brahma̭jajñāna-mpra̭thama-mpurastā-dvisī̭mata-ssuruco̭ vena ā̭vaḥ |
sa budhniyā̭ upamā a̭sya viṣṭhā-ssataśca yoni-masa̭taśca vivaḥ̭ |
nākḙ suparṇa mupaya-tpata̭ntagṃ hṛdā vena̭nto abhyaca̭kṣa-tatvā |
hira̭ṇyapakṣaṃ-va~rṷṇasya dūtaṃ-ya~masya yonaṷ śakuna-mbhṷraṇyum |
āpyā̭yasva samḙtu te viśvataḥ̭ soma vṛṣṇi̭yam | bhavā vāja̭sya saṅgathe |
yo rudro agnau yo aphsu ya oṣa̭dhīṣu yo rudro viśvā
bhuva̭nā-''viveśa tasmai̭ rudrāya namo̭ astu | 1 (apa upaspṛśya)
idaṃ-vi~ṣṇu rvica̭krame tredhā nida̭dhe padam | samṷ̄ḍhamasya pāgṃ sure |
indraṃ-vi~śvā̭ avīvṛdhan-thsamudravya̭casa-ṅgiraḥ̭ |
rathīta̭magṃ rathīnāṃ-vā~jā̭nāgṃ satpa̭ti-mpatim |
āpo vā idaṃgṃ sarvaṃ-vi~śvā̭ bhūtānyāpaḥ̭ prāṇā vā āpaḥ̭ paśava āpo-'nnamāpo-'mṛ̭tamāpa̭-ssamrāḍāpo̭ virāḍāpa̭-ssvarāḍāpa-śchandāgśyāpo jyotīgṣyāpo yajūgṣyāpa̭-ssatyamāpa-ssarvā̭ devatā āpo bhūrbhuvassuvarāpa om | 2
apaḥ praṇa̭yati | śraddhā vā āpaḥ̭ | śraddhāmevārabhya̭ praṇīya praca̭rati |
apaḥ praṇa̭yati |
yajño vā āpaḥ̭ | yajñamevārabhya̭ praṇīya praca̭rati | apaḥ praṇa̭yati |
vajro vā āpaḥ̭ | vajra̭meva bhrātṛ̭vyebhyaḥ prahṛtya̭ praṇīya praca̭rati |
apaḥ praṇa̭yati |
āpo vai ra̭kṣoghnīḥ | rakṣa̭sāmapa̭hatyai | apaḥ praṇa̭yati |
āpo vai devānā-mpriya-ndhāma̭ | devānā̭meva priya-ndhāma̭ praṇīya praca̭rati | apaḥ praṇa̭yati |
āpo vai sarvā̭ devatāḥ | devatā̭ evārabhya̭ praṇīya praca̭rati |
apaḥ praṇa̭yati |
āpo vai śāntāḥ | śāntābhi̭revāsya śucagṃ̭ śamayati | devo vaḥ̭
savito-tpṷnātva-cchi̭dreṇa pavitrḙṇa vasossūrya̭sya raśmibhiḥ̭ || 3
2 vedārambhe sarvasādhāraṇyena japyāḥ mantrāḥ
o-mbhūḥ tathsa̭vitu-rvareṇyam | o-mbhuvaḥ̭ bhargo̭ devasya̭ dhīmahi | ogṃ suvaḥ̭ dhiyo yonaḥ̭ pracodayāt |
o-mbhūḥ tathsa̭vitu-rvareṇyam | bhargo̭ devasya̭ dhīmahi | o-mbhuvaḥ dhiyo yonaḥ̭ pracodayāt |
ogṃ suvaḥ̭ tathsa̭vitu-rvareṇyaṃ bhargo̭ devasya̭ dhīmahi | dhiyo yonaḥ̭ pracodayāt | oṃ śānti-śśānti-śśāntiḥ̭ |
3 vedādayaḥ
agnimīle purohi̭taṃ-yajñasya̭
devamṛtvijam | hotāraṃ ratna dhāta̭mam |
iṣe tvorjetvā̭ vāyava̭sstho pāyava̭stha devo va̭ssavitā prārpa̭yatu śreṣṭha̭tamāya karma̭ṇe |
agna āyā̭hi vītayḙ gṛṇāno havyadā̭taye | nihotā̭ sathsi barhiṣi̭ |
śanno̭ devīrabhiṣṭa̭ya āpo̭ bhavantu pītaye | śaṃ-yo~rabhisra̭vantu naḥ || 1 (1) ||
4 rakṣoghnaṃ
kṛṇuṣva pājaḥ prasi̭tinna pṛthvīṃ-yā~hi rāje vāma̭vāgṃ ibhḙna | tṛṣvīmanu prasi̭tiṃ-drūṇāno-'stā̭-'si viddhya̭ rakṣasa stapi̭ṣṭhaiḥ | tava̭ bhramāsa̭ āśuyā pa̭taṃ tyanṷspṛśa-dhṛṣatā śośṷcānaḥ | tapūg̭ṣyagne juhvā̭ pataṃ-gānasa̭ndito visṛ̭ja viṣva̭ gulkāḥ | pratispaśo visṛ̭ja-tūrṇi̭tamo bhavā̭ pāyurviśo asyā ada̭bdhaḥ || 2 ||
yono̭ dūre aghaśagṃ̭soyo antyagne māki̭ṣṭe vyathirā da̭dharṣīt | uda̭gne tiṣṭha pratyā ta̭nuṣvanya̭mitrāgṃ̭ oṣatā-ttigmahete | yo no arā̭tigṃ samidhāna cakre nīcā tandha̭kṣyata sanna śuṣkam | ūrdhvo bha̭va prati̭ vidhyā-dhyasmadā viṣkṛ̭ṇuṣva daivyānyagne | ava̭sthirā ta̭nuhi yātu jūnā-ñjāmimajā̭miṃ pramṛ̭ṇīhi śatrūṋ || 3 ||
satḙ jānāti sumatiṃ-ya~̭ viṣṭhaya īva̭te brahma̭ṇe gātumaira̭t | viśvānyasmai sudinā̭ni rāyo dyumnānyaryo viduro̭ abhidyaut | seda̭gne astu subhaga̭ ssudānu-ryastvā nityḙna haviṣā ya ukthaiḥ | piprī̭ṣati sva āyṷṣi duroṇe viśveda̭smai sudinā-sā-'sa̭diṣṭiḥ | arcā̭mite sumati-ṅghoṣyarvākh-santḙ vā vātā̭ jaratā miyaṅgīḥ || 4 ||
svaśvāstvā surathā̭ marjaye-māsme kṣatrāṇi̭ dhārayera-nudyūn | iha tvā bhūryā ca̭redupatma-ndoṣā̭vasta-rdīdivāgṃ samanudyūn | krīḍa̭ntastvā sumana̭sa ssapemābhi dyumnā ta̭sthivāgṃso janā̭nām |
yastvā svaśva̭ssuhiraṇyo a̭gna upayāti vasṷmatā rathḙna | tasya̭ trātā bha̭vasi tasya sakhā yasta̭ ātithya mā̭nuṣag jujo̭ṣat || 5 ||
mahorṷjāmi bandhutā vaco̭ bhistanmā̭ piturgota̭māda nvi̭yāya | tvanno̭ asya vaca̭sa-ścikiddhi hota̭ryaviṣṭha sukrato damṷ̄nāḥ | asva̭pna jastaraṇa̭ya ssuśevā ata̭ndrāso-'vṛkā aśra̭miṣṭhāḥ | te pāyavaḥ̭ sadhriya̭ñco niṣadyāgne tava̭ naḥ pāntvamūra | ye pāyavo̭ māmateya-ntḙ agne paśya̭nto andha-ndṷritāda ra̭kṣann |
rarakṣa tān-thsukṛto̭ viśvavḙdā diphsa̭nta idripavo nāha̭ debhuḥ || 6 ||
tvayā̭ vayagṃ sa̭dhanya̭-stvotā stava praṇītya śyāma vājāṋ | ubhāśagṃ sā̭ sūdaya satyatā te-'nuṣṭhuyā kṛ̭ṇuhya-hrayāṇa |
ayā tḙ agne samidhā̭ vidhema pratistomagṃ̭ śasyamā̭na-ṅgṛbhāya | dahāśaso̭ rakṣasaḥ̭ pāhya̭smā-ndruho nido mi̭tramaho avadyāt | rakṣohaṇaṃ̭ ~vājinamāji̭ gharmi mitra-mprathi̭ṣṭha mupa̭yāmi śarma̭ | śiśā̭no agniḥ kratṷbhi ssami̭ddha-ssano divā sa riṣaḥ
pā̭tu naktam || 7 ||
vijyoti̭ṣā bṛhatā bhātyagni rāvi-rviśvā̭ni kṛṇute mahitvā | prādḙvīrmāyā ssa̭hate durevā śśiśī̭te śṛṅge rakṣa̭se vinikṣe |
utasvānāso̭ diviṣa̭ntvagne stigmāyṷdhā rakṣa̭se hanta vā ṷ |
madḙ cidasya prarṷjanti bhāmā nava̭rante paribādho adḙvīḥ || 8 (2) ||
5 indra sūktaṃ
indraṃ̭ ~vo viśvataspari havā̭mahe janebhyaḥ | asmāka̭mastu keva̭laḥ | indra-nnaro̭ nemadhi̭tā havante yatpāryā̭ yunaja̭te dhiyastāḥ | śūro nṛṣā̭tā śava̭saścakā na ā goma̭ti vraje bha̭jā tvannaḥ̭ | indriyāṇi̭ śatakrato yā te janḙṣu pañcasṷ | indra tāni̭ ta ā vṛ̭ṇe | anṷte dāyi maha i̭ndriyāya̭ satrāte viśvamanṷ vṛtrahatye || 9 ||
anṷ kṣatramanu saho̭ yajatrendra̭ devebhiranṷ te nṛṣahye | āyasmin-thsaptavā̭savā stiṣṭha̭nti svāruho̭ yathā |
ṛṣi̭rha dīrgha śrutta̭ma indra̭sya gharmo ati̭thiḥ | āmāsṷ pakvamaira̭ya ā sūryagṃ̭ rohayo divi | gharmanna sāma̭ntapatā suvṛktibhi-rjuṣṭaṃ girva̭ṇa segiraḥ̭ | indrami-dgāthino̭ bṛhadindra̭ markebhi̭ rarkiṇaḥ̭ | indraṃ ~vāṇī̭ranūṣata || 10 ||
gāya̭ntitvā gāyatriṇorcaṃ̭ tyarka markiṇaḥ̭ | brahmāṇa̭stvā śatakrata-vudvagṃ śami̭va ye mire | agṃhomuce prabha̭remā manīṣā mo̭ṣiṣṭha-dāvnḙ sumati-ṅgṛ̭ṇānāḥ |
idami̭ndra prati̭ havya-ṅgṛ̭bhāya satyāssa̭ntu yaja̭mānasya kāmāḥ | viveṣayanmā̭ dhiṣaṇā̭ jajāna stavai̭ purā pāryādindra mahnaḥ̭ | agṃha̭so yatra̭ pīparadyathā̭ no nāveva yānta̭ mubhayḙ havante || 11 ||
prasamrāja̭-mprathama ma̭dhva-rāṇā̭magṃ ho mucaṃ̭ ~vṛṣabhaṃ-ya~jñiyā̭nām |
apānna-pā̭tamaśvinā haya̭nta masminna̭ra indriya-ndha̭ttamojaḥ̭ | vina̭ indra mṛdho̭ jahi nī cā ya̭ccha pṛtanyataḥ | adhaspada-ntamī-ṅkṛdhi yo asmāgṃ a̭bhidāsa̭ti |
indra̭kṣatramabhi vāmamojo 'jā̭yathā vṛṣabha cara.ṣaṇīnām | apā̭nudo jana̭mamitra yanta̭ muru-ndevebhyo̭ akṛṇoru lokam |
mṛgo na bhīmaḥ kṷcaro gi̭riṣṭhāḥ pa̭rāvata āja̭gāmā-para̭syāḥ || 12 ||
sṛkagṃ sagṃ śāya̭ pavimi̭ndra tigmaṃ-vi~śatrū-ntāḍi vimṛdho̭ nudasva |
viśatrūn. vimṛdho̭nuda vivṛtrasya hanṷ̄ ruja | vimanyumi̭ndra bhāmito̭ 'mitra̭syābhi dāsa̭taḥ |
trātāramindra̭ mavitāra mindragṃ havḙ have suhavagṃ śūramindram |
huve nu śakra-mpṷruhūta mindragg̭ svasti no̭ maghavā̭ dhātvindraḥ̭ || 13 ||
mā tḙ asyāgṃ sa̭hasāva-npari̭ṣṭā vaghāya̭ bhūma harivaḥ parādai |
trāya̭svano 'vṛkebhi-rvarṷ̄thai stava̭ priyāsa̭ ssūriṣṷ syāma | ana̭vaste rathamaśvā̭ya takṣan-tvaṣṭā vajraṃ̭ puruhūta dyumantam |
brahmāṇa indraṃ̭ mahaya̭nto arkairava̭rdhaya-nnaha̭ye hanta vā ṷ |
vṛṣṇe yatte vṛṣa̭ṇo arkamarcā nindra grāvā̭ṇo adi̭ti-ssajoṣāḥ |
anaśvāso ye pavayo̭-'rathā indrḙṣitā abhyava̭rta-ntadasyūṋ || 14 (3) ||
(tai. ara. 6.1.9; tai. saṃ. 1.4.41.1; tai. saṃ. 1.4.42.1)
yata̭ indra bhayā̭mahe tato̭ no abha̭ya-ṅkṛdhi |
magha̭van cchagdhi tava tanna̭ ūtaye vidviṣo vimṛdho̭ jahi | svastidā viśaspati̭-rvṛtrahā vimṛdho̭ vaśī | vṛṣendraḥ̭ pura ḙtu na ssvastidā a̭bhaya-ṅkaraḥ || 15a ||
mahāgṃ indro vajra̭ bāhu ṣṣoḍaśī śarma̭ yacchatu | svasti no̭ maghavā̭ karotu hantṷ pāpmānaṃ yo-'smā-ndveṣṭi̭ | sajoṣā̭ indra saga̭ṇo marudbhi ssomaṃ̭ piba vṛtrahan cchūra vidvān | jahi śatrūgṃ rapamṛdho̭-nudasvāthā bha̭ya-ṅkṛṇuhi viśvato̭ naḥ || 15b (4) ||
6 ye devāḥ
ye devāḥ pṷrassado-'gni netrā,
dakṣiṇasado̭ yamanetrā,
paścāthsada̭ ssavitṛ netrā,
uttarasado varṷṇanetrā,
upariṣado bṛhaspati̭ netrā,
rakṣohaṇaste naḥ̭ pāntu te no̭-'vantu tebhyo namastebhya ssvāhā
-'gnayḙ rakṣoghne svāhā̭,
yamāya̭ savitre ,
varṷṇāya bṛhaspata̭ye
duva̭svate rakṣoghne svāhā || 16 (5) ||
7 ye devāḥ (anuṣaṅgaṃ)
ye devāḥ pṷrassado-'gni netrā rakṣohaṇastenaḥ̭ pāntu te no̭-'vantu
tebhyo namastebhya ssvāhā | ye devā da̭kṣiṇasado̭ yama netrā rakṣohaṇastenaḥ̭ pāntu te no̭-'vantu
tebhyo namastebhya ssvāhā | ye devāḥ pa̭ścāthsada̭ ssavitṛ netrā rakṣohaṇastenaḥ̭ pāntu te no̭-'vantu tebhyo namastebhya ssvāhā | ye devā ṷttarasado varṷṇanetrā rakṣohaṇastenaḥ̭ pāntu te no̭-'vantu
tebhyo namastebhya ssvāhā | ye devā ṷpariṣado bṛhaspati̭ netrā rakṣohaṇastenaḥ̭ pāntu te no̭-'vantu tebhyo namastebhya ssvāhā | agnayḙ rakṣoghne svāhā | yamāya̭ rakṣoghne svāhā | savitre ra̭kṣoghne svāhā | varṷṇāya rakṣoghne svāhā | bṛhaspata̭ye duva̭svate rakṣoghne svāhā || 16ā (5ā) ||
8 āyuṣkāmeṣṭi mantrāḥ
agnirāyṷṣmānthsa vanaspati̭bhi-rāyṷṣmā-ntenatvā-''yuṣā-''yṷṣmanta-ṅkaromi,
soma āyṷṣmānthsa oṣa̭dhībhir,
yajña āyṷṣmānthsa dakṣi̭ṇābhir,
brahmāyṷṣmatta-dbrāhmaṇai-rāyṷṣmad,
devā āyṷṣmantastḙ 'mṛtenā yṷṣmantastenatvā
-''yuṣā-''yṷṣmanta-ṅkaromi || 17 (6) ||
9 āyuṣkāmeṣṭi mantrāḥ (anuṣaṅgaṃ)
agnirāyṷṣmānthsa vanaspati̭bhi rāyṷṣmā-ntenatvā ''yuṣā-''yṷṣmanta-ṅkaromi | soma āyṷṣmānthsa oṣa̭dhībhirāyṷṣmā-ntenatvā
-''yuṣā-''yṷṣmanta-ṅkaromi | yajña āyṷṣmānthsa dakṣi̭ṇābhirāyṷṣmā-ntenatvā
-''yuṣā-''yṷṣmanta-ṅkaromi |
brahmāyṷṣmatta-dbrāhmaṇai-rāyṷṣma-ttenatvā ''yuṣā-''yṷṣmantaṃ
karomi | devā āyṷṣmantastḙ 'mṛte-nāyṷṣmantastenatvā
-''yuṣā-''yṷṣmanta-ṅkaromi || 17ā(6ā) ||
10 agṃhomuca mantrāḥ
yā vā̭mindrā varuṇā yatavyā̭ tanūstaye mamagṃha̭so muñcataṃ ,
~yā vā̭mindrā varuṇā sahasyā̭, rakṣasyā̭, tejasyā̭,
tanūstaye mamagṃha̭so muñcataṃ,
~yo vā̭mindrā varuṇā vagnau srāmastaṃ-vā~̭ metenā va̭yaje,
yo vā̭mindrā varuṇā dvipāthsṷ paśuṣu, catṷṣpāthsu,
goṣṭhe, gṛhe-, ṣvaphsoṣa̭dhīṣu, vanaspati̭ṣu,
srāmastaṃ-vā~̭ metenā va̭yaje || 18 (7) ||
11 agṃhomuca mantrāḥ (anuṣaṅgaṃ)
yā vā̭mindrā varuṇā yatavyā̭ tanūstaye mamagṃha̭so muñcatam |
yā vā̭mindrā varuṇā sahasyā̭ tanūstaye mamagṃha̭so muñcatam |
yā vā̭mindrā varuṇā rakṣasyā̭ tanūstaye mamagṃha̭so muñcatam | yā vā̭mindrā varuṇā tejasyā̭ tanūstaye mamagṃha̭so muñcatam |
yo vā̭mindrā varuṇā vagnau srāmastaṃ-vā~̭me tenā va̭yaje |
yo vā̭mindrā varuṇā dvipāthsṷ paśuṣu srāmastaṃ-vā~̭me tenā va̭yaje |
yo vā̭mindrā varuṇā catṷṣpāthsu paśuṣu srāmastaṃ-vā~̭me tenā va̭yaje | yo vā̭mindrā varuṇā goṣṭhe srāmastaṃ-vā~̭me tenā va̭yaje |
yo vā̭mindrā varuṇā gṛheṣu srāmastaṃ-vā~̭me tenā va̭yaje |
yo vā̭mindrā varuṇā-'phsu srāmastaṃ-vā~̭me tenā va̭yaje |
yo vā̭mindrā varuṇauṣa̭dhīṣu srāmastaṃ-vā~̭me tenā va̭yaje |
yo vā̭mindrā varuṇā vanaspati̭ṣu srāmastaṃ-vā~̭me tenā va̭yaje || (18ā) (7ā)
12 śāstṛ sūktaṃ (āpyaṃ)
agnḙ yaśasvin. yaśa̭se mama̭rpayendrā̭vatī mapa̭citī mihāva̭ha | aya-mmūrdhā pa̭rameṣṭhī suvarcā-ssamānānā̭ muttama ślo̭ko astu | bhadra-mpaśya̭nta upa̭seduragre tapo̭ dīkṣā mṛṣa̭ya ssuvarvidaḥ̭ | tataḥ̭ kṣatra-mbalamoja̭śca jāta-ntadasmai devā abhisanna̭-mantu | dhātā vi̭dhātā pa̭ramota sandṛ-kprajāpa̭tiḥ parameṣṭhī virājā | stomā-ścandāgṃ̭si nivido̭ma āhuretasmai̭ rāṣṭramabhi-sanna̭māma | abhyāva̭rtaddhva-mupameta̭ sākamayagṃ śāstā-'dhi̭patirvo astu | asya vijñānamanusagṃ-ra̭bhaddhvamima-mpaścādanṷ jīvātha sarve || 19 (8) ||
13 rāṣṭrabhṛtaṃ
ṛtāṣā-ḍṛtadhā̭mā-'gni-rga̭ndharvasta-syauṣa̭dhayo-'phsarasa
ūrjo nāma sa ida-mbrahma̭ kṣatra-mpā̭tu tā ida-mbrahma̭ kṣatra-mpāntu
tasmai svāhā tābhya ssvāhā̭ ,
sagṃhito viśvasā̭mā sūryo̭ gandharva-stasya marī̭cayo-'phsarasa̭ āyuva̭ ,
ssuṣumna ssūrya̭ raśmi-ścandramā̭ gandharva-stasya nakṣa̭trāṇya-
phsaraso̭ bekura̭yo,
bhujyussṷparṇo yajño ga̭ndharva-stasya dakṣi̭ṇā aphsarasa̭ stavāḥ,
prajāpa̭ti-rviśvaka̭rmā mano̭ gandharvastasya̭-rkhsāmānya̭-phsaraso vahna̭ya,
iṣiro viśva vya̭cā vāto̭ gandharva-stasyāpo 'phsaraso̭ mudā,
bhuva̭nasya pate yasya̭ta upari̭ gṛhā iha ca̭ |
sa no̭ rāsvājyā̭nigṃ rāyaspoṣagṃ̭ suvīryagṃ̭ saṃva~thsarīṇāg̭ svastim |
parameṣṭhyadhi̭pati-rmṛtyu-rga̭ndharva-stasya viśva̭maphsaraso bhuva̭,
ssukṣiti- ssubhṷ̄ti-rbhadrakṛ-thsuva̭rvā-nparjanyo̭ gandharva-stasya̭
vidyuto 'phsaraso ruco̭,
dūre hḙtira-mṛḍayo mṛtyu-rga̭ndharva-stasya̭ prajā a̭phsaraso̭ bhīruvaḥ,
cāruḥ̭ kṛpaṇa kāśī kāmo̭ gandharva-stasyādhayo 'phsarasa̭ śśocaya̭ntīr,
nāma sa ida-mbrahma̭ kṣatra-mpā̭tu tā ida-mbrahma̭ kṣatra-mpāntu tasmai svāhā
tābhya ssvāhā,
sa no̭ bhuvanasya pate yasya̭ta upari̭ gṛhā iha ca̭ | uru brahma̭ṇe-'smai kṣatrāya mahi śarma̭ yaccha || 20 (9) ||
14 rāṣṭrabhṛtaṃ (anuṣaṅgaṃ)
ṛtāṣā-ḍṛtadhā̭mā-'gni-rga̭ndharvassa-ida-mbrahma̭ kṣatra-mpā̭tu
tasmai svāhā | tasyauṣa̭dhayo-'phsarasa ūrjo nāma tā ida-mbrahma̭ kṣatra-mpāntu tābhya ssvāhā ||
sagṃhito viśvasā̭mā sūryo̭ gandharvassa ida-mbrahma̭ kṣatra-mpā̭tu
tasmai svāhā | tasya marī̭cayo-'phsarasa̭ āyuvo nāma tā ida-mbrahma̭ kṣatra-mpāntu tābhya ssvāhā ||
suṣumnassūrya̭-raśmiścandramā̭ gandharvassa ida-mbrahma̭ kṣatra-mpā̭tu
tasmai svāhā | tasya nakṣa̭trāṇya 'phsaraso̭ bekura̭yo nāma tā
ida-mbrahma̭ kṣatra-mpāntu tābhya ssvāhā ||
bhujyussṷparṇo yajño ga̭ndharvassa ida-mbrahma̭ kṣatra-mpā̭tu tasmai svāhā | tasya dakṣi̭ṇā aphsarasa̭ stavā nāma tā ida-mbrahma̭ kṣatra-mpāntu tābhya ssvāhā ||
prajāpa̭ti-rviśvaka̭rmā mano̭ gandharvassa ida-mbrahma̭ kṣatra-mpā̭tu
tasmai svāhā | tasya̭r-khsāmānya̭-'phsaraso vahna̭yo nāma tā ida-mbrahma̭ kṣatra-mpāntu tābhya ssvāhā ||
iṣiro viśvavya̭cā vāto̭ gandharvassa ida-mbrahma̭ kṣatra-mpā̭tu
tasmai svāhā | tasyāpo-'phsaraso̭ mudā nāma tā ida-mbrahma̭
kṣatra-mpāntu tābhya ssvāhā || bhuva̭nasya pate yasya̭ta upari̭ gṛhā iha ca̭ |
sa no̭ rāsvājyā̭nigṃ rāyaspoṣagṃ̭ suvīryagṃ̭ saṃva~thsarīṇāg̭
svastigg svāhā ||
parameṣṭhyadhi̭pati-rmṛtyu-rga̭ndharvassa ida-mbrahma̭ kṣatra-mpā̭tu
tasmai svāhā | tasya viśva̭maphsaraso bhuvo nāma tā ida-mbrahma̭ kṣatra-mpāntu tābhya ssvāhā ||
sukṣiti-ssubhṷ̄ti-rbhadrakṛ-thsuva̭rvā-nparjanyo̭ gandharvassa
ida-mbrahma̭ kṣatra-mpā̭tu tasmai svāhā | tasya ̭vidyuto-'phsaraso ruco nāma tā ida-mbrahma̭ kṣatra-mpāntu tābhya ssvāhā ||
dūre hḙtira mṛḍayo mṛtyu-rga̭ndharvassa ida-mbrahma̭ kṣatra-mpā̭tu
tasmai svāhā | tasya̭ prajā a̭phsaraso̭ bhīruvo nāma tā ida-mbrahma̭ kṣatra-mpāntu tābhya ssvāhā || cāruḥ̭ kṛpaṇa kāśī kāmo̭ gandharvassa ida-mbrahma̭ kṣatra-mpā̭tu
tasmai svāhā | tasyādhayo 'phsarasa̭ śśocaya̭nti-rnāma tā ida-mbrahma̭ kṣatra-mpāntu tābhya ssvāhā ||
sa no̭ bhuvanasyapate yasya̭ta upari̭ gṛhā iha ca̭ |uru brahma̭ṇe-'smai kṣatrāya mahi śarma̭ yaccha svāhā || (20ā) (9ā)
15 sarpa sūktaṃ
namo̭ astu sarpebhyo ye ke ca̭ pṛthivī manṷ | ye antari̭kṣe ye divi tebhya̭ ssarpebhyo namaḥ̭ | yḙ-'do ro̭cane divo ye vā sūrya̭sya raśmiṣṷ | yeṣā̭maphsu sadaḥ̭ kṛta-ntebhya̭ ssarpebhyo namaḥ̭ | yā iṣa̭vo yātu dhānā̭nāṃ ~ye vā vanaspatīgṃ ranṷ | ye vā̭-'vaṭeṣu śera̭te tebhya̭ ssarpebhyo namaḥ̭ || 21 (10) ||
16 pañcacoḍāḥ
aya-mpuro hari̭keśa ssūrya̭raśmi-stasya̭ rathagṛthsaśca rathaṷjāśca senāni
grāmaṇyaṷ puñjikasthalā ca̭ kṛtasthalā cāphsarasaṷ yātu dhānā̭ hetī rakṣāgṃ̭si prahḙti ,
raya-nda̭kṣiṇā viśva ka̭rmā tasya̭ ratha svanaśca rathḙ-citraśca senāni
grāmaṇyaṷ menakā ca̭ sahajanyā cā-'phsarasaṷ daṃṣṇavaḥ̭ paśavo̭ hetiḥ paurṷṣeyo vadhaḥ prahḙti,
raya-mpaścā-dviśva-vya̭cā stasya ratha̭ protaścā-sa̭marathaśca senāni
grāmaṇyau pramloca̭ntī cā numloca̭ntī-cā-'phsarasaṷ sarpā heti-r
vyāghrāḥ prahḙti,
raya mṷttarā-thsaṃya~dva̭sustasya̭ senajicca̭ suṣeṇa̭śca senāni grāmaṇyaṷ
viśvācī̭ca ghṛtācī̭ cā-phsarasā vāpo̭ heti-rvātaḥ prahḙti ,
raya-muparya-rvāgva̭-sustasya tārkṣya-ścāri̭ṣṭa-nemiśca senāni grāmaṇyā̭
vurvaśī̭ ca pūrvaci̭ttiścā-phsarasaṷ vidyuddheti-ra̭vasphūrja-nprahḙti ,
stebhyo namaste no̭ mṛḍayantu te ya-ndviṣmo yaśca̭ no dveṣṭi taṃ-vo~
jambhḙ dadhāmi || 22 (11) ||
17 pañcacoḍāḥ (anuṣaṅgaṃ)
aya-mpuro hari̭keśa ssūrya̭raśmi-stasya̭ rathagṛthsaśca rathaṷjāśca senāni grāmaṇyaṷ puñjikasthalā ca̭ kṛtasthalā cāphsarasaṷ yātudhānā̭ hetī rakṣāgṃ̭si prahḙtistebhyo namaste no̭ mṛḍayantute ya-ndviṣmo yaśca̭ no dveṣṭi taṃ-vo~ jambhḙ dadhāmi ||
aya-nda̭kṣiṇā viśvaka̭rmā tasya̭ rathasvanaśca rathḙ citraśca senāni
grāmaṇyaṷ menakā ca̭ sahajanyā cāphsarasaṷ daṃṣṇavaḥ̭ paśavo̭
hetiḥ paurṷṣeyo vadhaḥ prahḙtistebhyo namaste no̭ mṛḍayantu te
ya-ndviṣmo yaśca̭ no dveṣṭi taṃ-vo~ jambhḙ dadhāmi ||
aya-mpaścā-dviśva vya̭cā-stasya ratha̭protaścā-sa̭marathaśca senāni grāmaṇyau pramloca̭ntīcā numloca̭ntī-cāphsarasaṷ sarpā heti-rvyāghrāḥ prahḙtistebhyo namaste no̭ mṛḍayantu teya-ndviṣmo yaśca̭ no dveṣṭi taṃ-vo~ jambhḙ dadhāmi ||
aya-mṷttarā-thsaṃya~dva̭sustasya̭ senajicca̭ suṣeṇa̭śca senāni
grāmaṇyaṷ viśvācī̭ca ghṛtācī̭cā-phsarasā vāpo̭ heti-rvātaḥ
prahḙtistebhyo namaste no̭ mṛḍayantu te ya-ndviṣmo yaśca̭ no
dveṣṭi taṃ-vo~ jambhḙ dadhāmi ||
ayamuparya-rvāgva̭sustasya tārkṣya-ścāri̭ṣṭa-nemiśca senāni
grāmaṇyā̭ vurvaśī̭ ca pūrvaci̭tti-ścāphsarasaṷ vidyuddhetira̭-
vasphūrja-nprahḙtistebhyo namaste no̭ mṛḍayantu te ya-ndviṣmo yaśca̭ no dveṣṭi
taṃ-vo~ jambhḙ dadhāmi || 22ā(11ā) ||
18 apratirathaḥ
āśu-śśiśā̭no vṛṣabho na yudhmo gha̭nāghanaḥ, kṣobha̭ṇa-ścarṣaṇīnām | saṅkranda̭no-'nimiṣa ḙka vīraśśatagṃ
senā̭ ajayathsākamindraḥ̭ | saṅkranda̭nenā nimiṣeṇa̭ jiṣṇunā̭ yutkāreṇa̭ duścyavanena̭ dhṛṣṇunā | tadindrḙṇa jayata ta-thsa̭hadhvaṃ ~yudho̭ nara iṣṷ hastena vṛṣṇā | sa iṣṷhastai-ssa ni̭ṣaṅgibhi̭rvaśī sagg sra̭ṣṭā sa yudha indro̭ gaṇena̭ | sagṃsṛṣṭaji-thso̭mapā bā̭hu śardhyūrdhva dha̭nvā prati̭hitābhirastā | bṛha̭spate pari̭dīyā rathḙna rakṣohā 'mitrāgṃ̭ apa bādha̭mānaḥ || 23 ||
prabhañjan-thsenāḥ pramṛṇo yudhā jaya̭nnasmāka̭-medhyavitā rathā̭nām | gotrabhidaṃ̭ govidaṃ ~vajra̭bāhuṃ jaya̭ntamajma̭ pramṛṇanta-moja̭sā | imagṃ sa̭jātā anṷvīra-yadhva mindragṃ̭ sakhāyo-'nu sagṃ ra̭bhadhvam | balavijñāya-ssthavi̭raḥ pravī̭ra-ssaha̭svān. vājī saha̭māna ugraḥ | abhivī̭ro abhisa̭tvā sahojā jaitra̭mindra rathamāti̭ṣṭha govit || 24 ||
abhigotrāṇi saha̭sā gāha̭māno-'dāyo vīraśśatama̭nyurindraḥ̭ | duścyavanaḥ pṛ̭tanāṣāḍa̭ yudhyo-smākagṃ senā̭ avatu prayuthsu | indra̭ āsāṃ-netā bṛhaspati-rdakṣi̭ṇā yajñaḥ pura ḙtu somaḥ̭ | devasenānā̭-mabhibhañjatīnā-ñjaya̭ntīnā-mmaruto̭ yantvagre | indra̭sya vṛṣṇo varṷṇasya rājña̭ ādityānā-mmarutāgṃ śardha̭ ugram | mahāma̭nasā-mbhuvanacyavānāṃ ghoṣo̭ devānāṃ jaya̭tā muda̭sthāt | asmāka-mindra-ssamṛ̭teṣu dhvajeṣvasmākaṃ ~yā iṣa̭vastā ja̭yantu || 25 ||
asmākaṃ̭ ~vīrā utta̭re bhavantvasmānṷ devā avatā havḙṣu | uddha̭rṣaya maghava-nnāyṷdhā-nnyuthsatva̭nā-mmāmakānāṃ mahāgṃ̭si | udvṛ̭trahan-vājināṃ ~vāji̭nānyudrathā̭nāṃ jaya̭tāmetu ghoṣaḥ̭ | upapreta jaya̭tā narassthirā va̭ssantu bāhavaḥ̭ |
indro̭ va-śśarma̭ yaccha tvanā-dhṛṣyā yathāsa̭tha | ava̭sṛṣṭā parā̭pata śara̭vye brahma̭ sagṃśitā || 26 ||
gacchāmitrā-npravi̭śa maiṣāṃ kañcanocchi̭ṣaḥ | marmā̭ṇi te varma̭bhiśchādayāmi soma̭stvā rājā 'mṛtḙnābhi-va̭stām | urorvarī̭yo vari̭vaste astu jaya̭ntaṃ tvāmanṷ madantu devāḥ | yatra̭ bāṇā-ssampata̭nti kumārā vi̭śikhā i̭va | indro̭ nastatra̭ vṛtrahā vi̭śvāhā śarma̭ yacchatu || 27 (12) ||
19 camaka-ntṛtīya anuvākaḥ
śa-ñca̭ me maya̭śca me priya-ñca̭ me-'nukāmaśca̭ me
kāma̭śca me saumanasaśca̭ me bhadra-ñca̭ me śreya̭śca me
vasya̭śca me yaśa̭śca me bhaga̭śca me dravi̭ṇa-ñca me
yantā ca̭ me dhartā ca̭ me kṣema̭śca me dhṛti̭śca me
viśvaṃ̭ ca me maha̭śca me (28)
saṃvi~cca̭ me jñātra̭-ñca me
sūśca̭ me prasūśca̭ me sīra̭-ñca me layaśca̭ ma
ṛta-ñca̭ me-'mṛtaṃ̭ ca me 'yakṣma-ñca me-'nā̭mayacca me
jīvātṷśca me dīrghāyutva-ñca̭ me-'namitra-ñca me-'bha̭ya-ñca me
suga-ñca̭ me śaya̭na-ñca me sūṣā ca̭ me sudina̭-ñca me || 29 (13) ||
20 vihavyam
mamāgne varco̭ vihaveṣva̭stu vaya-ntvendhā̭nā stanuva̭-mpuṣema |
mahya̭-nnamantā-mpradiśaścata̭sra stvayā-'ddhya̭kṣeṇa pṛta̭nā jayema |
mama̭ devā vi̭have sa̭ntu sarva indrā̭vanto maruto viṣṇṷragniḥ |
mamāntari̭kṣa muru gopama̭stu mahyaṃ ~vātaḥ̭ pavatā-ṅkāmḙ asminn |
mayi̭ devā dravi̭ṇa māya̭jantā-mmayyā śīra̭stu mayi̭ devahṷ̄tiḥ || 30 ||
daivyā hotā̭rā vaniṣanta pūrve 'ri̭ṣṭā-ssyāma tanuvā̭ suvīrāḥ | mahyaṃ̭ ~yajantu mama yāni̭ havyā-''kṷ̄ti ssatyā mana̭so me astu |
eno mānigā-ṅkatamacca nāhaṃ-vi~śvḙ devāso adhi̭voca tā me |
devīṣṣaḍu-rvīruruṇaḥ̭ kṛṇota viśvḙ devāsa iha vī̭rayaddhvam |
māhāsmahi prajayā mā tanūbhi-rmāra̭dhāma dviṣate so̭marājann |
agnirmanyu-mpra̭tinuda-npurastā-dada̭bdho gopāḥ pari̭pāhi nastvam || 31 ||
pratyañco̭ yantu nigutaḥ punastḙ 'maiṣā-ñcitta-mprabudhā vinḙśat |
dhātā dhā̭tṛṇā-mbhuva̭nasya yaspati̭-rdevagṃ sa̭vitāra̭mabhi mātiṣāham |
imaṃ-ya~jña maśvinobhā bṛhaspati̭-rdevāḥ pāntu yaja̭māna-nnyarthāt |
uruvyacā̭ no mahiṣa śśarma̭yagṃ sadasmin. havḙ puruhūtaḥ pṷrukṣu |
sa naḥ̭ prajāyai̭ haryaśva mṛḍayendra mā no̭ rīriṣo mā parā̭dāḥ || 32 ||
ye na̭ ssapatnā apate bha̭vantvindrā-gnibhyā mava̭ bādhāmahe tān |
vasa̭vo rudrā ā̭dityā ṷpari spṛśaṃ̭ mograṃ-cettā̭ramadhi rājama̭krann |
arvāñca mindra̭ mamuto̭ havāmahe yo goji-ddha̭na-jida̭śva-jidyaḥ |
imanno̭ yajñaṃ-vi~̭have jṷṣasvāsya kṷrmo harivo medinaṃ̭ tvā || 33 (14) ||
21 mṛgāraḥ
agne-rma̭nve prathamasya pracḙtasoya-mpāñca̭janya-mbahava̭ ssamindhate |
viśva̭syāṃ-vi~śi pra̭viviśivāgṃ sa̭mīmahe sa no̭ muñcatvagṃ ha̭saḥ |
yasyeda-mprāṇa-nni̭miṣa-dyadeja̭ti yasya̭ jāta-ñjana̭māna-ñca keva̭lam |
staumyagni-nnā̭thito jo̭havīmi sa no̭ muñcatvagṃ ha̭saḥ |
indra̭sya manye prathamasya pracḙtaso vṛtraghna-sstomā upamā mupāguḥ̭ |
yo dāśuṣaḥ̭ sukṛto havamupa gantā sa no̭ muñcatvagṃ ha̭saḥ || 34 ||
ya ssaṃ̭grāma-nnaya̭ti saṃva~śī yudhe yaḥ puṣṭāni̭ sagṃsṛjati̭ trayāṇi̭ | staumīndra̭-nnāthito jo̭havīmi sa no̭ muñcatvagṃ ha̭saḥ | manvevāṃ mitrāvaruṇā tasya̭ vittagṃ satyaṷjasā dṛgṃhaṇā ya-nnudethe | yā rājā̭nagṃ sarathaṃ̭ ~yātha ṷgrā tā no̭ muñcata māga̭saḥ |
yo vāgṃ ratha̭ ṛjura̭śmi-ssatyadha̭rmā mithu-ścara̭nta-mupayāti̭ dūṣayanṋ || 35 ||
staumi̭ mitrāvarṷṇā nāthito jo̭havīmi tau no̭ muñcata māga̭saḥ | vāyo-ssa̭vitu-rvidathā̭ni manmahe yāvātman-vadbi̭bhṛto yau
ca rakṣa̭taḥ | yau viśva̭sya paribhū ba̭bhūvatustau no̭ muñcata māga̭saḥ |
upaśreṣṭhā̭na āśiṣo̭ devayordharmḙ asthirann | staumi̭ vāyugṃ sa̭vitāra̭-nnāthito jo̭havīmi tau no̭ muñcata māga̭saḥ |
rathīta̭mau rathīnā ma̭hva ūtaye śubhaṅgami̭ṣṭhau suyamḙ-bhiraśvaiḥ || 36 ||
yayorvā-ndevau deveṣva-ni̭śita mojastau no̭ muñcata māga̭saḥ | yadayā̭taṃ-va~hatugṃ sūryāyā-stricakreṇa̭ sagṃ sada̭micchamā̭nau | staumi̭ devā vaśvinaṷ nāthito jo̭havīmi tau no̭ muñcata māga̭saḥ |
marutāṃ manve adhi̭no bruvantu premāṃ-vā~caṃ ~viśvā̭mavantu viśve |
āśūn. hṷve suyamā̭nūtaye te no̭ muñcantvena̭saḥ | tigmamāyṷdhaṃ-vī~ḍitagṃ saha̭svada divyagṃ śardhaḥ pṛta̭nāsu jiṣṇu || 37 ||
staumi̭ devā-nmaruto̭ nāthito jo̭havīmi te no̭ muñcantvena̭saḥ | devānā-mmanve adhi̭ no bruvantu premāṃ-vā~caṃ ~viśvā̭mavantu viśve | āśūn. hṷve suyamā̭nūtaye te no̭ muñcantvena̭saḥ | yadida-mmā̭-'bhiśoca̭ti paurṷṣeyeṇa daivyḙna | staumi viśvā-ndevā-nnā̭thito jo̭havīmi te no̭ muñcantvena̭saḥ |
anṷno-'dyānṷmatiranvida̭nu mate tvaṃ-vai~śvānaro na̭ ūtyā pṛṣṭo divi || 38 ||
anṷno-'dhyānṷmati-ryajña-ndeveṣṷ manyatām | agniśca̭ havya vāha̭no bhava̭tā-ndāśuṣe mayaḥ̭ | anvida̭numate tva-mmanyā̭sai śañca̭ naḥ kṛdhi | kratve dakṣā̭ya no hinu praṇa āyūgṃ̭ṣi tāriṣaḥ || 38a ||
vaiśvānaro na̭ ūtyā ''prayā̭tu parāvataḥ̭ | agnirukthena vāha̭sā |
pṛṣṭo divi pṛṣṭo agniḥ pṛ̭thivyā-mpṛṣṭo viśvā oṣa̭dhīrā-vi̭veśa |
vaiśvānara ssaha̭sā pṛṣṭo agnissano divā sariṣaḥ pā̭tu naktam || 38b ||
ye apra̭thetā mami̭tebhi rojo̭bhi rye pra̭tiṣṭhe abha̭vatāṃ-va~sṷ̄nām | staumi dyāvā̭pṛthivī nā̭thito jo̭havīmi te no̭ muñcatamagṃ ha̭saḥ |
urvī̭ rodasī vari̭vaḥ kṛṇota-ṅkṣetra̭sya patnī adhi̭no brūyātam | staumi dyāvā̭pṛthivī nā̭thito jo̭havīmi te no̭ muñcatamagṃ ha̭saḥ |
yattḙ vaya-mpṷruṣatrāya̭ viṣṭhā vi̭dvāgṃ saśca kṛmā kacca nāgaḥ̭ || 39 ||
kṛdhī sva̭smāgṃ adi̭teranā̭gā vyenāgṃ̭si śiśratho viṣva̭gagne | yathā̭ ha ta-dva̭savo gauryaṃ̭ ci-tpadiṣitā mamṷñcatā yajatrāḥ |
evā tvamasma-tpramṷñcā vyagṃhaḥ prātāryagne pratarānna āyuḥ̭ || 40 (15) ||
22 sarpāhutī mantrāḥ
samīcī nāmā̭si prācī diktasyāste 'gniradhi̭pati rasito ra̭kṣitā yaścādhi̭pati-ryaśca̭ goptā tābhyāṃ namastauno̭ mṛḍayatāṃ te ya-ndviṣmo yaśca̭ no dveṣṭi taṃ-vā~-ñjambhḙ dadhāmyo-,
-jasvinī nāmā̭si dakṣiṇā diktasyāsta indro-'dhi̭patiḥ pṛdā̭kuḥ ,
prācī nāmā̭si pratīcī diktasyāste somo-'dhi̭pati ssvajo̭ ,
-'vasthāvā nāmā-syudī̭cī diktasyāste varuṇo-'dhi̭pati-stiraśca̭rājiḥ,
-radhi̭patnī nāmā̭si bṛhatī diktasyāste bṛhaspati-radhi̭pati śśvitro,
vaśinī nāmā̭sī ya-ndiktasyāste yamo-'dhi̭patiḥ kalmāṣa̭ grīvo,
rakṣitā yaścādhi̭pati-ryaśca̭ goptā tābhyāṃ namastau no̭ mṛḍayatāṃ
te ya-ndviṣmo yaśca̭ no dveṣṭi taṃ-vā~-ñjambhḙ dadhāmi || 41 (16) ||
23 sarpāhutī mantrāḥ (anuṣaṅgaṃ)
samīcī nāmā̭si prācī diktasyāste 'gniradhi̭pati rasito ra̭kṣitā-yaścādhi̭pati-ryaśca̭ goptā
tābhyāṃ namastau no̭ mṛḍayatāṃ
te ya-ndviṣmo yaśca̭ no dveṣṭi taṃ-vāṃ~ jambhḙ dadhāmi |
ojasvinī nāmā̭si dakṣiṇā diktasyāsta indro-'dhi̭patiḥ pṛdā̭kuḥ rakṣitā yaścādhi̭pati-ryaśca̭ goptā tābhyāṃ namastau no̭ mṛḍayatāṃ te ya-ndviṣmo yaśca̭no dveṣṭi taṃ-vāṃ~ jambhḙ dadhāmi |
prācī nāmā̭si pratīcī diktasyāste somo-'dhi̭pati ssvajo ra̭kṣitā yaścādhi̭pati-ryaśca̭ goptā tābhyāṃ namastau no̭ mṛḍayatāṃ te ya-ndviṣmo yaśca̭ no dveṣṭi taṃ-vā~-ñjambhḙ dadhāmi |
avasthāvā nāmā-syudī̭cī diktasyāste varuṇo-'dhi̭pati-stiraśca̭rājiḥ rakṣitā yaścādhi̭pati-ryaśca̭ goptā tābhyāṃ namastau no̭ mṛḍayatāṃ te ya-ndviṣmo yaśca̭ no dveṣṭi taṃ-vā~-ñjambhḙ dadhāmi |
adhi̭patnī nāmā̭si bṛhatī diktasyāste bṛhaspati-radhi̭pati-śśvitro ra̭kṣitā yaścādhi̭pati-ryaśca̭ goptā tābhyāṃ namastau no̭ mṛḍayatāṃ te ya-ndviṣmo yaśca̭ no dveṣṭi taṃ-vā~-ñjambhḙ dadhāmi |
vaśinī nāmā̭sīya-ndiktasyāste yamo-'dhi̭patiḥ kalmāṣa̭ grīvo rakṣitā yaścādhi̭pati-ryaśca̭ goptā tābhyāṃ namastau no̭ mṛḍayatāṃ
te ya-ndviṣmo yaśca̭ no dveṣṭi taṃ-vāṃ~ jambhḙ dadhāmi || 41ā (16ā) ||
24 gandharvāhutīḥ
hetayo nāma̭stha teṣāṃ-vaḥ ~puro gṛhā agnirva iṣa̭va ssalilo,
ni̭lipā-nnāma̭stha teṣāṃ-vo~ dakṣiṇā gṛhāḥ pitaro̭ va iṣa̭va ssaga̭ro,
vajriṇo nāma̭stha teṣāṃ-vaḥ ~paścā-dgṛhā ssvapno̭ va iṣa̭vo gahva̭ro,
-'vasthāvā̭no nāma̭stha teṣāṃ-va~ uttarā-dgṛhā āpo̭ va iṣa̭va ssamudro-,
-'dhi̭patayo nāma̭stha teṣāṃ-va~ upari̭ gṛhā varṣaṃ-va~ iṣavo-'va̭svān,
kravyā nāma̭stha pārthi̭vā-steṣāṃ-va~ iha gṛhā annaṃ̭ ~va iṣa̭vo nimiṣo,
vā̭tanāma-ntebhyo̭ vo namaste no̭ mṛḍayata te ya-ndviṣmo yaśca̭ no dveṣṭi
taṃ-vo~ jambhḙ dadhāmi || 42 (17) ||
25 gandharvāhutīḥ (anuṣaṅgaṃ)
hetayo nāma̭stha teṣāṃ-vaḥ ~puro gṛhā agnirva iṣa̭va-ssalilo vā̭tanāma-ntebhyo̭ vo namaste no̭ mṛḍayata te ya-ndviṣmo yaśca̭ no dveṣṭi taṃ-vo~ jambhḙ dadhāmi |
nilipā-nnāma̭stha teṣāṃ-vo~ dakṣiṇā gṛhāḥ pitaro̭ va iṣa̭va-ssaga̭ro vā̭tanāma-ntebhyo̭ vo namaste no̭ mṛḍayata te ya-ndviṣmo yaśca̭ no dveṣṭi taṃ-vo~ jambhḙ dadhāmi |
vajriṇo nāma̭stha teṣāṃ-vaḥ ~paścā-dgṛhā ssvapno̭ va iṣa̭vo gahva̭ro vā̭tanāma-ntebhyo̭ vo namaste no̭ mṛḍayata te ya-ndviṣmo yaśca̭ no dveṣṭi taṃ-vo~ jambhḙ dadhāmi |
avasthāvā̭no nāma̭stha teṣāṃ-va~ uttarā-dgṛhā āpo̭ va iṣa̭vassamudro vā̭tanāma-ntebhyo̭ vo namaste no̭ mṛḍayata te ya-ndviṣmo yaśca̭ no dveṣṭi taṃ-vo~ jambhḙ dadhāmi |
adhi̭patayo nāma̭stha teṣāṃ-va~ upari̭ gṛhā varṣaṃ-va~ iṣavo-'va̭svān vā̭tanāma-ntebhyo̭ vo namaste no̭ mṛḍayata te ya-ndviṣmo yaśca̭ no dveṣṭi taṃ-vo~ jambhḙ dadhāmi |
kravyā nāma̭stha pārthi̭vā-steṣāṃ-va~ iha gṛhā annaṃ̭ ~va iṣa̭vo nimiṣo vā̭tanāma-ntebhyo̭ vo namaste no̭ mṛḍayata te ya-ndviṣmo yaśca̭ no dveṣṭi taṃ-vo~ jambhḙ dadhāmi || 42ā (17ā) ||
26 ajyāni mantrāḥ
śatāyṷdhāya śatavīryāya śatota̭ye 'bhimātiṣāhe | śataṃ-yo~ na̭ śśarado ajī̭tā-nindro̭ neṣadati̭ duritāni viśvā |
ye catvāraḥ̭ pathayo̭ devayānā̭ antarā dyāvā̭pṛthivī viyanti̭ | teṣāṃ-yo~ ajyā̭ni- majī̭ti-māvahāttasmai̭ no devāḥ pari̭datteha sarve | grīṣmo hḙmanta uta no̭ vasanta śśara-dvarṣā ssṷvitanno̭ astu |
teṣā̭-mṛtūnāgṃ śataśā̭radānā-nnivāta ḙṣāmabha̭ye syāma | iduvathsarāya̭ parivathsarāya̭ saṃva~thsarāya̭ kṛṇutā bṛhannamaḥ̭ | teṣāṃ ~vayagṃ sṷmatau yajñiyā̭nā-ñjyogajī̭tā aha̭tā ssyāma |
bhadrānna-śśreya ssama̭naiṣṭa devā stvayā̭-'vasena sama̭śīmahi tvā |
sano̭mayo bhūḥ pi̭to āvi̭śasva śantokāya̭ tanuve syonaḥ || 43 (18) ||
bhūta-mbhavyaṃ̭ bhaviṣya-dvaṣa-ṭthsvāhā ,
nama ṛ-khsāma-yaju-rvaṣa-ṭthsvāhā ,
namo̭ gāyatrī triṣṭup jaga̭tī vaṣa-ṭthsvāhā ,
namaḥ̭ pṛthivya̭ntari̭kṣaṃ dyau-rvaṣa-ṭthsvāhā ,
namo 'gnirvāyu-ssūryo vaṣa-ṭthsvāhā ,
namaḥ̭ prāṇo-vyāno̭-'pāno vaṣa-ṭthsvāhā ,
namo-'nnaṃ̭ kṛṣi-rvṛṣṭi-rvaṣa-ṭthsvāhā ,
namaḥ̭ pitā putraḥ pautro vaṣa-ṭthsvāhā ,
namo bhūrbhuvassuva rvaṣa-ṭthsvāhā namaḥ̭ || 44 (19) ||
27 atharvaśīrṣaṃ
(tai. brā. 1.5.8.1-1.5.8.3)
indro̭ dadhīco asthabhiḥ̭ | vṛtrāṇya pra̭tiṣkutaḥ | jaghāna̭ navatīrnava̭ | icchanna-śva̭sya yacchiraḥ̭ | parva̭teṣvapa̭śritam | tadvi̭daccharyaṇāva̭ti |
atrā ha gorama̭nvata | nāma tvaṣṭṷra-pīcyam | itthā candrama̭so gṛhe |
indrami-dgāthino̭ bṛhat || 45 ||
indra̭-markebhi̭ rarkiṇaḥ̭ | indraṃ ~vāṇī̭ranūṣata | indra iddharyo ssacā |
sa-mmi̭śla āva̭co yujā | indro̭ vajrī hi̭raṇyayaḥ̭ | indro̭ dīrghāya cakṣa̭se | ā sūryagṃ̭ rohaya-ddivi | vi gobhiradri̭mairayat | indra vājḙṣu no ava | sahasra̭ pradhaneṣu ca || 46 ||
ugra ugrābhi̭-rūtibhiḥ̭ | tamindraṃ̭ ~vājayāmasi | mahe vṛtrāya hanta̭ve | sa vṛṣā̭ vṛṣabho-bhṷvat | indra ssadā ma̭ne kṛtaḥ | oji̭ṣṭha ssabalḙ hitaḥ | dyumnī ślokī sa saumyaḥ̭ | girā vajro na sambhṛ̭taḥ | saba̭lo ana̭pacyutaḥ | vavakṣu rugro astṛ̭taḥ || 47 (20) ||
28 pratyaṅgirasaḥ
(tai. brā. 2.4.2.1-2.4.2.4)
cakṣṷṣo hete mana̭so hete | vāco̭ hete brahma̭ṇo hete | yomā̭-'ghāyu-ra̭bhidāsa̭ti | tama̭gne menyā-'meni-ṅkṛ̭ṇu | yomā cakṣṷṣā yo mana̭sā | yo vācā brahma̭ṇā-'ghāyu-ra̭bhidāsa̭ti | tayā-'gne tva-mmenyā | amuma̭ meni-ṅkṛ̭ṇu | ya-tkiñcāsau mana̭sā yacca̭ vācā | yajñai-rjuhoti yajṷṣā havirbhiḥ̭ || 48 ||
ta-nmṛtyu-rnir-ṛ̭tyā saṃvi~dānaḥ | purā-''diṣṭā-dāhṷtī-rasya hantu |
yātudhānā nir-ṛ̭ti-rā-du rakṣaḥ̭ | te a̭syaghnaṃ tvanṛ̭tena satyam |
indrḙṣitā ājya̭masya mathnantu | māta-thsamṛ̭ddhi yadasau karoti̭ |
hanmi̭te-'ha-ṅkṛtagṃ haviḥ | yo mḙ ghoramacī̭ kṛtaḥ |
apāñcau ta ubhau bāhū | apa̭nahyāmyāsyam || 49 ||
apa̭nahyāmi te bāhū | apa̭nahyāmyāsyam | agne-rdevasya brahma̭ṇā | sarvaṃ̭ te 'vadhiṣa-ṅkṛtam | purā-'muṣya̭ vaṣa-ṭkārāt | yajña-ndeveṣṷ naskṛdhi | svi̭ṣṭa-masmākaṃ̭ bhūyāt | mā-'smā-nprāpannarā̭tayaḥ | anti̭ dūre sato a̭gne | bhrātṛ̭vyasyā bhidāsa̭taḥ | vaṣa-ṭkāreṇa vajrḙṇa | kṛtyāgṃ ha̭nmi kṛtāmaham | yo mā naktaṃ divā̭ sāyam | prāta-ścāhno̭ nipīya̭ti | adyā-tami̭ndra vajrḙṇa | bhrātṛ̭vya-mpādayāmasi || 50 (21) ||
(tai. brā. 2.5.1.1-2.5.1.3)
prāṇo ra̭kṣati viśvameja̭t | iryo̭ bhūtvā ba̭hudhā bahūni̭ | sa i-thsarvaṃ ~vyā̭naśe | yo devo deveṣṷ vibhūrantaḥ |
āvṛ̭dūdā-tkṣetriya̭ddhvaga-dvṛṣā | tami-tprāṇa-mmanasopa̭ śikṣata |
agraṃ̭ devānā̭-midama̭ttu no haviḥ | mana̭saści-ttedam | bhūta-mbhavyaṃ̭ ca gupyate | taddhi deveṣva̭-griyam || 51 ||
ā na̭ etu puraścaram | saha devai-rimagṃ havam | mana-śśreya̭si śreyasi | karma̭n. yajñapa̭tiṃ dadha̭t | juṣatāṃ me vāgidagṃ haviḥ | virā-ḍdevī purohi̭tā | havyavāḍana̭-pāyinī | yayā̭ rūpāṇi̭ bahudhā vada̭nti | peśāgṃ̭si devāḥ pa̭rame janitre | sā no̭ virāḍana̭pa sphurantī || 52 ||
vāgdevī jṷṣatā-midagṃ haviḥ | cakṣṷ-rdevānāṃ jyoti̭ramṛte nya̭ktam |
asya vijñānā̭ya bahudhā nidhī̭yate | tasya̭ sumna-ma̭śīmahi | mā no̭ hāsī-dvicakṣaṇam | āyurinnaḥ pratīryatām | ana̭ndhā-ścakṣṷṣā vayam | jīvā jyoti̭-raśīmahi | suva-rjyoti̭-rutāmṛtaṃ | śrotrḙṇa bhadra muta-śṛ̭ṇvanti satyam | śrotrḙṇa vācaṃ̭ bahudhodyamā̭nām | śrotrḙṇa moda̭śca maha̭śca śrūyate |
śrotrḙṇa sarvā diśa āśṛ̭ṇomi | yena prācyā̭ uta da̭kṣiṇā | pratīcyai̭ diśa-śśṛṇvantyṷttarāt | tadicchrotraṃ̭ bahudhodyamā̭nam |
arānna nemiḥ parisarvaṃ̭ babhūva || 53 (22) ||
(tai. brā. 2.7.7.1-2.7.7.7)
sigṃhe vyāghra uta yā pṛdā̭kau | tviṣi̭-ragnau brāhmaṇe sūryeyā |
indraṃ ~yā devī subhagā̭ jajāna̭ | sā na āgan varca̭sā saṃvi~dānā | yā rā̭janyḙ dundu-bhāvāya̭tāyām | aśva̭sya krandye purṷṣasya māyau | indraṃ ~yā devī subhagā̭ jajāna̭ | sā na āgan varca̭sā saṃvi~dānā | yā hastini̭ dvīpini yā hira̭ṇye | tviṣi-raśvḙṣu purṷṣeṣu goṣṷ || 54 ||
indraṃ ~yā devī subhagā̭ jajāna̭ | sā na āgan varca̭sā saṃvi~dānā | rathḙ akṣeṣṷ vṛṣabhasya vāje | vātḙ parjanye varṷṇasya śuṣme | indraṃ ~yā devī subhagā̭ jajāna̭ | sā na āgan varca̭sā saṃvi~dānā | rāḍa̭si virāḍa̭si | samrāḍa̭si svarāḍa̭si | indrā̭ya tvā teja̭svate teja̭svantagg śrīṇāmi | indrā̭ya tvauja̭svata oja̭svantagg śrīṇāmi || 55 ||
indrā̭ya tvā paya̭svate paya̭svantagg śrīṇāmi | indrā̭ya tvā-''yṷṣmata āyṷṣmantagg śrīṇāmi | tejo̭-'si | tatte praya̭cchāmi | teja̭svadastu me mukham | teja̭svacchiro̭ astu me | teja̭svān. viśvataḥ̭ pratyam | teja̭sā sa-mpi̭pṛgdhimā | ojo̭-'si | tatte praya̭cchāmi || 56 ||
oja̭svadastu me mukham | oja̭svacchiro̭ astu me | oja̭svān. viśvataḥ̭ pratyam | oja̭sā sampi̭pṛgdhi mā | payo̭-'si | tatte praya̭cchāmi | paya̭svadastu me mukham | paya̭svacchiro̭ astu me | paya̭svān. viśvataḥ̭ pratyam | paya̭sā sampi̭pṛgdhi mā || 57 ||
āyṷrasi | tatte praya̭cchāmi | āyṷṣmadastu me mukham | āyṷṣmacchiro̭ astu me | āyṷṣmān. viśvataḥ̭ pratyam | āyṷṣā sampi̭pṛgdhi mā | ima-ma̭gna āyṷṣe varca̭se kṛdhi | priyagṃ reto̭ varuṇa soma rājann | mā-te-vāsmā adite śarma̭ yaccha | viśvḙ devā jara̭daṣṭi-ryathā-'sa̭t || 58 ||
āyṷrasi viśvāyṷrasi | sarvāyṷrasi sarvamāyṷrasi | yato vāto mano̭javāḥ | yataḥ, kṣara̭nti sindha̭vaḥ | tāsāṃ tvā sarvā̭sāgṃ rucā | abhiṣi̭ñcāmi varca̭sā | samudra i̭vāsi gahmanā | soma̭ ivāsyadābhyaḥ | agniri̭va viśvataḥ̭ pratyam | sūrya̭ iva jyoti̭ṣā vibhūḥ || 59 ||
apāṃ-yo~ drava̭ṇe rasaḥ̭ | tamahamasmā ā̭muṣyāyaṇāya̭ | teja̭se brahmavarcasāya̭ gṛhṇāmi | apāṃ-ya~ ūrmau rasaḥ̭ | tamahamasmā ā̭muṣyāyaṇāya̭ | oja̭se vīryā̭ya gṛhṇāmi | apāṃ-yo~ ma̭ddhyato rasaḥ̭ | tamahamasmā ā̭muṣyāyaṇāya̭ | puṣṭyai prajana̭nāya gṛhṇāmi | apāṃ-yo~ yajñiyo rasaḥ̭ | tamahamasmā ā̭muṣyāyaṇāya̭ | āyṷṣe dīrghāyutvāya̭ gṛhṇāmi || 60 (23) ||
29 anna sūktaṃ
(tai. brā. 2.8.8.1-2.8.8.4)
ahama̭smi prathamajā ṛtasya̭ | pūrvaṃ̭ devebhyo̭ amṛta̭sya nābhiḥ̭ |
yo mā dadā̭ti sa i deva mā vāḥ | ahamanna manna̭ madanta̭madmi | pūrva̭-magnerapi̭ dahatyannaṃ | yattau hā̭sāte ahamuttareṣṷ | vyātta̭masya paśava̭-ssujambham | paśya̭nti dhīrāḥ praca̭ranti pākāḥ |
jahāmyanya-nna ja̭hāmyanyam | ahamannaṃ ~vaśamicca̭rāmi || 61 ||
samānamarthaṃ paryḙmi bhuñjat | ko mā mannaṃ̭ manuṣyo̭ dayeta |
parā̭ke annaṃ nihi̭taṃ-lo~ka etat | viśvai-rdevaiḥ pitṛbhi̭-rguptamannam |
yadadyatḙ lupyate ya-tpa̭ropyate | śatatamī sā tanūrmḙ babhūva |
mahāntaṷ carū sa̭kṛ-ddugdhena̭ paprau | diva̭ñca pṛśñi̭ pṛthivī-ñca̭ sākam |
ta-thsampiba̭nto na mi̭nanti vedhasaḥ̭ | naitadbhūyo bhava̭ti no kanī̭yaḥ || 62 ||
annaṃ̭ prāṇamanna̭ mapāna-mā̭huḥ | annaṃ̭ mṛtyu-ntamṷ jīvātṷ māhuḥ |
annaṃ̭ brahmāṇo̭ jarasaṃ̭ ~vadanti | anna̭māhuḥ prajana̭na-mprajānām |
mogha-mannaṃ̭ ~vindate apra̭cetāḥ | satya-mbra̭vīmi vadha ithsa tasya̭ |
nāryamaṇaṃ puṣya̭ti no sakhā̭yam | keva̭lāgho bhavati kevalādī |
aha-mmegha sstanayan varṣa̭nnasmi | māma̭dantya-hama̭dmyanyān || ahagṃ sadamṛto̭ bhavāmi | madā̭dityā adhi sarvḙ tapanti || 63 ||
30 vāk sūktaṃ
(tai. brā. 2.8.8.4)
devīṃ-vā~ca̭-majanayanta ya-dvāgvada̭nti || 64 ||
devīṃ-vā~ca̭majanayanta devāḥ | tāṃ-vi~śvarṷ̄pāḥ paśavo̭ vadanti | sā no̭ mandreṣa mūrjaṃ duhā̭nā | dhenurvāgasmā-nupasuṣṭutaitṷ || 64a ||
ya-dvāgvada̭ntya-vicetanāni̭ | rāṣṭrī̭ devānā-nniṣasāda̭ mandrā | cata̭sra ūrjaṃ̭ duduhe payāgṃ̭si | kva̭svi dasyāḥ parama-ñja̭gāma || 64b ||
(tai. brā. 2.8.8.4-2.8.8.5)
anantā-mantādadhi nirmi̭tā-mmahīm | yasyāṃ devā a̭dadhu-rbhoja̭nāni | ekākṣarā-ndvipadāgṃ ṣaṭpa̭dāñca | vāca̭-ndevā upa̭jīvanti viśve | vāca̭-ndevā upa̭jīvanti viśve | vāca̭-ṅgandharvāḥ paśavo̭ manuṣyāḥ | vācīmā viśvā bhuva̭nā-nyarpi̭tā | sā no havaṃ̭ juṣatā-mindra̭ patnī |
vāgakṣaraṃ̭ prathamajā ṛtasya̭ | vedā̭nā-mmātā-'mṛta̭sya nābhiḥ̭ || 65 ||
sā no̭ juṣāṇopa̭ yajña māgāt | ava̭ntī devī suhavā̭ me astu | yā mṛṣa̭yo mantra kṛto̭ manīṣiṇaḥ̭ | anvaiccha̭-ndevā-stapa̭sā śramḙṇa | tā-ndevīṃ-vā~cagṃ̭ haviṣā̭ yajāmahe | sā no̭ dadhātu sukṛtasya̭ loke |
catvāri vā-kpari̭mitā padāni̭ | tāni̭ vidu-rbrāhmaṇā ye ma̭nīṣiṇaḥ̭ | guhā trīṇi nihi̭tā neṅga̭yanti | turīyaṃ̭ ~vāco ma̭nuṣyā̭ vadanti || 66 ||
31 śraddhā sūktaṃ
(tai. brā. 2.8.8.5-2.8.8.8)
śraddhayā-'gni ssami̭dhyate | śraddhayā̭ vindate haviḥ | śraddhā-mbhaga̭sya mūrdhani̭ | vacasā ''vḙdayāmasi | priyagg śra̭ddhe dada̭taḥ | priyagg śra̭ddhe didā̭sataḥ | priya-mbhojeṣu yajva̭su | ida-mma̭ udita-ṅkṛ̭dhi | yathā̭ devā asṷreṣu | śraddhā-mugreṣṷ cakrire || 67 ||
eva-mbhojeṣu yajva̭su | asmāka̭-mudita-ṅkṛ̭dhi | śraddhā-ndḙvā yaja̭mānāḥ | vāyu-go̭pā upā̭sate | śraddhāgṃ hṛ̭dayya̭yā-''kūtyā | śraddhayā̭ hūyate haviḥ |
śraddhā-mprātar-ha̭vāmahe | śraddhā-mmadhyandi̭naṃ pari̭ | śraddhāgṃ sūrya̭sya nimruci̭ | śraddhe śraddhā̭pa-yeha mā || 68 ||
śraddhā devā-nadhi̭vaste | śraddhā viśva̭-mida-ñjaga̭t | śraddhā-ṅkāma̭sya mātaram | haviṣā̭ vardhayāmasi || 69a ||
32 brahma sūktaṃ
(tai. brā. 2.8.8.8-2.8.8.11)
brahma̭jajñāna-mpra̭thama-mpurastāt | vi sī̭mata-ssuruco̭ vena ā̭vaḥ |
sa budhniyā̭ upamā a̭sya viṣṭhāḥ | sataśca yoni-masa̭taśca vivaḥ̭ || pitā virājā̭-mṛṣabho ra̭yīṇām | antari̭kṣaṃ-vi~śvarṷ̄pa āvi̭veśa || 69b ||
tamarkai-rabhya̭rcanti vathsam | brahma santa-mbrahma̭ṇā vardhaya̭ntaḥ || brahma̭ devāna̭janayat | brahma viśva̭mida-ñjaga̭t ||
brahma̭ṇaḥ, kṣatra-nnirmi̭tam | brahma̭ brāhmaṇa ātmanā || antara̭smi-nnime lokāḥ | anta-rviśva̭mida-ñjaga̭t | brahmaiva bhūtānā-ñjyeṣṭham | tena ko̭-'rhati spardhi̭tum || 70 ||
brahma̭-ndevā-straya̭strigṃśat | brahma̭-nnindra prajāpatī | brahma̭n ha viśvā̭ bhūtāni̭ | nāvī-vānta-ssamāhi̭tā || cata̭sra āśāḥ praca̭rantva-gnayaḥ̭ | imanno̭ yajñanna̭yatu prajānann |
ghṛta-mpinva̭-nnajaragṃ̭ suvīram | brahma̭ sami-dbha̭vatyāhṷtīnām || 71 ||
33 go sūktaṃ
(tai. brā. 2.8.8.11)
ā gāvo̭ agmannuta bhadra-ma̭krann | sīda̭ntu goṣṭhe-raṇaya̭ntvasme || prajāva̭tīḥ pururūpā̭ iha syuḥ | indrā̭ya pūrvī ruṣaso duhā̭nāḥ | indro yajva̭ne pṛṇate ca̭ śikṣati | upedda̭dāti na sva-mmṷṣāyati | bhūyo̭ bhūyo rayimida̭sya vardhayanṋ | abhi̭nne khille nida̭dhāti devayum |
na tā na̭śanti na tā arvā || 72 ||
na tā na̭śanti nada̭bhāti taska̭raḥ | nainā̭ amitro vyathirā da̭dharṣati |
devāgśca yābhi-ryaja̭te dadā̭ti ca | jyogittābhi̭ ssacate gopa̭ti ssaha || 72a ||
na tā arvā̭ reṇu ka̭kāṭo aśnute | na sagg̭ skṛtatra-mupa̭yanti tā abhi |
urugāyama̭bhaya-ntasya tā anṷ | gāvo martya̭sya vica̭ranti yajva̭naḥ || 72b ||
(tai. brā. 2.8.8.12)
gāvo bhago gāva indro̭ me acchāt | gāva ssoma̭sya prathamasya̭ bhakṣaḥ |
imā yā gāva-ssaja̭nāsa indraḥ̭ | icchāmī-ddhṛdā mana̭sā-cidindram |
yūya-ṅgā̭vo medayathā kṛśañci̭t | aślīla-ñci̭-tkṛṇuthā supratī̭kam || 73 ||
bhadra-ṅgṛha-ṅkṛ̭ṇutha bhadravācaḥ | bṛhadvo vaya̭ ucyate sabhāsṷ | prajāva̭tī ssūyava̭sagṃ-riśantīḥ | śuddhā apa ssṷprapāṇe piba̭ntīḥ |
mā vaḥ̭ stena ī̭śata mā-'ghaśagṃ̭saḥ | pari̭vo hetī rudrasya̭ vṛñjyāt | upeda-mṷpa-parca̭nam | āsu goṣūpa̭ pṛcyatām | upa̭rṣabhasya reta̭si | upendra tava̭ vīrye || 74 (24) ||
34 sūryā candramasā sūktaṃ
(tai. brā. 2.8.9.1-2.8.9.3)
tā sūryā candramasā̭ viśva-bhṛtta̭mā mahat | tejo vasṷmadrājato divi | sāmātmānā carata ssāma-cāriṇā | yayorvrata-nnamame jātṷ devayoḥ | ubhāvantau pari̭yāta armyā | divo na raśmīg sta̭nuto-vya̭rṇave | ubhā bhṷvantī bhuva̭nā kavikra̭tū | sūryā na candrā ca̭rato hatāma̭tī | patīdyuma-dvi̭śva-vidā̭ ubhā divaḥ | sūryā̭ ubhā candrama̭sā vicakṣaṇā || 75 ||
viśvavā̭rā varivo bhā vareṇyā | tā no̭-'vata-mmatimantā mahi̭vratā | viśvavapa̭rī pratara̭ṇā tarantā | suvarvidā̭ dṛśaye bhūri̭ raśmī | sūryā hi candrā vasṷtveṣa-da̭rśatā | manasvino bhā-'nṷcarato nu sa-ndivam | asya śravo̭ nadya̭ ssapta bi̭bhrati | dyāvā kṣāmā̭ pṛthivī da̭rśataṃ-va~puḥ̭ | asme sūryā candramasā̭-'bhicakṣe | śraddheka-mi̭ndra carato vicarturam || 76 ||
pūrvāpara-ñca̭rato māya-yaitau | śiśū krīḍa̭ntau pari̭yāto adhvaram | viśvānyanyo bhuva̭nā 'bhicaṣṭe | ṛtūnanyo vidadha̭jjāyate punaḥ̭ | hira̭ṇyavarṇā-śśuca̭yaḥ pāvakā yāsāgṃ rājā | yāsāṃ devā śśivena̭ mā cakṣṷṣā paśyata | āpo̭ bhadrā āditpa̭śyāmi || 77 ||
hira̭ṇyavarṇā-śśuca̭yaḥ pāvakā yāsṷ jātaḥ kaśyapo yāsvindraḥ̭ | agniṃ-yā~ garbhaṃ̭ dadhire virṷ̄pāstā na āpaśśagg syonā bha̭vantu ||
yāsāgṃ rājā varṷṇo yāti madhyḙ satyānṛte a̭vapaśyan janā̭nām |
madhuścuta-śśuca̭yo yāḥ pā̭vakāstā na āpaśśagg syonā bha̭vantu || 77a ||
yāsāṃ devā divi kṛṇvanti̭ bhakṣaṃ-yā~ antari̭kṣe bahudhā bhava̭nti |
yāḥ pṛ̭thivī-mpaya̭sondanti̭ śukrāstā na āpaśśagg syonā bha̭vantu ||
śivena̭ mā cakṣṷṣā paśyatāpa śśivayā̭ tanuvopa̭ spṛśata tvaca̭-mme |
sarvāgṃ̭ agnīgṃ ra̭phsuṣado̭ huve vo mayi varco balamojo nidha̭tta || 77b ||
āpo̭ bhadrā ghṛtamidāpa̭ āsuragnī-ṣomaṷ bibhratyāpa ittāḥ | tīvro raso̭ madhupṛcā̭-maraṅgama ā mā prāṇena̭ saha varca̭sā gann |
ādi-tpa̭śyā-myuta vā̭ śṛṇo-myā mā ghoṣo̭ gacchati vā-nna̭ āsām | manyḙ bhejāno amṛta̭sya tarhi hira̭ṇyavarṇā atṛ̭paṃ-ya~dā vaḥ̭ || 77c ||
35 nāsadīya sūktaṃ
(tai. brā. 2.8.9.3-2.8.9.7)
nāsa̭dāsīnno sadā̭sīttadānīm | nāsīdrajo no vyo̭mā-paroyat | ki-māva̭rīvaḥ kuhakasya śarmanṋ | ambhaḥ kimā̭sī-dgaha̭na-ṅgabhīram || 78 ||
na mṛtyu-ramṛta-ntarhi na | rātri̭yā ahna̭ āsī-tpraketaḥ | ānī̭-davātagg svadhayā tadekam | tasmāddhānya-nna paraḥ kiñcanāsa̭ |
tama̭ āsī-ttama̭sā gūḍhamagre praketam | salilagṃ sarva̭-mā idam | tucche nābhvapi̭hitaṃ yadāsīt | tama̭sas tanma̭hinā jā̭yataikam |
kāmastadagre sama̭vartatādhi̭ | mana̭so retaḥ̭ prathamaṃ-ya~dāsīt || 79 ||
sato bandhumasa̭ti nira̭vindann | hṛdi-pratīṣyā̭ kavayo̭ manīṣā |
tiraścīno vita̭to raśmi-rḙṣām | adhasvi̭dāsī(3) dupari̭svidāsī(3)t |
retodhā ā̭sa-nmahimāna̭ āsann | svadhā avastā-tpraya̭tiḥ parastāt |
ko addhā vḙdaka iha pravo̭cat | kuta ājā̭tā kuta̭ iyaṃ-vi~sṛ̭ṣṭiḥ |
arvāg devā asya visarja̭nāya | athā ko vḙda yata̭ ā babhūva̭ || 80 ||
iyaṃ-vi~sṛ̭ṣṭi-ryata̭ ābabhūva̭ | yadi̭ vā dadhe yadi̭ vā na |
yo asyādhya̭kṣaḥ parame vyo̭mann | so aṅgavḙda yadi̭ vā na veda̭ |
kiggsvidvanaṃ ka usa vṛkṣa ā̭sīt | yato dyāvā̭pṛthivī ni̭ṣṭatakṣuḥ |
manī̭ṣiṇo mana̭sā pṛcchatedutat | yadadhyati̭ṣṭha-dbhuva̭nāni dhārayanṋ | brahmavanaṃ brahma sa vṛkṣa ā̭sīt | yato dyāvā̭pṛthivī ni̭ṣṭatakṣuḥ || manī̭ṣiṇo mana̭sā vibra̭vīmi vaḥ | brahmādhyati̭ṣṭha-dbhuva̭nāni dhārayanṋ || 81 ||
36 bhāgya sūktaṃ
(tai. brā. 2.8.9.7-2.8.9.9)
prātaragni-mprātarindragṃ̭ havāmahe | prāta-rmitrā varṷṇā prātaraśvinā |
prāta-rbhagaṃ̭ pūṣaṇaṃ brahma̭ṇaspatim | prātassoma̭ muta rudragṃ hṷvema || pratarjitaṃ bhaga̭mugragṃ hṷvema | vaya-mputramadi̭teryo vi̭dhartā | ādhraścidya-mmanya̭māna-sturaści̭t | rājā̭ cidya-mbhagaṃ̭ bhakṣītyāha̭ || 82 ||
bhagapraṇḙta-rbhagasatya̭rādhaḥ | bhagemā-ndhiyamuda̭va dada̭nnaḥ | bhagapraṇo̭ janaya gobhiraśvaiḥ | bhaga pranṛbhi̭-rnṛvanta̭ssyāma || utedānīṃ bhaga̭vantassyāma | uta prapitva uta maddhye ahnām | utodi̭tā maghavan-thsūrya̭sya | vaya-ndevānāgṃ̭ sumatau syā̭ma || bhaga̭ eva bhaga̭vāgṃ astu devāḥ | tena̭ vaya-mbhaga̭vanta ssyāma || 83 ||
tantvā̭ bhaga sarva ijjo̭havīmi | sano̭ bhaga pura etā bha̭veha || sama̭dhvarā-yoṣaso̭-'namanta | dadhikrāvḙva śuca̭ye padāya̭ | arvācīnaṃ-va~̭suvidaṃ bhaga̭nnaḥ | ratha̭mivāśvā̭ vājina āva̭hantu || aśvā̭vatī-rgoma̭tī-rna uṣāsaḥ̭ | vīrava̭tī-ssada̭mucchantu bhadrāḥ | ghṛta-nduhā̭nā viśvataḥ prapī̭nāḥ | yūya-mpā̭ta svastibhi-ssadā̭naḥ || 84 (25) ||
37 nakṣatra sūktaṃ
(tai. brā. 3.1.1.1-3.1.3.3)
37.1 nakṣatraṃ - kṛttikā devatā - agniḥ
agnirnaḥ̭ pātu kṛtti̭kāḥ | nakṣa̭tra-ndevami̭ndriyam | idamā̭sāṃvi~cakṣaṇam | havirāsa-ñjṷhotana | yasya bhānti̭ raśmayo yasya̭ ketavaḥ̭ | yasyemā viśvā bhuva̭nāni sarvā | sa kṛtti̭kābhi-rabhi-saṃva~sā̭naḥ | agnirno̭ devassṷvite da̭dhātu || 1 ||
37.2 nakṣatraṃ - rohiṇī devatā - prajāpatiḥ
prajāpa̭te rohiṇī vḙtu patnī | viśvarṷ̄pā bṛhatī citrabhā̭nuḥ || 85 ||
sā no̭ yajñasya̭ suvite da̭dhātu | yathā jīvḙma śaradassavī̭rāḥ | rohiṇī devyuda̭gā-tpurastāt | viśvā̭ rūpāṇi̭ pratimoda̭mānā | prajāpa̭tigṃ haviṣā̭ vardhaya̭ntī | priyā devānā-mupa̭yātu yajñam || 2 ||
37.3 nakṣatraṃ - mṛgaśīrṣaḥ devatā - somaḥ
somo rājā̭ mṛgaśīra.ṣeṇa āganṋ | śiva-nnakṣa̭tra-mpriyama̭sya dhāma̭ | āpyāya̭māno bahudhā janḙṣu | retaḥ̭ prajāṃ-ya~ja̭māne dadhātu || 86 ||
yatte nakṣa̭tra-mmṛgaśīrṣamasti̭ | priyagṃ rā̭ja-npriyata̭ma-mpriyāṇām | tasmai̭ te soma haviṣā̭ vidhema | śanna̭ edhi dvipade śañcatṷṣpade || 3 ||
37.4 nakṣatraṃ - ārdrā devatā - rudraḥ
ārdrayā̭ rudraḥ pratha̭māna eti | śreṣṭho̭ devānāṃ pati̭raghniyānām | nakṣa̭tramasya haviṣā̭ vidhema | mā naḥ̭ prajāgṃ rī̭riṣa-nmota vīrān | hetī rudrasya pari̭ṇo vṛṇaktu | ārdrā nakṣa̭tra-ñjuṣatāgṃ havirnaḥ̭ || 87 ||
pramuñcamā̭nau duritāni viśvā | apāghaśagṃ̭ sannu-datāmarā̭tim || 4 ||
37.5 nakṣatraṃ - punarvasu devatā - aditiḥ
puna̭rno devyadi̭ti-sspṛṇotu | puna̭rvasū naḥ punaretāṃ-ya~jñam | puna̭rno devā abhiya̭ntu sarve | punaḥ̭ punarvo haviṣā̭ yajāmaḥ | evā na devyadi̭tiranarvā | viśva̭sya bhartrī jaga̭taḥ pratiṣṭhā | puna̭rvasū haviṣā̭ vardhaya̭ntī | priya-ndevānā-mapyḙtu pāthaḥ̭ || 5 (88) ||
37.6 nakṣatraṃ - puṣyaḥ devatā - bṛhaspatiḥ
bṛhaspatiḥ̭ prathamañjāya̭mānaḥ | tiṣya̭-nnakṣa̭tramabhi samba̭bhūva | śreṣṭho̭ devānāṃ pṛta̭nāsu jiṣṇuḥ | diśo nu sarvā abha̭yanno astu | tiṣyaḥ̭ purastā̭duta ma̭dhyato naḥ̭ | bṛhaspati̭-rnaḥ pari̭pātu paścāt | bādhḙ tā-ndveṣo abha̭ya-ṅkṛṇutām | suvīrya̭sya pata̭yasyāma || 6 ||
37.7 nakṣatraṃ -āśreṣaṃ devatā - sarpāḥ
idagṃ sarpebhyo̭ havira̭stu juṣṭam | āśreṣā yeṣā̭-manuyanti cetaḥ̭ || 89 ||
ye antari̭kṣa-mpṛthivīṃ-kṣiyanti̭ | tena̭ ssarpāso havamāga̭miṣṭhāḥ | ye ro̭cane sūryasyāpi̭ sarpāḥ | ye divaṃ̭ devī-manṷsañcara̭nti | yeṣā̭māśreṣā a̭nuyanti kāmam | tebhya̭-ssarpebhyo madhṷ-majjuhomi || 7 ||
37.8 nakṣatraṃ - maghā devatā - pitaraḥ
upa̭hūtāḥ pitaro ye maghāsṷ | mano̭javasa-ssukṛta̭-ssukṛtyāḥ | te no nakṣa̭tre havamāga̭miṣṭhāḥ | svadhābhi̭-ryajña-mpraya̭ta-ñjuṣantām || 90 ||
ye a̭gnidagdhā ye-'na̭gni-dagdhāḥ | yḙ-'mu~loka-mpitaraḥ̭ kṣiyanti̭ | yāgśca̭ vidmayāgṃ ṷ ca na pra̭vidma | maghāsṷ yajñagṃ sukṛ̭ta-ñjuṣantām || 8 ||
37.9 nakṣatraṃ - pūrvaphalgṷnī devatā - aryamā
gavāṃ patiḥ phalgṷnī-nāmasi tvam | tada̭ryaman varuṇa mitra cārṷ | tantvā̭ vayagṃ sa̭nitāragṃ̭ sanīnām | jīvā jīva̭ntamupa saṃvi~̭śema | yenemā viśvā bhuva̭nāni sañji̭tā | yasya̭ devā a̭nusaṃya~nti cetaḥ̭ || 91 ||
aryamā rājā-'jarastu vi̭ṣmān | phalgṷnīnā-mṛṣabho ro̭ravīti || 9 ||
37.10 nakṣatraṃ - uttara pha̭lgunī devatā - bhagaḥ
śreṣṭho̭ devānāṃ bhagavo bhagāsi | tattvā̭ viduḥ phalgṷnī-stasya̭ vittāt | asmabhyaṃ̭-kṣatramajaragṃ̭ suvīryam | gomadaśva̭-vadupasannṷ-deha | bhago̭ha dātā bhaga itpra̭dātā | bhago̭ devīḥ phalgṷnī-rāvi̭veśa | bhagasyetta-mpra̭sava-ṅga̭mema | yatra̭ devai-ssa̭dhamādaṃ̭ madema | || 10/ 92 ||
37.11 nakṣatraṃ - hastaḥ devatā - savita
āyā̭tu deva-ssa̭vito pa̭yātu | hiraṇyayḙna suvṛtā rathḙna | vahan. hastagṃ̭ subhagaṃ̭ ~vidmanāpa̭sam | prayaccha̭ntaṃ papṷriṃ puṇyamaccha̭ | hastaḥ praya̭ccha tvamṛtaṃ ~vasī̭yaḥ | dakṣi̭ṇena prati̭gṛbhṇīma enat |
dātāra̭-madya sa̭vitā vi̭deya | yo no hastā̭ya prasuvāti̭ yajñam || 11 ||
37.12 nakṣatraṃ - citrā devatā - tvaṣṭā
tvaṣṭā nakṣa̭tra-mabhyḙti citrām | subhagṃ sa̭saṃyu~vatigṃ roca̭mānām || 93 ||
niveśaya̭nna-mṛtā-nmartyāg̭śca | rūpāṇi̭ pigṃśa-nbhuva̭nāni viśvā | tannastvaṣṭā tadṷ citrā vica̭ṣṭām | tannakṣa̭tra-mbhūridā a̭stu mahyam | tannaḥ̭ prajāṃ-vī~rava̭tīgṃ sanotu | gobhi̭rno aśvai-ssama̭naktu yajñam || 12 ||
37.13 nakṣatraṃ - svātī devatā - vāyuḥ
vāyu-rnakṣa̭tra-mabhyḙti niṣṭyām | tigmaśṛṃ̭go vṛṣabho rorṷvāṇaḥ | samīraya-nbhuva̭nā mātariśvā | apa dveṣāgṃ̭si nudatāmarā̭tīḥ || 94 ||
tanno̭ vāyastadu niṣṭyā̭ śṛṇotu | tannakṣa̭tra-mbhūridā a̭stu mahyam | tanno̭ devāso anṷ jānantu kāmam | yathā tarḙma duritāni viśvā || 13 ||
37.14 nakṣatraṃ - viśākhā devatā - indrāgnīḥ
dūra-masmacchatra̭vo yantu bhītāḥ | tadi̭ndrāgnī kṛ̭ṇutāṃ ta-dviśā̭khe | tanno̭ devā anṷmadantu yajñam | paścā-tpurastā-dabha̭yanno astu | nakṣa̭trāṇā-madhi̭patnī viśā̭khe | śreṣṭhā̭-vindrāgnī bhuva̭nasya gopau || 95 ||
viṣṷ̄ca-śśatrṷ̄napabādha̭mānau | apakṣudha̭-nnudatāmarā̭tim | || 14 ||
37.15 paurṇamāsi
pūrṇā paścāduta pūrṇā purastāt | unma̭dhyataḥ paurṇamāsī ji̭gāya | tasyāṃ devā adhi̭ saṃva~sa̭ntaḥ | uttame nāka̭ iha mā̭dayantām | pṛthvī suvarcā̭ yuvati-ssajoṣāḥ | paurṇamāsyuda̭gā-cchobha̭mānā | āpyāya-ya̭ntī duritāni viśvā | uru-nduhāṃ ya~ja̭mānāya yajñam || 15/96 (26) ||
37.16 nakṣatraṃ - anūrādhā devatā - mitraḥ
ṛddhyāsma̭ havyai-rnama̭sopasadya̭ | mitra-ndeva-mmi̭tradheya̭nno astu | anūrādhān. haviṣā̭ vardhaya̭ntaḥ | śata-ñjī̭vema śaradassavī̭rāḥ | citraṃ-nakṣa̭tra-muda̭gā-tpurastāt | anūrādhāsa iti ya-dvada̭nti | tanmitra ḙti pathibhi̭-rdevayānaiḥ | hiraṇyayai-rvita̭tai-rantari̭kṣe || 16 ||
37.17 nakṣatraṃ - jyeṣṭhā devatā - indraḥ
indro jyeṣṭhā-manu nakṣa̭trameti | yasmi̭n vṛtraṃ-vṛ~̭tra tūryḙ tatāra̭ || 97 ||
tasmi̭n vaya-mamṛtaṃ duhā̭nāḥ | kṣudha̭ntarema duri̭tiṃ duri̭ṣṭim | purandarāya̭ vṛṣabhāya̭ dhṛṣṇave | aṣā̭ḍhāya saha̭mānāya mīḍhuṣe | indrā̭ya jyeṣṭhā madhṷmadduhā̭nā | uru-ṅkṛ̭ṇotu yaja̭mānāya lokam || 17 ||
37.18 nakṣatraṃ - mūlaṃ devatā - prajāpatiḥ
mūlaṃ̭ prajāṃ-vī~rava̭tīṃ-vi~deya | parācyetu nir-ṛ̭tiḥ parācā | gobhi-rnakṣa̭tra-mpaśubhi-ssama̭ktam | aha̭-rbhūyā-dyaja̭mānāya mahyam || 98 ||
aha̭rno adya sṷvite da̭dhātu | mūlaṃ nakṣa̭tramiti ya-dvada̭nti | parā̭cīṃ-vā~cā nir-ṛ̭ti-nnudāmi | śiva-mprajāyai̭ śivama̭stu mahyam || 18 ||
37.19 nakṣatraṃ - pūrvāṣāḍhā devatā - āpaḥ
yā divyā āpaḥ paya̭sā sambabhūvuḥ | yā antari̭kṣa uta pārthi̭vīryāḥ |
yāsā̭maṣāḍhā a̭nuyanti kāmam | tā na āpa-śśagg syonā bha̭vantu | yāśca kūpyā yāśca̭ nādyā-ssamudriyāḥ | yāśca̭ vaiśantīruta prā̭sacīryāḥ || 99 ||
yāsā̭maṣāḍhā madhṷ bhakṣaya̭nti | tā na āpa-śśagg syonā bha̭vantu || 19 ||
37.20 nakṣatraṃ - uttarāṣāḍhā devatā - viśvedevaḥ
tanno viśve upa̭ śṛṇvantu devāḥ | tada̭ṣāḍhā abhi saṃya~̭ntu yajñam | tannakṣa̭tra-mprathatā-mpaśubhyaḥ̭ | kṛṣi-rvṛṣṭi-ryaja̭mānāya kalpatām | śubhrāḥ kanyā̭ yuvataya̭-ssupeśa̭saḥ | karmakṛta̭-ssukṛto̭ vīryā̭vatīḥ | viśvā-ndevān. haviṣā̭ vardhaya̭ntīḥ | aṣāḍhāḥ kāma-mupa̭yāntu yajñam || 20/100 ||
37.21 nakṣatraṃ - abhijit devatā - brahmā
yasmi-nbrahmā-'bhyaja̭ya-thsarva̭metat | amuñca̭ loka midamṷ̄ca sarvaṃ| tanno nakṣa̭tra-mabhiji-dvijitya̭ | śriya̭-ndadhātvahṛ̭ṇīyamānam | ubhau lokau brahma̭ṇā sañji̭temau | tanno nakṣa̭tra-mabhiji-d
vica̭ṣṭām | tasmi̭n vaya-mpṛta̭nā ssañja̭yema | tanno̭ devāso anṷjānantu kāmam || 21 ||
37.22 nakṣatraṃ - śravaṇaṃ devatā - viṣṇuḥ
śṛṇvanti̭ śroṇā-mamṛta̭sya gopām | puṇyā̭masyā upa̭śṛṇomi vācam || 101 ||
mahī-ndevīṃ-vi~ṣṇṷpatnī majūryām | pratīcī̭ menāgṃ haviṣā̭ yajāmaḥ | tredhā viṣṇṷ-rurugāyo vica̭krame | mahī-ndivaṃ̭ pṛthivī-mantari̭kṣam |
tacchroṇaiti śrava̭-icchamā̭nā | puṇyagg ślokaṃ ~yaja̭mānāya kṛṇvatī || 22 ||
37.23 nakṣatraṃ - śraviṣṭā devatā - vasavaḥ
aṣṭau devā vasa̭vassomyāsaḥ̭ | cata̭sro devī rajarā-śśravi̭ṣṭhāḥ | te yajña-mpāntu raja̭saḥ parastāt | saṃva~thsarīṇa̭-mamṛtagg̭ svasti || 102 ||
yajña-nnaḥ̭ pāntu vasa̭vaḥ purastāt | dakṣiṇato̭-'bhiya̭ntu śravi̭ṣṭhāḥ | puṇyannakṣa̭tramabhi saṃvi~̭śāma | mā no arā̭ti-raghaśagṃ sāganṋ || 23 ||
37.24 nakṣatraṃ - śatabhiṣak devatā - varuṇaḥ
kṣatrasya rājā varṷṇo-'dhirājaḥ | nakṣa̭trāṇāgṃ śatabhi̭ṣag vasi̭ṣṭhaḥ | tau devebhyaḥ̭ kṛṇuto dīrghamāyuḥ̭ | śatagṃ sahasrā̭ bheṣajāni̭ dhattaḥ | yajñanno rājā varṷṇa upa̭yātu | tanno viśvḙ abhisaṃya~̭ntu devāḥ || 103 ||
tanno nakṣa̭tragṃ śatabhi̭ṣag juṣāṇam | dīrghamāyuḥ prati̭ra-dbheṣajāni̭ || 24 ||
37.25 nakṣatraṃ - pūrvaproṣṭhapadā devatā - ajayekapādaḥ
aja eka̭pā-duda̭gā-tpurastāt | viśvā̭ bhūtāni̭ prati moda̭mānaḥ | tasya̭ devāḥ pra̭savaṃ-ya~̭nti sarve | proṣṭhapadāso̭ amṛta̭sya gopāḥ | vibhrāja̭māna-ssamidhāna ugraḥ | ā-'ntari̭kṣa-maruhada-gandyām | tagṃ sūrya̭-ndeva-majameka̭pādam | proṣṭhapadāso anṷyanti sarve || 25 / 104 ||
37.26 nakṣatraṃ - uttaraproṣṭhapadā devatā - ahirbudhniyaḥ
ahi̭-rbudhniyaḥ pratha̭māna eti | śreṣṭho̭ devānā̭muta mānṷṣāṇām | ta-mbrāhmaṇā-sso̭mapā-ssomyāsaḥ̭ | proṣṭhapadāso̭ abhira̭kṣanti sarve | catvāra eka̭mabhi karma̭ devāḥ | proṣṭhapadāsa iti yān. vada̭nti | te budhniyaṃ̭ pariṣadyagg̭ stuvantaḥ̭ | ahigṃ̭ rakṣanti nama̭sopasadya̭ || 26 ||
37.27 nakṣatraṃ - revatī devatā - pūṣā
pūṣā revatyanvḙti panthām | puṣṭipatī̭ paśupā vāja̭bastyau || 105 ||
imāni̭ havyā praya̭tā juṣāṇā | sugairno yānairupa̭yātāṃ-ya~jñam | kṣudrā-npaśū-nra̭kṣatu revatī̭ naḥ | gāvo̭ no aśvāgṃ anvḙtu pūṣā | annagṃ rakṣa̭ntau bahudhā virṷ̄pam | vājagṃ̭ sanutāṃ ~yaja̭mānāya yajñam || 27 ||
37.28 nakṣatraṃ - aśvinī devatā - aśvinī deva
tadaśvinā̭-vaśvayujopa̭yātām | śubhaṅgami̭ṣṭhau suyamḙbhiraśvaiḥ | svannakṣa̭tragṃ haviṣā yaja̭ntau | madhvā sampṛ̭ktau yajṷṣā sama̭ktau || 106 ||
yau devānā-mbhiṣajaṷ havyavāhau | viśva̭sya dūtā-vamṛta̭sya gopau | tau nakṣa̭traṃ-jujuṣāṇo-pa̭yātām | namo-'śvibhyāṃ kṛṇumo-'śvayugbhyām || 28 ||
37.29 nakṣatraṃ - apabharaṇī devatā - yamaḥ
apa̭ pāpmānaṃ bhara̭ṇī-rbharantu | ta-dyamo rājā bhaga̭vān. vica̭ṣṭām | lokasya rājā̭ mahato mahān. hi | sugannaḥ panthāmabha̭ya-ṅkṛṇotu | yasmi-nnakṣa̭tre yama eti rājā | yasmi̭nnena-mabhyaṣiṃ̭canta devāḥ | tada̭sya citragṃ haviṣā̭ yajāma | apa̭ pāpmānaṃ bhara̭ṇī-rbharantu || 29 ||
37.30 amāvāsi
niveśa̭nī yattḙ devā ada̭dhuḥ |
niveśa̭nī saṅgama̭nī vasṷ̄nāṃ ~viśvā̭ rūpāṇi vasūnyā-veśaya̭ntī | sahasrapoṣagṃ subhagā rarā̭ṇā sā na āgan varca̭sā saṃvi~dānā |
yattḙ devā ada̭dhu-rbhāgadheya-mamā̭vāsye
saṃva~sa̭nto mahitvā | sā no̭ yajña-mpi̭pṛhi viśvavāre rayinno̭ dhehi subhage suvīraṃ || 30/107 (27) ||
37.31 candramā
navo̭ navo bhavati jāya̭māno yamā̭dityā agṃśumā-pyāyaya̭nti |
navo̭ navo bhavati jāya̭māno-'hnā-ṅketu-ruṣasā̭ metyagre |
bhāga-ndevebhyo vida̭dhātyāya-npracandramāstirati dīrghamāyuḥ̭ |
yamā̭dityā agṃśumāpyāyaya̭nti yamakṣi̭ta-makṣi̭tayaḥ piba̭nti |
tena̭ no rājā varṷṇo bṛhaspati rāpyā̭yayantu bhuva̭nasya gopāḥ |
37.32 aho rātrī
ye virṷ̄pe sama̭nasā saṃvya~ya̭ntī | samāna-ntantuṃ̭ paritā-tanāte |
vibhū prabhū a̭nubhū viśvato̭ huve | te no nakṣa̭tre havamāga̭metam |
vaya-ndevī brahma̭ṇā saṃvi~dānāḥ | suratnā̭so devavī̭tiṃ dadhā̭nāḥ || 108 ||
ahorātre haviṣā̭ vardhaya̭ntaḥ | ati̭ pāpmāna-mati̭muktyā gamema ||
37.33 uṣā
pratyṷva dṛśyāyatī | vyucchantī̭ duhitā divaḥ | apo mahī vṛ̭ṇute cakṣṷṣā | tamo jyoti̭ṣ-kṛṇoti sūnarī |
udu striyāssacate sūryaḥ̭ | sa cā̭ udyannakṣa̭tra marcimat |
tave dṷṣo vyuṣi sūrya̭sya ca | sambhaktena̭ gamemahi || 109 ||
37.34 nakṣatraḥ
tanno nakṣa̭tra marcimat | bhānumatteja̭ ucchara̭t | upa̭ yajñamihāga̭mat | pranakṣa̭trāya devāya̭ | indrāyendugṃ̭ havāmahe | sa na̭ ssavitā sṷva-thsanim | puṣṭidāṃ-vī~rava̭ttamam ||
37.35 sūryaḥ
udutya-ñcitram ||
udutya-ñjātavḙdasa-ndevaṃ-va~̭hanti ketavaḥ̭ | dṛśe viśvā̭ya sūryam |
citra-ndevānā muda̭gādanī̭kaṃ cakṣṷ-rmitrasya varṷṇasyāgneḥ || 110 ||
ā-'prā dyāvā̭pṛthivī antari̭kṣa sūrya̭ ātmā jaga̭tastasthuṣa̭śca ||
37.36 aditiḥ
adi̭tirna uruṣyatu mahīmūṣu mātaram ||
adi̭tirna uruṣya-tvadi̭ti-śśarma̭ yacchatu | adi̭tiḥ pātvagṃ ha̭saḥ ||
mahīmūṣu mātaragṃ̭ suvratānā̭-mṛtasya patnī mava̭se huvema |
tuvikṣatrā-majara̭ntī murūcīgṃ suśarmā̭ṇa-madi̭tigṃ supraṇī̭tim |
37.37 viṣṇuḥ
idaṃ-vi~ṣṇu pratadviṣṇuḥ̭ ||
idaṃ-vi~ṣṇu-rvica̭krame tredhā nida̭dhe padam | samṷ̄ḍhamasya pāgṃ sure ||
pratadviṣṇṷ stavate vīryā̭ya | mṛgo na bhīmaḥ kṷcaro gi̭riṣṭhāḥ | yasyoruṣṷ triṣu vikrama̭ṇeṣu | adhi̭kṣiyanti bhuva̭nāni viśvā || 111 ||
37.38 agniḥ
agni-rmūrdhā bhuvaḥ̭ ||
agni-rmūrdhā divaḥ kakutpatiḥ̭ pṛthivyā ayam | apāgṃ retāgṃ̭si jinvati || bhuvo̭ yajñasya raja̭saśca netā yatrā̭ niyudbhi-ssaca̭se
śivābhiḥ̭ | divi mūrdhānaṃ̭ dadhiṣe suvarṣā-ñjihvāma̭gne cakṛṣe havyavāham |
37.39 anumata
anṷno-'dyānṷmati-ranvida̭numate tvam ||
anṷno-'dyānṷmati ryajña-ndeveṣṷ manyatām | agniśca̭ havyavāha̭no bhava̭tā-ndāśuṣe mayaḥ̭ |
anvida̭numate tva-mmanyā̭sai śañca̭ naḥ kṛdhi | kratve dakṣā̭ya no hinu praṇa āyūgṃ̭ṣi tāriṣaḥ |
37.40 havyavāhaḥ (agniḥ)
havyavāhagg svi̭ṣṭam ||
havyavāha̭mabhi-mātiṣāham | rakṣohaṇaṃ pṛta̭nāsu jiṣṇum |
jyoti̭ṣmantaṃ dīdya̭taṃ pura̭ndhim | agnigg svi̭ṣṭa kṛtamā hṷvema |
svi̭ṣṭa magne abhita-tpṛ̭ṇāhi | viśvā̭ deva pṛta̭nā abhiṣya |
urunnaḥ panthā-mpradiśan vibhā̭hi | jyoti̭ṣmaddhehya jara̭nna āyuḥ̭ || 112/28 ||
38 nakṣatra upahoma mantrāḥ
(tai. brā. 3.1.4.1-3.1.6.7)
38.1 kṛttikā
agnaye svāhā kṛtti̭kābhya ssvāhā | ambāyai svāhā̭ dulāyai svāhā | nitatnyai svāhā 'bhraya̭ntyai svāhā | meghaya̭ntyai svāhā̭ varṣaya̭ntyai svāhā | cupuṇīkā̭yai svāhā ||
38.2 rohiṇī
prajāpa̭taye svāhā̭ rohiṇyai svāhā | roca̭mānāyai svāhā prajābhya svāhā ||
38.3 mṛgaśī.rṣaḥ
somā̭ya svāhā̭ mṛgaśīrṣāya svāhā | invakābhya ssvāhauṣa̭dhībhya ssvāhā | rājyāya svāhā-'bhiji̭tyai svāhā || 113 ||
38.4 ārdrā
rudrāya svāhā-''rdrāyai svāhā | pinva̭mānāyai svāhā̭ paśubhya ssvāhā ||
38.5 punarvasu
adi̭tyai svāhā puna̭rvasubhyām | svāhā-''bhūtyai svāhā prajātyai svāhā ||
38.6 puṣyaḥ
bṛhaspata̭ye svāhā̭ tiṣyā̭ya svāhā | brahmavarcasāya svāhā ||
38.7 āśreṣa
sarpebhya ssvāhā ''śreṣābhya ssvāhā | dandaśūkebhya ssvāhā ||
38.8 maghā
pitṛbhya ssvāhā̭ maghābhyaḥ̭ | svāhā̭ 'naghābhya ssvāhā̭ 'gadābhyaḥ̭ | svāhā̭rundhatībhya ssvāhā || 114 ||
38.9 pūrva pha̭lgunī
aryamṇe svāhā phalgṷnībhyāg svāhā | paśubhya ssvāhā ||
38.10 uttara pha̭lgunī
bhagā̭ya svāhā phalgṷnībhyāg svāhā | śraiṣṭhyā̭ya svāhā ||
38.11 hastaḥ
savitre svāhā hastā̭ya | svāhā̭ dadate svāhā̭ pṛṇate | svāhā prayaccha̭te svāhā pratigṛbhṇate svāhā ||
38.12 citrā
tvaṣṭre svāhā̭ citrāyai svāhā | caitrā̭ya svāhā prajāyai svāhā ||
38.13 svāti
vāyave svāhā niṣṭyā̭yai svāhā | kāmacārā̭ya svāhā 'bhiji̭tyai svāhā ||
38.14 viśākhā
indrāgnibhyāg svāhā viśā̭khābhyāg svāhā | śraiṣṭhyā̭ya svāhā 'bhiji̭tyai svāhā ||
38.15 paurṇamāsi
paurṇamāsyai svāhā kāmā̭ya svāhā-''ga̭tyai svāhā || 115 (29) ||
38.16 anūrādhā
mitrāya svāhā̭-'nūrādhebhya ssvāhā | mitradheyā̭ya svāhā-'bhiji̭tyai svāhā ||
38.17 jyeṣṭhā
indrā̭ya svāhā jyeṣṭhāyai svāhā | jyaiṣṭhyā̭ya svāhā-'bhiji̭tyai svāhā ||
38.18 mūlaṃ
prajāpa̭taye svāhā mūlā̭ya svāhā | prajāyai svāhā ||
38.19 pūrvāṣāḍhā
adbhya ssvāhā̭ 'ṣāḍhābhya ssvāhā | samudrāya svāhā kāmā̭ya svāhā | abhiji̭tyai svāhā ||
38.20 uttarāṣāḍhā
viśvebhyo devebhya ssvāhā̭ 'ṣāḍhābhya ssvāhā | anapajayyāya svāhā jityai svāhā || 116 ||
38.21 abhijit
brahma̭ṇe svāhā̭ 'bhijite svāhā | brahmalokāya svāhā 'bhiji̭tyai svāhā ||
38.22 śravaṇaṃ
viṣṇa̭ve svāhā śroṇāyai svāhā | ślokā̭ya svāhā śrutāya svāhā ||
38.23 śraviṣṭhā
vasṷbhya ssvāhā śravi̭ṣṭhābhya ssvāhā | agrā̭ya svāhā parītyai svāhā ||
38.24 śatabhiṣak
varṷṇāya svāhā̭ śatabhi̭ṣaje svāhā | bheṣajebhya ssvāhā ||
38.25 pūrva proṣṭhapadā
ajāyaika̭pade svāhā proṣṭhapadebhya ssvāhā || 117 ||
teja̭se svāhā brahmavarcasāya svāhā ||
38.26 uttara proṣṭhapadā
aha̭ye budhniyā̭ya svāhā proṣṭhapadebhya ssvāhā | pratiṣṭhāyai svāhā ||
38.27 revati
pūṣṇe svāhā̭ revatyai svāhā | paśubhya ssvāhā ||
38.28 aśvinī
aśvibhyāg svāhā 'śvayugbhyāg svāhā | śrotrā̭ya svāhā śrutyai svāhā ||
38.29 apabharaṇi
yamāya svāhā̭ 'pabhara̭ṇībhya ssvāhā | rājyāya svāhā 'bhiji̭tyai svāhā ||
38.30 amāvāsi
amavāsyā̭yai svāhā kāmā̭ya svāhā ''ga̭tyai svāhā || 118 (30) ||
38.31 candramā
candrama̭se svāhā pratīdṛśyā̭yai svāhā | ahorātrebhya ssvāhā-'rdhamāsebhya ssvāhā | māsebhya ssvāhartubhya ssvāhā | saṃva~thsarāya svāhā ||
38.32 aho rātrī
ahne svāhā rātri̭yai svāhā | ati̭muktyai svāhā ||
38.33 uṣā
uṣase svāhā vyṷṣṭyai svāhā | vyūṣuṣyai svāhā vyucchantyai svāhā | vyṷṣṭāyai svāhā ||
38.34 nakṣatraḥ
nakṣa̭trāya svāho̭deṣyate svāhā || 119 ||
udyate svāho-di̭tāya svāhā | hara̭se svāhā bhara̭se svāhā |
bhrāja̭se svāhā teja̭se svāhā | tapa̭se svāhā brahmavarcasāya svāhā ||
38.35 sūryaḥ
sūryā̭ya svāhā nakṣa̭trebhya ssvāhā | pratiṣṭhāyai svāhā ||
38.36 aditiḥ
adi̭tyai svāhā pratiṣṭhāyai svāhā ||
38.37 viṣṇuḥ
viṣṇa̭ve svāhā̭ yajñāya svāhā | pratiṣṭhāyai svāhā || 120 ||
dadhikrāvṇṇo̭ akāriṣaṃ
dadhikrāvṇṇo̭ akāriṣam | jiṣṇo raśva̭sya vājinaḥ̭ | surabhi no mukhā̭ karat | praṇa āyūgṃ̭ṣi tāriṣat | āpohiṣṭhā ma̭yobhuvastā na̭ ūrje da̭dhātana | mahe raṇā̭ya cakṣa̭se |
yo va̭śśivata̭mo rasastasya̭ bhājaya-teha naḥ̭ | uśatīri̭va mātaraḥ̭ | tasmā ara̭ṅgamāma vo yasya kṣayā̭ya jinva̭tha | āpo̭ janaya̭thā ca naḥ || 121 (32) ||
39 varuṇa sūktaṃ
(tai. saṃ. 1.5.11.3)
udṷttamaṃ-va~̭ruṇa pāśa̭masma-davā̭dhamaṃ-vi~ma̭dhyamagg śra̭thāya |
athā ̭vayamā̭ditya vrate tavānā̭gaso adi̭taye syāma || (tai. saṃ. 1.2.8.1 )
asta̭bhnāddhyā-mṛ̭ṣabho antari̭kṣa-mami̭mīta-varimāṇa̭-mpṛthivyā
ā-'sī̭dadviśvā bhuva̭nāni samrā-ḍviśvettāni varṷṇasya vratāni̭ || (tai. saṃ. 3.4.11.6)
yatkiñcedaṃ-va~̭ruṇa daivye janḙ-'bhidroha-mma̭nuṣyā-ścarā̭masi |
aci̭ttī-yattava-dharmā̭ yuyopima-mānastasmā dena̭so deva rīriṣaḥ || (tai. saṃ. 3.4.11.6)
kitavāso yadri̭ripurna dīvi yadvā̭ ghā satya-mutayanna vidma |
sarvātāviṣya̭ śithireva̭ devāthā̭te-syāma varuṇa priyāsaḥ̭ || (tai. saṃ. 1.5.11.3)
ava̭teheḍo̭ varuṇa namo̭bhirava̭ yajñe-bhi̭rīmahe havirbhiḥ̭ |
kṣaya̭nna smabhya̭ masura-praceto rājannenāgṃ̭si śiśrathaḥ kṛtāni̭ || (tai. saṃ. 2.1.11.6)
tatvā̭yāmi brahma̭ṇā vanda̭māna stadāśāste yaja̭māno havirbhiḥ̭ | ahḙḍamāno varuṇeha boddhyurṷśagṃ sa mā na āyuḥ pramo̭ṣīḥ || 122 (33) ||
40 pavamāna sūktaṃ
hira̭ṇyavarṇā-śśuca̭yaḥ pāvakā yāsṷjātaḥ kaśyapo yāsvindraḥ̭ |
agniṃyā~ garbhaṃ̭dadhire virṷ̄pāstā na āpaśśagg syonā bha̭vantu || yāsāgṃ rājā varṷṇo yāti madhyḙ satyānṛte a̭vapaśyan janā̭nām |
madhuścuta-śśuca̭yoyāḥ pā̭vakāstā na āpaśśagg syonā bha̭vantu || yāsāṃ devādivi kṛṇvanti̭ bhakṣaṃyā~ antari̭kṣe bahudhā bhava̭nti |
yāḥ pṛ̭thivī-mpaya̭sondanti̭ śukrāstā na āpaśśagg syonā bha̭vantu || śivena̭ mā cakṣṷṣā paśyatāpa śśivayā̭ tanuvo-pa̭spṛśata tvaca̭-mme |
sarvāgṃ̭ agnīgṃ ra̭phsuṣado̭ huve vo mayi varco balamojo nidha̭tta || 123 (34) ||
(tai. brā. 1.4.8.1)
pava̭māna-ssuvarjanaḥ̭ | pavitrḙṇa vica̭rṣaṇiḥ | yaḥ potā sa pṷnātu mā | punantṷ mā devajanāḥ | punantu mana̭
vodhiyā | punantu viśva̭ āyavaḥ̭ | jāta̭vedaḥ pavitra̭vat | pavitrḙṇa punāhi mā | śukreṇa̭ deva dīdya̭t | agne kratvā-kratūgṃ ranṷ || 124 ||
yattḙ pavitra̭-marciṣi̭ | agne vita̭ta-mantarā | brahma tena̭ punīmahe | ubhābhyāṃ deva savitaḥ | pavitrḙṇa savena̭ ca | ida-mbrahma̭ punīmahe |
vaiśvadevī pṷnatī devyāgāt | yasyai̭ bahvī-stanuvo̭ vītapṛ̭ṣṭhāḥ | tayā mada̭nta-ssadhamādyḙṣu | vayagg syā̭ma pata̭yorayīṇām || 125 ||
vaiśvānaro raśmibhi̭rmā punātu | vātaḥ̭ prāṇenḙ ṣiro ma̭yo bhūḥ |
dyāvā̭pṛthivī paya̭sā payo̭bhiḥ | ṛtāva̭rī yajñiyḙ mā punītām | bṛhadbhiḥ̭ savitastṛbhiḥ̭ | varṣi̭ṣṭhai-rdeva manma̭bhiḥ | agne dakṣaiḥ punāhi mā | yena̭ devā apṷnata | ye-nāpo̭ divya-ṅkaśaḥ̭ | tena̭ divyena brahma̭ṇā || 126 ||
ida-mbrahma̭ punīmahe | yaḥ pā̭vamānī-raddhyeti̭ | ṛṣi̭bhi-ssambhṛ̭tagṃ rasam | sarvagṃ sa pūtama̭śnāti | svadita-mmā̭tariśva̭nā | pāvamānīryo addhyeti̭ |
ṛṣi̭bhi-ssambhṛ̭tagṃ rasam | tasmai sara̭svatī duhe | kṣīragṃ sarpi-rmadhṷ̄dakam | pāvamānī-ssvastyaya̭nīḥ || 127 ||
sudughāhi paya̭svatīḥ | ṛṣi̭bhi-ssambhṛ̭to rasaḥ̭ | brāhmaṇeṣva-mṛtagṃ̭ hitam | pāvamānī-rdi̭śantu naḥ | imaṃ-lo~kamatho̭ amum | kāmān-thsama̭rdhayantu naḥ | devīrdevai-ssamābhṛ̭tāḥ | pāvamānī-ssvastyaya̭nīḥ | sudughāhi ghṛ̭taścutaḥ̭ | ṛṣi̭bhi-ssambhṛ̭to rasaḥ̭ || 128 ||
brāhmaṇeṣva-mṛtagṃ̭ hitam | yena̭ devāḥ pavitrḙṇa | ātmānaṃ̭ punate sadā | tena̭ sahasra̭ dhāreṇa | pāvamānyaḥ pṷnantu mā | prājāpatya-mpavitram | śatodyā̭magṃ hiraṇmayam | tena̭ brahma vido̭ vayam | pūta-mbrahma̭ punīmahe | indra̭-ssunītī saha mā̭ punātu | soma̭-ssvastyā varṷṇa-ssamīcyā | yamo rājā pramṛṇābhiḥ̭ punātumā | jātavḙdā morjaya̭ntyā punātu | o-mbhūrbhuvassuvaḥ̭ || 129 ||
(tai. brā. 3.5.11.1)
tacchaṃ~yorā vṛ̭ṇīmahe | gātuṃ-ya~jñāya̭ | gātuṃ-ya~jñapa̭taye | daivīsvasti-ra̭stunaḥ | svasti-rmānṷṣebhyaḥ | ūrdhva-ñji̭gātu bheṣajam | śanno̭ astu dvipade | śañcatṷṣpade || 130 (36) ||
oṃ śānti-śśānti-śśāntiḥ̭ ||
41 āyuṣya sūktaṃ
yo brahmābrahmaṇa ujjabhāra prāṇeśvaraḥ (yo brahmā brahmaṇa ujjahāra prāṇai-śśiraḥ) kṛttivāsāḥ pinākī |
īśāno devassana āyurdadhātu tasmai juhomi haviṣā ghṛtena || 1 ||
vibhrājamāna-ssarirasya madhyād rocamāno gharmarucirya āgāt |
sa mṛtyupāśā-napanudya ghorā-nihāyuṣeṇo ghṛtamattu devaḥ || 2 ||
brahmajyotir brahmapatnīṣu garbhaṃ-ya~mādadhā-tpururūpa-ñjayantam |
suvarṇarambha-graha-markamarcya-ntamāyuṣe vardhayāmo ghṛtena || 3 ||
śriyaṃ-la~kṣmī-maupalāṃ ambikā-ṅgāṃ ṣaṣṭīñca yāmindrasenetyudāhuḥ |
tāṃ-vi~dyā-mbrahmayonigṃ sarūpā-mihāyuṣe tarpayāmo ghṛtena || 4 ||
dākṣāyaṇya-ssarvayonya ssuyonya-ssahasraśo viśva rūpā virūpāḥ |
sasūnava-ssapataya-ssayūthyā āyuṣeṇo ghṛtamida-ñjuṣantām || 5 ||
divyā gaṇā bahurūpāḥ purāṇā āyuśchido naḥ pramathnantu vīrān |
tebhyo juhomi bahudhā ghṛtena mā naḥ prajāgṃ rīriṣo mota vīrān || 6 ||
ekaḥ purastāt ya ida-mbabhūva yato babhūva bhuvanasya gopāḥ |
yamapyeti bhuvanagṃ sāmparāye sa no havir ghṛta-mihāyuṣe'ttu devaḥ || 7 ||
vasū-nrudrānā-dityā-nmaruto'tha sāddhyān ṛbhūn yakṣā-ngandharvāgṃśca pitṛgṃśca viśvān |
bhṛgūn-thsarpāgṃścā-ṅgigaraso'tha sarvā-nghṛtagṃ hutvā svāyuṣyā mahayāma śaśvat || 8 ||
viṣṇo tvanno anta̭ma-śśarma̭yaccha sahantya |
prate dhārā̭ madhuścuta uthsa̭nduhrate akṣi̭tam || (tai. saṃ. 3.1.10.3) ||
namo brahmaṇe namo astvagnaye namaḥ pṛthivyai nama oṣadhībhyaḥ |
namo vāce namo vācaspata̭ye namo viṣṇave bṛhate karomi || (tai. ara. 2.12.1) ||
(eva-ntriḥ)
yadakṣarapadabhraṣṭa-mmātrāhīna-ntu yadbhavet |
tatsarva-ṅkṣamyatā-ndeva nārāyaṇa namo'stute ||
visarga bindu mātrāṇi padapādākṣarāṇi ca |
nyūnātiriktaṃ-ya~tkiñcidabhigīrbhirudīryate ||
ābhir gīrbhir yadato̭na ūnamāpyā̭yaya harivo vardha̭mānaḥ |
yadā stotṛbhyo mahi̭ gotrā rujāsi̭ bhūyiṣṭhabhājo adha̭te śyāma |
brahma prāvā̭diṣma tanno māhā̭sīt |
oṃ śānti-śśānti-śśāntiḥ̭ || (tai. ara. 4.42.5)
hariḥ om | śrīkṛṣṇārpaṇamastu ||
o-ntatsat brahmārpaṇamastu ||
ityudakaśāntimantrāḥ ||
