Ramanuja

ശ്രീ യതിരാജ സ്തോത്രമ് (രങ്ഗാര്യ കൃത)

(Sri Yatiraja Stotram Rangarya Krta in Malayalam)

Also known as yatiraja stotram by rangarya · shri yatiraja stotram rangarya krta · shree yatiraja stotram rangarya krta

A hymn to Ramanuja by Rangarya, and its refrain is a triple naming rather than a single one — I worship the author of the commentary, I worship Lakshmanarya, I worship Ramanujarya of Salasangrama — so that the scholar, the man with his given name, and the figure attached to a place are all saluted in the same breath. The second verse widens further and becomes a list of salutations to teachers instead of to him: to the makers of the eternal divine Prabandham, to the sages who know the Pancharatra, to my own teachers, to their teachers, and to the teachers of the fivefold consecration. That last is the Srivaishnava initiation, so what the hymn is really honouring is the unbroken line of transmission with Ramanuja standing in the middle of it.

ധനം യസ്യ സദ്ബ്രഹ്മ വിദ്യാനിദാനം
ബുധാനന്ദരൂപം സ്വരൂപം ദധാനമ് ।
പരപ്രാപകാങ്ഘ്രിദ്വയീസന്നിധാനം
വിധാനം വിഭൂതിദ്വയേശാഭിധാനമ് ।
ഭജേ ഭാഷ്യകാരം ഭജേ ലക്ഷ്മണാര്യം
ഭജേ സാലസങ്ഗ്രാമരാമാനുജാര്യമ് ॥ ൧॥
നമോനിത്യദിവ്യപ്രബന്ധാദികൃദ്ഭ്യോ
നമഃ പഞ്ചരാത്രാദിവിദ്ഭ്യോ മുനിഭ്യഃ ।
നമോമദ്ഗുരുഭ്യോ നമസ്തദ്ഗുരുഭ്യോ
നമഃ പഞ്ചസംസ്കാരവിദ്യാഗുരുഭ്യഃ ॥ ൨॥
നമോ വേങ്കടാധീശസത്പാദരേണു-
സ്തവൈഃ പദ്യവിദ്യാസഹസ്രപ്രയോക്ത്രേ ।
മുമുക്ഷുഞ്ജനാന്നിത്യകല്പാന്വിധാത്രേ
മഹാഹോബലാചാര്യവര്യായ പിത്രേ ॥ ൩॥
അഹിര്ബുധ്ന്യഇത്യാദി യസ്മിന്പ്രമാണം
കലൌ കശ്ചിദിത്യാദിശുദ്ധം പുരാണമ് ।
മൃഷാ ഘോഷവാദാദി യേനാധരീണം
ധുരീണം ഗുരൂണാം പുമാംസം പുരാണമ് ॥ ൪॥
യതീശാശ്രിതാനാം കനിഷ്ഠോ ഭവേയം
സദാ പഞ്ചമോപായനിഷ്ഠോ ഭവേയമ് ।
ഗുരോരങ്ഘ്രിരൂപോ ഭവേയം ഭവേയം
ഹരേരന്തരങ്ഗോ ഭവേയം ഭവേയമ് ॥ ൫॥
അനന്തോഹി ഭൂത്വാ മഹാഭാഷ്യകാരഃ
പ്രബുദ്ധം ചകാര ത്രയീശബ്ദജാലമ് ।
പുനസ്സോഽയമാഗത്യ മദ്ഭാഷ്യകാരഃ
പ്രബുദ്ധം ചകാര ശ്രുതേരര്ഥമൂലമ് ॥ ൬॥
മൃഷാവാദിദുര്വാദപങ്കേ നിമഗ്നം
ഗുണാഭാവഹേയസ്വരൂപ...
പുനസ്സോഽയമാഗത്യ മദ്ഭാഷ്യകാരഃ
പ്രബുദ്ധം ചകാര ശ്രുതേരര്ഥമൂലമ് ॥ ൬॥
മൃഷാവാദിദുര്വാദപങ്കേ നിമഗ്നം
ഗുണാഭാവഹേയസ്വരൂപാദിഭഗ്നമ് ।
പരം ബ്രഹ്മ യസ്യ പ്രഭാവേണ ലഗ്നം
ബഭൌ ദൃഷ്ടകല്യാണലക്ഷ്മീവലഗ്നമ് ॥ ൭॥
സദൈകാന്തിഭിര്ദാദശോദ്യത്സഹസ്ത്രൈ-
ശ്ചതുസ്സപ്തതിസ്വീയസിംഹാസനസ്ഥൈഃ ।
തഥാവിഷ്ണുഭക്തൈരനന്തൈരുപേതം
മഹാരങ്ഗരാജാങ്ഗരക്ഷാവിനീതമ് ॥ ൮॥
ന യാഗോ ന യോഗോ ന വാ തന്ത്രമന്ത്രൌ
ന ഹി ജ്ഞാനദാനേ ന ഭക്തിപ്രപത്തീ ।
തഥാപ്യാത്മലബ്ധൌ ന സന്ദേഹഗന്ധോ
ബലമ്മേ മഹദ്ഭാഷ്യകാരാനുബന്ധഃ ॥ ൯॥
കൃതം വാ തപോ ന്യദ്ബലംവാഗുരൂണാം
ശ്രിയഃശ്രീപതേഃ കിന്നു സാക്ഷാദപേക്ഷാ ।
ഘൃണാഭാഷ്യകാരസ്യ നിഷ്കാരണാ വാ
മമൈഷാ മുഖേഘോഷതേ കാപി ഭാഷാ ॥ ൧൦॥
പരവ്യൂഹലീലാന്തരാര്ചാവിശേഷൈ-
രശേഷൈര്ഹരിര്വ്യാസമന്വാദിവേഷൈഃ ।
സമുദ്ധര്തുമേതന്ഭവാബ്ധേരശക്ത-
സ്തതോഭൂദ്യതിഃ ശേഷഭാവാനുഷക്തഃ ॥ ൧൧॥
ഭവാബ്ധൌ നിമഗ്നാന്ത്സമുദ്ധര്തുകാമഃ
പരോലക്ഷ്മണാര്യാദ്ഗുരുര്നേതി നേതി ।
സനിസ്സാണഭേരീമഹാകാഹലീഭി-
ര്ഭടൈര്ഘഷ്യതാം ഘുഷ്യതാം ദിക്തടേഷു ॥ ൧൨॥
സതീ ബ്രഹ്മവിദ്യാ സുതഃ ശൈലദീപോ
ഗുരുഃ പാരിജാതഃ ശ്രിതം ഭാഗ്യരത്നമ് ।
തതഃ കാലമേഘേ സ്വയം ഭോഗിരാജേ
പ്രസന്നേ തദസ്മിന്നലഭ്യം കുതോ നഃ ॥ ൧൩॥
തൃണീകൃത്യവൈരിഞ്ജിരുദ്രപ്രതിഷ്ഠാം
യദീയാങ്ഘ്രിപാഥോജകൈങ്കര്യനിഷ്ഠാമ് ।
ഇഹാമുത്ര ച പ്രാഭവാഃ പ്രക്രമന്തേ-
തദന്യം ഗുരും മൂഢഭാവാ ഭജന്തേ ॥ ൧൪॥
യതീന്ദ്രം വിനിന്ദത്യസദ്ഗ്രന്ഥകന്ഥാ-
ധരാവിശ്വമിഥ്യാനുസന്ധാനഗന്ധാഃ ।
ജഗച്ചക്ഷുഷം പ്രത്നമേകം ശതാന്ധാ-
നപശ്യന്ത്യഹോ കര്മബന്ധാദിവാന്ധാഃ ॥ ൧൫॥
ന തര്കേഽപ്യുദര്കോ ന ശബ്ദേ ച ശക്തോ
ന കസ്യാവതാരോ ന തന്ത്രസ്വതന്ത്രഃ ।
കഥം കല്പയേത്സര്വഭാഷാസു ഗാഥാഃ
കിമാചാര്യമാഹാത്മ്യഭീതസ്സവേധാഃ ॥ ൧൬॥
അഹം തൂര്ധ്വബാഹുര്ഭണാമി ശൃണുധ്വം
ശഠാരാതിനാഥാദിവാചഃ സ്മരധ്വമ് ।
യതീന്ദ്രാങ്ഘ്രികൈങ്കര്യമാത്രേ യതധ്വം
മനുധ്വം മുരധ്വംസിലോകേ രമധ്വമ് ॥ ൧൭॥
സുധാപുണ്ഡ്രരേഖാ വിരാജല്ലലാടം
സുധാംശുപ്രതീകാശകാശത്കിരീടമ് ।
സമുദ്ഘാട്യ വൈകുണ്ഠകക്ഷ്യാകവാടം
സുപര്ണാദിസംസേവ്യമാനന്ദകൂടമ് ॥ ൧൮॥
ഉഷസ്സാന്ധ്യരാഗാരുണന്മേഘരേഖാ-
കചാകര്ഷികാഷായഖണ്ഡോത്തരീയമ് ।
ബൃഹന്നാരദീയോക്തരൂപം തുരീയം
പരം വസ്തു പശ്യാമി ലക്ഷ്മീധരീയമ് ॥ ൧൯॥
അലം ദേശികൈരന്യചിത്തൈഃ പ്രമത്തൈ-
രലംസ്ഥാണുകല്പൈരലക്ഷ്മീശതല്യൈഃ ।
അപദ്മാക്ഷഹാരൈരചക്രാങ്കധാരൈ-
രസദ്ഭാഷ്യകാരൈരശേഷാവതാരൈഃ ॥ ൨൦॥
പ്രഫുല്ലാനനേത്രം പ്രഭാശോഭിഗാത്രം
പ്രകൃത്യാ പവിത്രം പ്രഭാവൈര്വിചിത്രമ് ।
ഹരേരാതപത്രം സതാം ജൈതപത്രം
സുപര്ണസ്യമിത്രം സുമിത്രാസുപുത്രമ് ॥ ൨൧॥
അഹോ ശാങ്കരാഃ കിങ്കരത്വം പ്രയാതാഃ
വരേ ഭാസ്കരാസ്തസ്കരാകാരഭാജഃ ।
തതോ യാദവാഃ പാദവാരിപ്രപൂതാ-
സ്തഥൈവാഗതാസ്സൌഗതാ ഭാട്ടസാങ്ഖ്യാഃ ॥ ൨൨॥
ശഠഃ കാപിലഃ കോഽപി ലക്ഷ്യോ ന മോക്ഷേ
വിനഷ്ടസ്വരോഽഭൂത്സ മാഹേശ്വരോഽപി ।
കണാദഃ പ്രമാണപ്രണാദോഽപി ശാന്തഃ
പ്രമാണം ബ്രുവാണശ്ച ഗാണാപതേയഃ ॥ ൨൩॥
സ്വയമ്ബ്രഹ്മസൂത്രായഭാവേഽപി ബുദ്ധ്യാ
കഥം ബ്രഹ്മസൂത്രാദിഭാഷ്യം വിദധ്യാത് ।
കഥം തസ്യ ശിഷ്യാ ബഭൂവുര്മനുഷ്യാഃ
കുതോ നാസ്തി രോഷഃ കലേരേഷ ദോഷഃ ॥ ൨൪॥
പുരാദര്ശിതം ചോലഭൃത്കീടകണ്ഠം
സമാരുഹ്യ സഹ്യാചലേന്ദ്രോപകണ്ഠമ് ।
അകുണ്ഠപ്രഭാവോഽത്ര വൈകുണ്ഠകല്പഃ
സകണ്ഠീരവം പ്രാപ്യ സോല്ലുണ്ഠമാസ്തേ ॥ ൨൫॥
നമഃ പുണ്യകൌണ്ഡിന്യഗോത്രോദ്ഭവേഭ്യോ
നമസ്സാലസങ്ഗ്രാമസദ്വംശജേഭ്യഃ ।
നമോ വൈഷ്ണവേഭ്യോ മഹദ്ഭ്യോഽര്ഭകേഭ്യോ
നമഃ ശേഷഭാവാദചിന്ത്ര്യശ്ച ചിത്ര്യഃ ।
ഭജേ ഭാഷ്യകാരം ഭജേ ലക്ഷ്മണാര്യം
ഭജേ സാലസങ്ഗ്രാമരാമാനുജാര്യമ് ॥ ൨൬॥
ഇതി ശ്രീസാലഗ്രാമസ്ഥലാചാര്യപുരുഷനരപതിരാജസംസ്ഥാനഗുരൂദ്ദണ്ഡവേദാന്ത-
രങ്ഗാര്യവിരചിതം യതിരാജസ്തോത്രദ്വയം സമ്പൂര്ണമ് ॥
॥ ഇതി യതിരാജസ്തോത്രം സമ്പൂര്ണമ് ॥

Explore More