ધ્યાનમ્
નમસ્સવિત્રે જગદેક ચક્ષુસે
જગત્પ્રસૂતિ સ્થિતિ નાશહેતવે
ત્રયીમયાય ત્રિગુણાત્મ ધારિણે
વિરિઞ્ચિ નારાયણ શઙ્કરાત્મને
તતો યુદ્ધ પરિશ્રાન્તં સમરે ચિન્તયાસ્થિતમ્ ।
રાવણં ચાગ્રતો દૃષ્ટ્વા યુદ્ધાય સમુપસ્થિતમ્ ॥ 1 ॥
જગત્પ્રસૂતિ સ્થિતિ નાશહેતવે
ત્રયીમયાય ત્રિગુણાત્મ ધારિણે
વિરિઞ્ચિ નારાયણ શઙ્કરાત્મને
તતો યુદ્ધ પરિશ્રાન્તં સમરે ચિન્તયાસ્થિતમ્ ।
રાવણં ચાગ્રતો દૃષ્ટ્વા યુદ્ધાય સમુપસ્થિતમ્ ॥ 1 ॥
દૈવતૈશ્ચ સમાગમ્ય દ્રષ્ટુમભ્યાગતો રણમ્ ।
ઉપાગમ્યાબ્રવીદ્રામં અગસ્ત્યો ભગવાન્ ઋષિઃ ॥ 2 ॥
ઉપાગમ્યાબ્રવીદ્રામં અગસ્ત્યો ભગવાન્ ઋષિઃ ॥ 2 ॥
રામ રામ મહાબાહો શૃણુ ગુહ્યં સનાતનમ્ ।
યેન સર્વાનરીન્ વત્સ સમરે વિજયિષ્યસિ ॥ 3 ॥
યેન સર્વાનરીન્ વત્સ સમરે વિજયિષ્યસિ ॥ 3 ॥
આદિત્યહૃદયં પુણ્યં સર્વશત્રુ-વિનાશનમ્ ।
જયાવહં જપેન્નિત્યં અક્ષય્યં પરમં શિવમ્ ॥ 4 ॥
જયાવહં જપેન્નિત્યં અક્ષય્યં પરમં શિવમ્ ॥ 4 ॥
સર્વમઙ્ગલ-માઙ્ગલ્યં સર્વપાપ-પ્રણાશનમ્ ।
ચિન્તાશોક-પ્રશમનં આયુર્વર્ધનમુત્તમમ્ ॥ 5 ॥
ચિન્તાશોક-પ્રશમનં આયુર્વર્ધનમુત્તમમ્ ॥ 5 ॥
રશ્મિમન્તં સમુદ્યન્તં દેવાસુર નમસ્કૃતમ્ ।
પૂજયસ્વ વિવસ્વન્તં ભાસ્કરં ભુવનેશ્વરમ્ ॥ 6 ॥
પૂજયસ્વ વિવસ્વન્તં ભાસ્કરં ભુવનેશ્વરમ્ ॥ 6 ॥
સર્વદેવાત્મકો હ્યેષ તેજસ્વી રશ્મિભાવનઃ ।
એષ દેવાસુર-ગણાન્ લોકાન્ પાતિ ગભસ્તિભિઃ ॥ 7 ॥
એષ દેવાસુર-ગણાન્ લોકાન્ પાતિ ગભસ્તિભિઃ ॥ 7 ॥
એષ બ્રહ્મા ચ વિષ્ણુશ્ચ શિવઃ સ્કન્દઃ પ્રજાપતિઃ ।
મહેન્દ્રો ધનદઃ કાલો યમઃ સોમો હ્યપાં પતિઃ ॥ 8 ॥
મહેન્દ્રો ધનદઃ કાલો યમઃ સોમો હ્યપાં પતિઃ ॥ 8 ॥
પિતરો વસવઃ સાધ્યા હ્યશ્વિનૌ મરુતો મનુઃ ।
વાયુર્વહ્નિઃ પ્રજાપ્રાણઃ ઋતુકર્તા પ્રભાકરઃ ॥ 9 ॥
વાયુર્વહ્નિઃ પ્રજાપ્રાણઃ ઋતુકર્તા પ્રભાકરઃ ॥ 9 ॥
આદિત્યઃ સવિતા સૂર્યઃ ખગઃ પૂષા ગભસ્તિમાન્ ।
સુવર્ણસદૃશો ભાનુઃ હિરણ્યરેતા દિવાકરઃ ॥ 10 ॥
સુવર્ણસદૃશો ભાનુઃ હિરણ્યરેતા દિવાકરઃ ॥ 10 ॥
[સ્વર્ણરેતા દિવાકરઃ]
હરિદશ્વઃ સહસ્રાર્ચિઃ સપ્તસપ્તિ-ર્મરીચિમાન્ ।
તિમિરોન્મથનઃ શમ્ભુઃ ત્વષ્ટા માર્તાણ્ડકોંઽશુમાન્ ॥ 11 ॥
હરિદશ્વઃ સહસ્રાર્ચિઃ સપ્તસપ્તિ-ર્મરીચિમાન્ ।
તિમિરોન્મથનઃ શમ્ભુઃ ત્વષ્ટા માર્તાણ્ડકોંઽશુમાન્ ॥ 11 ॥
હિરણ્યગર્ભઃ શિશિરઃ તપનો ભાસ્કરો રવિઃ ।
અગ્નિગર્ભોઽદિતેઃ પુત્રઃ શઙ્ખઃ શિશિરનાશનઃ ॥ 12 ॥
અગ્નિગર્ભોઽદિતેઃ પુત્રઃ શઙ્ખઃ શિશિરનાશનઃ ॥ 12 ॥
વ્યોમનાથ-સ્તમોભેદી ઋગ્યજુઃસામ-પારગઃ ।
ઘનાવૃષ્ટિરપાં મિત્રઃ વિન્ધ્યવીથી પ્લવઙ્ગમઃ ॥ 13 ॥
ઘનાવૃષ્ટિરપાં મિત્રઃ વિન્ધ્યવીથી પ્લવઙ્ગમઃ ॥ 13 ॥
આતપી મણ્ડલી મૃત્યુઃ પિઙ્ગલઃ સર્વતાપનઃ ।
કવિર્વિશ્વો મહાતેજા રક્તઃ સર્વભવોદ્ભવઃ ॥ 14 ॥
કવિર્વિશ્વો મહાતેજા રક્તઃ સર્વભવોદ્ભવઃ ॥ 14 ॥
નક્ષત્ર ગ્રહ તારાણાં અધિપો વિશ્વભાવનઃ ।
તેજસામપિ તેજસ્વી દ્વાદશાત્મ-ન્નમોઽસ્તુ તે ॥ 15 ॥
તેજસામપિ તેજસ્વી દ્વાદશાત્મ-ન્નમોઽસ્તુ તે ॥ 15 ॥
નમઃ પૂર્વાય ગિરયે પશ્ચિમાયાદ્રયે નમઃ ।
જ્યોતિર્ગણાનાં પતયે દિનાધિપતયે નમઃ ॥ 16 ॥
જ્યોતિર્ગણાનાં પતયે દિનાધિપતયે નમઃ ॥ 16 ॥
જયાય જયભદ્રાય હર્યશ્વાય નમો નમઃ ।
નમો નમઃ સહસ્રાંશો આદિત્યાય નમો નમઃ ॥ 17 ॥
નમો નમઃ સહસ્રાંશો આદિત્યાય નમો નમઃ ॥ 17 ॥
નમ ઉગ્રાય વીરાય સારઙ્ગાય નમો નમઃ ।
નમઃ પદ્મપ્રબોધાય માર્તાણ્ડાય નમો નમઃ ॥ 18 ॥
નમઃ પદ્મપ્રબોધાય માર્તાણ્ડાય નમો નમઃ ॥ 18 ॥
બ્રહ્મેશાનાચ્યુતેશાય સૂર્યાયાદિત્ય-વર્ચસે ।
ભાસ્વતે સર્વભક્ષાય રૌદ્રાય વપુષે નમઃ ॥ 19 ॥
ભાસ્વતે સર્વભક્ષાય રૌદ્રાય વપુષે નમઃ ॥ 19 ॥
તમોઘ્નાય હિમઘ્નાય શત્રુઘ્ના-યામિતાત્મને ।
કૃતઘ્નઘ્નાય દેવાય જ્યોતિષાં પતયે નમઃ ॥ 20 ॥
કૃતઘ્નઘ્નાય દેવાય જ્યોતિષાં પતયે નમઃ ॥ 20 ॥
તપ્ત ચામીકરાભાય વહ્નયે વિશ્વકર્મણે ।
નમ-સ્તમોઽભિનિઘ્નાય રવયે લોકસાક્ષિણે ॥ 21 ॥
નમ-સ્તમોઽભિનિઘ્નાય રવયે લોકસાક્ષિણે ॥ 21 ॥
નાશયત્યેષ વૈ ભૂતં તદેવ સૃજતિ પ્રભુઃ ।
પાયત્યેષ તપત્યેષ વર્ષત્યેષ ગભસ્તિભિઃ ॥ 22 ॥
પાયત્યેષ તપત્યેષ વર્ષત્યેષ ગભસ્તિભિઃ ॥ 22 ॥
એષ સુપ્તેષુ જાગર્તિ ભૂતેષુ પરિનિષ્ઠિતઃ ।
એષ એવાગ્નિહોત્રં ચ ફલં ચૈવાગ્નિહોત્રિણામ્ ॥ 23 ॥
એષ એવાગ્નિહોત્રં ચ ફલં ચૈવાગ્નિહોત્રિણામ્ ॥ 23 ॥
વેદાશ્ચ ક્રતવશ્ચૈવ ક્રતૂનાં ફલમેવ ચ ।
યાનિ કૃત્યાનિ લોકેષુ સર્વ એષ રવિઃ પ્રભુઃ ॥ 24 ॥
યાનિ કૃત્યાનિ લોકેષુ સર્વ એષ રવિઃ પ્રભુઃ ॥ 24 ॥
ફલશ્રુતિઃ
એન-માપત્સુ કૃચ્છ્રેષુ કાન્તારેષુ ભયેષુ ચ ।
કીર્તયન્ પુરુષઃ કશ્ચિન્નાવશીદતિ રાઘવ ॥ 25 ॥
એન-માપત્સુ કૃચ્છ્રેષુ કાન્તારેષુ ભયેષુ ચ ।
કીર્તયન્ પુરુષઃ કશ્ચિન્નાવશીદતિ રાઘવ ॥ 25 ॥
પૂજયસ્વૈન-મેકાગ્રઃ દેવદેવં જગત્પતિમ્ ।
એતત્ ત્રિગુણિતં જપ્ત્વા યુદ્ધેષુ વિજયિષ્યસિ ॥ 26 ॥
એતત્ ત્રિગુણિતં જપ્ત્વા યુદ્ધેષુ વિજયિષ્યસિ ॥ 26 ॥
અસ્મિન્ ક્ષણે મહાબાહો રાવણં ત્વં વધિષ્યસિ ।
એવમુક્ત્વા તદાગસ્ત્યો જગામ ચ યથાગતમ્ ॥ 27 ॥
એવમુક્ત્વા તદાગસ્ત્યો જગામ ચ યથાગતમ્ ॥ 27 ॥
એતચ્છ્રુત્વા મહાતેજાઃ નષ્ટશોકોઽભવત્તદા ।
ધારયામાસ સુપ્રીતઃ રાઘવઃ પ્રયતાત્મવાન્ ॥ 28 ॥
ધારયામાસ સુપ્રીતઃ રાઘવઃ પ્રયતાત્મવાન્ ॥ 28 ॥
આદિત્યં પ્રેક્ષ્ય જપ્ત્વા તુ પરં હર્ષમવાપ્તવાન્ ।
ત્રિરાચમ્ય શુચિર્ભૂત્વા ધનુરાદાય વીર્યવાન્ ॥ 29 ॥
ત્રિરાચમ્ય શુચિર્ભૂત્વા ધનુરાદાય વીર્યવાન્ ॥ 29 ॥
રાવણં પ્રેક્ષ્ય હૃષ્ટાત્મા યુદ્ધાય સમુપાગમત્ ।
સર્વયત્નેન મહતા વધે તસ્ય ધૃતોઽભવત્ ॥ 30 ॥
સર્વયત્નેન મહતા વધે તસ્ય ધૃતોઽભવત્ ॥ 30 ॥
અથ રવિરવદન્નિરીક્ષ્ય રામં મુદિતમનાઃ પરમં પ્રહૃષ્યમાણઃ ।
નિશિચરપતિ સઙ્ક્ષયં વિદિત્વા સુરગણ મધ્યગતો વચસ્ત્વરેતિ ॥ 31 ॥
ઇત્યાર્ષે શ્રીમદ્રામાયણે વાલ્મિકીયે આદિકાવ્યે યુદ્ધકાણ્ડે પઞ્ચાધિક શતતમઃ સર્ગઃ ॥
નિશિચરપતિ સઙ્ક્ષયં વિદિત્વા સુરગણ મધ્યગતો વચસ્ત્વરેતિ ॥ 31 ॥
ઇત્યાર્ષે શ્રીમદ્રામાયણે વાલ્મિકીયે આદિકાવ્યે યુદ્ધકાણ્ડે પઞ્ચાધિક શતતમઃ સર્ગઃ ॥