతో నః । బృహస్పతి-ర్నః పరిపాతు పశ్చాత్ । బాధే తా-న్ద్వేషో అభయ-ఙ్కృణుతామ్ । సువీర్యస్య పతయస్యామ ॥ 6 ॥
37.7 నక్షత్రం -ఆశ్రేషం దేవతా - సర్పాః
ఇదగ్ం సర్పేభ్యో హవిరస్తు జుష్టమ్ । ఆశ్రేషా యేషా-మనుయన్తి చేతః ॥ 89 ॥
యే అన్తరిక్ష-మ్పృథివీం-క్షియన్తి । తేన స్సర్పాసో హవమాగమిష్ఠాః । యే రోచనే సూర్యస్యాపి సర్పాః । యే దివం దేవీ-మనుసఞ్చరన్తి । యేషామాశ్రేషా అనుయన్తి కామమ్ । తేభ్య-స్సర్పేభ్యో మధు-మజ్జుహోమి ॥ 7 ॥
37.8 నక్షత్రం - మఘా దేవతా - పితరః
ఉపహూతాః పితరో యే మఘాసు । మనోజవస-స్సుకృత-స్సుకృత్యాః । తే నో నక్షత్రే హవమాగమిష్ఠాః । స్వధాభి-ర్యజ్ఞ-మ్ప్రయత-ఞ్జుషన్తామ్ ॥ 90 ॥
యే అగ్నిదగ్ధా యే-ఽనగ్ని-దగ్ధాః । యే-ఽముఁలోక-మ్పితరః క్షియన్తి । యాగ్శ్చ విద్మయాగ్ం ఉ చ న ప్రవిద్మ । మఘాసు యజ్ఞగ్ం సుకృత-ఞ్జుషన్తామ్ ॥ 8 ॥
37.9 నక్షత్రం - పూర్వఫల్గునీ దేవతా - అర్యమా
గవాం పతిః ఫల్గునీ-నామసి త్వమ్ । తదర్యమన్ వరుణ మిత్ర చారు । తన్త్వా వయగ్ం సనితారగ్ం సనీనామ్ । జీవా జీవన్తముప సంవిఁశేమ । యేనేమా విశ్వా భువనాని సఞ్జితా । యస్య దేవా అనుసంయఁన్తి చేతః ॥ 91 ॥
అర్యమా రాజా-ఽజరస్తు విష్మాన్ । ఫల్గునీనా-మృషభో రోరవీతి ॥ 9 ॥
37.10 నక్షత్రం - ఉత్తర ఫల్గునీ దేవతా - భగః
శ్రేష్ఠో దేవానాం భగవో భగాసి । తత్త్వా విదుః ఫల్గునీ-స్తస్య విత్తాత్ । అస్మభ్యం-క్షత్రమజరగ్ం సువీర్యమ్ । గోమదశ్వ-వదుపసన్ను-దేహ । భగోహ దాతా భగ ఇత్ప్రదాతా । భగో దేవీః ఫల్గునీ-రావివేశ । భగస్యేత్త-మ్ప్రసవ-ఙ్గమేమ । యత్ర దేవై-స్సధమాదం మదేమ । ॥ 10/ 92 ॥
37.11 నక్షత్రం - హస్తః దేవతా - సవిత
ఆయాతు దేవ-స్సవితో పయాతు । హిరణ్యయేన సువృతా రథేన । వహన్. హస్తగ్ం సుభగం ఁవిద్మనాపసమ్ । ప్రయచ్ఛన్తం పపురిం పుణ్యమచ్ఛ । హస్తః ప్రయచ్ఛ త్వమృతం ఁవసీయః । దక్షిణేన ప్రతిగృభ్ణీమ ఏనత్ ।
దాతార-మద్య సవితా విదేయ । యో నో హస్తాయ ప్రసువాతి యజ్ఞమ్ ॥ 11 ॥
37.12 నక్షత్రం - చిత్రా దేవతా - త్వష్టా
త్వష్టా నక్షత్ర-మభ్యేతి చిత్రామ్ । సుభగ్ం ససంయుఁవతిగ్ం రోచమానామ్ ॥ 93 ॥
నివేశయన్న-మృతా-న్మర్త్యాగ్శ్చ । రూపాణి పిగ్ంశ-న్భువనాని విశ్వా । తన్నస్త్వష్టా తదు చిత్రా విచష్టామ్ । తన్నక్షత్ర-మ్భూరిదా అస్తు మహ్యమ్ । తన్నః ప్రజాం-వీఁరవతీగ్ం సనోతు । గోభిర్నో అశ్వై-స్సమనక్తు యజ్ఞమ్ ॥ 12 ॥
37.13 నక్షత్రం - స్వాతీ దేవతా - వాయుః
వాయు-ర్నక్షత్ర-మభ్యేతి నిష్ట్యామ్ । తిగ్మశృంగో వృషభో రోరువాణః । సమీరయ-న్భువనా మాతరిశ్వా । అప ద్వేషాగ్ంసి నుదతామరాతీః ॥ 94 ॥
తన్నో వాయస్తదు నిష్ట్యా శృణోతు । తన్నక్షత్ర-మ్భూరిదా అస్తు మహ్యమ్ । తన్నో దేవాసో అను జానన్తు కామమ్ । యథా తరేమ దురితాని విశ్వా ॥ 13 ॥
37.14 నక్షత్రం - విశాఖా దేవతా - ఇన్ద్రాగ్నీః
దూర-మస్మచ్ఛత్రవో యన్తు భీతాః । తదిన్ద్రాగ్నీ కృణుతాం త-ద్విశాఖే । తన్నో దేవా అనుమదన్తు యజ్ఞమ్ । పశ్చా-త్పురస్తా-దభయన్నో అస్తు । నక్షత్రాణా-మధిపత్నీ విశాఖే । శ్రేష్ఠా-విన్ద్రాగ్నీ భువనస్య గోపౌ ॥ 95 ॥
విషూచ-శ్శత్రూనపబాధమానౌ । అపక్షుధ-న్నుదతామరాతిమ్ । ॥ 14 ॥
37.15 పౌర్ణమాసి
పూర్ణా పశ్చాదుత పూర్ణా పురస్తాత్ । ఉన్మధ్యతః పౌర్ణమాసీ జిగాయ । తస్యాం దేవా అధి సంవఁసన్తః । ఉత్తమే నాక ఇహ మాదయన్తామ్ । పృథ్వీ సువర్చా యువతి-స్సజోషాః । పౌర్ణమాస్యుదగా-చ్ఛోభమానా । ఆప్యాయ-యన్తీ దురితాని విశ్వా । ఉరు-న్దుహాం యఁజమానాయ యజ్ఞమ్ ॥ 15/96 (26) ॥
37.16 నక్షత్రం - అనూరాధా దేవతా - మిత్రః
ఋద్ధ్యాస్మ హవ్యై-ర్నమసోపసద్య । మిత్ర-న్దేవ-మ్మిత్రధేయన్నో అస్తు । అనూరాధాన్. హవిషా వర్ధయన్తః । శత-ఞ్జీవేమ శరదస్సవీరాః । చిత్రం-నక్షత్ర-ముదగా-త్పురస్తాత్ । అనూరాధాస ఇతి య-ద్వదన్తి । తన్మిత్ర ఏతి పథిభి-ర్దేవయానైః । హిరణ్యయై-ర్వితతై-రన్తరిక్షే ॥ 16 ॥
37.17 నక్షత్రం - జ్యేష్ఠా దేవతా - ఇన్ద్రః
ఇన్ద్రో జ్యేష్ఠా-మను నక్షత్రమేతి । యస్మిన్ వృత్రం-వృఁత్ర తూర్యే తతార ॥ 97 ॥
తస్మిన్ వయ-మమృతం దుహానాః । క్షుధన్తరేమ దురితిం దురిష్టిమ్ । పురన్దరాయ వృషభాయ ధృష్ణవే । అషాఢాయ సహమానాయ మీఢుషే । ఇన్ద్రాయ జ్యేష్ఠా మధుమద్దుహానా । ఉరు-ఙ్కృణోతు యజమానాయ లోకమ్ ॥ 17 ॥
37.18 నక్షత్రం - మూలం దేవతా - ప్రజాపతిః
మూలం ప్రజాం-వీఁరవతీం-విఁదేయ । పరాచ్యేతు నిర్-ఋతిః పరాచా । గోభి-ర్నక్షత్ర-మ్పశుభి-స్సమక్తమ్ । అహ-ర్భూయా-ద్యజమానాయ మహ్యమ్ ॥ 98 ॥
అహర్నో అద్య సువితే దధాతు । మూలం నక్షత్రమితి య-ద్వదన్తి । పరాచీం-వాఁచా నిర్-ఋతి-న్నుదామి । శివ-మ్ప్రజాయై శివమస్తు మహ్యమ్ ॥ 18 ॥
37.19 నక్షత్రం - పూర్వాషాఢా దేవతా - ఆపః
యా దివ్యా ఆపః పయసా సమ్బభూవుః । యా అన్తరిక్ష ఉత పార్థివీర్యాః ।
యాసామషాఢా అనుయన్తి కామమ్ । తా న ఆప-శ్శగ్గ్ స్యోనా భవన్తు । యాశ్చ కూప్యా యాశ్చ నాద్యా-స్సముద్రియాః । యాశ్చ వైశన్తీరుత ప్రాసచీర్యాః ॥ 99 ॥
యాసామషాఢా మధు భక్షయన్తి । తా న ఆప-శ్శగ్గ్ స్యోనా భవన్తు ॥ 19 ॥
37.20 నక్షత్రం - ఉత్తరాషాఢా దేవతా - విశ్వేదేవః
తన్నో విశ్వే ఉప శృణ్వన్తు దేవాః । తదషాఢా అభి సంయఁన్తు యజ్ఞమ్ । తన్నక్షత్ర-మ్ప్రథతా-మ్పశుభ్యః । కృషి-ర్వృష్టి-ర్యజమానాయ కల్పతామ్ । శుభ్రాః కన్యా యువతయ-స్సుపేశసః । కర్మకృత-స్సుకృతో వీర్యావతీః । విశ్వా-న్దేవాన్. హవిషా వర్ధయన్తీః । అషాఢాః కామ-ముపయాన్తు యజ్ఞమ్ ॥ 20/100 ॥
37.21 నక్షత్రం - అభిజిత్ దేవతా - బ్రహ్మా
యస్మి-న్బ్రహ్మా-ఽభ్యజయ-థ్సర్వమేతత్ । అముఞ్చ లోక మిదమూచ సర్వం। తన్నో నక్షత్ర-మభిజి-ద్విజిత్య । శ్రియ-న్దధాత్వహృణీయమానమ్ । ఉభౌ లోకౌ బ్రహ్మణా సఞ్జితేమౌ । తన్నో నక్షత్ర-మభిజి-ద్
విచష్టామ్ । తస్మిన్ వయ-మ్పృతనా స్సఞ్జయేమ । తన్నో దేవాసో అనుజానన్తు కామమ్ ॥ 21 ॥
37.22 నక్షత్రం - శ్రవణం దేవతా - విష్ణుః
శృణ్వన్తి శ్రోణా-మమృతస్య గోపామ్ । పుణ్యామస్యా ఉపశృణోమి వాచమ్ ॥ 101 ॥
మహీ-న్దేవీం-విఁష్ణుపత్నీ మజూర్యామ్ । ప్రతీచీ మేనాగ్ం హవిషా యజామః । త్రేధా విష్ణు-రురుగాయో విచక్రమే । మహీ-న్దివం పృథివీ-మన్తరిక్షమ్ ।
తచ్ఛ్రోణైతి శ్రవ-ఇచ్ఛమానా । పుణ్యగ్గ్ శ్లోకం ఁయజమానాయ కృణ్వతీ ॥ 22 ॥
37.23 నక్షత్రం - శ్రవిష్టా దేవతా - వసవః
అష్టౌ దేవా వసవస్సోమ్యాసః । చతస్రో దేవీ రజరా-శ్శ్రవిష్ఠాః । తే యజ్ఞ-మ్పాన్తు రజసః పరస్తాత్ । సంవఁథ్సరీణ-మమృతగ్గ్ స్వస్తి ॥ 102 ॥
యజ్ఞ-న్నః పాన్తు వసవః పురస్తాత్ । దక్షిణతో-ఽభియన్తు శ్రవిష్ఠాః । పుణ్యన్నక్షత్రమభి సంవిఁశామ । మా నో అరాతి-రఘశగ్ం సాగన్న్ ॥ 23 ॥
37.24 నక్షత్రం - శతభిషక్ దేవతా - వరుణః
క్షత్రస్య రాజా వరుణో-ఽధిరాజః । నక్షత్రాణాగ్ం శతభిషగ్ వసిష్ఠః । తౌ దేవేభ్యః కృణుతో దీర్ఘమాయుః । శతగ్ం సహస్రా భేషజాని ధత్తః । యజ్ఞన్నో రాజా వరుణ ఉపయాతు । తన్నో విశ్వే అభిసంయఁన్తు దేవాః ॥ 103 ॥
తన్నో నక్షత్రగ్ం శతభిషగ్ జుషాణమ్ । దీర్ఘమాయుః ప్రతిర-ద్భేషజాని ॥ 24 ॥
37.25 నక్షత్రం - పూర్వప్రోష్ఠపదా దేవతా - అజయేకపాదః
అజ ఏకపా-దుదగా-త్పురస్తాత్ । విశ్వా భూతాని ప్రతి మోదమానః । తస్య దేవాః ప్రసవం-యఁన్తి సర్వే । ప్రోష్ఠపదాసో అమృతస్య గోపాః । విభ్రాజమాన-స్సమిధాన ఉగ్రః । ఆ-ఽన్తరిక్ష-మరుహద-గన్ద్యామ్ । తగ్ం సూర్య-న్దేవ-మజమేకపాదమ్ । ప్రోష్ఠపదాసో అనుయన్తి సర్వే ॥ 25 / 104 ॥
37.26 నక్షత్రం - ఉత్తరప్రోష్ఠపదా దేవతా - అహిర్బుధ్నియః
అహి-ర్బుధ్నియః ప్రథమాన ఏతి । శ్రేష్ఠో దేవానాముత మానుషాణామ్ । త-మ్బ్రాహ్మణా-స్సోమపా-స్సోమ్యాసః । ప్రోష్ఠపదాసో అభిరక్షన్తి సర్వే । చత్వార ఏకమభి కర్మ దేవాః । ప్రోష్ఠపదాస ఇతి యాన్. వదన్తి । తే బుధ్నియం పరిషద్యగ్గ్ స్తువన్తః । అహిగ్ం రక్షన్తి నమసోపసద్య ॥ 26 ॥
37.27 నక్షత్రం - రేవతీ దేవతా - పూషా
పూషా రేవత్యన్వేతి పన్థామ్ । పుష్టిపతీ పశుపా వాజబస్త్యౌ ॥ 105 ॥
ఇమాని హవ్యా ప్రయతా జుషాణా । సుగైర్నో యానైరుపయాతాం-యఁజ్ఞమ్ । క్షుద్రా-న్పశూ-న్రక్షతు రేవతీ నః । గావో నో అశ్వాగ్ం అన్వేతు పూషా । అన్నగ్ం రక్షన్తౌ బహుధా విరూపమ్ । వాజగ్ం సనుతాం ఁయజమానాయ యజ్ఞమ్ ॥ 27 ॥
37.28 నక్షత్రం - అశ్వినీ దేవతా - అశ్వినీ దేవ
తదశ్వినా-వశ్వయుజోపయాతామ్ । శుభఙ్గమిష్ఠౌ సుయమేభిరశ్వైః । స్వన్నక్షత్రగ్ం హవిషా యజన్తౌ । మధ్వా సమ్పృక్తౌ యజుషా సమక్తౌ ॥ 106 ॥
యౌ దేవానా-మ్భిషజౌ హవ్యవాహౌ । విశ్వస్య దూతా-వమృతస్య గోపౌ । తౌ నక్షత్రం-జుజుషాణో-పయాతామ్ । నమో-ఽశ్విభ్యాం కృణుమో-ఽశ్వయుగ్భ్యామ్ ॥ 28 ॥
37.29 నక్షత్రం - అపభరణీ దేవతా - యమః
అప పాప్మానం భరణీ-ర్భరన్తు । త-ద్యమో రాజా భగవాన్. విచష్టామ్ । లోకస్య రాజా మహతో మహాన్. హి । సుగన్నః పన్థామభయ-ఙ్కృణోతు । యస్మి-న్నక్షత్రే యమ ఏతి రాజా । యస్మిన్నేన-మభ్యషించన్త దేవాః । తదస్య చిత్రగ్ం హవిషా యజామ । అప పాప్మానం భరణీ-ర్భరన్తు ॥ 29 ॥
37.30 అమావాసి
నివేశనీ యత్తే దేవా అదధుః ।
నివేశనీ సఙ్గమనీ వసూనాం ఁవిశ్వా రూపాణి వసూన్యా-వేశయన్తీ । సహస్రపోషగ్ం సుభగా రరాణా సా న ఆగన్ వర్చసా సంవిఁదానా ।
యత్తే దేవా అదధు-ర్భాగధేయ-మమావాస్యే
సంవఁసన్తో మహిత్వా । సా నో యజ్ఞ-మ్పిపృహి విశ్వవారే రయిన్నో ధేహి సుభగే సువీరం ॥ 30/107 (27) ॥
37.31 చన్ద్రమా
నవో నవో భవతి జాయమానో యమాదిత్యా అగ్ంశుమా-ప్యాయయన్తి ।
నవో నవో భవతి జాయమానో-ఽహ్నా-ఙ్కేతు-రుషసా మేత్యగ్రే ।
భాగ-న్దేవేభ్యో విదధాత్యాయ-న్ప్రచన్ద్రమాస్తిరతి దీర్ఘమాయుః ।
యమాదిత్యా అగ్ంశుమాప్యాయయన్తి యమక్షిత-మక్షితయః పిబన్తి ।
తేన నో రాజా వరుణో బృహస్పతి రాప్యాయయన్తు భువనస్య గోపాః ।
37.32 అహో రాత్రీ
యే విరూపే సమనసా సంవ్యఁయన్తీ । సమాన-న్తన్తుం పరితా-తనాతే ।
విభూ ప్రభూ అనుభూ విశ్వతో హువే । తే నో నక్షత్రే హవమాగమేతమ్ ।
వయ-న్దేవీ బ్రహ్మణా సంవిఁదానాః । సురత్నాసో దేవవీతిం దధానాః ॥ 108 ॥
అహోరాత్రే హవిషా వర్ధయన్తః । అతి పాప్మాన-మతిముక్త్యా గమేమ ॥
37.33 ఉషా
ప్రత్యువ దృశ్యాయతీ । వ్యుచ్ఛన్తీ దుహితా దివః । అపో మహీ వృణుతే చక్షుషా । తమో జ్యోతిష్-కృణోతి సూనరీ ।
ఉదు స్త్రియాస్సచతే సూర్యః । స చా ఉద్యన్నక్షత్ర మర్చిమత్ ।
తవే దుషో వ్యుషి సూర్యస్య చ । సమ్భక్తేన గమేమహి ॥ 109 ॥
37.34 నక్షత్రః
తన్నో నక్షత్ర మర్చిమత్ । భానుమత్తేజ ఉచ్ఛరత్ । ఉప యజ్ఞమిహాగమత్ । ప్రనక్షత్రాయ దేవాయ । ఇన్ద్రాయేన్దుగ్ం హవామహే । స న స్సవితా సువ-థ్సనిమ్ । పుష్టిదాం-వీఁరవత్తమమ్ ॥
37.35 సూర్యః
ఉదుత్య-ఞ్చిత్రమ్ ॥
ఉదుత్య-ఞ్జాతవేదస-న్దేవం-వఁహన్తి కేతవః । దృశే విశ్వాయ సూర్యమ్ ।
చిత్ర-న్దేవానా ముదగాదనీకం చక్షు-ర్మిత్రస్య వరుణస్యాగ్నేః ॥ 110 ॥
ఆ-ఽప్రా ద్యావాపృథివీ అన్తరిక్ష సూర్య ఆత్మా జగతస్తస్థుషశ్చ ॥
37.36 అదితిః
అదితిర్న ఉరుష్యతు మహీమూషు మాతరమ్ ॥
అదితిర్న ఉరుష్య-త్వదితి-శ్శర్మ యచ్ఛతు । అదితిః పాత్వగ్ం హసః ॥
మహీమూషు మాతరగ్ం సువ్రతానా-మృతస్య పత్నీ మవసే హువేమ ।
తువిక్షత్రా-మజరన్తీ మురూచీగ్ం సుశర్మాణ-మదితిగ్ం సుప్రణీతిమ్ ।
37.37 విష్ణుః
ఇదం-విఁష్ణు ప్రతద్విష్ణుః ॥
ఇదం-విఁష్ణు-ర్విచక్రమే త్రేధా నిదధే పదమ్ । సమూఢమస్య పాగ్ం సురే ॥
ప్రతద్విష్ణు స్తవతే వీర్యాయ । మృగో న భీమః కుచరో గిరిష్ఠాః । యస్యోరుషు త్రిషు విక్రమణేషు । అధిక్షియన్తి భువనాని విశ్వా ॥ 111 ॥
37.38 అగ్నిః
అగ్ని-ర్మూర్ధా భువః ॥
అగ్ని-ర్మూర్ధా దివః కకుత్పతిః పృథివ్యా అయమ్ । అపాగ్ం రేతాగ్ంసి జిన్వతి ॥ భువో యజ్ఞస్య రజసశ్చ నేతా యత్రా నియుద్భి-స్సచసే
శివాభిః । దివి మూర్ధానం దధిషే సువర్షా-ఞ్జిహ్వామగ్నే చకృషే హవ్యవాహమ్ ।
37.39 అనుమత
అనునో-ఽద్యానుమతి-రన్విదనుమతే త్వమ్ ॥
అనునో-ఽద్యానుమతి ర్యజ్ఞ-న్దేవేషు మన్యతామ్ । అగ్నిశ్చ హవ్యవాహనో భవతా-న్దాశుషే మయః ।
అన్విదనుమతే త్వ-మ్మన్యాసై శఞ్చ నః కృధి । క్రత్వే దక్షాయ నో హిను ప్రణ ఆయూగ్ంషి తారిషః ।
37.40 హవ్యవాహః (అగ్నిః)
హవ్యవాహగ్గ్ స్విష్టమ్ ॥
హవ్యవాహమభి-మాతిషాహమ్ । రక్షోహణం పృతనాసు జిష్ణుమ్ ।
జ్యోతిష్మన్తం దీద్యతం పురన్ధిమ్ । అగ్నిగ్గ్ స్విష్ట కృతమా హువేమ ।
స్విష్ట మగ్నే అభిత-త్పృణాహి । విశ్వా దేవ పృతనా అభిష్య ।
ఉరున్నః పన్థా-మ్ప్రదిశన్ విభాహి । జ్యోతిష్మద్ధేహ్య జరన్న ఆయుః ॥ 112/28 ॥
38 నక్షత్ర ఉపహోమ మన్త్రాః
(తై. బ్రా. 3.1.4.1-3.1.6.7)
38.1 కృత్తికా
అగ్నయే స్వాహా కృత్తికాభ్య స్స్వాహా । అమ్బాయై స్వాహా దులాయై స్వాహా । నితత్న్యై స్వాహా ఽభ్రయన్త్యై స్వాహా । మేఘయన్త్యై స్వాహా వర్షయన్త్యై స్వాహా । చుపుణీకాయై స్వాహా ॥
38.2 రోహిణీ
ప్రజాపతయే స్వాహా రోహిణ్యై స్వాహా । రోచమానాయై స్వాహా ప్రజాభ్య స్వాహా ॥
38.3 మృగశీ.ర్షః
సోమాయ స్వాహా మృగశీర్షాయ స్వాహా । ఇన్వకాభ్య స్స్వాహౌషధీభ్య స్స్వాహా । రాజ్యాయ స్వాహా-ఽభిజిత్యై స్వాహా ॥ 113 ॥
38.4 ఆర్ద్రా
రుద్రాయ స్వాహా-ఽఽర్ద్రాయై స్వాహా । పిన్వమానాయై స్వాహా పశుభ్య స్స్వాహా ॥
38.5 పునర్వసు
అదిత్యై స్వాహా పునర్వసుభ్యామ్ । స్వాహా-ఽఽభూత్యై స్వాహా ప్రజాత్యై స్వాహా ॥
38.6 పుష్యః
బృహస్పతయే స్వాహా తిష్యాయ స్వాహా । బ్రహ్మవర్చసాయ స్వాహా ॥
38.7 ఆశ్రేష
సర్పేభ్య స్స్వాహా ఽఽశ్రేషాభ్య స్స్వాహా । దన్దశూకేభ్య స్స్వాహా ॥
38.8 మఘా
పితృభ్య స్స్వాహా మఘాభ్యః । స్వాహా ఽనఘాభ్య స్స్వాహా ఽగదాభ్యః । స్వాహారున్ధతీభ్య స్స్వాహా ॥ 114 ॥
38.9 పూర్వ ఫల్గునీ
అర్యమ్ణే స్వాహా ఫల్గునీభ్యాగ్ స్వాహా । పశుభ్య స్స్వాహా ॥
38.10 ఉత్తర ఫల్గునీ
భగాయ స్వాహా ఫల్గునీభ్యాగ్ స్వాహా । శ్రైష్ఠ్యాయ స్వాహా ॥
38.11 హస్తః
సవిత్రే స్వాహా హస్తాయ । స్వాహా దదతే స్వాహా పృణతే । స్వాహా ప్రయచ్ఛతే స్వాహా ప్రతిగృభ్ణతే స్వాహా ॥
38.12 చిత్రా
త్వష్ట్రే స్వాహా చిత్రాయై స్వాహా । చైత్రాయ స్వాహా ప్రజాయై స్వాహా ॥
38.13 స్వాతి
వాయవే స్వాహా నిష్ట్యాయై స్వాహా । కామచారాయ స్వాహా ఽభిజిత్యై స్వాహా ॥
38.14 విశాఖా
ఇన్ద్రాగ్నిభ్యాగ్ స్వాహా విశాఖాభ్యాగ్ స్వాహా । శ్రైష్ఠ్యాయ స్వాహా ఽభిజిత్యై స్వాహా ॥
38.15 పౌర్ణమాసి
పౌర్ణమాస్యై స్వాహా కామాయ స్వాహా-ఽఽగత్యై స్వాహా ॥ 115 (29) ॥
38.16 అనూరాధా
మిత్రాయ స్వాహా-ఽనూరాధేభ్య స్స్వాహా । మిత్రధేయాయ స్వాహా-ఽభిజిత్యై స్వాహా ॥
38.17 జ్యేష్ఠా
ఇన్ద్రాయ స్వాహా జ్యేష్ఠాయై స్వాహా । జ్యైష్ఠ్యాయ స్వాహా-ఽభిజిత్యై స్వాహా ॥
38.18 మూలం
ప్రజాపతయే స్వాహా మూలాయ స్వాహా । ప్రజాయై స్వాహా ॥
38.19 పూర్వాషాఢా
అద్భ్య స్స్వాహా ఽషాఢాభ్య స్స్వాహా । సముద్రాయ స్వాహా కామాయ స్వాహా । అభిజిత్యై స్వాహా ॥
38.20 ఉత్తరాషాఢా
విశ్వేభ్యో దేవేభ్య స్స్వాహా ఽషాఢాభ్య స్స్వాహా । అనపజయ్యాయ స్వాహా జిత్యై స్వాహా ॥ 116 ॥
38.21 అభిజిత్
బ్రహ్మణే స్వాహా ఽభిజితే స్వాహా । బ్రహ్మలోకాయ స్వాహా ఽభిజిత్యై స్వాహా ॥
38.22 శ్రవణం
విష్ణవే స్వాహా శ్రోణాయై స్వాహా । శ్లోకాయ స్వాహా శ్రుతాయ స్వాహా ॥
38.23 శ్రవిష్ఠా
వసుభ్య స్స్వాహా శ్రవిష్ఠాభ్య స్స్వాహా । అగ్రాయ స్వాహా పరీత్యై స్వాహా ॥
38.24 శతభిషక్
వరుణాయ స్వాహా శతభిషజే స్వాహా । భేషజేభ్య స్స్వాహా ॥
38.25 పూర్వ ప్రోష్ఠపదా
అజాయైకపదే స్వాహా ప్రోష్ఠపదేభ్య స్స్వాహా ॥ 117 ॥
తేజసే స్వాహా బ్రహ్మవర్చసాయ స్వాహా ॥
38.26 ఉత్తర ప్రోష్ఠపదా
అహయే బుధ్నియాయ స్వాహా ప్రోష్ఠపదేభ్య స్స్వాహా । ప్రతిష్ఠాయై స్వాహా ॥
38.27 రేవతి
పూష్ణే స్వాహా రేవత్యై స్వాహా । పశుభ్య స్స్వాహా ॥
38.28 అశ్వినీ
అశ్విభ్యాగ్ స్వాహా ఽశ్వయుగ్భ్యాగ్ స్వాహా । శ్రోత్రాయ స్వాహా శ్రుత్యై స్వాహా ॥
38.29 అపభరణి
యమాయ స్వాహా ఽపభరణీభ్య స్స్వాహా । రాజ్యాయ స్వాహా ఽభిజిత్యై స్వాహా ॥
38.30 అమావాసి
అమవాస్యాయై స్వాహా కామాయ స్వాహా ఽఽగత్యై స్వాహా ॥ 118 (30) ॥
38.31 చన్ద్రమా
చన్ద్రమసే స్వాహా ప్రతీదృశ్యాయై స్వాహా । అహోరాత్రేభ్య స్స్వాహా-ఽర్ధమాసేభ్య స్స్వాహా । మాసేభ్య స్స్వాహర్తుభ్య స్స్వాహా । సంవఁథ్సరాయ స్వాహా ॥
38.32 అహో రాత్రీ
అహ్నే స్వాహా రాత్రియై స్వాహా । అతిముక్త్యై స్వాహా ॥
38.33 ఉషా
ఉషసే స్వాహా వ్యుష్ట్యై స్వాహా । వ్యూషుష్యై స్వాహా వ్యుచ్ఛన్త్యై స్వాహా । వ్యుష్టాయై స్వాహా ॥
38.34 నక్షత్రః
నక్షత్రాయ స్వాహోదేష్యతే స్వాహా ॥ 119 ॥
ఉద్యతే స్వాహో-దితాయ స్వాహా । హరసే స్వాహా భరసే స్వాహా ।
భ్రాజసే స్వాహా తేజసే స్వాహా । తపసే స్వాహా బ్రహ్మవర్చసాయ స్వాహా ॥
38.35 సూర్యః
సూర్యాయ స్వాహా నక్షత్రేభ్య స్స్వాహా । ప్రతిష్ఠాయై స్వాహా ॥
38.36 అదితిః
అదిత్యై స్వాహా ప్రతిష్ఠాయై స్వాహా ॥
38.37 విష్ణుః
విష్ణవే స్వాహా యజ్ఞాయ స్వాహా । ప్రతిష్ఠాయై స్వాహా ॥ 120 ॥
దధిక్రావ్ణ్ణో అకారిషం
దధిక్రావ్ణ్ణో అకారిషమ్ । జిష్ణో రశ్వస్య వాజినః । సురభి నో ముఖా కరత్ । ప్రణ ఆయూగ్ంషి తారిషత్ । ఆపోహిష్ఠా మయోభువస్తా న ఊర్జే దధాతన । మహే రణాయ చక్షసే ।
యో వశ్శివతమో రసస్తస్య భాజయ-తేహ నః । ఉశతీరివ మాతరః । తస్మా అరఙ్గమామ వో యస్య క్షయాయ జిన్వథ । ఆపో జనయథా చ నః ॥ 121 (32) ॥
39 వరుణ సూక్తం
(తై. సం. 1.5.11.3)
ఉదుత్తమం-వఁరుణ పాశమస్మ-దవాధమం-విఁమధ్యమగ్గ్ శ్రథాయ ।
అథా వయమాదిత్య వ్రతే తవానాగసో అదితయే స్యామ ॥ (తై. సం. 1.2.8.1 )
అస్తభ్నాద్ధ్యా-మృషభో అన్తరిక్ష-మమిమీత-వరిమాణ-మ్పృథివ్యా
ఆ-ఽసీదద్విశ్వా భువనాని సమ్రా-డ్విశ్వేత్తాని వరుణస్య వ్రతాని ॥ (తై. సం. 3.4.11.6)
యత్కిఞ్చేదం-వఁరుణ దైవ్యే జనే-ఽభిద్రోహ-మ్మనుష్యా-శ్చరామసి ।
అచిత్తీ-యత్తవ-ధర్మా యుయోపిమ-మానస్తస్మా దేనసో దేవ రీరిషః ॥ (తై. సం. 3.4.11.6)
కితవాసో యద్రిరిపుర్న దీవి యద్వా ఘా సత్య-ముతయన్న విద్మ ।
సర్వాతావిష్య శిథిరేవ దేవాథాతే-స్యామ వరుణ ప్రియాసః ॥ (తై. సం. 1.5.11.3)
అవతేహేడో వరుణ నమోభిరవ యజ్ఞే-భిరీమహే హవిర్భిః ।
క్షయన్న స్మభ్య మసుర-ప్రచేతో రాజన్నేనాగ్ంసి శిశ్రథః కృతాని ॥ (తై. సం. 2.1.11.6)
తత్వాయామి బ్రహ్మణా వన్దమాన స్తదాశాస్తే యజమానో హవిర్భిః । అహేడమానో వరుణేహ బోద్ధ్యురుశగ్ం స మా న ఆయుః ప్రమోషీః ॥ 122 (33) ॥
40 పవమాన సూక్తం
హిరణ్యవర్ణా-శ్శుచయః పావకా యాసుజాతః కశ్యపో యాస్విన్ద్రః ।
అగ్నింయాఁ గర్భందధిరే విరూపాస్తా న ఆపశ్శగ్గ్ స్యోనా భవన్తు ॥ యాసాగ్ం రాజా వరుణో యాతి మధ్యే సత్యానృతే అవపశ్యన్ జనానామ్ ।
మధుశ్చుత-శ్శుచయోయాః పావకాస్తా న ఆపశ్శగ్గ్ స్యోనా భవన్తు ॥ యాసాం దేవాదివి కృణ్వన్తి భక్షంయాఁ అన్తరిక్షే బహుధా భవన్తి ।
యాః పృథివీ-మ్పయసోన్దన్తి శుక్రాస్తా న ఆపశ్శగ్గ్ స్యోనా భవన్తు ॥ శివేన మా చక్షుషా పశ్యతాప శ్శివయా తనువో-పస్పృశత త్వచ-మ్మే ।
సర్వాగ్ం అగ్నీగ్ం రఫ్సుషదో హువే వో మయి వర్చో బలమోజో నిధత్త ॥ 123 (34) ॥
(తై. బ్రా. 1.4.8.1)
పవమాన-స్సువర్జనః । పవిత్రేణ విచర్షణిః । యః పోతా స పునాతు మా । పునన్తు మా దేవజనాః । పునన్తు మన
వోధియా । పునన్తు విశ్వ ఆయవః । జాతవేదః పవిత్రవత్ । పవిత్రేణ పునాహి మా । శుక్రేణ దేవ దీద్యత్ । అగ్నే క్రత్వా-క్రతూగ్ం రను ॥ 124 ॥
యత్తే పవిత్ర-మర్చిషి । అగ్నే వితత-మన్తరా । బ్రహ్మ తేన పునీమహే । ఉభాభ్యాం దేవ సవితః । పవిత్రేణ సవేన చ । ఇద-మ్బ్రహ్మ పునీమహే ।
వైశ్వదేవీ పునతీ దేవ్యాగాత్ । యస్యై బహ్వీ-స్తనువో వీతపృష్ఠాః । తయా మదన్త-స్సధమాద్యేషు । వయగ్గ్ స్యామ పతయోరయీణామ్ ॥ 125 ॥
వైశ్వానరో రశ్మిభిర్మా పునాతు । వాతః ప్రాణేనే షిరో మయో భూః ।
ద్యావాపృథివీ పయసా పయోభిః । ఋతావరీ యజ్ఞియే మా పునీతామ్ । బృహద్భిః సవితస్తృభిః । వర్షిష్ఠై-ర్దేవ మన్మభిః । అగ్నే దక్షైః పునాహి మా । యేన దేవా అపునత । యే-నాపో దివ్య-ఙ్కశః । తేన దివ్యేన బ్రహ్మణా ॥ 126 ॥
ఇద-మ్బ్రహ్మ పునీమహే । యః పావమానీ-రద్ధ్యేతి । ఋషిభి-స్సమ్భృతగ్ం రసమ్ । సర్వగ్ం స పూతమశ్నాతి । స్వదిత-మ్మాతరిశ్వనా । పావమానీర్యో అద్ధ్యేతి ।
ఋషిభి-స్సమ్భృతగ్ం రసమ్ । తస్మై సరస్వతీ దుహే । క్షీరగ్ం సర్పి-ర్మధూదకమ్ । పావమానీ-స్స్వస్త్యయనీః ॥ 127 ॥
సుదుఘాహి పయస్వతీః । ఋషిభి-స్సమ్భృతో రసః । బ్రాహ్మణేష్వ-మృతగ్ం హితమ్ । పావమానీ-ర్దిశన్తు నః । ఇమం-లోఁకమథో అముమ్ । కామాన్-థ్సమర్ధయన్తు నః । దేవీర్దేవై-స్సమాభృతాః । పావమానీ-స్స్వస్త్యయనీః । సుదుఘాహి ఘృతశ్చుతః । ఋషిభి-స్సమ్భృతో రసః ॥ 128 ॥
బ్రాహ్మణేష్వ-మృతగ్ం హితమ్ । యేన దేవాః పవిత్రేణ । ఆత్మానం పునతే సదా । తేన సహస్ర ధారేణ । పావమాన్యః పునన్తు మా । ప్రాజాపత్య-మ్పవిత్రమ్ । శతోద్యామగ్ం హిరణ్మయమ్ । తేన బ్రహ్మ విదో వయమ్ । పూత-మ్బ్రహ్మ పునీమహే । ఇన్ద్ర-స్సునీతీ సహ మా పునాతు । సోమ-స్స్వస్త్యా వరుణ-స్సమీచ్యా । యమో రాజా ప్రమృణాభిః పునాతుమా । జాతవేదా మోర్జయన్త్యా పునాతు । ఓ-మ్భూర్భువస్సువః ॥ 129 ॥
(తై. బ్రా. 3.5.11.1)
తచ్ఛంఁయోరా వృణీమహే । గాతుం-యఁజ్ఞాయ । గాతుం-యఁజ్ఞపతయే । దైవీస్వస్తి-రస్తునః । స్వస్తి-ర్మానుషేభ్యః । ఊర్ధ్వ-ఞ్జిగాతు భేషజమ్ । శన్నో అస్తు ద్విపదే । శఞ్చతుష్పదే ॥ 130 (36) ॥
ఓం శాన్తి-శ్శాన్తి-శ్శాన్తిః ॥
41 ఆయుష్య సూక్తం
యో బ్రహ్మాబ్రహ్మణ ఉజ్జభార ప్రాణేశ్వరః (యో బ్రహ్మా బ్రహ్మణ ఉజ్జహార ప్రాణై-శ్శిరః) కృత్తివాసాః పినాకీ ।
ఈశానో దేవస్సన ఆయుర్దధాతు తస్మై జుహోమి హవిషా ఘృతేన ॥ 1 ॥
విభ్రాజమాన-స్సరిరస్య మధ్యాద్ రోచమానో ఘర్మరుచిర్య ఆగాత్ ।
స మృత్యుపాశా-నపనుద్య ఘోరా-నిహాయుషేణో ఘృతమత్తు దేవః ॥ 2 ॥
బ్రహ్మజ్యోతిర్ బ్రహ్మపత్నీషు గర్భం-యఁమాదధా-త్పురురూప-ఞ్జయన్తమ్ ।
సువర్ణరమ్భ-గ్రహ-మర్కమర్చ్య-న్తమాయుషే వర్ధయామో ఘృతేన ॥ 3 ॥
శ్రియం-లఁక్ష్మీ-మౌపలాం అమ్బికా-ఙ్గాం షష్టీఞ్చ యామిన్ద్రసేనేత్యుదాహుః ।
తాం-విఁద్యా-మ్బ్రహ్మయోనిగ్ం సరూపా-మిహాయుషే తర్పయామో ఘృతేన ॥ 4 ॥
దాక్షాయణ్య-స్సర్వయోన్య స్సుయోన్య-స్సహస్రశో విశ్వ రూపా విరూపాః ।
ససూనవ-స్సపతయ-స్సయూథ్యా ఆయుషేణో ఘృతమిద-ఞ్జుషన్తామ్ ॥ 5 ॥
దివ్యా గణా బహురూపాః పురాణా ఆయుశ్ఛిదో నః ప్రమథ్నన్తు వీరాన్ ।
తేభ్యో జుహోమి బహుధా ఘృతేన మా నః ప్రజాగ్ం రీరిషో మోత వీరాన్ ॥ 6 ॥
ఏకః పురస్తాత్ య ఇద-మ్బభూవ యతో బభూవ భువనస్య గోపాః ।
యమప్యేతి భువనగ్ం సామ్పరాయే స నో హవిర్ ఘృత-మిహాయుషే'త్తు దేవః ॥ 7 ॥
వసూ-న్రుద్రానా-దిత్యా-న్మరుతో'థ సాద్ధ్యాన్ ఋభూన్ యక్షా-న్గన్ధర్వాగ్ంశ్చ పితృగ్ంశ్చ విశ్వాన్ ।
భృగూన్-థ్సర్పాగ్ంశ్చా-ఙ్గిగరసో'థ సర్వా-న్ఘృతగ్ం హుత్వా స్వాయుష్యా మహయామ శశ్వత్ ॥ 8 ॥
విష్ణో త్వన్నో అన్తమ-శ్శర్మయచ్ఛ సహన్త్య ।
ప్రతే ధారా మధుశ్చుత ఉథ్సన్దుహ్రతే అక్షితమ్ ॥ (తై. సం. 3.1.10.3) ॥
నమో బ్రహ్మణే నమో అస్త్వగ్నయే నమః పృథివ్యై నమ ఓషధీభ్యః ।
నమో వాచే నమో వాచస్పతయే నమో విష్ణవే బృహతే కరోమి ॥ (తై. అర. 2.12.1) ॥
(ఏవ-న్త్రిః)
యదక్షరపదభ్రష్ట-మ్మాత్రాహీన-న్తు యద్భవేత్ ।
తత్సర్వ-ఙ్క్షమ్యతా-న్దేవ నారాయణ నమో'స్తుతే ॥
విసర్గ బిన్దు మాత్రాణి పదపాదాక్షరాణి చ ।
న్యూనాతిరిక్తం-యఁత్కిఞ్చిదభిగీర్భిరుదీర్యతే ॥
ఆభిర్ గీర్భిర్ యదతోన ఊనమాప్యాయయ హరివో వర్ధమానః ।
యదా స్తోతృభ్యో మహి గోత్రా రుజాసి భూయిష్ఠభాజో అధతే శ్యామ ।
బ్రహ్మ ప్రావాదిష్మ తన్నో మాహాసీత్ ।
ఓం శాన్తి-శ్శాన్తి-శ్శాన్తిః ॥ (తై. అర. 4.42.5)
హరిః ఓమ్ । శ్రీకృష్ణార్పణమస్తు ॥
ఓ-న్తత్సత్ బ్రహ్మార్పణమస్తు ॥
ఇత్యుదకశాన్తిమన్త్రాః ॥