గజేన్ద్రస్య కృత్తిం వసానం వరేణ్యమ్ ।
జటాజూటమధ్యే స్ఫురద్గాఙ్గవారిం
మహాదేవమేకం స్మరామి స్మరారిమ్ ॥ ౧ ॥
- పశూనాం (paśūnāṃ)of the living beings
- పతిం (patiṃ)lord
- పాపనాశం (pāpanāśaṃ)destroyer of sins (pāpa:sins | nāśaṃ:destroyer)
- పరేశం (pareśaṃ)transcendental god (para:transcendental | īśaṃ:god)
- గజేన్ద్రస్య (gajendrasya)of the best elephant (gaja:elephant | indra:best)
- కృత్తిం (kṛttiṃ)hide
- వసానం (vasānaṃ)wearing
- వరేణ్యమ్ (vareṇyam)the best
- జటాజూటమధ్యే (jaṭājūṭamadhye)in the midst of matted hair (jaṭā:matted hair | jūṭa:hair | madhye:in the midst)
- స్ఫురద్గాఙ్గవారిం (sphuradgāṅgavāriṃ)spurting Ganga's water (sphurat:spurting | gāṅga:Ganga's | vāriṃ:water)
- మహాదేవమ్ (mahādevam)Mahadeva
- ఏకం (ekaṃ)one
- స్మరామి (smarāmi)I meditate
- స్మరారిమ్ (smarārim)enemy of Smara (smara:Smara (Kamadeva) | arim:enemy)
విభుం విశ్వనాథం విభూత్యఙ్గభూషమ్ ।
విరూపాక్షమిన్ద్వర్కవహ్నిత్రినేత్రం
సదానన్దమీడే ప్రభుం పఞ్చవక్త్రమ్ ॥ ౨ ॥
- మహేశం (maheśam)great lord (mahā:great | īśa:lord)
- సురేశం (sureśam)lord of the devas (sura:deva | īśa:lord)
- సురారాతినాశం (surārātināśam)remover of devas' afflictions (sura:deva | arāti:affliction | nāśa:remover)
- విభుం (vibhum)all-pervading
- విశ్వనాథం (viśvanātham)lord of the universe (viśva:universe | nātha:lord)
- విభూత్యఙ్గభూషమ్ (vibhūtyaṅgabhūṣam)adorned with sacred ashes (vibhūti:sacred ashes | aṅga:body | bhūṣa:adorned)
- విరూపాక్షమ్ (virūpākṣam)unique-eyed (virūpa:unique | akṣa:eye)
- ఇన్ద్వర్కవహ్నిత్రినేత్రం (indvarkavahnitrinetram)triad of moon, sun, fire (indu:moon | arka:sun | vahni:fire | tri:three | netra:eye)
- సదానన్దమ్ (sadānandam)ever-blissful (sadā:ever | ānanda:blissful)
- ఈడే (īḍe)I extol
- ప్రభుం (prabhum)lord
- పఞ్చవక్త్రమ్ (pañcavaktram)five-faced (pañca:five | vaktra:face)
గవేన్ద్రాధిరూఢం గుణాతీతరూపమ్ ।
భవం భాస్వరం భస్మనా భూషితాఙ్గం
భవానీకలత్రం భజే పఞ్చవక్త్రమ్ ॥ ౩ ॥
- గిరీశం (girīśam)lord of the mountain (giri:mountain | īśa:lord)
- గణేశం (gaṇeśam)lord of the celestial attendants (gaṇa:attendants | īśa:lord)
- గలే (gale)in the throat
- నీలవర్ణం (nīlavarṇam)blue-colored (nīla:blue | varṇa:color)
- గవేన్ద్రాధిరూఢం (gavendrādhirūḍham)mounted on the king of bulls (gava:bull | indra:king | adhirūḍha:mounted on)
- గుణాతీతరూపమ్ (guṇātītarūpam)forms beyond qualities (guṇa:qualities | atīta:beyond | rūpa:form)
- భవం (bhavam)existence
- భాస్వరం (bhāsvaram)shining
- భస్మనా (bhasmanā)with ashes
- భూషితాఙ్గం (bhūṣitāṅgam)body adorned (bhūṣita:adorned | aṅga:body)
- భవానీకలత్రం (bhavānīkalatram)consort of Bhavani (bhavānī:Bhavani | kalatra:consort)
- భజే (bhaje)I worship
- పఞ్చవక్త్రమ్ (pañcavaktram)with five faces (pañca:five | vaktra:faces)
మహేశాన శూలిఞ్జటాజూటధారిన్ ।
త్వమేకో జగద్వ్యాపకో విశ్వరూపః
ప్రసీద ప్రసీద ప్రభో పూర్ణరూప ॥ ౪ ॥
- శివాకాన్త (śivākānta)beloved of Shiva (śiva:Shiva | kānta:beloved)
- శంభో (śambho)O Shambhu
- శశాఙ్కార్ధమౌలే (śaśāṅkārdhamaule)with half-moon on head (śaśāṅka:moon | ardha:half | maule:on head)
- మహేశాన (maheśāna)great master
- శూలిఞ్జటాజూటధారిన్ (śūliñjaṭājūṭadhārin)holding trident, bearing matted hair (śūlin:holding trident | jaṭā:matted hair | jūṭa:hair | dhārin:bearing)
- త్వమేకః (tvamekaḥ)you are one
- జగద్వ్యాపకః (jagadvyāpakaḥ)pervades the universe (jagat:universe | vyāpakaḥ:pervades)
- విశ్వరూపః (viśvarūpaḥ)whose form is universe (viśva:universe | rūpaḥ:form)
- ప్రసీద (prasīda)be pleased
- ప్రసీద (prasīda)be pleased
- ప్రభో (prabho)O lord
- పూర్ణరూప (pūrṇarūpa)form of fullness (pūrṇa:fullness | rūpa:form)
నిరీహం నిరాకారమోంకారవేద్యమ్ ।
యతో జాయతే పాల్యతే యేన విశ్వం
తమీశం భజే లీయతే యత్ర విశ్వమ్ ॥ ౫ ॥
- పరాత్మానమ్ (parātmānam)supreme soul (para:supreme | ātmānam:soul)
- ఏకం (ekaṃ)one
- జగద్బీజమ్ (jagad-bījam)seed of the universe (jagat:universe | bījam:seed)
- ఆద్యం (ādyaṃ)primeval
- నిర్హీహం (nirīhaṃ)without desire
- నిరాకారమ్ (nirākāram)formless
- ఓంకారవేద్యమ్ (oṃkāravedyam)known by Omkara (oṃkāra:Omkara | vedyam:known by)
- యతః (yataḥ)from whom
- జాయతే (jāyate)is born
- పాల్యతే (pālyate)is sustained
- యేన (yena)by whom
- విశ్వం (viśvaṃ)universe
- తమ్ (tam)that
- ఈశం (īśaṃ)lord
- భజే (bhaje)worship
- లీయతే (līyate)merges
- యత్ర (yatra)where
- విశ్వమ్ (viśvam)universe
ర్న చాకాశమాస్తే న తన్ద్రా న నిద్రా ।
న చోష్ణం న శీతం న దేశో న వేషో
న యస్యాస్తి మూర్తిస్త్రిమూర్తిం తమీడే ॥ ౬ ॥
- న (na)not
- భూమిః (bhūmiḥ)earth
- నం (naṃ)not
- చ (ca)and
- ఆపః (āpaḥ)water
- న (na)not
- వహ్నిః (vahniḥ)fire
- న (na)not
- వాయుః (vāyuḥ)wind
- న (na)not
- చ (ca)and
- ఆకాశమ్ (ākāśam)space
- ఆస్తే (āste)exists
- న (na)not
- తన్ద్రా (tandrā)lassitude
- న (na)not
- నిద్రా (nidrā)sleep
- న (na)not
- చ (ca)and
- ఉష్ణమ్ (uṣṇam)heat
- న (na)not
- శీతమ్ (śītam)cold
- న (na)not
- దేశః (deśaḥ)place
- న (na)not
- వేషః (veṣaḥ)attire
- న (na)not
- యస్మిన్ (yasmin)in whom
- అస్తి (asti)is
- మూర్తిః (mūrtiḥ)form
- త్రిమూర్తిం (trimūrtiṃ)three forms (tri:three | mūrti:form)
- తమ్ (tam)that
- ఈడే (īḍe)praise
శివం కేవలం భాసకం భాసకానామ్ ।
తురీయం తమః పారమాద్యన్తహీనం
ప్రపద్యే పరం పావనం ద్వైతహీనమ్ ॥ ౭ ॥
- అజం (ajaṃ)unborn
- శాశ్వతం (śāśvataṃ)eternal
- కారణం (kāraṇaṃ)cause
- కారణానాం (kāraṇānāṃ)of causes
- శివం (śivaṃ)auspicious
- కేవలం (kevalaṃ)one and only
- భాసకం (bhāsakaṃ)manifesting light
- భాసకానామ్ (bhāsakānām)of manifesting lights
- తురీయం (turīyaṃ)super-conscious state
- తమః (tamaḥ)ignorance
- పారమాద్యన్తహీనం (pāramādyantahīnaṃ)beyond beginning and end (pāram:beyond | ādi:beginning | anta:end | hīnaṃ:without)
- ప్రపద్యే (prapadye)I take refuge
- పరం (paraṃ)transcendental
- పావనం (pāvanaṃ)purity
- ద్వైతహీనమ్ (dvaitahīnam)beyond dualities (dvaita:dualities | hīnam:without)
నమస్తే నమస్తే చిదానన్దమూర్తే ।
నమస్తే నమస్తే తపోయోగగమ్య
నమస్తే నమస్తే శ్రుతిజ్ఞానగమ్య ॥ ౮ ॥
- నమస్తే (namaste)salutations to you
- నమస్తే (namaste)salutations to you
- విభో (vibho)O all-pervading one
- విశ్వమూర్తే (viśvamūrte)whose form is the universe (viśva:universe | mūrte:form)
- నమస్తే (namaste)salutations to you
- నమస్తే (namaste)salutations to you
- చిదానన్దమూర్తే (cidānandamūrte)embodiment of bliss of consciousness (cit:consciousness | ānanda:bliss | mūrte:form)
- నమస్తే (namaste)salutations to you
- నమస్తే (namaste)salutations to you
- తపోయోగగమ్య (tapoyogagamya)attained by penance and yoga (tapas:penance | yoga:yoga | gamya:attained by)
- నమస్తే (namaste)salutations to you
- నమస్తే (namaste)salutations to you
- శ్రుతిజ్ఞానగమ్య (śrutijñānagamya)attained by knowledge of Vedas (śruti:Vedas | jñāna:knowledge | gamya:attained by)
మహాదేవ శంభో మహేశ త్రినేత్ర ।
శివాకాన్త శాన్త స్మరారే పురారే
త్వదన్యో వరేణ్యో న మాన్యో న గణ్యః ॥ ౯ ॥
- ప్రభో (prabho)O lord
- శూలపాణే (śūlapāṇe)O the one with trident (śūla:trident | pāṇe:in hand)
- విభో (vibho)O the all-pervading one
- విశ్వనాథ (viśvanātha)O the lord of the universe (viśva:universe | nātha:lord)
- మహాదేవ (mahādeva)O the great god (mahā:great | deva:god)
- శంభో (śambho)O the one who causes happiness
- మహేశ (maheśa)O the great lord (mahā:great | īśa:lord)
- త్రినేత్ర (trinetra)the one with three eyes (tri:three | netra:eyes)
- శివాకాన్త (śivākānta)the beloved of devi Parvati (śiva:Shiva | kānta:beloved)
- శాన్త (śānta)an embodiment of peace
- స్మరారే (smarāre)enemy of Kama (smara:Kama | ari:enemy)
- పురారే (purāre)enemy of tripura (pura:tripura | ari:enemy)
- త్వదన్యో (tvadanyo)apart from you (tvad:you | anyaḥ:other)
- వరేణ్యో (vareṇyo)to be wished for
- న (na)not
- మాన్యో (mānyo)venerated
- న (na)not
- గణ్యః (gaṇyaḥ)considered
గౌరీపతే పశుపతే పశుపాశనాశిన్ ।
కాశీపతే కరుణయా జగదేతదేక-
స్త్వంహంసి పాసి విదధాసి మహేశ్వరోఽసి ॥ ౧౦ ॥
- శంభో (śaṃbho)O Shambhu
- మహేశ (maheśa)O Mahesha
- కరుణామయ (karuṇāmaya)O compassionate one
- శూలపాణే (śūlapāṇe)O trident in hand (śūla:trident | pāṇe:in hand)
- గౌరీపతే (gaurīpate)O consort of Gauri (gaurī:Gauri | pate:consort of)
- పశుపతే (paśupate)O lord of beings (paśu:beings | pate:lord of)
- పశుపాశనాశిన్ (paśupāśanāśin)who severs bondages (paśu:beings | pāśa:bondages | nāśin:destroyer)
- కాశీపతే (kāśīpate)O lord of Kashi (kāśī:Kashi | pate:lord of)
- కరుణయా (karuṇayā)by compassion
- జగదేతదేక (jagadetadeka)this universe, you alone (jagat:universe | etat:this | eka:alone)
- త్వంహంసి (tvaṃhaṃsi)you destroy (tvam:you | haṃsi:destroy)
- పాసి (pāsi)protect
- విదధాసి (vidadhāsi)create
- మహేశ్వరః (maheśvaraḥ)great god
- అసి (asi)are
త్వయ్యేవ తిష్ఠతి జగన్మృడ విశ్వనాథ ।
త్వయ్యేవ గచ్ఛతి లయం జగదేతదీశ
లిఙ్గాత్మకే హర చరాచరవిశ్వరూపిన్ ॥ ౧౧ ॥
- త్వత్తః (tvattaḥ)from you
- జగత్ (jagat)universe
- భవతి (bhavati)comes into being
- దేవ (deva)O deva
- భవ (bhava)existence
- స్మరారే (smarāre)O smarari
- త్వయి (tvayi)in you
- ఏవ (eva)indeed
- తిష్ఠతి (tiṣṭhati)abides
- జగత్ (jagat)universe
- మృడ (mṛḍa)O gracious
- విశ్వనాథ (viśvanātha)O Vishwanatha
- త్వయి (tvayi)in you
- ఏవ (eva)indeed
- గచ్ఛతి (gacchati)goes
- లయమ్ (layam)dissolution
- జగత్ (jagat)universe
- ఏతత్ (etat)this
- ఈశ (īśa)O lord
- లిఙ్గాత్మకే (liṅgātmake)of the nature of linga (liṅga:linga | ātmake:of the nature)
- హర (hara)you who take away afflictions
- చరాచరవిశ్వరూపిన్ (carācaraviśvarūpin)form of the world with all beings (cara:moving | acara:non-moving | viśva:world | rūpin:form)
శ్రీగోవిన్దభగవత్పూజ్యపాదశిష్యస్య
శ్రీమచ్ఛంకరభగవతః కృతౌ
వేదసారశివస్తోత్రం సమ్పూర్ణమ్ ।
- ఇతి (iti)thus
- శ్రీమత్పరమహంసపరివ్రాజకాచార్యస్య (śrīmatparamahaṃsaparivrājakācāryasya)of the revered wandering monk (śrīmat:revered | paramahaṃsa:supreme swan (monk) | parivrājaka:wandering | ācāryasya:of the teacher)
- శ్రీగోవిన్దభగవత్పూజ్యపాదశిష్యస్య (śrīgovindabhagavatpūjyapādaśiṣyasya)disciple of Govinda Bhagavatpada (śrī:revered | govinda:Govinda | bhagavat:divine | pūjya:worshipful | pāda:feet | śiṣyasya:of the disciple)
- శ్రీమచ్ఛంకరభగవతః (śrīmacchaṃkarabhagavataḥ)of the revered Shankaracharya (śrīmat:revered | śaṃkara:Shankara | bhagavataḥ:of the divine)
- కృతౌ (kṛtau)composed by
- వేదసారశివస్తోత్రం (vedasāraśivastotraṃ)Vedasara Shiva Stotra (veda:Veda | sāra:essence | śiva:Shiva | stotraṃ:hymn)
- సమ్పూర్ణమ్ (sampūrṇam)complete
