ஸம்பூர்ண கேநோபநிஷத்

(Complete Kena Upanishad in Tamil)

The Kena Upaniṣad belongs to the Sāma Veda and takes its name from its first word, kena — "by whom?" It opens with the disciple asking: by whose will does the mind go to its object, by whose command does the breath do its duty, who directs speech, eye and ear? The answer given is that Brahman is the ear of the ear and the mind of the mind, not what the eye sees but that by which seeing occurs. Its later sections tell of the devas and the yakṣa, where Agni and Vāyu meet the limit of their own power and Umā reveals to Indra whose presence it was.

Reading depth
Lyrics
கேநோபநிஷத்
ௐ ஆப்யாயந்து மமாங்காநி வாக்ப்ராணஶ்சக்ஷுஃ
ஶ்ரோத்ரமதோ பலமிந்த்ரியாணி ச ஸர்வாணி ।
ஸர்வம் ப்ரஹ்மௌபநிஷதம்
மா'ஹம் ப்ரஹ்ம நிராகுர்யாம் மா மா ப்ரஹ்ம
நிராகரோதநிராகரணமஸ்த்வநிராகரணம் மே'ஸ்து ।
ததாத்மநி நிரதே ய
உபநிஷத்ஸு தர்மாஸ்தே மயி ஸந்து தே மயி ஸந்து ।
ௐ ஶாந்திஃ ஶாந்திஃ ஶாந்திஃ ॥
ௐ கேநேஷிதம் பததி ப்ரேஷிதம் மநஃ
கேந ப்ராணஃ ப்ரதமஃ ப்ரைதி யுக்தஃ ।
கேநேஷிதாம் வாசமிமாம் வதந்தி
சக்ஷுஃ ஶ்ரோத்ரம் க உ தேவோ யுநக்தி ॥ ௧॥
ஶ்ரோத்ரஸ்ய ஶ்ரோத்ரம் மநஸோ மநோ யத்
வாசோ ஹ வாசம் ஸ உ ப்ராணஸ்ய ப்ராணஃ ।
சக்ஷுஷஶ்சக்ஷுரதிமுச்ய தீராஃ
ப்ரேத்யாஸ்மால்லோகாதம்ரு'தா பவந்தி ॥ ௨॥
ந தத்ர சக்ஷுர்கச்சதி ந வாக்கச்சதி நோ மநஃ ।
ந வித்மோ ந விஜாநீமோ யதைததநுஶிஷ்யாத் ॥ ௩॥
அந்யதேவ தத்விதிதாததோ அவிதிதாததி ।
இதி ஶுஶ்ரும பூர்வேஷாம் யே நஸ்தத்வ்யாசசக்ஷிரே ॥ ௪॥
யத்வாசா'நப்யுதிதம் யேந வாகப்யுத்யதே ।
ததேவ ப்ரஹ்ம த்வம் வித்தி நேதம் யதிதமுபாஸதே ॥ ௫॥
யந்மநஸா ந மநுதே யேநாஹுர்மநோ மதம் ।
ததேவ ப்ரஹ்ம த்வம் வித்தி நேதம் யதிதமுபாஸதே ॥ ௬॥
யச்சக்ஷுஷா ந பஶ்யதி யேந சக்ஷூஂஷி பஶ்யதி ।
ததேவ ப்ரஹ்ம த்வம் வித்தி நேதம் யதிதமுபாஸதே ॥ ௭॥
யச்ச்ரோத்ரேண ந ஶ்ரு'ணோதி யேந ஶ்ரோத்ரமிதம் ஶ்ருதம் ।
ததேவ ப்ரஹ்ம த்வம் வித்தி நேதம் யதிதமுபாஸதே ॥ ௮॥
யத்ப்ராணேந ந ப்ராணிதி யேந ப்ராணஃ ப்ரணீயதே ।
ததேவ ப்ரஹ்ம த்வம் வித்தி நேதம் யதிதமுபாஸதே ॥ ௯॥
॥ இதி கேநோபநிஷதி ப்ரதமஃ கண்டஃ ॥
யதி மந்யஸே ஸுவேதேதி தஹரமேவாபி var தப்ரமேவாபி
நூநம் த்வம் வேத்த ப்ரஹ்மணோ ரூபம் ।
யதஸ்ய த்வம் யதஸ்ய தேவேஷ்வத நு
மீமாஂஸ்யமேவ தே மந்யே விதிதம் ॥ ௧॥
நாஹம் மந்யே ஸுவேதேதி நோ ந வேதேதி வேத ச ।
யோ நஸ்தத்வேத தத்வேத நோ ந வேதேதி வேத ச ॥ ௨॥
யஸ்யாமதம் தஸ்ய மதம் மதம் யஸ்ய ந வேத ஸஃ ।
அவிஜ்ஞாதம் விஜாநதாம் விஜ்ஞாதமவிஜாநதாம் ॥ ௩॥
ப்ரதிபோதவிதிதம் மதமம்ரு'தத்வம் ஹி விந்ததே ।
ஆத்மநா விந்ததே வீர்யம் வித்யயா விந்ததே'ம்ரு'தம் ॥ ௪॥
இஹ சேதவேதீதத ஸத்யமஸ்தி
ந சேதிஹாவேதீந்மஹதீ விநஷ்டிஃ ।
பூதேஷு பூதேஷு விசித்ய தீராஃ
ப்ரேத்யாஸ்மால்லோகாதம்ரு'தா பவந்தி ॥ ௫॥
॥ இதி கேநோபநிஷதி த்விதீயஃ கண்டஃ ॥
ப்ரஹ்ம ஹ தேவேப்யோ விஜிக்யே தஸ்ய ஹ ப்ரஹ்மணோ
விஜயே தேவா அமஹீயந்த ॥ ௧॥
த ஐக்ஷந்தாஸ்மாகமேவாயம் விஜயோ'ஸ்மாகமேவாயம் மஹிமேதி ।
தத்தைஷாம் விஜஜ்ஞௌ தேப்யோ ஹ ப்ராதுர்பபூவ தந்ந வ்யஜாநத
கிமிதம் யக்ஷமிதி ॥ ௨॥
தே'க்நிமப்ருவஞ்ஜாதவேத ஏதத்விஜாநீஹி
கிமிதம் யக்ஷமிதி ததேதி ॥ ௩॥
ததப்யத்ரவத்தமப்யவதத்கோ'ஸீத்யக்நிர்வா
அஹமஸ்மீத்யப்ரவீஜ்ஜாதவேதா வா அஹமஸ்மீதி ॥ ௪॥
தஸ்மிஸ்த்வயி கிம் வீர்யமித்யபீத ஸர்வம்
தஹேயம் யதிதம் ப்ரு'திவ்யாமிதி ॥ ௫॥
தஸ்மை த்ரு'ணம் நிததாவேதத்தஹேதி ।
ததுபப்ரேயாய ஸர்வஜவேந தந்ந ஶஶாக தக்தும் ஸ தத ஏவ
நிவவ்ரு'தே நைததஶகம் விஜ்ஞாதும் யதேதத்யக்ஷமிதி ॥ ௬॥
அத வாயுமப்ருவந்வாயவேதத்விஜாநீஹி
கிமேதத்யக்ஷமிதி ததேதி ॥ ௭॥
ததப்யத்ரவத்தமப்யவதத்கோ'ஸீதி வாயுர்வா
அஹமஸ்மீத்யப்ரவீந்மாதரிஶ்வா வா அஹமஸ்மீதி ॥ ௮॥
தஸ்மிஂஸ்த்வயி கிம் வீர்யமித்யபீதஂ
ஸர்வமாததீய யதிதம் ப்ரு'திவ்யாமிதி ॥ ௯॥
தஸ்மை த்ரு'ணம் நிததாவேததாதத்ஸ்வேதி
ததுபப்ரேயாய ஸர்வஜவேந தந்ந ஶஶாகாதாதும் ஸ தத ஏவ
நிவவ்ரு'தே நைததஶகம் விஜ்ஞாதும் யதேதத்யக்ஷமிதி ॥ ௧௦॥
அதேந்த்ரமப்ருவந்மகவந்நேதத்விஜாநீஹி கிமேதத்யக்ஷமிதி ததேதி
ததப்யத்ரவத்தஸ்மாத்திரோததே ॥ ௧௧॥
ஸ தஸ்மிந்நேவாகாஶே ஸ்த்ரியமாஜகாம பஹுஶோபமாநாமுமாஂ
ஹைமவதீம் தாஂஹோவாச கிமேதத்யக்ஷமிதி ॥ ௧௨॥
॥ இதி கேநோபநிஷதி த்ரு'தீயஃ கண்டஃ ॥
ஸா ப்ரஹ்மேதி ஹோவாச ப்ரஹ்மணோ வா ஏதத்விஜயே மஹீயத்வமிதி
ததோ ஹைவ விதாஞ்சகார ப்ரஹ்மேதி ॥ ௧॥
தஸ்மாத்வா ஏதே தேவா அதிதராமிவாந்யாந்தேவாந்யதக்நிர்வாயுரிந்த்ரஸ்தே
ஹ்யேநந்நேதிஷ்டம் பஸ்பர்ஶுஸ்தே ஹ்யேநத்ப்ரதமோ விதாஞ்சகார ப்ரஹ்மேதி ॥ ௨॥
தஸ்மாத்வா இந்த்ரோ'திதராமிவாந்யாந்தேவாந்ஸ
ஹ்யேநந்நேதிஷ்டம் பஸ்பர்ஶ ஸ ஹ்யேநத்ப்ரதமோ விதாஞ்சகார ப்ரஹ்மேதி ॥ ௩॥
தஸ்யைஷ ஆதேஶோ யதேதத்வித்யுதோ வ்யத்யுததா௩
இதீந் ந்யமீமிஷதா௩ இத்யதிதைவதம் ॥ ௪॥
அதாத்யாத்மம் யதேதத்கச்சதீவ ச மநோ'நேந
சைததுபஸ்மரத்யபீக்ஷ்ணஂ ஸங்கல்பஃ ॥ ௫॥
தத்த தத்வநம் நாம தத்வநமித்யுபாஸிதவ்யம் ஸ ய ஏததேவம் வேதாபி
ஹைந ஸர்வாணி பூதாநி ஸம்வாஞ்சந்தி ॥ ௬॥
உபநிஷதம் போ ப்ரூஹீத்யுக்தா த உபநிஷத்ப்ராஹ்மீம் வாவ த
உபநிஷதமப்ரூமேதி ॥ ௭॥
தஸ்யை தபோ தமஃ கர்மேதி ப்ரதிஷ்டா வேதாஃ ஸர்வாங்காநி
ஸத்யமாயதநம் ॥ ௮॥
யோ வா ஏதாமேவம் வேதாபஹத்ய பாப்மாநமநந்தே ஸ்வர்கே
லோகே ஜ்யேயே ப்ரதிதிஷ்டதி ப்ரதிதிஷ்டதி ॥ ௯॥
॥ இதி கேநோபநிஷதி சதுர்தஃ கண்டஃ ॥
ௐ ஆப்யாயந்து மமாங்காநி வாக்ப்ராணஶ்சக்ஷுஃ
ஶ்ரோத்ரமதோ பலமிந்த்ரியாணி ச ஸர்வாணி ।
ஸர்வம் ப்ரஹ்மௌபநிஷதம்
மா'ஹம் ப்ரஹ்ம நிராகுர்யாம் மா மா ப்ரஹ்ம
நிராகரோதநிராகரணமஸ்த்வநிராகரணம் மே'ஸ்து ।
ததாத்மநி நிரதே ய
உபநிஷத்ஸு தர்மாஸ்தே மயி ஸந்து தே மயி ஸந்து ।
ௐ ஶாந்திஃ ஶாந்திஃ ஶாந்திஃ ॥

Explore More