গজেন্দ্রস্য কৃত্তিং বসানং বরেণ্যম্ ।
জটাজূটমধ্যে স্ফুরদ্গাঙ্গবারিং
মহাদেবমেকং স্মরামি স্মরারিম্ ॥ ১ ॥
- পশূনাং (paśūnāṃ)of the living beings
- পতিং (patiṃ)lord
- পাপনাশং (pāpanāśaṃ)destroyer of sins (pāpa:sins | nāśaṃ:destroyer)
- পরেশং (pareśaṃ)transcendental god (para:transcendental | īśaṃ:god)
- গজেন্দ্রস্য (gajendrasya)of the best elephant (gaja:elephant | indra:best)
- কৃত্তিং (kṛttiṃ)hide
- বসানং (vasānaṃ)wearing
- বরেণ্যম্ (vareṇyam)the best
- জটাজূটমধ্যে (jaṭājūṭamadhye)in the midst of matted hair (jaṭā:matted hair | jūṭa:hair | madhye:in the midst)
- স্ফুরদ্গাঙ্গবারিং (sphuradgāṅgavāriṃ)spurting Ganga's water (sphurat:spurting | gāṅga:Ganga's | vāriṃ:water)
- মহাদেবম্ (mahādevam)Mahadeva
- একং (ekaṃ)one
- স্মরামি (smarāmi)I meditate
- স্মরারিম্ (smarārim)enemy of Smara (smara:Smara (Kamadeva) | arim:enemy)
বিভুং বিশ্বনাথং বিভূত্যঙ্গভূষম্ ।
বিরূপাক্ষমিন্দ্বর্কবহ্নিত্রিনেত্রং
সদানন্দমীডে প্রভুং পঞ্চবক্ত্রম্ ॥ ২ ॥
- মহেশং (maheśam)great lord (mahā:great | īśa:lord)
- সুরেশং (sureśam)lord of the devas (sura:deva | īśa:lord)
- সুরারাতিনাশং (surārātināśam)remover of devas' afflictions (sura:deva | arāti:affliction | nāśa:remover)
- বিভুং (vibhum)all-pervading
- বিশ্বনাথং (viśvanātham)lord of the universe (viśva:universe | nātha:lord)
- বিভূত্যঙ্গভূষম্ (vibhūtyaṅgabhūṣam)adorned with sacred ashes (vibhūti:sacred ashes | aṅga:body | bhūṣa:adorned)
- বিরূপাক্ষম্ (virūpākṣam)unique-eyed (virūpa:unique | akṣa:eye)
- ইন্দ্বর্কবহ্নিত্রিনেত্রং (indvarkavahnitrinetram)triad of moon, sun, fire (indu:moon | arka:sun | vahni:fire | tri:three | netra:eye)
- সদানন্দম্ (sadānandam)ever-blissful (sadā:ever | ānanda:blissful)
- ঈডে (īḍe)I extol
- প্রভুং (prabhum)lord
- পঞ্চবক্ত্রম্ (pañcavaktram)five-faced (pañca:five | vaktra:face)
গবেন্দ্রাধিরূঢং গুণাতীতরূপম্ ।
ভবং ভাস্বরং ভস্মনা ভূষিতাঙ্গং
ভবানীকলত্রং ভজে পঞ্চবক্ত্রম্ ॥ ৩ ॥
- গিরীশং (girīśam)lord of the mountain (giri:mountain | īśa:lord)
- গণেশং (gaṇeśam)lord of the celestial attendants (gaṇa:attendants | īśa:lord)
- গলে (gale)in the throat
- নীলবর্ণং (nīlavarṇam)blue-colored (nīla:blue | varṇa:color)
- গবেন্দ্রাধিরূঢং (gavendrādhirūḍham)mounted on the king of bulls (gava:bull | indra:king | adhirūḍha:mounted on)
- গুণাতীতরূপম্ (guṇātītarūpam)forms beyond qualities (guṇa:qualities | atīta:beyond | rūpa:form)
- ভবং (bhavam)existence
- ভাস্বরং (bhāsvaram)shining
- ভস্মনা (bhasmanā)with ashes
- ভূষিতাঙ্গং (bhūṣitāṅgam)body adorned (bhūṣita:adorned | aṅga:body)
- ভবানীকলত্রং (bhavānīkalatram)consort of Bhavani (bhavānī:Bhavani | kalatra:consort)
- ভজে (bhaje)I worship
- পঞ্চবক্ত্রম্ (pañcavaktram)with five faces (pañca:five | vaktra:faces)
মহেশান শূলিঞ্জটাজূটধারিন্ ।
ত্বমেকো জগদ্ব্যাপকো বিশ্বরূপঃ
প্রসীদ প্রসীদ প্রভো পূর্ণরূপ ॥ ৪ ॥
- শিবাকান্ত (śivākānta)beloved of Shiva (śiva:Shiva | kānta:beloved)
- শংভো (śambho)O Shambhu
- শশাঙ্কার্ধমৌলে (śaśāṅkārdhamaule)with half-moon on head (śaśāṅka:moon | ardha:half | maule:on head)
- মহেশান (maheśāna)great master
- শূলিঞ্জটাজূটধারিন্ (śūliñjaṭājūṭadhārin)holding trident, bearing matted hair (śūlin:holding trident | jaṭā:matted hair | jūṭa:hair | dhārin:bearing)
- ত্বমেকঃ (tvamekaḥ)you are one
- জগদ্ব্যাপকঃ (jagadvyāpakaḥ)pervades the universe (jagat:universe | vyāpakaḥ:pervades)
- বিশ্বরূপঃ (viśvarūpaḥ)whose form is universe (viśva:universe | rūpaḥ:form)
- প্রসীদ (prasīda)be pleased
- প্রসীদ (prasīda)be pleased
- প্রভো (prabho)O lord
- পূর্ণরূপ (pūrṇarūpa)form of fullness (pūrṇa:fullness | rūpa:form)
নিরীহং নিরাকারমোংকারবেদ্যম্ ।
যতো জাযতে পাল্যতে যেন বিশ্বং
তমীশং ভজে লীযতে যত্র বিশ্বম্ ॥ ৫ ॥
- পরাত্মানম্ (parātmānam)supreme soul (para:supreme | ātmānam:soul)
- একং (ekaṃ)one
- জগদ্বীজম্ (jagad-bījam)seed of the universe (jagat:universe | bījam:seed)
- আদ্যং (ādyaṃ)primeval
- নির্হীহং (nirīhaṃ)without desire
- নিরাকারম্ (nirākāram)formless
- ওংকারবেদ্যম্ (oṃkāravedyam)known by Omkara (oṃkāra:Omkara | vedyam:known by)
- যতঃ (yataḥ)from whom
- জাযতে (jāyate)is born
- পাল্যতে (pālyate)is sustained
- যেন (yena)by whom
- বিশ্বং (viśvaṃ)universe
- তম্ (tam)that
- ঈশং (īśaṃ)lord
- ভজে (bhaje)worship
- লীযতে (līyate)merges
- যত্র (yatra)where
- বিশ্বম্ (viśvam)universe
র্ন চাকাশমাস্তে ন তন্দ্রা ন নিদ্রা ।
ন চোষ্ণং ন শীতং ন দেশো ন বেষো
ন যস্যাস্তি মূর্তিস্ত্রিমূর্তিং তমীডে ॥ ৬ ॥
- ন (na)not
- ভূমিঃ (bhūmiḥ)earth
- নং (naṃ)not
- চ (ca)and
- আপঃ (āpaḥ)water
- ন (na)not
- বহ্নিঃ (vahniḥ)fire
- ন (na)not
- বাযুঃ (vāyuḥ)wind
- ন (na)not
- চ (ca)and
- আকাশম্ (ākāśam)space
- আস্তে (āste)exists
- ন (na)not
- তন্দ্রা (tandrā)lassitude
- ন (na)not
- নিদ্রা (nidrā)sleep
- ন (na)not
- চ (ca)and
- উষ্ণম্ (uṣṇam)heat
- ন (na)not
- শীতম্ (śītam)cold
- ন (na)not
- দেশঃ (deśaḥ)place
- ন (na)not
- বেষঃ (veṣaḥ)attire
- ন (na)not
- যস্মিন্ (yasmin)in whom
- অস্তি (asti)is
- মূর্তিঃ (mūrtiḥ)form
- ত্রিমূর্তিং (trimūrtiṃ)three forms (tri:three | mūrti:form)
- তম্ (tam)that
- ঈডে (īḍe)praise
শিবং কেবলং ভাসকং ভাসকানাম্ ।
তুরীযং তমঃ পারমাদ্যন্তহীনং
প্রপদ্যে পরং পাবনং দ্বৈতহীনম্ ॥ ৭ ॥
- অজং (ajaṃ)unborn
- শাশ্বতং (śāśvataṃ)eternal
- কারণং (kāraṇaṃ)cause
- কারণানাং (kāraṇānāṃ)of causes
- শিবং (śivaṃ)auspicious
- কেবলং (kevalaṃ)one and only
- ভাসকং (bhāsakaṃ)manifesting light
- ভাসকানাম্ (bhāsakānām)of manifesting lights
- তুরীযং (turīyaṃ)super-conscious state
- তমঃ (tamaḥ)ignorance
- পারমাদ্যন্তহীনং (pāramādyantahīnaṃ)beyond beginning and end (pāram:beyond | ādi:beginning | anta:end | hīnaṃ:without)
- প্রপদ্যে (prapadye)I take refuge
- পরং (paraṃ)transcendental
- পাবনং (pāvanaṃ)purity
- দ্বৈতহীনম্ (dvaitahīnam)beyond dualities (dvaita:dualities | hīnam:without)
নমস্তে নমস্তে চিদানন্দমূর্তে ।
নমস্তে নমস্তে তপোযোগগম্য
নমস্তে নমস্তে শ্রুতিজ্ঞানগম্য ॥ ৮ ॥
- নমস্তে (namaste)salutations to you
- নমস্তে (namaste)salutations to you
- বিভো (vibho)O all-pervading one
- বিশ্বমূর্তে (viśvamūrte)whose form is the universe (viśva:universe | mūrte:form)
- নমস্তে (namaste)salutations to you
- নমস্তে (namaste)salutations to you
- চিদানন্দমূর্তে (cidānandamūrte)embodiment of bliss of consciousness (cit:consciousness | ānanda:bliss | mūrte:form)
- নমস্তে (namaste)salutations to you
- নমস্তে (namaste)salutations to you
- তপোযোগগম্য (tapoyogagamya)attained by penance and yoga (tapas:penance | yoga:yoga | gamya:attained by)
- নমস্তে (namaste)salutations to you
- নমস্তে (namaste)salutations to you
- শ্রুতিজ্ঞানগম্য (śrutijñānagamya)attained by knowledge of Vedas (śruti:Vedas | jñāna:knowledge | gamya:attained by)
মহাদেব শংভো মহেশ ত্রিনেত্র ।
শিবাকান্ত শান্ত স্মরারে পুরারে
ত্বদন্যো বরেণ্যো ন মান্যো ন গণ্যঃ ॥ ৯ ॥
- প্রভো (prabho)O lord
- শূলপাণে (śūlapāṇe)O the one with trident (śūla:trident | pāṇe:in hand)
- বিভো (vibho)O the all-pervading one
- বিশ্বনাথ (viśvanātha)O the lord of the universe (viśva:universe | nātha:lord)
- মহাদেব (mahādeva)O the great god (mahā:great | deva:god)
- শংভো (śambho)O the one who causes happiness
- মহেশ (maheśa)O the great lord (mahā:great | īśa:lord)
- ত্রিনেত্র (trinetra)the one with three eyes (tri:three | netra:eyes)
- শিবাকান্ত (śivākānta)the beloved of devi Parvati (śiva:Shiva | kānta:beloved)
- শান্ত (śānta)an embodiment of peace
- স্মরারে (smarāre)enemy of Kama (smara:Kama | ari:enemy)
- পুরারে (purāre)enemy of tripura (pura:tripura | ari:enemy)
- ত্বদন্যো (tvadanyo)apart from you (tvad:you | anyaḥ:other)
- বরেণ্যো (vareṇyo)to be wished for
- ন (na)not
- মান্যো (mānyo)venerated
- ন (na)not
- গণ্যঃ (gaṇyaḥ)considered
গৌরীপতে পশুপতে পশুপাশনাশিন্ ।
কাশীপতে করুণযা জগদেতদেক-
স্ত্বংহংসি পাসি বিদধাসি মহেশ্বরোঽসি ॥ ১০ ॥
- শংভো (śaṃbho)O Shambhu
- মহেশ (maheśa)O Mahesha
- করুণাময (karuṇāmaya)O compassionate one
- শূলপাণে (śūlapāṇe)O trident in hand (śūla:trident | pāṇe:in hand)
- গৌরীপতে (gaurīpate)O consort of Gauri (gaurī:Gauri | pate:consort of)
- পশুপতে (paśupate)O lord of beings (paśu:beings | pate:lord of)
- পশুপাশনাশিন্ (paśupāśanāśin)who severs bondages (paśu:beings | pāśa:bondages | nāśin:destroyer)
- কাশীপতে (kāśīpate)O lord of Kashi (kāśī:Kashi | pate:lord of)
- করুণযা (karuṇayā)by compassion
- জগদেতদেক (jagadetadeka)this universe, you alone (jagat:universe | etat:this | eka:alone)
- ত্বংহংসি (tvaṃhaṃsi)you destroy (tvam:you | haṃsi:destroy)
- পাসি (pāsi)protect
- বিদধাসি (vidadhāsi)create
- মহেশ্বরঃ (maheśvaraḥ)great god
- অসি (asi)are
ত্বয্যেব তিষ্ঠতি জগন্মৃড বিশ্বনাথ ।
ত্বয্যেব গচ্ছতি লযং জগদেতদীশ
লিঙ্গাত্মকে হর চরাচরবিশ্বরূপিন্ ॥ ১১ ॥
- ত্বত্তঃ (tvattaḥ)from you
- জগত্ (jagat)universe
- ভবতি (bhavati)comes into being
- দেব (deva)O deva
- ভব (bhava)existence
- স্মরারে (smarāre)O smarari
- ত্বযি (tvayi)in you
- এব (eva)indeed
- তিষ্ঠতি (tiṣṭhati)abides
- জগত্ (jagat)universe
- মৃড (mṛḍa)O gracious
- বিশ্বনাথ (viśvanātha)O Vishwanatha
- ত্বযি (tvayi)in you
- এব (eva)indeed
- গচ্ছতি (gacchati)goes
- লযম্ (layam)dissolution
- জগত্ (jagat)universe
- এতত্ (etat)this
- ঈশ (īśa)O lord
- লিঙ্গাত্মকে (liṅgātmake)of the nature of linga (liṅga:linga | ātmake:of the nature)
- হর (hara)you who take away afflictions
- চরাচরবিশ্বরূপিন্ (carācaraviśvarūpin)form of the world with all beings (cara:moving | acara:non-moving | viśva:world | rūpin:form)
শ্রীগোবিন্দভগবত্পূজ্যপাদশিষ্যস্য
শ্রীমচ্ছংকরভগবতঃ কৃতৌ
বেদসারশিবস্তোত্রং সম্পূর্ণম্ ।
- ইতি (iti)thus
- শ্রীমত্পরমহংসপরিব্রাজকাচার্যস্য (śrīmatparamahaṃsaparivrājakācāryasya)of the revered wandering monk (śrīmat:revered | paramahaṃsa:supreme swan (monk) | parivrājaka:wandering | ācāryasya:of the teacher)
- শ্রীগোবিন্দভগবত্পূজ্যপাদশিষ্যস্য (śrīgovindabhagavatpūjyapādaśiṣyasya)disciple of Govinda Bhagavatpada (śrī:revered | govinda:Govinda | bhagavat:divine | pūjya:worshipful | pāda:feet | śiṣyasya:of the disciple)
- শ্রীমচ্ছংকরভগবতঃ (śrīmacchaṃkarabhagavataḥ)of the revered Shankaracharya (śrīmat:revered | śaṃkara:Shankara | bhagavataḥ:of the divine)
- কৃতৌ (kṛtau)composed by
- বেদসারশিবস্তোত্রং (vedasāraśivastotraṃ)Vedasara Shiva Stotra (veda:Veda | sāra:essence | śiva:Shiva | stotraṃ:hymn)
- সম্পূর্ণম্ (sampūrṇam)complete
