శ్రీగణేశాయ నమః ॥
- శ్రీగణేశద్వాదశనామస్తోత్రమ్ (śrīgaṇeśadvādaśanāmastotram)the hymn of the twelve names of Shri Ganesha
- శ్రీగణేశాయ (śrīgaṇeśāya)to Shri Ganesha
- నమః (namaḥ)salutations
anvaya శ్రీగణేశద్వాదశనామస్తోత్రమ్ శ్రీగణేశాయ నమః
ప్రసన్నవదనం ధ్యాయేత్సర్వవిఘ్నోపశాన్తయేః ॥ ౧॥
- శుక్లామ్బరధరమ్ (śuklāmbaradharam)dressed in white
- విష్ణుమ్ (viṣṇum)the one who is everywhere
- శశివర్ణమ్ (śaśivarṇam)bright as the moon
- చతుర్భుజమ్ (caturbhujam)with four arms
- ప్రసన్నవదనమ్ (prasannavadanam)with a calm, smiling face
- ధ్యాయేత్ (dhyāyet)one should meditate on
- సర్వవిఘ్నోపశాన్తయే (sarvavighnopaśāntaye)so that every obstacle is calmed
anvaya సర్వవిఘ్నోపశాన్తయే శుక్లామ్బరధరమ్ విష్ణుమ్ శశివర్ణమ్ చతుర్భుజమ్ ప్రసన్నవదనమ్ [దేవమ్] ధ్యాయేత్
chandas Anuṣṭubh (śloka), 8 syllables in each of 4 pādas
విష్ణుమ్ all-pervading — Here it describes Ganesha as present everywhere. The same verse is also recited as a prayer to Vishnu himself.
సర్వవిఘ్నోపశాన్తయే for the calming of all obstacles — Upashanti means calming or settling. The obstacles are quietened so the work can begin.
note This is the well-known Shuklambaradharam verse, said at the start of countless pujas. It is not one of the twelve names; it is placed before them as a meditation. The printed text reads విశ్ణుం and శాన్తయేః. The usual readings are విష్ణుం and శాన్తయే, and the word-by-word follows those.
సర్వవిఘ్నహరస్తస్మై గణాధిపతయే నమః ॥ ౨॥
- అభీప్సితార్థసిద్ధ్యర్థమ్ (abhīpsitārthasiddhyartham)to get what they wish for
- పూజితః (pūjitaḥ)is worshipped
- యః (yaḥ)who
- సురాసురైః (surāsuraiḥ)by gods and demons alike
- సర్వవిఘ్నహరః (sarvavighnaharaḥ)the remover of all obstacles
- తస్మై (tasmai)to him
- గణాధిపతయే (gaṇādhipataye)to the lord of the ganas
- నమః (namaḥ)salutations
anvaya యః సర్వవిఘ్నహరః అభీప్సితార్థసిద్ధ్యర్థమ్ సురాసురైః పూజితః తస్మై గణాధిపతయే నమః
chandas Anuṣṭubh (śloka), 8 syllables in each of 4 pādas
సురాసురైః by the gods and the asuras — Naming both sides makes the point that everyone turns to him before they begin, whoever they are.
note A simple salutation that sums up why Ganesha is worshipped first: whatever someone hopes to achieve, they come to him before anything else.
ప్రసన్నో భవ మే నిత్యం వరదాతర్వినాయక ॥ ౩॥
- గణానామ్ (gaṇānām)of the ganas
- అధిపః (adhipaḥ)lord
- చణ్డః (caṇḍaḥ)fierce
- గజవక్త్రః (gajavaktraḥ)elephant-faced
- త్రిలోచనః (trilocanaḥ)three-eyed
- ప్రసన్నః (prasannaḥ)pleased
- భవ (bhava)be
- మే (me)with me
- నిత్యమ్ (nityam)always
- వరదాతః (varadātaḥ)O giver of boons
- వినాయక (vināyaka)O Vinayaka
anvaya [హే] గణానామ్ అధిపః చణ్డః గజవక్త్రః త్రిలోచనః వరదాతః వినాయక [త్వమ్] మే నిత్యమ్ ప్రసన్నః భవ
chandas Anuṣṭubh (śloka), 8 syllables in each of 4 pādas
చణ్డః fierce — Fierce towards whatever stands in the way. In the same breath the verse asks him to be pleased with the one praying.
త్రిలోచనః three-eyed — A mark he shares with his father Shiva.
note The verse first describes the lord of the ganas and then speaks to him directly, asking only that he stay pleased with the one reciting.
లమ్బోదరశ్చ వికటో విఘ్ననాశో వినాయకః ॥ ౪॥
- సుముఖః (sumukhaḥ)Sumukha, of the lovely face
- చ (ca)and
- ఏకదన్తః (ekadantaḥ)Ekadanta, of the single tusk
- చ (ca)and
- కపిలః (kapilaḥ)Kapila, the tawny one
- గజకర్ణకః (gajakarṇakaḥ)Gajakarnaka, with an elephant's ears
- లమ్బోదరః (lambodaraḥ)Lambodara, the big-bellied
- చ (ca)and
- వికటః (vikaṭaḥ)Vikata, of striking form
- విఘ్ననాశః (vighnanāśaḥ)Vighnanasha, destroyer of obstacles
- వినాయకః (vināyakaḥ)Vinayaka, the leader
anvaya సుముఖః చ ఏకదన్తః చ కపిలః గజకర్ణకః లమ్బోదరః చ వికటః విఘ్ననాశః వినాయకః
chandas Anuṣṭubh (śloka), 8 syllables in each of 4 pādas
కపిలః tawny, reddish-brown — A colour name, the shade of a tawny cow.
వికటః of a form beyond the ordinary — Vikata can mean huge, unusual or formidable. As a name of Ganesha it is said with wonder.
note The twelve names begin here: eight in this verse and four in the next. A different set of twelve names, beginning with Vakratunda, is found in the Sankata Nashana stotra of the Narada Purana.
ద్వాదశైతాని నామాని గణేశస్య తు యః పఠేత్ ॥ ౫॥
- ధూమ్రకేతుః (dhūmraketuḥ)Dhumraketu, whose banner is smoke
- గణాధ్యక్షః (gaṇādhyakṣaḥ)Ganadhyaksha, head of the ganas
- భాలచన్ద్రః (bhālacandraḥ)Bhalachandra, with the moon on his forehead
- గజాననః (gajānanaḥ)Gajanana, the elephant-faced
- ద్వాదశ (dvādaśa)twelve
- ఏతాని (etāni)these
- నామాని (nāmāni)names
- గణేశస్య (gaṇeśasya)of Ganesha
- తు (tu)indeed
- యః (yaḥ)whoever
- పఠేత్ (paṭhet)reads
anvaya ధూమ్రకేతుః గణాధ్యక్షః భాలచన్ద్రః గజాననః [ఇతి] యః తు గణేశస్య ఏతాని ద్వాదశ నామాని పఠేత్
chandas Anuṣṭubh (śloka), 8 syllables in each of 4 pādas
ధూమ్రకేతుః the one with the smoke banner — In the Ganesha Purana, Dhumraketu is the form Ganesha takes at the end of the Kali age.
భాలచన్ద్రః the one who wears the moon on his forehead — The crescent on his brow, as on Shiva's.
note The last four names complete the twelve, and the verse turns to the one who reads them. The sentence carries on into the next verse, which says what that reader gains.
ఇష్టకామం తు కామార్థీ ధర్మార్థీ మోక్షమక్షయమ్ ॥ ౬॥
- విద్యార్థీ (vidyārthī)one who seeks learning
- లభతే (labhate)gains
- విద్యామ్ (vidyām)learning
- ధనార్థీ (dhanārthī)one who wants wealth
- విపులమ్ (vipulam)plenty of
- ధనమ్ (dhanam)wealth
- ఇష్టకామమ్ (iṣṭakāmam)the wish they hold dear
- తు (tu)and
- కామార్థీ (kāmārthī)one who has a wish
- ధర్మార్థీ (dharmārthī)one who seeks dharma
- మోక్షమ్ (mokṣam)liberation
- అక్షయమ్ (akṣayam)that never ends
anvaya విద్యార్థీ విద్యామ్ లభతే ధనార్థీ విపులమ్ ధనమ్ [లభతే] కామార్థీ తు ఇష్టకామమ్ [లభతే] ధర్మార్థీ అక్షయమ్ మోక్షమ్ [లభతే]
chandas Anuṣṭubh (śloka), 8 syllables in each of 4 pādas
అక్షయమ్ undecaying, never used up — The verse uses this word only for liberation, since the other gains can all be used up.
note The verse names what different people come asking for and promises each the thing they came for, with liberation placed last as the highest. The printed ధనార్థి is read ధనార్థీ.
సఙ్గ్రామే సఙ్కటే చైవ విఘ్నస్తస్య న జాయతే ॥ ౭॥
- విద్యారమ్భే (vidyārambhe)at the start of studies
- వివాహే (vivāhe)at a wedding
- చ (ca)and
- ప్రవేశే (praveśe)on entering a new home
- నిర్గమే (nirgame)on setting out
- తథా (tathā)likewise
- సఙ్గ్రామే (saṅgrāme)in battle
- సఙ్కటే (saṅkaṭe)in a crisis
- చ (ca)and
- ఏవ (eva)even
- విఘ్నః (vighnaḥ)an obstacle
- తస్య (tasya)for that person
- న (na)not
- జాయతే (jāyate)arises
anvaya విద్యారమ్భే వివాహే చ ప్రవేశే నిర్గమే తథా సఙ్గ్రామే సఙ్కటే చ ఏవ తస్య విఘ్నః న జాయతే
chandas Anuṣṭubh (śloka), 8 syllables in each of 4 pādas
ప్రవేశే on entering — Usually taken as entering a new house, the griha pravesha.
నిర్గమే on going out — Leaving home on a journey.
note These are the moments of life when Ganesha is worshipped first: a child's first lesson, a wedding, moving into a house, leaving on a journey. The verse promises that for the one who knows these names, nothing will block the way.
- ఇతి (iti)so ends
- ముద్గలపురాణోక్తమ్ (mudgalapurāṇoktam)as told in the Mudgala Purana
- శ్రీగణేశద్వాదశనామస్తోత్రమ్ (śrīgaṇeśadvādaśanāmastotram)the hymn of the twelve names of Shri Ganesha
- సమ్పూర్ణమ్ (sampūrṇam)is complete
anvaya ఇతి ముద్గలపురాణోక్తమ్ శ్రీగణేశద్వాదశనామస్తోత్రమ్ సమ్పూర్ణమ్