কৃষ্ণ যজুৰ্ৱেদীয তৈত্তিৰীয ব্ৰাহ্মণে প্ৰথমাষ্টকে প্ৰথমঃ প্ৰপাঠকঃ - অগ্ন্যাধেযব্ৰাহ্মণং
ও-ন্নমঃ পৰমাত্মনে, শ্ৰী মহাগণপতযে নমঃ,
ও-ন্নমঃ পৰমাত্মনে, শ্ৰী মহাগণপতযে নমঃ,
শ্ৰী গুৰুভ্যো নমঃ । হৰিঃ ওম্ ॥
ব্ৰহ্ম সন্ধত্ত-ন্তন্মে জিন্ৱতম্ । ক্ষত্ৰগ্ং সন্ধত্ত-ন্তন্মে জিন্ৱতম্ । ইষগ্ং সন্ধত্ত-ন্তা-ম্মে জিন্ৱতম্ । ঊৰ্জগ্ং সন্ধত্ত-ন্তা-ম্মে জিন্ৱতম্ । ৰযিগ্ং সন্ধত্ত-ন্তা-ম্মে জিন্ৱতম্ । পুষ্টিগ্ং সন্ধত্ত-ন্তা-ম্মে জিন্ৱতম্ । প্ৰজাগ্ং সন্ধত্ত-ন্তা-ম্মে জিন্ৱতম্ । পশূ-ন্থ্সন্ধত্ত-ন্তান্মে জিন্ৱতম্ ॥ স্তুতো-ঽসি জনধাঃ । দেৱাস্ত্ৱা শুক্ৰপাঃ প্ৰণযন্তু ॥ 1 ॥
সুৱীৰাঃ প্ৰজাঃ প্ৰজনয-ন্পৰীহি । শুক্ৰ-শ্শুক্ৰশোচিষা ॥ স্তুতো-ঽসি জনধাঃ । দেৱাস্ত্ৱা মন্থিপাঃ প্ৰণযন্তু ॥ সুপ্ৰজাঃ প্ৰজাঃ প্ৰজনয-ন্পৰীহি । মন্থী মন্থিশোচিষা ॥সজঙ্গ্মানৌ দিৱ আ পৃথিৱ্যা-ঽঽযুঃ । সন্ধত্ত-ন্তন্মে জিন্ৱতম্ । প্ৰাণগ্ং সন্ধত্ত-ন্ত-ম্মে জিন্ৱতম্ । অপানগ্ং সন্ধত্ত-ন্ত-ম্মে জিন্ৱতম্ ॥ 2 ॥
ৱ্যানগ্ং সন্ধত্ত-ন্ত-ম্মে জিন্ৱতম্ । চক্ষু-স্সন্ধত্ত-ন্তন্মে জিন্ৱতম্ । শ্ৰোত্ৰগ্ং সন্ধত্ত-ন্তন্মে জিন্ৱতম্ । মন-স্সন্ধত্ত-ন্তন্মে জিন্ৱতম্ । ৱাচগ্ং সন্ধত্ত-ন্তা-ম্মে জিন্ৱতম্ ॥ আযুঃ স্থ আযুৰ্মে ধত্তম্ । আযু-ৰ্যজ্ঞায ধত্তম্ । আযু-ৰ্যজ্ঞপতযে ধত্তম্ । প্ৰাণ-স্স্থঃ প্ৰাণ-ম্মে ধত্তম্ । প্ৰাণং-যঁজ্ঞায ধত্তম্ ॥ 3 ॥
প্ৰাণং-যঁজ্ঞপতযে ধত্তম্ । চক্ষুঃ স্থশ্চক্ষুৰ্মে ধত্তম্ । চক্ষু-ৰ্যজ্ঞায ধত্তম্ । চক্ষু-ৰ্যজ্ঞপতযে ধত্তম্ । শ্ৰোত্ৰগ্গ্ স্থ-শ্শ্ৰোত্ৰ-ম্মে ধত্তম্ । শ্ৰোত্ৰং-যঁজ্ঞায ধত্তম্ । শ্ৰোত্ৰং-যঁজ্ঞপতযে ধত্তম্ । তৌ দেৱৌ শুক্ৰামন্থিনৌ ।কল্পযত-ন্দৈৱীৰ্ৱিশঃ । কল্পযত-ম্মানুষীঃ ॥ 4 ॥
ইষ-মূৰ্জমস্মাসু ধত্তম্ । প্ৰাণা-ন্পশুষু । প্ৰজা-ম্মযি চ যজমানে চ ॥ নিৰস্ত-শ্শণ্ডঃ । নিৰস্তো মৰ্কঃ ॥ অপনুত্তৌ শণ্ডামৰ্কৌ সহামুনা ॥ শুক্ৰস্য সমিদসি । মন্থিনঃ সমিদসি ॥ স প্ৰথম-স্সঙ্কৃতি-ৰ্ৱিশ্ৱকৰ্মা । স প্ৰথমো মিত্ৰো ৱৰুণো অগ্নিঃ । স প্ৰথমো বৃহস্পতিশ্চিকিত্ৱান্ । তস্মা ইন্দ্ৰায সুতমাজুহোমি ॥ 5 ॥
ব্ৰহ্ম সন্ধত্ত-ন্তন্মে জিন্ৱতম্ । ক্ষত্ৰগ্ং সন্ধত্ত-ন্তন্মে জিন্ৱতম্ । ইষগ্ং সন্ধত্ত-ন্তা-ম্মে জিন্ৱতম্ । ঊৰ্জগ্ং সন্ধত্ত-ন্তা-ম্মে জিন্ৱতম্ । ৰযিগ্ং সন্ধত্ত-ন্তা-ম্মে জিন্ৱতম্ । পুষ্টিগ্ং সন্ধত্ত-ন্তা-ম্মে জিন্ৱতম্ । প্ৰজাগ্ং সন্ধত্ত-ন্তা-ম্মে জিন্ৱতম্ । পশূ-ন্থ্সন্ধত্ত-ন্তান্মে জিন্ৱতম্ ॥ স্তুতো-ঽসি জনধাঃ । দেৱাস্ত্ৱা শুক্ৰপাঃ প্ৰণযন্তু ॥ 1 ॥
সুৱীৰাঃ প্ৰজাঃ প্ৰজনয-ন্পৰীহি । শুক্ৰ-শ্শুক্ৰশোচিষা ॥ স্তুতো-ঽসি জনধাঃ । দেৱাস্ত্ৱা মন্থিপাঃ প্ৰণযন্তু ॥ সুপ্ৰজাঃ প্ৰজাঃ প্ৰজনয-ন্পৰীহি । মন্থী মন্থিশোচিষা ॥সজঙ্গ্মানৌ দিৱ আ পৃথিৱ্যা-ঽঽযুঃ । সন্ধত্ত-ন্তন্মে জিন্ৱতম্ । প্ৰাণগ্ং সন্ধত্ত-ন্ত-ম্মে জিন্ৱতম্ । অপানগ্ং সন্ধত্ত-ন্ত-ম্মে জিন্ৱতম্ ॥ 2 ॥
ৱ্যানগ্ং সন্ধত্ত-ন্ত-ম্মে জিন্ৱতম্ । চক্ষু-স্সন্ধত্ত-ন্তন্মে জিন্ৱতম্ । শ্ৰোত্ৰগ্ং সন্ধত্ত-ন্তন্মে জিন্ৱতম্ । মন-স্সন্ধত্ত-ন্তন্মে জিন্ৱতম্ । ৱাচগ্ং সন্ধত্ত-ন্তা-ম্মে জিন্ৱতম্ ॥ আযুঃ স্থ আযুৰ্মে ধত্তম্ । আযু-ৰ্যজ্ঞায ধত্তম্ । আযু-ৰ্যজ্ঞপতযে ধত্তম্ । প্ৰাণ-স্স্থঃ প্ৰাণ-ম্মে ধত্তম্ । প্ৰাণং-যঁজ্ঞায ধত্তম্ ॥ 3 ॥
প্ৰাণং-যঁজ্ঞপতযে ধত্তম্ । চক্ষুঃ স্থশ্চক্ষুৰ্মে ধত্তম্ । চক্ষু-ৰ্যজ্ঞায ধত্তম্ । চক্ষু-ৰ্যজ্ঞপতযে ধত্তম্ । শ্ৰোত্ৰগ্গ্ স্থ-শ্শ্ৰোত্ৰ-ম্মে ধত্তম্ । শ্ৰোত্ৰং-যঁজ্ঞায ধত্তম্ । শ্ৰোত্ৰং-যঁজ্ঞপতযে ধত্তম্ । তৌ দেৱৌ শুক্ৰামন্থিনৌ ।কল্পযত-ন্দৈৱীৰ্ৱিশঃ । কল্পযত-ম্মানুষীঃ ॥ 4 ॥
ইষ-মূৰ্জমস্মাসু ধত্তম্ । প্ৰাণা-ন্পশুষু । প্ৰজা-ম্মযি চ যজমানে চ ॥ নিৰস্ত-শ্শণ্ডঃ । নিৰস্তো মৰ্কঃ ॥ অপনুত্তৌ শণ্ডামৰ্কৌ সহামুনা ॥ শুক্ৰস্য সমিদসি । মন্থিনঃ সমিদসি ॥ স প্ৰথম-স্সঙ্কৃতি-ৰ্ৱিশ্ৱকৰ্মা । স প্ৰথমো মিত্ৰো ৱৰুণো অগ্নিঃ । স প্ৰথমো বৃহস্পতিশ্চিকিত্ৱান্ । তস্মা ইন্দ্ৰায সুতমাজুহোমি ॥ 5 ॥
(নয - ন্ত্ৱপানগ্ং সন্ধত্তং ত-ম্মে জিন্ৱতং - প্ৰাণং-যঁজ্ঞায ধত্তং - মানুষী--ৰ্ অগ্নি-ৰ্দ্ৱে চ) (অ. 1)
ব্ৰহ্ম ক্ষত্ৰ-ন্তত্ । ইষমূৰ্জগ্ং ৰযি-ম্পুষ্টি-ম্প্ৰজা-ন্তাম্ । পশু-ন্তান্ । সন্ধত্ত-ন্তত্ । প্ৰাণমপানং-ৱ্যাঁন-ন্তম্ । চক্ষু-শ্শ্ৰোত্ৰ-ম্মনস্তত্ । ৱাচ-ন্তাম্ । ইষাদিপঞ্চকে ৱাচ-ন্তা-ম্মে । পশূ-ন্থ্সন্ধত্ত-ন্তান্মে । প্ৰাণাদিত্ৰিতযে ত-ম্মে । অন্যত্ৰ তন্মে । )
কৃত্তিকা-স্ৱগ্নি-মাদধীত । এতদ্ৱা অগ্নে-ৰ্নক্ষত্ৰম্ । য-ত্কৃত্তিকাঃ । স্ৱাযামেৱৈন-ন্দেৱতাযামাধায । ব্ৰহ্মৱৰ্চসী ভৱতি ॥ মুখং-ৱাঁ এতন্নক্ষত্ৰাণাম্ । য-ত্কৃত্তিকাঃ । যঃ কৃত্তিকা-স্ৱগ্নি-মাধত্তে । মুখ্য এৱ ভৱতি ॥ অথো খলু ॥ 6 ॥
অগ্নি-নক্ষত্ৰমিত্য-পচাযন্তি । গৃহানঃঅ দাহুকো ভৱতি ॥ প্ৰজাপতী ৰোহিণ্যা-মগ্নি-মসৃজত । ত-ন্দেৱা ৰোহিণ্যা-মাদধত । ততো ৱৈ তে সৰ্ৱা-ন্ৰোহানৰোহন্ন্ । ত-দ্ৰোহিণ্যৈ ৰোহিণিত্ৱম্ । যো ৰোহিণ্যা-মগ্নিমাধত্তে । ঋধ্নোত্যেৱ । সৰ্ৱা-ন্ৰোহান্-ৰোহতি ॥ দেৱা ৱৈ ভদ্ৰা-স্সন্তো-ঽগ্নি-মাধিথ্সন্ত ॥ 7 ॥
তেষামনাহিতো ঽগ্নিৰাসীত্ । অথৈভ্যো ৱামং-ৱঁস্ৱপাক্ৰামত্ । তে পুনৰ্ৱস্ৱোৰাদধত । ততো ৱৈ তান্ ৱামং-ৱঁসূপাৱৰ্তত । যঃ পুৰা ভদ্ৰ-স্সন্পাপীযা-ন্থ্স্যাত্ । স পুনৰ্ৱস্ৱো-ৰগ্নি-মাদধীত । পুনৰেৱৈনং-ৱাঁমং-ৱঁসূপাৱৰ্ততে । ভদ্ৰো ভৱতি ॥ যঃ কামযেত দানকামা মে প্ৰজা-স্স্যুৰিতি । স পূৰ্ৱযোঃ ফল্গুন্যো-ৰগ্নি-মাদধীত ॥ 8 ॥
অৰ্যম্ণো ৱা এতন্নক্ষত্ৰম্ । যত্পূৰ্ৱে ফল্গুনী । অৰ্যমেতি তমাহুৰ্যো দদাতি । দানকামা অস্মৈ প্ৰজা ভৱন্তি ॥ যঃ কামযেত ভগী স্যামিতি । স উত্তৰযোঃ ফল্গুন্যো-ৰগ্নিমাদধীত । ভগস্য ৱা এতন্নক্ষত্ৰম্ । যদুত্তৰে ফল্গুনী । ভগ্যেৱ ভৱতি ॥ কালকঞ্জা ৱৈ নামাসুৰা আসন্ন্ ॥ 9 ॥
তে সুৱৰ্গায লোকাযাগ্নি-মচিন্ৱত । পুৰুষ ইষ্টকা-মুপাদধাত্-পুৰুষ ইষ্টকাম্ । স ইন্দ্ৰো ব্ৰাহ্মণো ব্ৰুৱাণ ইষ্টকামুপাধত্ত । এষা মে চিত্ৰা নামেতি । তে সুৱৰ্গং-লোঁকমাপ্ৰাৰোহন্ন্ । স ইন্দ্ৰ ইষ্টকামাৱৃহত্ । তে-ঽৱাকীৰ্যন্ত । যে-ঽৱাকীৰ্যন্ত । ত ঊৰ্ণাৱভযো-ঽভৱন্ন্ । দ্ৱাৱুদপততাম্ ॥ 10 ॥
তৌ দিৱ্যৌ শ্ৱানাৱভৱতাম্ । যো ভ্ৰাতৃৱ্যৱা-ন্থ্স্যাত্ । স চিত্ৰাযা-মগ্নি-মাদধীত । অৱকীৰ্যৈৱ ভ্ৰাতৃৱ্যান্ । ওজো বলমিন্দ্ৰিযং-ৱীঁৰ্যমাত্মন্-ধত্তে ॥ ৱসন্তা ব্ৰাহ্মণো ঽগ্নিমাদধীত । ৱসন্তো ৱৈ ব্ৰাহ্মণস্যৰ্তুঃ । স্ৱ এৱৈন-মৃতাৱাধায । ব্ৰহ্মৱৰ্চসী ভৱতি । মুখং-ৱাঁ এতদৃতূনাম্ ॥ 11 ॥
য-দ্ৱসন্তঃ । যো ৱসন্তা-ঽগ্নিমাধত্তে । মুখ্য এৱ ভৱতি । অথো যোনিমন্তমেৱৈন-ম্প্ৰজাতমাধত্তে । গ্ৰীষ্মে ৰাজন্য আদধীত । গ্ৰীষ্মো ৱৈ ৰাজন্যস্যৰ্তুঃ । স্ৱ এৱৈনমৃতাৱাধায । ইন্দ্ৰিযাৱী ভৱতি । শৰদি ৱৈশ্য আদধীত । শৰদ্ৱৈ ৱৈশ্যস্যৰ্তুঃ ॥ 12 ॥
স্ৱ এৱৈনমৃতাৱাধায । পশুমা-ন্ভৱতি ॥ ন পূৰ্ৱযোঃ ফল্গুন্যো-ৰগ্নিমাদধীত । এষা ৱৈ জঘন্যা ৰাত্ৰিঃ সংৱঁথ্সৰস্য । যত্পূৰ্ৱে ফল্গুনী । পৃষ্টিত এৱ সংৱঁথ্সৰস্যা-গ্নিমাধায । পাপীযান্-ভৱতি । উত্তৰযোৰাদধীত । এষা ৱৈ প্ৰথমা ৰাত্ৰিঃ সংৱঁথ্সৰস্য । যদুত্তৰে ফল্গুনী । মুখত এৱ সংৱঁথ্সৰস্যা-গ্নিমাধায । ৱসীযা-ন্ভৱতি ॥ অথো খলু । যদৈৱৈনং-যঁজ্ঞ উপনমেত্ । অথাদধীত । সৈৱাস্যৰ্ধিঃ ॥ 13 ॥
ব্ৰহ্ম ক্ষত্ৰ-ন্তত্ । ইষমূৰ্জগ্ং ৰযি-ম্পুষ্টি-ম্প্ৰজা-ন্তাম্ । পশু-ন্তান্ । সন্ধত্ত-ন্তত্ । প্ৰাণমপানং-ৱ্যাঁন-ন্তম্ । চক্ষু-শ্শ্ৰোত্ৰ-ম্মনস্তত্ । ৱাচ-ন্তাম্ । ইষাদিপঞ্চকে ৱাচ-ন্তা-ম্মে । পশূ-ন্থ্সন্ধত্ত-ন্তান্মে । প্ৰাণাদিত্ৰিতযে ত-ম্মে । অন্যত্ৰ তন্মে । )
কৃত্তিকা-স্ৱগ্নি-মাদধীত । এতদ্ৱা অগ্নে-ৰ্নক্ষত্ৰম্ । য-ত্কৃত্তিকাঃ । স্ৱাযামেৱৈন-ন্দেৱতাযামাধায । ব্ৰহ্মৱৰ্চসী ভৱতি ॥ মুখং-ৱাঁ এতন্নক্ষত্ৰাণাম্ । য-ত্কৃত্তিকাঃ । যঃ কৃত্তিকা-স্ৱগ্নি-মাধত্তে । মুখ্য এৱ ভৱতি ॥ অথো খলু ॥ 6 ॥
অগ্নি-নক্ষত্ৰমিত্য-পচাযন্তি । গৃহানঃঅ দাহুকো ভৱতি ॥ প্ৰজাপতী ৰোহিণ্যা-মগ্নি-মসৃজত । ত-ন্দেৱা ৰোহিণ্যা-মাদধত । ততো ৱৈ তে সৰ্ৱা-ন্ৰোহানৰোহন্ন্ । ত-দ্ৰোহিণ্যৈ ৰোহিণিত্ৱম্ । যো ৰোহিণ্যা-মগ্নিমাধত্তে । ঋধ্নোত্যেৱ । সৰ্ৱা-ন্ৰোহান্-ৰোহতি ॥ দেৱা ৱৈ ভদ্ৰা-স্সন্তো-ঽগ্নি-মাধিথ্সন্ত ॥ 7 ॥
তেষামনাহিতো ঽগ্নিৰাসীত্ । অথৈভ্যো ৱামং-ৱঁস্ৱপাক্ৰামত্ । তে পুনৰ্ৱস্ৱোৰাদধত । ততো ৱৈ তান্ ৱামং-ৱঁসূপাৱৰ্তত । যঃ পুৰা ভদ্ৰ-স্সন্পাপীযা-ন্থ্স্যাত্ । স পুনৰ্ৱস্ৱো-ৰগ্নি-মাদধীত । পুনৰেৱৈনং-ৱাঁমং-ৱঁসূপাৱৰ্ততে । ভদ্ৰো ভৱতি ॥ যঃ কামযেত দানকামা মে প্ৰজা-স্স্যুৰিতি । স পূৰ্ৱযোঃ ফল্গুন্যো-ৰগ্নি-মাদধীত ॥ 8 ॥
অৰ্যম্ণো ৱা এতন্নক্ষত্ৰম্ । যত্পূৰ্ৱে ফল্গুনী । অৰ্যমেতি তমাহুৰ্যো দদাতি । দানকামা অস্মৈ প্ৰজা ভৱন্তি ॥ যঃ কামযেত ভগী স্যামিতি । স উত্তৰযোঃ ফল্গুন্যো-ৰগ্নিমাদধীত । ভগস্য ৱা এতন্নক্ষত্ৰম্ । যদুত্তৰে ফল্গুনী । ভগ্যেৱ ভৱতি ॥ কালকঞ্জা ৱৈ নামাসুৰা আসন্ন্ ॥ 9 ॥
তে সুৱৰ্গায লোকাযাগ্নি-মচিন্ৱত । পুৰুষ ইষ্টকা-মুপাদধাত্-পুৰুষ ইষ্টকাম্ । স ইন্দ্ৰো ব্ৰাহ্মণো ব্ৰুৱাণ ইষ্টকামুপাধত্ত । এষা মে চিত্ৰা নামেতি । তে সুৱৰ্গং-লোঁকমাপ্ৰাৰোহন্ন্ । স ইন্দ্ৰ ইষ্টকামাৱৃহত্ । তে-ঽৱাকীৰ্যন্ত । যে-ঽৱাকীৰ্যন্ত । ত ঊৰ্ণাৱভযো-ঽভৱন্ন্ । দ্ৱাৱুদপততাম্ ॥ 10 ॥
তৌ দিৱ্যৌ শ্ৱানাৱভৱতাম্ । যো ভ্ৰাতৃৱ্যৱা-ন্থ্স্যাত্ । স চিত্ৰাযা-মগ্নি-মাদধীত । অৱকীৰ্যৈৱ ভ্ৰাতৃৱ্যান্ । ওজো বলমিন্দ্ৰিযং-ৱীঁৰ্যমাত্মন্-ধত্তে ॥ ৱসন্তা ব্ৰাহ্মণো ঽগ্নিমাদধীত । ৱসন্তো ৱৈ ব্ৰাহ্মণস্যৰ্তুঃ । স্ৱ এৱৈন-মৃতাৱাধায । ব্ৰহ্মৱৰ্চসী ভৱতি । মুখং-ৱাঁ এতদৃতূনাম্ ॥ 11 ॥
য-দ্ৱসন্তঃ । যো ৱসন্তা-ঽগ্নিমাধত্তে । মুখ্য এৱ ভৱতি । অথো যোনিমন্তমেৱৈন-ম্প্ৰজাতমাধত্তে । গ্ৰীষ্মে ৰাজন্য আদধীত । গ্ৰীষ্মো ৱৈ ৰাজন্যস্যৰ্তুঃ । স্ৱ এৱৈনমৃতাৱাধায । ইন্দ্ৰিযাৱী ভৱতি । শৰদি ৱৈশ্য আদধীত । শৰদ্ৱৈ ৱৈশ্যস্যৰ্তুঃ ॥ 12 ॥
স্ৱ এৱৈনমৃতাৱাধায । পশুমা-ন্ভৱতি ॥ ন পূৰ্ৱযোঃ ফল্গুন্যো-ৰগ্নিমাদধীত । এষা ৱৈ জঘন্যা ৰাত্ৰিঃ সংৱঁথ্সৰস্য । যত্পূৰ্ৱে ফল্গুনী । পৃষ্টিত এৱ সংৱঁথ্সৰস্যা-গ্নিমাধায । পাপীযান্-ভৱতি । উত্তৰযোৰাদধীত । এষা ৱৈ প্ৰথমা ৰাত্ৰিঃ সংৱঁথ্সৰস্য । যদুত্তৰে ফল্গুনী । মুখত এৱ সংৱঁথ্সৰস্যা-গ্নিমাধায । ৱসীযা-ন্ভৱতি ॥ অথো খলু । যদৈৱৈনং-যঁজ্ঞ উপনমেত্ । অথাদধীত । সৈৱাস্যৰ্ধিঃ ॥ 13 ॥
(খল্ৱা - ধিথ্সন্ত - ফল্গুন্যোৰগ্নিমাদধীতা - সন্ - নপততা - মতূনাং - ঁৱৈশ্যস্যৰ্তু - ৰুত্তৰে ফল্গুনী ষট্ চ) (অ. 2)
উদ্ধন্তি । যদেৱাস্যা অমেদ্ধ্যম্ । তদপ হন্তি ॥ অপো-ঽৱোক্ষতি শান্ত্যৈ ॥ সিকতা নিৱপতি । এতদ্ৱা অগ্নে-ৰ্ৱৈশ্ৱানৰস্য ৰূপম্ । ৰূপেণৈৱ ৱৈশ্ৱানৰমৱ-ৰুন্ধে ॥ ঊষা-ন্নিৱপতি । পুষ্টিৰ্ৱা এষা প্ৰজননম্ । যদূষাঃ ॥ 14 ॥
পুষ্ট্যামেৱ প্ৰজননে ঽগ্নিমাধত্তে । অথো সঞ্জ্ঞান এৱ । স-ঞ্জ্ঞানগ্গ্ হ্যেত-ত্পশূনাম্ । যদূষাঃ ॥ দ্যাৱাপৃথিৱী সহাস্তাম্ । তে ৱিযতী অব্ৰূতাম্ । অস্ত্ৱেৱ নৌ সহ যজ্ঞিযমিতি । যদমুষ্যা যজ্ঞিযমাসীত্ । তদস্যা-মদধাত্ । ত ঊষা অভৱন্ন্ ॥ 15 ॥
যদস্যা যজ্ঞিযমাসীত্ । তদমুষ্যা-মদধাত্ । তদদশ্চন্দ্ৰমসি কৃষ্ণম্ । ঊষান্নিৱপন্নদো দ্ধ্যাযেত্ । দ্যাৱাপৃথিৱ্যোৰেৱ যজ্ঞিযে-ঽগ্নিমাধত্তে ॥ অগ্নিৰ্দেৱেভ্যো নিলাযত । আখূ ৰূপ-ঙ্কৃত্ৱা । স পৃথিৱী-ম্প্ৰাৱিশত্ । স ঊতীঃ কুৰ্ৱাণঃ পৃথিৱীমনু সমচৰত্ । তদাখুকৰীষ-মভৱত্ ॥ 16 ॥
যদাখুকৰীষগ্ং সভাংৰো ভৱতি । যদেৱাস্য তত্ৰ ন্যক্তম্ । তদেৱাৱৰুন্ধে ॥ ঊৰ্জং-ৱাঁ এতগ্ং ৰস-ম্পৃথিৱ্যা উপদীকা উদ্দিহন্তি । য-দ্ৱল্মীকম্ । য-দ্ৱল্মীকৱপা সভাংৰো ভৱতি । ঊৰ্জমেৱ ৰস-ম্পৃথিৱ্যা অৱৰুন্ধে । অথো শ্ৰোত্ৰমেৱ । শ্ৰোত্ৰগ্গ্ হ্যেত-ত্পৃথিৱ্যাঃ । য-দ্ৱল্মীকঃ ॥ 17 ॥
অবধিৰো ভৱতি । য এৱং-ৱেঁদ ॥ প্ৰজাপতিঃ প্ৰজা অসৃজত । তাসামন্ন-মুপাক্ষীযত । তাভ্য-স্সূদমুপ প্ৰাভিনত্ । ততো ৱৈ তাসামন্ন-ন্নাক্ষীযত । যস্য সূদঃ সম্ভাৰো ভৱতি । নাস্য গৃহে-ঽন্ন-ঙ্ক্ষীযতে ॥ আপো ৱা ইদমগ্ৰে সলিলমাসীত্ । তেন প্ৰজাপতিৰশ্ৰাম্যত্ ॥ 18 ॥
কথমিদগ্গ্ স্যাদিতি । সো-ঽপশ্য-ত্পুষ্কৰপৰ্ণ-ন্তিষ্ঠত্ । সো-ঽমন্যত । অস্তি ৱৈ তত্ । যস্মি-ন্নিদমধি তিষ্ঠতীতি । স ৱৰাহো ৰূপ-ঙ্কৃত্ৱোপন্যমজ্জত্ । স পৃথিৱীমধ আৰ্চ্ছত্ । তস্যা উপহত্যোদমজ্জত্ । ত-ত্পুষ্কৰপৰ্ণে ঽপ্ৰথযত্ । যদপ্ৰথযত্ ॥ 19 ॥
ত-ত্পৃথিৱ্যৈ পৃথিৱিত্ৱম্ । অভূদ্ৱা ইদমিতি । তদ্ভূম্যৈ ভূমিত্ৱম্ । তা-ন্দিশো-ঽনু ৱাত-স্সমৱহত্ । তাগ্ং শৰ্কৰাভিৰদৃগ্ং হত্ । শং-ৱৈঁ নো-ঽভূদিতি । তচ্ছৰ্কৰাণাগ্ং শৰ্কৰত্ৱম্ । য-দ্ৱৰাহৱিহতগ্ং সম্ভাৰো ভৱতি । অস্যামেৱা-ছম্বট্কাৰমগ্নি-মাধত্তে । শৰ্কৰা ভৱন্তি ধৃত্যৈ ॥ 20 ॥
অথো শত্ৱাংযঁ ॥ সৰেতা অগ্নিৰাধেয ইত্যাহুঃ । আপো ৱৰুণস্য পত্নয আসন্ন্ । তা অগ্নিৰভ্যদ্ধ্যাযত্ । তা-স্সমভৱত্ । তস্য ৰেতঃ পৰা-ঽপতত্ । তদ্ধিৰণ্য-মভৱত্ । যদ্ধিৰণ্য-মুপাস্যতি । সৰেতসমেৱাগ্নি-মাধত্তে ॥ পুৰুষ ইন্ৱৈ স্ৱা-দ্ৰেতসো বীভথ্সত ইত্যাহুঃ ॥ 21 ॥
উত্তৰত উপাস্যত্য-বীভথ্সাযৈ ॥ অতি প্ৰযচ্ছতি । আৰ্তিমেৱাতি প্ৰযচ্ছতি ॥ অগ্নিৰ্দেৱেভ্যো নিলাযত । অশ্ৱো ৰূপ-ঙ্কৃত্ৱা । সো-ঽশ্ৱত্থে সংৱঁথ্সৰ-মতিষ্ঠত্ । তদশ্ৱত্থস্যা-শ্ৱত্থত্ৱম্ । যদাশ্ৱত্থ-স্সম্ভাৰো ভৱতি । যদেৱাস্য তত্ৰ ন্যক্তম্ । তদেৱাৱ-ৰুন্ধে ॥ 22 ॥
দেৱা ৱা ঊৰ্জং-ৱ্যঁভজন্ত । তত উদুম্বৰ উদতিষ্ঠত্ । ঊৰ্গ্ৱা উদুম্বৰঃ । যদৌদুম্বৰ-স্সম্ভাৰো ভৱতি । ঊৰ্জমেৱাৱ-ৰুন্ধে ॥ তৃতীযস্যামিতো দিৱি সোম আসীত্ । ত-ঙ্গাযত্ৰ্যাহৰত্ । তস্য পৰ্ণমচ্ছিদ্যত । তত্পৰ্ণো ঽভৱত্ । ত-ত্পৰ্ণস্য পৰ্ণত্ৱম্ ॥ 23 ॥
যস্য পৰ্ণমযঃ সম্ভাৰো ভৱতি । সোমপীথমেৱাৱ ৰুন্ধে ॥ দেৱা ৱৈ ব্ৰহ্মন্নৱদন্ত । ত-ত্পৰ্ণ উপাশৃণোত্ । সুশ্ৰৱা ৱৈ নাম । য-ত্পৰ্ণমযঃ সম্ভাৰো ভৱতি । ব্ৰহ্মৱৰ্চসমেৱাৱ ৰুন্ধে ॥ প্ৰজাপতি-ৰগ্নি-মসৃজত । সো-ঽবিভেত্প্ৰ মা ধক্ষ্যতীতি । তগ্ং শম্যা-ঽশমযত্ ॥ 24 ॥
তচ্ছম্যৈ শমিত্ৱম্ । যচ্ছমীমযঃ সম্ভাৰো ভৱতি । শান্ত্যা অপ্ৰদাহায ॥ অগ্নে-স্সৃষ্টস্য যতঃ । ৱিকঙ্কত-ম্ভা আৰ্চ্ছত্ । য-দ্ৱৈকঙ্কত-স্সম্ভাৰো ভৱতি । ভা এৱাৱৰুন্ধে ॥ সহৃদযো ঽগ্নিৰাধেয ইত্যাহুঃ । মৰুতো-ঽদ্ভিৰগ্নি-মতমযন্ন্ । তস্য তান্তস্য হৃদযমাচ্ছিন্দন্ন্ । সা-ঽশনিৰভৱত্ । যদশনিহতস্য ৱৃক্ষস্য সম্ভাৰো ভৱতি ।সহৃদয-মেৱাগ্নি-মাধত্তে ॥ 25 ॥
উদ্ধন্তি । যদেৱাস্যা অমেদ্ধ্যম্ । তদপ হন্তি ॥ অপো-ঽৱোক্ষতি শান্ত্যৈ ॥ সিকতা নিৱপতি । এতদ্ৱা অগ্নে-ৰ্ৱৈশ্ৱানৰস্য ৰূপম্ । ৰূপেণৈৱ ৱৈশ্ৱানৰমৱ-ৰুন্ধে ॥ ঊষা-ন্নিৱপতি । পুষ্টিৰ্ৱা এষা প্ৰজননম্ । যদূষাঃ ॥ 14 ॥
পুষ্ট্যামেৱ প্ৰজননে ঽগ্নিমাধত্তে । অথো সঞ্জ্ঞান এৱ । স-ঞ্জ্ঞানগ্গ্ হ্যেত-ত্পশূনাম্ । যদূষাঃ ॥ দ্যাৱাপৃথিৱী সহাস্তাম্ । তে ৱিযতী অব্ৰূতাম্ । অস্ত্ৱেৱ নৌ সহ যজ্ঞিযমিতি । যদমুষ্যা যজ্ঞিযমাসীত্ । তদস্যা-মদধাত্ । ত ঊষা অভৱন্ন্ ॥ 15 ॥
যদস্যা যজ্ঞিযমাসীত্ । তদমুষ্যা-মদধাত্ । তদদশ্চন্দ্ৰমসি কৃষ্ণম্ । ঊষান্নিৱপন্নদো দ্ধ্যাযেত্ । দ্যাৱাপৃথিৱ্যোৰেৱ যজ্ঞিযে-ঽগ্নিমাধত্তে ॥ অগ্নিৰ্দেৱেভ্যো নিলাযত । আখূ ৰূপ-ঙ্কৃত্ৱা । স পৃথিৱী-ম্প্ৰাৱিশত্ । স ঊতীঃ কুৰ্ৱাণঃ পৃথিৱীমনু সমচৰত্ । তদাখুকৰীষ-মভৱত্ ॥ 16 ॥
যদাখুকৰীষগ্ং সভাংৰো ভৱতি । যদেৱাস্য তত্ৰ ন্যক্তম্ । তদেৱাৱৰুন্ধে ॥ ঊৰ্জং-ৱাঁ এতগ্ং ৰস-ম্পৃথিৱ্যা উপদীকা উদ্দিহন্তি । য-দ্ৱল্মীকম্ । য-দ্ৱল্মীকৱপা সভাংৰো ভৱতি । ঊৰ্জমেৱ ৰস-ম্পৃথিৱ্যা অৱৰুন্ধে । অথো শ্ৰোত্ৰমেৱ । শ্ৰোত্ৰগ্গ্ হ্যেত-ত্পৃথিৱ্যাঃ । য-দ্ৱল্মীকঃ ॥ 17 ॥
অবধিৰো ভৱতি । য এৱং-ৱেঁদ ॥ প্ৰজাপতিঃ প্ৰজা অসৃজত । তাসামন্ন-মুপাক্ষীযত । তাভ্য-স্সূদমুপ প্ৰাভিনত্ । ততো ৱৈ তাসামন্ন-ন্নাক্ষীযত । যস্য সূদঃ সম্ভাৰো ভৱতি । নাস্য গৃহে-ঽন্ন-ঙ্ক্ষীযতে ॥ আপো ৱা ইদমগ্ৰে সলিলমাসীত্ । তেন প্ৰজাপতিৰশ্ৰাম্যত্ ॥ 18 ॥
কথমিদগ্গ্ স্যাদিতি । সো-ঽপশ্য-ত্পুষ্কৰপৰ্ণ-ন্তিষ্ঠত্ । সো-ঽমন্যত । অস্তি ৱৈ তত্ । যস্মি-ন্নিদমধি তিষ্ঠতীতি । স ৱৰাহো ৰূপ-ঙ্কৃত্ৱোপন্যমজ্জত্ । স পৃথিৱীমধ আৰ্চ্ছত্ । তস্যা উপহত্যোদমজ্জত্ । ত-ত্পুষ্কৰপৰ্ণে ঽপ্ৰথযত্ । যদপ্ৰথযত্ ॥ 19 ॥
ত-ত্পৃথিৱ্যৈ পৃথিৱিত্ৱম্ । অভূদ্ৱা ইদমিতি । তদ্ভূম্যৈ ভূমিত্ৱম্ । তা-ন্দিশো-ঽনু ৱাত-স্সমৱহত্ । তাগ্ং শৰ্কৰাভিৰদৃগ্ং হত্ । শং-ৱৈঁ নো-ঽভূদিতি । তচ্ছৰ্কৰাণাগ্ং শৰ্কৰত্ৱম্ । য-দ্ৱৰাহৱিহতগ্ং সম্ভাৰো ভৱতি । অস্যামেৱা-ছম্বট্কাৰমগ্নি-মাধত্তে । শৰ্কৰা ভৱন্তি ধৃত্যৈ ॥ 20 ॥
অথো শত্ৱাংযঁ ॥ সৰেতা অগ্নিৰাধেয ইত্যাহুঃ । আপো ৱৰুণস্য পত্নয আসন্ন্ । তা অগ্নিৰভ্যদ্ধ্যাযত্ । তা-স্সমভৱত্ । তস্য ৰেতঃ পৰা-ঽপতত্ । তদ্ধিৰণ্য-মভৱত্ । যদ্ধিৰণ্য-মুপাস্যতি । সৰেতসমেৱাগ্নি-মাধত্তে ॥ পুৰুষ ইন্ৱৈ স্ৱা-দ্ৰেতসো বীভথ্সত ইত্যাহুঃ ॥ 21 ॥
উত্তৰত উপাস্যত্য-বীভথ্সাযৈ ॥ অতি প্ৰযচ্ছতি । আৰ্তিমেৱাতি প্ৰযচ্ছতি ॥ অগ্নিৰ্দেৱেভ্যো নিলাযত । অশ্ৱো ৰূপ-ঙ্কৃত্ৱা । সো-ঽশ্ৱত্থে সংৱঁথ্সৰ-মতিষ্ঠত্ । তদশ্ৱত্থস্যা-শ্ৱত্থত্ৱম্ । যদাশ্ৱত্থ-স্সম্ভাৰো ভৱতি । যদেৱাস্য তত্ৰ ন্যক্তম্ । তদেৱাৱ-ৰুন্ধে ॥ 22 ॥
দেৱা ৱা ঊৰ্জং-ৱ্যঁভজন্ত । তত উদুম্বৰ উদতিষ্ঠত্ । ঊৰ্গ্ৱা উদুম্বৰঃ । যদৌদুম্বৰ-স্সম্ভাৰো ভৱতি । ঊৰ্জমেৱাৱ-ৰুন্ধে ॥ তৃতীযস্যামিতো দিৱি সোম আসীত্ । ত-ঙ্গাযত্ৰ্যাহৰত্ । তস্য পৰ্ণমচ্ছিদ্যত । তত্পৰ্ণো ঽভৱত্ । ত-ত্পৰ্ণস্য পৰ্ণত্ৱম্ ॥ 23 ॥
যস্য পৰ্ণমযঃ সম্ভাৰো ভৱতি । সোমপীথমেৱাৱ ৰুন্ধে ॥ দেৱা ৱৈ ব্ৰহ্মন্নৱদন্ত । ত-ত্পৰ্ণ উপাশৃণোত্ । সুশ্ৰৱা ৱৈ নাম । য-ত্পৰ্ণমযঃ সম্ভাৰো ভৱতি । ব্ৰহ্মৱৰ্চসমেৱাৱ ৰুন্ধে ॥ প্ৰজাপতি-ৰগ্নি-মসৃজত । সো-ঽবিভেত্প্ৰ মা ধক্ষ্যতীতি । তগ্ং শম্যা-ঽশমযত্ ॥ 24 ॥
তচ্ছম্যৈ শমিত্ৱম্ । যচ্ছমীমযঃ সম্ভাৰো ভৱতি । শান্ত্যা অপ্ৰদাহায ॥ অগ্নে-স্সৃষ্টস্য যতঃ । ৱিকঙ্কত-ম্ভা আৰ্চ্ছত্ । য-দ্ৱৈকঙ্কত-স্সম্ভাৰো ভৱতি । ভা এৱাৱৰুন্ধে ॥ সহৃদযো ঽগ্নিৰাধেয ইত্যাহুঃ । মৰুতো-ঽদ্ভিৰগ্নি-মতমযন্ন্ । তস্য তান্তস্য হৃদযমাচ্ছিন্দন্ন্ । সা-ঽশনিৰভৱত্ । যদশনিহতস্য ৱৃক্ষস্য সম্ভাৰো ভৱতি ।সহৃদয-মেৱাগ্নি-মাধত্তে ॥ 25 ॥
(ঊষা - অভৱন্ - নভৱ-দ্- ৱল্মীক্ৰো - ঽশ্ৰাম্য - দপ্ৰথয - দ্ধৃত্যৈ - বীভথ্সত ইত্যাহু - ৰুন্ধে - পৰ্ণত্ৱ - মশমযদ - চ্ছিন্দগ্গ্ স্ত্ৰীণি চ) (অ. 3)
দ্ৱাদশসু ৱিক্ৰামেষ্ৱগ্নিমাদধীত । দ্ৱাদশ মাসা-স্সংৱঁথ্সৰঃ । সংৱঁথ্সৰা-দেৱৈন-মৱৰুদ্ধ্যা-ধত্তে ॥ য-দ্দ্ৱাদশসু ৱিক্ৰামে-ষ্ৱাদধীত । পৰিমিতমৱৰুন্ধীত । চক্ষু-ৰ্নিমিত আদধীত । ইয-দ্দ্ৱাদশ ৱিক্ৰামা(3) ইতি । পৰিমিত-ঞ্চৈৱাপৰিমিত-ঞ্চাৱৰুন্ধে ॥ অনৃতং-ৱৈঁ ৱাচা ৱদতি । অনৃত-ম্মনসা দ্ধ্যাযতি ॥ 26 ॥
চক্ষু-ৰ্ৱৈ সত্যম্ । অদ্ৰা(3)গিত্যাহ । অদৰ্শমিতি । ত-থ্সত্যম্ । যশ্চক্ষু-ৰ্নিমিতে-ঽগ্নি-মাধত্তে । সত্য এৱৈন-মাধত্তে ॥ তস্মাদাহিতাগ্নিৰ্নানৃতং-ৱঁদেত্ । নাস্য ব্ৰাহ্মণো-ঽনাশ্ৱা-ন্গৃহে ৱসেত্ । সত্যে হ্যস্যাগ্নিৰাহিতঃ ॥ আগ্নেযী ৱৈ ৰাত্ৰিঃ ॥ 27 ॥
আগ্নেযাঃ পশৱঃ । ঐন্দ্ৰমহঃ । নক্ত-ঙ্গাৰ্হপত্য-মাদধাতি । পশূনেৱাৱ-ৰুন্ধে । দিৱা-ঽঽহৱনীযম্ । ইন্দ্ৰিযমেৱা-ৱৰুন্ধে ॥ অৰ্ধোদিতে সূৰ্য আহৱনীয-মাদধাতি । এতস্মিন্ ৱৈ লোকে প্ৰজাপতিঃ প্ৰজা অসৃজত । প্ৰজা এৱ ত-দ্যজমান-স্সৃজতে । অথো ভূত-ঞ্চৈৱ ভৱিষ্যচ্চা-ৱৰুন্ধে ॥ 28 ॥
ইডা ৱৈ মানৱী যজ্ঞানূকাশিন্যাসীত্ । সা-ঽশৃণোত্ । অসুৰা অগ্নিমাদধত ইতি । তদগচ্ছত্ । ত আহৱনীযমগ্ৰ আদধত । অথ গাৰ্হপত্যম্ । অথা-ন্ৱাহাৰ্য-পচনম্ । সা ঽব্ৰৱীত্ । প্ৰতীচ্যেষাগ্ শ্ৰীৰগাত্ । ভদ্ৰা ভূত্ৱা পৰাভৱিষ্যন্তীতি ॥ 29 ॥
যস্যৈৱ-মগ্নিৰাধীযতে । প্ৰতীচ্যস্য শ্ৰীৰেতি । ভদ্ৰো ভূত্ৱা পৰাভৱতি ॥ সা-ঽশৃণোত্ । দেৱা অগ্নি-মাদধত ইতি । তদগচ্ছত্ । তে-ঽন্ৱাহাৰ্য-পচনমগ্ৰ আদধত । অথ গাৰ্হপত্যম্ । অথাহৱনীযম্ । সা-ঽব্ৰৱীত্ ॥ 30 ॥
প্ৰাচ্যেষাগ্ শ্ৰীৰগাত্ । ভদ্ৰা ভূত্ৱা সুৱৰ্গং-লোঁকমেষ্যন্তি । প্ৰজা-ন্তু ন ৱেথ্স্যন্ত ইতি । যস্যৈৱমগ্নি-ৰাধীযতে । প্ৰাচ্যস্য শ্ৰীৰেতি । ভদ্ৰো ভূত্ৱা সুৱৰ্গং-লোঁকমেতি । প্ৰজা-ন্তু ন ৱিন্দতে ॥ সা-ঽব্ৰৱীদিডা মনুম্ । তথা ৱা অহ-ন্তৱাগ্নি-মাধাস্যামি । যথা প্ৰ প্ৰজযা পশুভি-ৰ্মিথুনৈ-ৰ্জনিষ্যসে ॥ 31 ॥
প্ৰত্যস্মিন্ ঁলোকে স্থাস্যসি । অভি সুৱৰ্গং-লোঁক-ঞ্জেষ্যসীতি । গাৰ্হপত্যমগ্ৰ আদধাত্ । গাৰ্হপত্যং-ৱাঁ অনু প্ৰজাঃ পশৱঃ প্ৰজাযন্তে । গাৰ্হপত্যেনৈৱাস্মৈ প্ৰজা-ম্পশূ-ন্প্ৰাজনযত্ । অথা-ন্ৱাহাৰ্য-পচনম্ । তিৰ্যঙ্ঙ্ৱ ৱা অযং-লোঁকঃ । অস্মিন্নেৱ তেন লোকে প্ৰত্যতিষ্ঠত্ । অথাহৱনীযম্ । তেনৈৱ সুৱৰ্গং-লোঁক-মভ্যজযত্ ॥ 32 ॥
যস্যৈৱমগ্নি-ৰাধীযতে । প্ৰ প্ৰজযা পশুভি-ৰ্মিথুনৈ-ৰ্জাযতে । প্ৰত্যস্মিন্ ঁলোকে তিষ্ঠতি । অভি সুৱৰ্গং-লোঁক-ঞ্জযতি ॥ যস্য ৱা অযথাদেৱতমগ্নি-ৰাধীযতে । আ দেৱতাভ্যো ৱৃশ্চ্যতে । পাপীযা-ন্ভৱতি । যস্য যথা দেৱতম্ । ন দেৱতাভ্য আৱৃশ্চ্যতে । ৱসীযা-ন্ভৱতি ॥ 33 ॥
ভৃগূণা-ন্ত্ৱা-ঽঙ্গিৰসাং-ৱ্ৰঁতপতে ৱ্ৰতেনা-দধামীতি ভৃগ্ৱঙ্গিৰসামাদদ্ধ্যাত্ । আদিত্যানা-ন্ত্ৱা দেৱানাং-ৱ্ৰঁতপতে ৱ্ৰতেনাদধামীত্যন্যাসা-ম্ব্ৰাহ্মণীনা-ম্প্ৰজানাম্ । ৱৰুণস্য ত্ৱা ৰাজ্ঞো ৱ্ৰতপতে ৱ্ৰতেনাদধামীতি ৰাজ্ঞঃ । ইন্দ্ৰস্য ত্ৱেন্দ্ৰিযেণ ৱ্ৰতপতে ৱ্ৰতেনাদধামীতি ৰাজন্যস্য । মনোস্ত্ৱা গ্ৰামণ্যো ৱ্ৰতপতে ৱ্ৰতেনাদধামীতি ৱৈশ্যস্য । ঋভূণা-ন্ত্ৱা দেৱানাং-ৱ্ৰঁতপতে ৱ্ৰতেনাদধামীতি ৰথকাৰস্য । যথা দেৱতমগ্নি-ৰাধীযতে । ন দেৱতাভ্য আ ৱৃশ্চ্যতে । ৱসীযা-ন্ভৱতি ॥ 34 ॥
দ্ৱাদশসু ৱিক্ৰামেষ্ৱগ্নিমাদধীত । দ্ৱাদশ মাসা-স্সংৱঁথ্সৰঃ । সংৱঁথ্সৰা-দেৱৈন-মৱৰুদ্ধ্যা-ধত্তে ॥ য-দ্দ্ৱাদশসু ৱিক্ৰামে-ষ্ৱাদধীত । পৰিমিতমৱৰুন্ধীত । চক্ষু-ৰ্নিমিত আদধীত । ইয-দ্দ্ৱাদশ ৱিক্ৰামা(3) ইতি । পৰিমিত-ঞ্চৈৱাপৰিমিত-ঞ্চাৱৰুন্ধে ॥ অনৃতং-ৱৈঁ ৱাচা ৱদতি । অনৃত-ম্মনসা দ্ধ্যাযতি ॥ 26 ॥
চক্ষু-ৰ্ৱৈ সত্যম্ । অদ্ৰা(3)গিত্যাহ । অদৰ্শমিতি । ত-থ্সত্যম্ । যশ্চক্ষু-ৰ্নিমিতে-ঽগ্নি-মাধত্তে । সত্য এৱৈন-মাধত্তে ॥ তস্মাদাহিতাগ্নিৰ্নানৃতং-ৱঁদেত্ । নাস্য ব্ৰাহ্মণো-ঽনাশ্ৱা-ন্গৃহে ৱসেত্ । সত্যে হ্যস্যাগ্নিৰাহিতঃ ॥ আগ্নেযী ৱৈ ৰাত্ৰিঃ ॥ 27 ॥
আগ্নেযাঃ পশৱঃ । ঐন্দ্ৰমহঃ । নক্ত-ঙ্গাৰ্হপত্য-মাদধাতি । পশূনেৱাৱ-ৰুন্ধে । দিৱা-ঽঽহৱনীযম্ । ইন্দ্ৰিযমেৱা-ৱৰুন্ধে ॥ অৰ্ধোদিতে সূৰ্য আহৱনীয-মাদধাতি । এতস্মিন্ ৱৈ লোকে প্ৰজাপতিঃ প্ৰজা অসৃজত । প্ৰজা এৱ ত-দ্যজমান-স্সৃজতে । অথো ভূত-ঞ্চৈৱ ভৱিষ্যচ্চা-ৱৰুন্ধে ॥ 28 ॥
ইডা ৱৈ মানৱী যজ্ঞানূকাশিন্যাসীত্ । সা-ঽশৃণোত্ । অসুৰা অগ্নিমাদধত ইতি । তদগচ্ছত্ । ত আহৱনীযমগ্ৰ আদধত । অথ গাৰ্হপত্যম্ । অথা-ন্ৱাহাৰ্য-পচনম্ । সা ঽব্ৰৱীত্ । প্ৰতীচ্যেষাগ্ শ্ৰীৰগাত্ । ভদ্ৰা ভূত্ৱা পৰাভৱিষ্যন্তীতি ॥ 29 ॥
যস্যৈৱ-মগ্নিৰাধীযতে । প্ৰতীচ্যস্য শ্ৰীৰেতি । ভদ্ৰো ভূত্ৱা পৰাভৱতি ॥ সা-ঽশৃণোত্ । দেৱা অগ্নি-মাদধত ইতি । তদগচ্ছত্ । তে-ঽন্ৱাহাৰ্য-পচনমগ্ৰ আদধত । অথ গাৰ্হপত্যম্ । অথাহৱনীযম্ । সা-ঽব্ৰৱীত্ ॥ 30 ॥
প্ৰাচ্যেষাগ্ শ্ৰীৰগাত্ । ভদ্ৰা ভূত্ৱা সুৱৰ্গং-লোঁকমেষ্যন্তি । প্ৰজা-ন্তু ন ৱেথ্স্যন্ত ইতি । যস্যৈৱমগ্নি-ৰাধীযতে । প্ৰাচ্যস্য শ্ৰীৰেতি । ভদ্ৰো ভূত্ৱা সুৱৰ্গং-লোঁকমেতি । প্ৰজা-ন্তু ন ৱিন্দতে ॥ সা-ঽব্ৰৱীদিডা মনুম্ । তথা ৱা অহ-ন্তৱাগ্নি-মাধাস্যামি । যথা প্ৰ প্ৰজযা পশুভি-ৰ্মিথুনৈ-ৰ্জনিষ্যসে ॥ 31 ॥
প্ৰত্যস্মিন্ ঁলোকে স্থাস্যসি । অভি সুৱৰ্গং-লোঁক-ঞ্জেষ্যসীতি । গাৰ্হপত্যমগ্ৰ আদধাত্ । গাৰ্হপত্যং-ৱাঁ অনু প্ৰজাঃ পশৱঃ প্ৰজাযন্তে । গাৰ্হপত্যেনৈৱাস্মৈ প্ৰজা-ম্পশূ-ন্প্ৰাজনযত্ । অথা-ন্ৱাহাৰ্য-পচনম্ । তিৰ্যঙ্ঙ্ৱ ৱা অযং-লোঁকঃ । অস্মিন্নেৱ তেন লোকে প্ৰত্যতিষ্ঠত্ । অথাহৱনীযম্ । তেনৈৱ সুৱৰ্গং-লোঁক-মভ্যজযত্ ॥ 32 ॥
যস্যৈৱমগ্নি-ৰাধীযতে । প্ৰ প্ৰজযা পশুভি-ৰ্মিথুনৈ-ৰ্জাযতে । প্ৰত্যস্মিন্ ঁলোকে তিষ্ঠতি । অভি সুৱৰ্গং-লোঁক-ঞ্জযতি ॥ যস্য ৱা অযথাদেৱতমগ্নি-ৰাধীযতে । আ দেৱতাভ্যো ৱৃশ্চ্যতে । পাপীযা-ন্ভৱতি । যস্য যথা দেৱতম্ । ন দেৱতাভ্য আৱৃশ্চ্যতে । ৱসীযা-ন্ভৱতি ॥ 33 ॥
ভৃগূণা-ন্ত্ৱা-ঽঙ্গিৰসাং-ৱ্ৰঁতপতে ৱ্ৰতেনা-দধামীতি ভৃগ্ৱঙ্গিৰসামাদদ্ধ্যাত্ । আদিত্যানা-ন্ত্ৱা দেৱানাং-ৱ্ৰঁতপতে ৱ্ৰতেনাদধামীত্যন্যাসা-ম্ব্ৰাহ্মণীনা-ম্প্ৰজানাম্ । ৱৰুণস্য ত্ৱা ৰাজ্ঞো ৱ্ৰতপতে ৱ্ৰতেনাদধামীতি ৰাজ্ঞঃ । ইন্দ্ৰস্য ত্ৱেন্দ্ৰিযেণ ৱ্ৰতপতে ৱ্ৰতেনাদধামীতি ৰাজন্যস্য । মনোস্ত্ৱা গ্ৰামণ্যো ৱ্ৰতপতে ৱ্ৰতেনাদধামীতি ৱৈশ্যস্য । ঋভূণা-ন্ত্ৱা দেৱানাং-ৱ্ৰঁতপতে ৱ্ৰতেনাদধামীতি ৰথকাৰস্য । যথা দেৱতমগ্নি-ৰাধীযতে । ন দেৱতাভ্য আ ৱৃশ্চ্যতে । ৱসীযা-ন্ভৱতি ॥ 34 ॥
(ধ্যাযতি - ৱৈ ৰাত্ৰি - শ্চাৱৰুন্ধে - ভৱিষ্যন্তীত্য - ব্ৰৱী - জ্জনিষ্যসে - ঽজয-দ্- ৱসীযা-ন্ভৱতি - নৱ চ) (অ. 4)
অনুৱাকং 5 - তত্ৰ পৱমানহবীংষি
অনুৱাকং 5 - তত্ৰ পৱমানহবীংষি
প্ৰজাপতি-ৰ্ৱাচ-স্সত্য-মপশ্যত্ । তেনাগ্নিমাধত্ত । তেন ৱৈ স আৰ্ধ্নোত্ । ভূৰ্ভুৱ-স্সুৱৰিত্যাহ । এতদ্ৱৈ ৱাচ-স্সত্যম্ । য এতেনাগ্নি-মাধত্তে । ঋদ্ধ্নোত্যেৱ । অথো সত্যপ্ৰাশূৰেৱ ভৱতি । অথো য এৱং-ৱিঁদ্ৱানভিচৰতি । স্তৃণুত এৱৈনম্ ॥ 35 ॥
ভূৰিত্যাহ । প্ৰজা এৱ ত-দ্যজমান-স্সৃজতে । ভুৱ ইত্যাহ । অস্মিন্নেৱ লোকে প্ৰতি তিষ্ঠতি । সুৱৰিত্যাহ । সুৱৰ্গ এৱ লোকে প্ৰতি তিষ্ঠতি ॥ ত্ৰিভিৰক্ষৰৈ-ৰ্গাৰ্হপত্য-মাদধাতি । ত্ৰয ইমে লোকাঃ । এষ্ৱেৱৈনং-লোঁকেষু প্ৰতিষ্ঠিত-মাধত্তে । সৰ্ৱৈঃ পঞ্চভি-ৰাহৱনীযম্ ॥ 36 ॥
সুৱৰ্গায ৱা এষ লোকাযাধীযতে । যদাহৱনীযঃ । সুৱৰ্গ এৱাস্মৈ লোকে ৱাচ-স্সত্যগ্ং সৰ্ৱমাপ্নোতি ॥ ত্ৰিভি-ৰ্গাৰ্হপত্য-মাদধাতি । পঞ্চভি-ৰাহৱনীযম্ । অষ্টৌ সম্পদ্যন্তে । অষ্টাক্ষৰা গাযত্ৰী । গাযত্ৰো-ঽগ্নিঃ । যাৱানেৱাগ্নিঃ । তমাধত্তে ॥ 37 ॥
প্ৰজাপতিঃ প্ৰজা অসৃজত । তা অস্মা-থ্সৃষ্টাঃ পৰাচীৰাযন্ন্ । তাভ্যো জ্যোতি-ৰুদগৃহ্ণাত্ । ত-ঞ্জ্যোতিঃ পশ্যন্তীঃ প্ৰজা অভিসমাৱৰ্তন্ত । উপৰীৱাগ্নি-মুদ্গৃহ্ণীযা-দুদ্ধৰন্ন্ । জ্যোতিৰেৱ পশ্যন্তীঃ প্ৰজা যজমান-মভি-সমাৱৰ্তন্তে ॥ প্ৰজাপতেৰক্ষ্যশ্ৱযত্ । ত-ত্পৰা-ঽপতত্ । তদশ্ৱো-ঽভৱত্ । তদশ্ৱস্যা-শ্ৱত্ৱম্ ॥ 38 ॥
এষ ৱৈ প্ৰজাপতিঃ । যদগ্নিঃ । প্ৰাজাপত্যো-ঽশ্ৱঃ । যদশ্ৱ-ম্পুৰস্তান্নযতি । স্ৱমেৱ চক্ষুঃ পশ্য-ন্প্ৰজাপতি-ৰনূদেতি ॥ ৱজ্ৰী ৱা এষঃ । যদশ্ৱঃ । যদশ্ৱ-ম্পুৰস্তান্নযতি । জাতানেৱ ভ্ৰাতৃৱ্যা-ন্প্ৰণুদতে ॥ পুনৰাৱৰ্তযতি ॥ 39 ॥
জনিষ্যমাণানেৱ প্ৰতিনুদতে ॥ ন্যাহৱনীযো গাৰ্হপত্য-মকামযত । নি গাৰ্হপত্য আহৱনীযম্ । তৌ ৱিভাজ-ন্নাশক্নোত্ । সোশ্ৱঃ পূৰ্ৱৱাড্-ভূত্ৱা । প্ৰাঞ্চ-ম্পূৰ্ৱমুদৱহত্ । ত-ত্পূৰ্ৱৱাহঃ পূৰ্ৱৱাট্-ত্ৱম্ । যদশ্ৱ-ম্পুৰস্তান্নযতি । ৱিভক্তিৰেৱৈনযোস্সা । অথো নানাৱীৰ্যাৱেৱৈনৌ কুৰুতে ॥ 40 ॥
যদুপৰ্যুপৰি শিৰো হৰেত্ । প্ৰাণান্ ৱিচ্ছিন্দ্যাত্ । অধো-ঽধ-শ্শিৰো হৰতি । প্ৰাণানা-ঙ্গোপীথায ॥ ইযত্যগ্ৰে হৰতি । অথেযত্যথেযতি । ত্ৰয ইমে লোকাঃ । এষ্ৱেৱৈনং-লোঁকেষু প্ৰতিষ্ঠিতমা-ধত্তে ॥ প্ৰজাপতি-ৰগ্নি-মসৃজত । সো-ঽবিভেত্প্ৰ মা ধক্ষ্যতীতি ॥ 41 ॥
তস্য ত্ৰেধা মহিমানং-ৱ্যৌঁহত্ । শান্ত্যা অপ্ৰদাহায । যত্-ত্ৰেধা-ঽগ্নি-ৰাধীযতে । মহিমানমেৱাস্য ত-দ্ৱ্যূহতি । শান্ত্যা অপ্ৰদাহায ॥ পুনৰাৱৰ্তযতি । মহিমানমেৱাস্য সন্দধাতি ॥ পশুৰ্ৱা এষঃ । যদশ্ৱঃ । এষ ৰুদ্ৰঃ ॥ 42 ॥
যদগ্নিঃ । যদশ্ৱস্য পদে-ঽগ্নি-মাদদ্ধ্যাত্ । ৰুদ্ৰায পশূ-নপিদদ্ধ্যাত্ । অপশু-ৰ্যজমান-স্স্যাত্ । য-ন্নাক্ৰমযেত্ । অনৱৰুদ্ধা অস্য পশৱঃ স্যুঃ । পাৰ্শ্ৱত আক্ৰমযেত্ । যথা ঽঽহিতস্যাগ্নে-ৰঙ্গাৰা অভ্যৱৱৰ্তেৰন্ন্ । অৱৰুদ্ধা অস্য পশৱো ভৱন্তি । ন ৰুদ্ৰাযাপিদধাতি ॥ 43 ॥
ত্ৰীণি হৱীগ্ংষি নিৰ্ৱপতি । ৱিৰাজ এৱ ৱিক্ৰান্তং-যঁজমানো-ঽনু ৱিক্ৰমতে ॥ অগ্নযে পৱমানায । অগ্নযে পাৱকায । অগ্নযে শুচযে । যদগ্নযে পৱমানায নিৰ্ৱপতি । পুনাত্যেৱৈনম্ । যদগ্নযে পাৱকায । পূত এৱাস্মি-ন্নন্নাদ্য-ন্দধাতি । যদগ্নযে শুচযে । ব্ৰহ্মৱৰ্চস-মেৱাস্মি-ন্নুপৰিষ্টা-দ্দধাতি ॥ 44 ॥
ভূৰিত্যাহ । প্ৰজা এৱ ত-দ্যজমান-স্সৃজতে । ভুৱ ইত্যাহ । অস্মিন্নেৱ লোকে প্ৰতি তিষ্ঠতি । সুৱৰিত্যাহ । সুৱৰ্গ এৱ লোকে প্ৰতি তিষ্ঠতি ॥ ত্ৰিভিৰক্ষৰৈ-ৰ্গাৰ্হপত্য-মাদধাতি । ত্ৰয ইমে লোকাঃ । এষ্ৱেৱৈনং-লোঁকেষু প্ৰতিষ্ঠিত-মাধত্তে । সৰ্ৱৈঃ পঞ্চভি-ৰাহৱনীযম্ ॥ 36 ॥
সুৱৰ্গায ৱা এষ লোকাযাধীযতে । যদাহৱনীযঃ । সুৱৰ্গ এৱাস্মৈ লোকে ৱাচ-স্সত্যগ্ং সৰ্ৱমাপ্নোতি ॥ ত্ৰিভি-ৰ্গাৰ্হপত্য-মাদধাতি । পঞ্চভি-ৰাহৱনীযম্ । অষ্টৌ সম্পদ্যন্তে । অষ্টাক্ষৰা গাযত্ৰী । গাযত্ৰো-ঽগ্নিঃ । যাৱানেৱাগ্নিঃ । তমাধত্তে ॥ 37 ॥
প্ৰজাপতিঃ প্ৰজা অসৃজত । তা অস্মা-থ্সৃষ্টাঃ পৰাচীৰাযন্ন্ । তাভ্যো জ্যোতি-ৰুদগৃহ্ণাত্ । ত-ঞ্জ্যোতিঃ পশ্যন্তীঃ প্ৰজা অভিসমাৱৰ্তন্ত । উপৰীৱাগ্নি-মুদ্গৃহ্ণীযা-দুদ্ধৰন্ন্ । জ্যোতিৰেৱ পশ্যন্তীঃ প্ৰজা যজমান-মভি-সমাৱৰ্তন্তে ॥ প্ৰজাপতেৰক্ষ্যশ্ৱযত্ । ত-ত্পৰা-ঽপতত্ । তদশ্ৱো-ঽভৱত্ । তদশ্ৱস্যা-শ্ৱত্ৱম্ ॥ 38 ॥
এষ ৱৈ প্ৰজাপতিঃ । যদগ্নিঃ । প্ৰাজাপত্যো-ঽশ্ৱঃ । যদশ্ৱ-ম্পুৰস্তান্নযতি । স্ৱমেৱ চক্ষুঃ পশ্য-ন্প্ৰজাপতি-ৰনূদেতি ॥ ৱজ্ৰী ৱা এষঃ । যদশ্ৱঃ । যদশ্ৱ-ম্পুৰস্তান্নযতি । জাতানেৱ ভ্ৰাতৃৱ্যা-ন্প্ৰণুদতে ॥ পুনৰাৱৰ্তযতি ॥ 39 ॥
জনিষ্যমাণানেৱ প্ৰতিনুদতে ॥ ন্যাহৱনীযো গাৰ্হপত্য-মকামযত । নি গাৰ্হপত্য আহৱনীযম্ । তৌ ৱিভাজ-ন্নাশক্নোত্ । সোশ্ৱঃ পূৰ্ৱৱাড্-ভূত্ৱা । প্ৰাঞ্চ-ম্পূৰ্ৱমুদৱহত্ । ত-ত্পূৰ্ৱৱাহঃ পূৰ্ৱৱাট্-ত্ৱম্ । যদশ্ৱ-ম্পুৰস্তান্নযতি । ৱিভক্তিৰেৱৈনযোস্সা । অথো নানাৱীৰ্যাৱেৱৈনৌ কুৰুতে ॥ 40 ॥
যদুপৰ্যুপৰি শিৰো হৰেত্ । প্ৰাণান্ ৱিচ্ছিন্দ্যাত্ । অধো-ঽধ-শ্শিৰো হৰতি । প্ৰাণানা-ঙ্গোপীথায ॥ ইযত্যগ্ৰে হৰতি । অথেযত্যথেযতি । ত্ৰয ইমে লোকাঃ । এষ্ৱেৱৈনং-লোঁকেষু প্ৰতিষ্ঠিতমা-ধত্তে ॥ প্ৰজাপতি-ৰগ্নি-মসৃজত । সো-ঽবিভেত্প্ৰ মা ধক্ষ্যতীতি ॥ 41 ॥
তস্য ত্ৰেধা মহিমানং-ৱ্যৌঁহত্ । শান্ত্যা অপ্ৰদাহায । যত্-ত্ৰেধা-ঽগ্নি-ৰাধীযতে । মহিমানমেৱাস্য ত-দ্ৱ্যূহতি । শান্ত্যা অপ্ৰদাহায ॥ পুনৰাৱৰ্তযতি । মহিমানমেৱাস্য সন্দধাতি ॥ পশুৰ্ৱা এষঃ । যদশ্ৱঃ । এষ ৰুদ্ৰঃ ॥ 42 ॥
যদগ্নিঃ । যদশ্ৱস্য পদে-ঽগ্নি-মাদদ্ধ্যাত্ । ৰুদ্ৰায পশূ-নপিদদ্ধ্যাত্ । অপশু-ৰ্যজমান-স্স্যাত্ । য-ন্নাক্ৰমযেত্ । অনৱৰুদ্ধা অস্য পশৱঃ স্যুঃ । পাৰ্শ্ৱত আক্ৰমযেত্ । যথা ঽঽহিতস্যাগ্নে-ৰঙ্গাৰা অভ্যৱৱৰ্তেৰন্ন্ । অৱৰুদ্ধা অস্য পশৱো ভৱন্তি । ন ৰুদ্ৰাযাপিদধাতি ॥ 43 ॥
ত্ৰীণি হৱীগ্ংষি নিৰ্ৱপতি । ৱিৰাজ এৱ ৱিক্ৰান্তং-যঁজমানো-ঽনু ৱিক্ৰমতে ॥ অগ্নযে পৱমানায । অগ্নযে পাৱকায । অগ্নযে শুচযে । যদগ্নযে পৱমানায নিৰ্ৱপতি । পুনাত্যেৱৈনম্ । যদগ্নযে পাৱকায । পূত এৱাস্মি-ন্নন্নাদ্য-ন্দধাতি । যদগ্নযে শুচযে । ব্ৰহ্মৱৰ্চস-মেৱাস্মি-ন্নুপৰিষ্টা-দ্দধাতি ॥ 44 ॥
(এন - মাহৱনীযং - ধত্তে - ঽশ্ৱত্ৱং - ঁৱৰ্তযতি - কুৰুত - ইতি -ৰুদ্ৰো - দধাতি - যদগ্নযে শুচয এক-ঞ্চ) (অ. 5)
অনুৱাকং 6 - পৱমানহৱিৰ্ৱিস্তাৰঃ, হৱিৰন্তৰাণি, দক্ষিণাশ্চ
অনুৱাকং 6 - পৱমানহৱিৰ্ৱিস্তাৰঃ, হৱিৰন্তৰাণি, দক্ষিণাশ্চ
দেৱাসুৰা-স্সংযঁত্তা আসন্ন্ । তে দেৱা ৱিজয-মুপযন্তঃ । অগ্নৌ ৱামং-ৱঁসু স-ন্ন্যদধত । ইদমু নো ভৱিষ্যতি । যদি নো জেষ্যন্তীতি । তদগ্নিৰ্নো-থ্সহমশক্নোত্ । তত্-ত্ৰেধা ৱিন্যদধাত্ । পশুষু তৃতীযম্ । অফ্সু তৃতীযম্ । আদিত্যে তৃতীযম্ ॥ 45 ॥
ত-দ্দেৱা ৱিজিত্য । পুনৰৱাৰুৰুথ্সন্ত । তে-ঽগ্নযে পৱমানায পুৰোডাশ-মষ্টাকপাল-ন্নিৰৱপন্ন্ । পশৱো ৱা অগ্নিঃ পৱমানঃ । যদেৱ পশুষ্ৱাসীত্ । তত্-তেনাৱাৰুন্ধত । তে-ঽগ্নযে পাৱকায । আপো ৱা অগ্নিঃ পাৱকঃ । যদেৱাফ্স্ৱাসীত্ । তত্-তেনাৱাৰুন্ধত ॥ 46 ॥
তে-ঽগ্নযে শুচযে । অসৌ ৱা আদিত্যো-ঽগ্নি-শ্শুচিঃ । যদেৱাদিত্য আসীত্ । তত্-তেনাৱাৰুন্ধত ॥ ব্ৰহ্মৱাদিনো ৱদন্তি । তনুৱো ৱাৱৈতা অগ্ন্যাধেযস্য । আগ্নেযো ৱা অষ্টাকপালো ঽগ্ন্যাধেযমিতি । যত্ত-ন্নিৰ্ৱপেত্ । নৈতানি । যথা-ঽঽত্মা স্যাত্ ॥ 47 ॥
নাঙ্গানি । তাদৃগেৱ তত্ । যদেতানি নিৰ্ৱপেত্ । ন তম্ । যথা-ঽঙ্গানি স্যুঃ । নাত্মা । তাদৃগেৱ তত্ । উভযানি সহনিৰুপ্যাণি । যজ্ঞস্য সাত্মত্ৱায ॥ উভযং-ৱাঁ এতস্যেন্দ্ৰিযং-ৱীঁৰ্যমাপ্যতে ॥ 48 ॥
যো-ঽগ্নিমাধত্তে । ঐন্দ্ৰাগ্ন-মেকাদশকপাল- মনু নিৰ্ৱপেত্ । আদিত্য-ঞ্চৰুম্ । ইন্দ্ৰাগ্নী ৱৈ দেৱানা-মযাতযামানৌ । যে এৱ দেৱতে অযাতযাম্নী । তাভ্যামেৱাস্মা ইন্দ্ৰিযং-ৱীঁৰ্যমৱ- ৰুন্ধে । আদিত্যো ভৱতি । ইযং-ৱাঁ অদিতিঃ । অস্যামেৱ প্ৰতিতিষ্ঠতি ॥ ধেন্ৱৈ ৱা এত-দ্ৰেতঃ ॥ 49 ॥
যদাজ্যম্ । অনডুহস্তণ্ডুলাঃ । মিথুনমেৱাৱ-ৰুন্ধে । ঘৃতে ভৱতি । যজ্ঞস্যালূক্ষান্তত্ৱায ॥ চত্ৱাৰ আৰ্ষেযাঃ প্ৰাশ্ঞন্তি । দিশামেৱ জ্যোতিষি জুহোতি ॥ পশৱো ৱা এতানি হৱীগ্ংষি । এষ ৰুদ্ৰঃ । যদগ্নিঃ ॥ 50 ॥
যথ্সদ্য এতানি হৱীগ্ংষি নিৰ্ৱপেত্ । ৰুদ্ৰায পশূনপি দদ্ধ্যাত্ । অপশু-ৰ্যজমান-স্স্যাত্ । যন্নানুনিৰ্ৱপেত্ । অনৱৰুদ্ধা অস্য পশৱঃ স্যুঃ । দ্ৱাদশসু ৰাত্ৰীষ্ৱনু নিৰ্ৱপেত্ । সংৱঁথ্সৰ প্ৰতিমা ৱৈ দ্ৱাদশ ৰাত্ৰযঃ । সংৱঁথ্সৰেণৈৱাস্মৈ ৰুদ্ৰগ্ং শমযিত্ৱা । পশূনৱ ৰুন্ধে ॥ যদেক-মেকমেতানি হৱীগ্ংষি নিৰ্ৱপেত্ ॥ 51 ॥
যথা ত্ৰীণ্যাৱপনানি পূৰযেত্ । তাদৃক্তত্ । ন প্ৰজননমুচ্ছিগ্ংষেত্ । এক-ন্নিৰুপ্য । উত্তৰে সমস্যেত্ । তৃতীযমেৱাস্মৈ লোকমুচ্ছিগ্ংষতি প্ৰজননায । ত-ম্প্ৰজযা পশুভিৰনু প্ৰজাযতে । অথো যজ্ঞস্যৈৱৈষা-ঽভিক্ৰান্তিঃ ॥ ৰথচক্ৰ-ম্প্ৰৱৰ্তযতি । মনুষ্যৰথেনৈৱ দেৱৰথ-ম্প্ৰত্যৱৰোহতি ॥ 52 ॥
ব্ৰহ্মৱাদিনো ৱদন্তি । হোতৱ্য-মগ্নিহোত্ৰাং(3) নহোতৱ্যা(3)মিতি । য-দ্যজুষা জুহুযাত্ । অযথাপূৰ্ৱমাহুতী জুহুযাত্ । যন্ন জুহুযাত্ । অগ্নিঃ পৰাভৱেত্ । তূষ্ণীমেৱ হোতৱ্যম্ । যথাপূৰ্ৱ-মাহুতী জুহোতি । নাগ্নিঃ পৰাভৱতি ॥ অগ্নীধে দদাতি ॥ 53 ॥
অগ্নিমুখা-নেৱৰ্তূ-ন্প্ৰীণাতি । উপবৰ্হণ-ন্দদাতি । ৰূপাণামৱ-ৰুদ্ধ্যৈ । অশ্ৱ-ম্ব্ৰহ্মণে । ইন্দ্ৰিযমেৱাৱ-ৰুন্ধে । ধেনুগ্ং হোত্ৰে । আশিষ এৱাৱৰুন্ধে । অনড্ৱাহ-মদ্ধ্ৱৰ্যৱে । ৱহ্নিৰ্ৱা অনড্ৱান্ । ৱহ্নিৰদ্ধ্ৱৰ্যুঃ ॥ 54 ॥
ৱহ্নিনৈৱ ৱহ্নি যজ্ঞস্যাৱ-ৰুন্ধে । মিথুনৌ গাৱৌ দদাতি । মিথুনস্যাৱ-ৰুদ্ধ্যৈ । ৱাসো দদাতি । সৰ্ৱ দেৱত্যং-ৱৈঁ ৱাসঃ । সৰ্ৱা এৱ দেৱতাঃ প্ৰীণাতি । আ দ্ৱাদশভ্যো দদাতি । দ্ৱাদশ মাসা-স্সংৱঁথ্সৰঃ । সংৱঁথ্সৰ এৱ প্ৰতি তিষ্ঠতি । কামমূৰ্ধ্ৱ-ন্দেযম্ । অপৰিমিতস্যাৱ-ৰুদ্ধ্যৈ ॥ 55 ॥
ত-দ্দেৱা ৱিজিত্য । পুনৰৱাৰুৰুথ্সন্ত । তে-ঽগ্নযে পৱমানায পুৰোডাশ-মষ্টাকপাল-ন্নিৰৱপন্ন্ । পশৱো ৱা অগ্নিঃ পৱমানঃ । যদেৱ পশুষ্ৱাসীত্ । তত্-তেনাৱাৰুন্ধত । তে-ঽগ্নযে পাৱকায । আপো ৱা অগ্নিঃ পাৱকঃ । যদেৱাফ্স্ৱাসীত্ । তত্-তেনাৱাৰুন্ধত ॥ 46 ॥
তে-ঽগ্নযে শুচযে । অসৌ ৱা আদিত্যো-ঽগ্নি-শ্শুচিঃ । যদেৱাদিত্য আসীত্ । তত্-তেনাৱাৰুন্ধত ॥ ব্ৰহ্মৱাদিনো ৱদন্তি । তনুৱো ৱাৱৈতা অগ্ন্যাধেযস্য । আগ্নেযো ৱা অষ্টাকপালো ঽগ্ন্যাধেযমিতি । যত্ত-ন্নিৰ্ৱপেত্ । নৈতানি । যথা-ঽঽত্মা স্যাত্ ॥ 47 ॥
নাঙ্গানি । তাদৃগেৱ তত্ । যদেতানি নিৰ্ৱপেত্ । ন তম্ । যথা-ঽঙ্গানি স্যুঃ । নাত্মা । তাদৃগেৱ তত্ । উভযানি সহনিৰুপ্যাণি । যজ্ঞস্য সাত্মত্ৱায ॥ উভযং-ৱাঁ এতস্যেন্দ্ৰিযং-ৱীঁৰ্যমাপ্যতে ॥ 48 ॥
যো-ঽগ্নিমাধত্তে । ঐন্দ্ৰাগ্ন-মেকাদশকপাল- মনু নিৰ্ৱপেত্ । আদিত্য-ঞ্চৰুম্ । ইন্দ্ৰাগ্নী ৱৈ দেৱানা-মযাতযামানৌ । যে এৱ দেৱতে অযাতযাম্নী । তাভ্যামেৱাস্মা ইন্দ্ৰিযং-ৱীঁৰ্যমৱ- ৰুন্ধে । আদিত্যো ভৱতি । ইযং-ৱাঁ অদিতিঃ । অস্যামেৱ প্ৰতিতিষ্ঠতি ॥ ধেন্ৱৈ ৱা এত-দ্ৰেতঃ ॥ 49 ॥
যদাজ্যম্ । অনডুহস্তণ্ডুলাঃ । মিথুনমেৱাৱ-ৰুন্ধে । ঘৃতে ভৱতি । যজ্ঞস্যালূক্ষান্তত্ৱায ॥ চত্ৱাৰ আৰ্ষেযাঃ প্ৰাশ্ঞন্তি । দিশামেৱ জ্যোতিষি জুহোতি ॥ পশৱো ৱা এতানি হৱীগ্ংষি । এষ ৰুদ্ৰঃ । যদগ্নিঃ ॥ 50 ॥
যথ্সদ্য এতানি হৱীগ্ংষি নিৰ্ৱপেত্ । ৰুদ্ৰায পশূনপি দদ্ধ্যাত্ । অপশু-ৰ্যজমান-স্স্যাত্ । যন্নানুনিৰ্ৱপেত্ । অনৱৰুদ্ধা অস্য পশৱঃ স্যুঃ । দ্ৱাদশসু ৰাত্ৰীষ্ৱনু নিৰ্ৱপেত্ । সংৱঁথ্সৰ প্ৰতিমা ৱৈ দ্ৱাদশ ৰাত্ৰযঃ । সংৱঁথ্সৰেণৈৱাস্মৈ ৰুদ্ৰগ্ং শমযিত্ৱা । পশূনৱ ৰুন্ধে ॥ যদেক-মেকমেতানি হৱীগ্ংষি নিৰ্ৱপেত্ ॥ 51 ॥
যথা ত্ৰীণ্যাৱপনানি পূৰযেত্ । তাদৃক্তত্ । ন প্ৰজননমুচ্ছিগ্ংষেত্ । এক-ন্নিৰুপ্য । উত্তৰে সমস্যেত্ । তৃতীযমেৱাস্মৈ লোকমুচ্ছিগ্ংষতি প্ৰজননায । ত-ম্প্ৰজযা পশুভিৰনু প্ৰজাযতে । অথো যজ্ঞস্যৈৱৈষা-ঽভিক্ৰান্তিঃ ॥ ৰথচক্ৰ-ম্প্ৰৱৰ্তযতি । মনুষ্যৰথেনৈৱ দেৱৰথ-ম্প্ৰত্যৱৰোহতি ॥ 52 ॥
ব্ৰহ্মৱাদিনো ৱদন্তি । হোতৱ্য-মগ্নিহোত্ৰাং(3) নহোতৱ্যা(3)মিতি । য-দ্যজুষা জুহুযাত্ । অযথাপূৰ্ৱমাহুতী জুহুযাত্ । যন্ন জুহুযাত্ । অগ্নিঃ পৰাভৱেত্ । তূষ্ণীমেৱ হোতৱ্যম্ । যথাপূৰ্ৱ-মাহুতী জুহোতি । নাগ্নিঃ পৰাভৱতি ॥ অগ্নীধে দদাতি ॥ 53 ॥
অগ্নিমুখা-নেৱৰ্তূ-ন্প্ৰীণাতি । উপবৰ্হণ-ন্দদাতি । ৰূপাণামৱ-ৰুদ্ধ্যৈ । অশ্ৱ-ম্ব্ৰহ্মণে । ইন্দ্ৰিযমেৱাৱ-ৰুন্ধে । ধেনুগ্ং হোত্ৰে । আশিষ এৱাৱৰুন্ধে । অনড্ৱাহ-মদ্ধ্ৱৰ্যৱে । ৱহ্নিৰ্ৱা অনড্ৱান্ । ৱহ্নিৰদ্ধ্ৱৰ্যুঃ ॥ 54 ॥
ৱহ্নিনৈৱ ৱহ্নি যজ্ঞস্যাৱ-ৰুন্ধে । মিথুনৌ গাৱৌ দদাতি । মিথুনস্যাৱ-ৰুদ্ধ্যৈ । ৱাসো দদাতি । সৰ্ৱ দেৱত্যং-ৱৈঁ ৱাসঃ । সৰ্ৱা এৱ দেৱতাঃ প্ৰীণাতি । আ দ্ৱাদশভ্যো দদাতি । দ্ৱাদশ মাসা-স্সংৱঁথ্সৰঃ । সংৱঁথ্সৰ এৱ প্ৰতি তিষ্ঠতি । কামমূৰ্ধ্ৱ-ন্দেযম্ । অপৰিমিতস্যাৱ-ৰুদ্ধ্যৈ ॥ 55 ॥
(আদিত্যে তৃতীয - মফ্স্ৱাসী-ত্ত-ত্তেনাৱাৰুন্ধত - স্যা - দাপ্যতে - ৰেতো - ঽগ্নি - ৰেকমেক মেতানি হৱিগ্ংষি নিৰ্ৱপেত্ - প্ৰত্যৱৰোহতি - দদাত্য - দ্ধ্ৱৰ্যু--ৰ্ দেয মেক-ঞ্চ) (অ. 6)
অনুৱাকং 7 - আধানমন্ত্ৰাঃ
অনুৱাকং 7 - আধানমন্ত্ৰাঃ
ঘৰ্ম-শ্শিৰস্তদযমগ্নিঃ । স-ম্প্ৰিযঃ পশুভি-ৰ্ভুৱত্ । ছৰ্দিস্তোকায তনযায যচ্ছ ॥ ৱাতঃ প্ৰাণস্তদযমগ্নিঃ । স-ম্প্ৰিযঃ পশুভি-ৰ্ভুৱত্ । স্ৱদিত-ন্তোকায তনযায পিতু-ম্পচ ॥ প্ৰাচীমনু প্ৰদিশ-ম্প্ৰেহি ৱিদ্ৱান্ । অগ্নেৰগ্নে পুৰো অগ্নি-ৰ্ভৱেহ । ৱিশ্ৱা আশা দীদ্যানো ৱিভাহি । ঊৰ্জ-ন্নো ধেহি দ্ৱিপদে চতুষ্পদে ॥ 56 ॥
অৰ্কশ্চক্ষু-স্তদসৌ সূৰ্যস্তদযমগ্নিঃ । সম্প্ৰিযঃ পশুভি-ৰ্ভুৱত্ । য-ত্তে শুক্ৰ শুক্ৰং-ৱঁৰ্চঃ শুক্ৰা তনূঃ । শুক্ৰ-ঞ্জ্যোতিৰজস্ৰম্ । তেন মে দীদিহি তেন ত্ৱা-ঽঽদধে । অগ্নিনা-ঽগ্নে ব্ৰহ্মণা ॥ আনশে ৱ্যানশে সৰ্ৱমাযু-ৰ্ৱ্যানশে ॥ যে তে অগ্নে শিৱে তনুৱৌ । ৱিৰাট্ চ স্ৱৰাট্ চ । তে মা ৱিশতা-ন্তে মা জিন্ৱতাম্ ॥ 57 ॥
যে তে অগ্নে শিৱে তনুৱৌ । সম্ৰাট্ চাভিভূশ্চ । তে মা ৱিশতা-ন্তে মা জিন্ৱতাম্ । যে তে অগ্নে শিৱে তনুৱৌ । ৱিভূশ্চ পৰিভূশ্চ । তে মা ৱিশতা-ন্তে মা জিন্ৱতাম্ । যে তে অগ্নে শিৱে তনুৱৌ । প্ৰভ্ৱী চ প্ৰভূতিশ্চ । তে মা ৱিশতা-ন্তে মা জিন্ৱতাম্ । যাস্তে অগ্নে শিৱাস্তনুৱঃ । তাভিস্ত্ৱা ঽঽদধে ॥ যাস্তে অগ্নে ঘোৰাস্তনুৱঃ । তাভিৰমু-ঙ্গচ্ছ ॥ 58 ॥
অৰ্কশ্চক্ষু-স্তদসৌ সূৰ্যস্তদযমগ্নিঃ । সম্প্ৰিযঃ পশুভি-ৰ্ভুৱত্ । য-ত্তে শুক্ৰ শুক্ৰং-ৱঁৰ্চঃ শুক্ৰা তনূঃ । শুক্ৰ-ঞ্জ্যোতিৰজস্ৰম্ । তেন মে দীদিহি তেন ত্ৱা-ঽঽদধে । অগ্নিনা-ঽগ্নে ব্ৰহ্মণা ॥ আনশে ৱ্যানশে সৰ্ৱমাযু-ৰ্ৱ্যানশে ॥ যে তে অগ্নে শিৱে তনুৱৌ । ৱিৰাট্ চ স্ৱৰাট্ চ । তে মা ৱিশতা-ন্তে মা জিন্ৱতাম্ ॥ 57 ॥
যে তে অগ্নে শিৱে তনুৱৌ । সম্ৰাট্ চাভিভূশ্চ । তে মা ৱিশতা-ন্তে মা জিন্ৱতাম্ । যে তে অগ্নে শিৱে তনুৱৌ । ৱিভূশ্চ পৰিভূশ্চ । তে মা ৱিশতা-ন্তে মা জিন্ৱতাম্ । যে তে অগ্নে শিৱে তনুৱৌ । প্ৰভ্ৱী চ প্ৰভূতিশ্চ । তে মা ৱিশতা-ন্তে মা জিন্ৱতাম্ । যাস্তে অগ্নে শিৱাস্তনুৱঃ । তাভিস্ত্ৱা ঽঽদধে ॥ যাস্তে অগ্নে ঘোৰাস্তনুৱঃ । তাভিৰমু-ঙ্গচ্ছ ॥ 58 ॥
(চতুষ্পদে - জিন্ৱতাং - তনুৱ স্ত্ৰীণি চ ) (অ. 7)
অনুৱাকং 8 - এতদ্ব্ৰাহ্মণং
অনুৱাকং 8 - এতদ্ব্ৰাহ্মণং
ইমে ৱা এতে লোকা অগ্নযঃ । তে যদৱ্যাৱৃত্তা আধীযেৰন্ন্ । শোচযেযু-ৰ্যজমানম্ । ঘৰ্ম-শ্শিৰ ইতি গাৰ্হপত্য-মাদধাতি । ৱাতঃ প্ৰাণ ইত্যন্ৱাহাৰ্য-পচনম্ । অৰ্ক-শ্চক্ষুৰিত্যা-হৱনীযম্ । তেনৈৱৈনান্ ৱ্যাৱৰ্তযতি । তথা ন শোচযন্তি যজমানম্ ॥ ৰথন্তৰ-মভিগাযতে গাৰ্হপত্য আধীযমানে । ৰাথন্তৰো ৱা অযং-লোঁকঃ ॥ 59 ॥
অস্মিন্নেৱৈনং-লোঁকে প্ৰতিষ্ঠিত-মাধত্তে । ৱামদেৱ্য-মভিগাযত উদ্ধ্ৰিযমাণে । অন্তৰিক্ষং-ৱৈঁ ৱামদেৱ্যম্ । অন্তৰিক্ষ এৱৈন-ম্প্ৰতিষ্ঠিত-মাধত্তে । অথো শান্তি-ৰ্ৱৈ ৱামদেৱ্যম্ । শান্তমেৱৈন-ম্পশৱ্যমুদ্ধৰতে । বৃহদভিগাযত আহৱনীয আধীযমানে । বাৰ্হতো ৱা অসৌ লোকঃ । অমুষ্মিন্নেৱৈনং-লোঁকে প্ৰতিষ্ঠিত-মাধত্তে ॥ প্ৰজাপতি-ৰগ্নি-মসৃজত ॥ 60 ॥
সো-ঽশ্ৱো ৱাৰো ভূত্ৱা পৰাংঐত্ । তং-ৱাঁৰৱন্তীযেনাৱাৰযত ।ত-দ্ৱাৰৱন্তীযস্য ৱাৰৱন্তীযত্ৱম্ । শ্যৈতেন শ্যেতী অকুৰুত ।তচ্ছ্যৈতস্য শ্যৈতত্ৱম্ । য-দ্ৱাৰৱন্তীয-মভিগাযতে । ৱাৰযিত্ৱৈৱৈন-ম্প্ৰতিষ্ঠিত-মাধত্তে । শ্যৈতেন শ্যেতী কুৰুতে ॥ ঘৰ্ম-শ্শিৰ ইতি গাৰ্হপত্য-মাদধাতি । সশীৰ্ষাণ-মেৱৈন-মাধত্তে ॥ 61 ॥
উপৈনমুত্তৰো যজ্ঞো নমতি ॥ ৰুদ্ৰো ৱা এষঃ । যদগ্নিঃ । স আধীযমান ঈশ্ৱৰো যজমানস্য পশূন্ হিগ্ংসিতোঃ । স-ম্প্ৰিযঃ পশুভি-ৰ্ভুৱদিত্যাহ । পশুভিৰেৱৈনগ্ং সম্প্ৰিয-ঙ্কৰোতি । পশূনা-মহিগ্ংসাযৈ ॥ ছৰ্দিস্তোকায তনযায যচ্ছেত্যাহ ।আশিষমেৱৈতা-মাশাস্তে ॥ ৱাতঃ প্ৰাণ ইত্যন্ৱাহাৰ্য-পচনম্ ॥ 62 ॥
সপ্ৰাণ-মেৱৈন-মাধত্তে ॥ স্ৱদিত-ন্তোকায তনযায পিতু-ম্পচেত্যাহ । অন্নমেৱাস্মৈ স্ৱদযতি ॥ প্ৰাচীমনু প্ৰদিশ-ম্প্ৰেহি ৱিদ্ৱানিত্যাহ । ৱিভক্তিৰেৱৈনযোস্সা । অথো নানা ৱীৰ্যাৱেৱৈনৌ কুৰুতে ॥ ঊৰ্জ-ন্নো ধেহি দ্ৱিপদে চতুষ্পদ ইত্যাহ । আশিষমেৱৈতামাশাস্তে ॥ অৰ্ক-শ্চক্ষুৰিত্যা-হৱনীযম্ । অৰ্কো ৱৈ দেৱানামন্নম্ ॥ 63 ॥
অন্নমেৱাৱ ৰুন্ধে ॥ তেন মে দীদিহীত্যাহ । সমিন্ধ এৱৈনম্ ॥ আনশে ৱ্যানশ ইতি ত্ৰিৰুদিঙ্গযতি । ত্ৰয ইমে লোকাঃ । এষ্ৱেৱৈনং-লোঁকেষু প্ৰতিষ্ঠিত-মাধত্তে ॥ তত্-তথা ন কাৰ্যম্ । ৱীঙ্গিতম প্ৰতিষ্ঠিত-মাদধীত । উদ্ধৃত্যৈ-ৱাধাযা-ভিমন্ত্ৰিযঃ । অৱীঙ্গিত-মেৱৈন-ম্প্ৰতিষ্ঠিত-মাধত্তে ॥ ৱিৰাট্ চ স্ৱৰাট্ চ যাস্তে অগ্নে শিৱাস্তনুৱ-স্তাভিস্ত্ৱা ঽঽদধ ইত্যাহ । এতা ৱা অগ্নে-শ্শিৱাস্তনুৱঃ । তাভিৰেৱৈনগ্ং সমৰ্ধযতি ॥ যাস্তে অগ্নে ঘোৰাস্তনুৱ স্তাভিৰমু-ঙ্গচ্ছেতি ব্ৰূযাদ্য-ন্দ্ৱিষ্যাত্ । তাভিৰেৱৈন-ম্পৰাভাৱযতি ॥ 64 ॥
অস্মিন্নেৱৈনং-লোঁকে প্ৰতিষ্ঠিত-মাধত্তে । ৱামদেৱ্য-মভিগাযত উদ্ধ্ৰিযমাণে । অন্তৰিক্ষং-ৱৈঁ ৱামদেৱ্যম্ । অন্তৰিক্ষ এৱৈন-ম্প্ৰতিষ্ঠিত-মাধত্তে । অথো শান্তি-ৰ্ৱৈ ৱামদেৱ্যম্ । শান্তমেৱৈন-ম্পশৱ্যমুদ্ধৰতে । বৃহদভিগাযত আহৱনীয আধীযমানে । বাৰ্হতো ৱা অসৌ লোকঃ । অমুষ্মিন্নেৱৈনং-লোঁকে প্ৰতিষ্ঠিত-মাধত্তে ॥ প্ৰজাপতি-ৰগ্নি-মসৃজত ॥ 60 ॥
সো-ঽশ্ৱো ৱাৰো ভূত্ৱা পৰাংঐত্ । তং-ৱাঁৰৱন্তীযেনাৱাৰযত ।ত-দ্ৱাৰৱন্তীযস্য ৱাৰৱন্তীযত্ৱম্ । শ্যৈতেন শ্যেতী অকুৰুত ।তচ্ছ্যৈতস্য শ্যৈতত্ৱম্ । য-দ্ৱাৰৱন্তীয-মভিগাযতে । ৱাৰযিত্ৱৈৱৈন-ম্প্ৰতিষ্ঠিত-মাধত্তে । শ্যৈতেন শ্যেতী কুৰুতে ॥ ঘৰ্ম-শ্শিৰ ইতি গাৰ্হপত্য-মাদধাতি । সশীৰ্ষাণ-মেৱৈন-মাধত্তে ॥ 61 ॥
উপৈনমুত্তৰো যজ্ঞো নমতি ॥ ৰুদ্ৰো ৱা এষঃ । যদগ্নিঃ । স আধীযমান ঈশ্ৱৰো যজমানস্য পশূন্ হিগ্ংসিতোঃ । স-ম্প্ৰিযঃ পশুভি-ৰ্ভুৱদিত্যাহ । পশুভিৰেৱৈনগ্ং সম্প্ৰিয-ঙ্কৰোতি । পশূনা-মহিগ্ংসাযৈ ॥ ছৰ্দিস্তোকায তনযায যচ্ছেত্যাহ ।আশিষমেৱৈতা-মাশাস্তে ॥ ৱাতঃ প্ৰাণ ইত্যন্ৱাহাৰ্য-পচনম্ ॥ 62 ॥
সপ্ৰাণ-মেৱৈন-মাধত্তে ॥ স্ৱদিত-ন্তোকায তনযায পিতু-ম্পচেত্যাহ । অন্নমেৱাস্মৈ স্ৱদযতি ॥ প্ৰাচীমনু প্ৰদিশ-ম্প্ৰেহি ৱিদ্ৱানিত্যাহ । ৱিভক্তিৰেৱৈনযোস্সা । অথো নানা ৱীৰ্যাৱেৱৈনৌ কুৰুতে ॥ ঊৰ্জ-ন্নো ধেহি দ্ৱিপদে চতুষ্পদ ইত্যাহ । আশিষমেৱৈতামাশাস্তে ॥ অৰ্ক-শ্চক্ষুৰিত্যা-হৱনীযম্ । অৰ্কো ৱৈ দেৱানামন্নম্ ॥ 63 ॥
অন্নমেৱাৱ ৰুন্ধে ॥ তেন মে দীদিহীত্যাহ । সমিন্ধ এৱৈনম্ ॥ আনশে ৱ্যানশ ইতি ত্ৰিৰুদিঙ্গযতি । ত্ৰয ইমে লোকাঃ । এষ্ৱেৱৈনং-লোঁকেষু প্ৰতিষ্ঠিত-মাধত্তে ॥ তত্-তথা ন কাৰ্যম্ । ৱীঙ্গিতম প্ৰতিষ্ঠিত-মাদধীত । উদ্ধৃত্যৈ-ৱাধাযা-ভিমন্ত্ৰিযঃ । অৱীঙ্গিত-মেৱৈন-ম্প্ৰতিষ্ঠিত-মাধত্তে ॥ ৱিৰাট্ চ স্ৱৰাট্ চ যাস্তে অগ্নে শিৱাস্তনুৱ-স্তাভিস্ত্ৱা ঽঽদধ ইত্যাহ । এতা ৱা অগ্নে-শ্শিৱাস্তনুৱঃ । তাভিৰেৱৈনগ্ং সমৰ্ধযতি ॥ যাস্তে অগ্নে ঘোৰাস্তনুৱ স্তাভিৰমু-ঙ্গচ্ছেতি ব্ৰূযাদ্য-ন্দ্ৱিষ্যাত্ । তাভিৰেৱৈন-ম্পৰাভাৱযতি ॥ 64 ॥
(লোকো - ঽসৃজতৈন - মাধত্তে - ঽন্ৱাহাৰ্যপচনং - দেৱানামন্ন - মেন-ম্প্ৰতিষ্ঠিতমাধত্তে পঞ্চ চ) (অ. 8)
অনুৱাকং 9 - ব্ৰহ্মৌদনম্
অনুৱাকং 9 - ব্ৰহ্মৌদনম্
শমীগৰ্ভাদগ্নি-ম্মন্থতি । এষা ৱা অগ্নে-ৰ্যজ্ঞিযা তনূঃ । তামেৱাস্মৈ জনযতি ॥ অদিতিঃ পুত্ৰকামা । সাদ্ধ্যেভ্যো দেৱেভ্যো ব্ৰহ্মৌদন-মপচত্ । তস্যা উচ্ছেষণ-মদদুঃ । ত-ত্প্ৰাশ্ঞাত্ । সা ৰেতো-ঽধত্ত । তস্যৈ ধাতা চাৰ্যমা চাজাযেতাম্ । সা দ্ৱিতীয-মপচত্ ॥ 65 ॥
তস্যা উচ্ছেষণ-মদদুঃ । ত-ত্প্ৰাশ্ঞাত্ । সা ৰেতো-ঽধত্ত । তস্যৈ মিত্ৰশ্চ ৱৰুণশ্চাজাযেতাম্ । সা তৃতীয-মপচত্ । তস্যা উচ্ছেষণ-মদদুঃ । ত-ত্প্ৰাশ্ঞাত্ । সা ৰেতো-ঽধত্ত । তস্যা অগ্ংশশ্চ ভগশ্চাজাযেতাম্ । সা চতুৰ্থ-মপচত্ ॥ 66 ॥
তস্যা উচ্ছেষণ-মদদুঃ । ত-ত্প্ৰাশ্ঞাত্ । সা ৰেতো-ঽধত্ত । তস্যা ইন্দ্ৰশ্চ ৱিৱস্ৱাগ্শ্চা-জাযেতাম্ । ব্ৰহ্মৌদন-ম্পচতি । ৰেত এৱ ত-দ্দধাতি ॥ প্ৰাশ্ঞন্তি ব্ৰাহ্মণা ওদনম্ ॥ যদাজ্য-মুচ্ছিষ্যতে । তেন সমিধো-ঽভ্যজ্যাদধাতি । উচ্ছেষণাদ্ৱা অদিতী ৰেতো-ঽধত্ত ॥ 67 ॥
উচ্ছেষণাদেৱ ত-দ্ৰেতো ধত্তে ॥ অস্থি ৱা এতত্ । য-থ্সমিধঃ । এত-দ্ৰেতঃ । যদাজ্যম্ । যদাজ্যেন সমিধো-ঽভ্যজ্যাদধাতি । অস্থ্যেৱ ত-দ্ৰেতসি দধাতি ॥ তিস্ৰ আদধাতি মিথুনত্ৱায ॥ ইযতী-ৰ্ভৱন্তি । প্ৰজাপতিনা যজ্ঞমুখেন সম্মিতাঃ ॥ 68 ॥
ইযতী-ৰ্ভৱন্তি । যজ্ঞপৰুষা সম্মিতাঃ । ইযতী-ৰ্ভৱন্তি । এতাৱদ্ৱৈ পুৰুষে ৱীৰ্যম্ । ৱীৰ্য সম্মিতাঃ ॥ আৰ্দ্ৰা ভৱন্তি । আৰ্দ্ৰমিৱ হি ৰেতঃ সিচ্যতে ॥ চিত্ৰিযস্যাশ্ৱত্থস্যাদধাতি । চিত্ৰমেৱ ভৱতি ॥ ঘৃতৱতীভি-ৰাদধাতি ॥ 69 ॥
এতদ্ৱা অগ্নেঃ প্ৰিয-ন্ধাম । য-দ্ঘৃতম্ । প্ৰিযেণৈৱৈন-ন্ধাম্না সমৰ্ধযতি । অথো তেজসা ॥ গাযত্ৰীভি-ৰ্ব্ৰাহ্মণস্যাদদ্ধ্যাত্ । গাযত্ৰছন্দা ৱৈ ব্ৰাহ্মণঃ । স্ৱস্য ছন্দসঃ প্ৰত্যযনস্ত্ৱায । ত্ৰিষ্টুগ্ভী-ৰাজন্যস্য । ত্ৰিষ্টু-প্ছন্দা ৱৈ ৰাজন্যঃ । স্ৱস্য ছন্দসঃ প্ৰত্যযনস্ত্ৱায ॥ 70 ॥
জগতীভি-ৰ্ৱৈশ্যস্য । জগতী ছন্দা ৱৈ ৱৈশ্যঃ । স্ৱস্য ছন্দসঃ প্ৰত্যযনস্ত্ৱায ॥ তগ্ং সংৱঁথ্সৰ-ঙ্গোপাযেত্ । সংৱঁথ্সৰগ্ং হি ৰেতো হিতং-ৱঁৰ্ধতে ॥ য-দ্যেনগ্ং সংৱঁথ্সৰে নোপনমেত্ । সমিধঃ পুনৰাদদ্ধ্যাত্ । ৰেত এৱ তদ্ধিতং-ৱঁৰ্ধমানমেতি ॥ ন মাগ্ংস-মশ্ঞীযাত্ । ন স্ত্ৰিযমুপেযাত্ ॥ 71 ॥
য-ন্মাগ্ংস-মশ্ঞীযাত্ । যথ্স্ত্ৰিয-মুপেযাত্ । নিৰ্ৱীৰ্য-স্স্যাত্ । নৈনমগ্নি-ৰুপনমেত্ ॥ শ্ৱ আধাস্যমানো ব্ৰহ্মৌদন-ম্পচতি । আদিত্যা ৱা ইত উত্তমা-স্সুৱৰ্গং-লোঁকমাযন্ন্ । তে ৱা ইতো যন্ত-ম্প্ৰতিনুদন্তে । এতে খলু ৱাৱাদিত্যাঃ । য-দ্ব্ৰাহ্মণাঃ । তৈৰেৱ সত্ৱ-ঙ্গচ্ছতি ॥ 72 ॥
নৈন-ম্প্ৰতিনুদন্তে ॥ ব্ৰহ্মৱাদিনো ৱদন্তি । ক্ৱা সঃ । অগ্নিঃ কাৰ্যঃ । যো-ঽস্মৈ প্ৰজা-ম্পশূ-ন্প্ৰজনযতীতি । শল্কৈস্তাগ্ং ৰাত্ৰিমগ্নি-মিন্ধীত । তস্মি-ন্নুপৱ্যুষমৰণী নিষ্টপেত্ । যথৰ্ষভায ৱাশিতা ন্যাৱিচ্ছাযতি । তাদৃগেৱ তত্ ॥ অপোদূহ্য ভস্মাগ্নি-ম্মন্থতি ॥ 73 ॥
সৈৱ সা-ঽগ্নে-স্সন্ততিঃ ॥ ত-ম্মথিত্ৱা প্ৰাঞ্চমুদ্ধৰতি । সংৱঁথ্সৰমেৱ ত-দ্ৰেতো হিত-ম্প্ৰজনযতি ॥ অনাহিত-স্তস্যাগ্নি-ৰিত্যাহুঃ । য-স্সমিধো-ঽনাধাযাগ্নি-মাধত্ত ইতি । তা-স্সংৱঁথ্সৰে পুৰস্তা-দাদদ্ধ্যাত্ । সংৱঁথ্সৰাদেৱৈন-মৱৰুদ্ধ্যা-ধত্তে ॥ যদি সংৱঁথ্সৰে ঽনাদদ্ধ্যাত্ । দ্ৱাদশ্যা-ম্পুৰস্তা-দাদদ্ধ্যাত্ । সংৱঁথ্সৰ প্ৰতিমা ৱৈ দ্ৱাদশ ৰাত্ৰযঃ । সংৱঁথ্সৰমেৱাস্যাহিতা ভৱন্তি ॥ যদি দ্ৱাদশ্যা-ন্নাদদ্ধ্যাত্ । ত্ৰ্যহে পুৰস্তাদাদদ্ধ্যাত্ । আহিতা এৱাস্য ভৱন্তি ॥ 74 ॥
তস্যা উচ্ছেষণ-মদদুঃ । ত-ত্প্ৰাশ্ঞাত্ । সা ৰেতো-ঽধত্ত । তস্যৈ মিত্ৰশ্চ ৱৰুণশ্চাজাযেতাম্ । সা তৃতীয-মপচত্ । তস্যা উচ্ছেষণ-মদদুঃ । ত-ত্প্ৰাশ্ঞাত্ । সা ৰেতো-ঽধত্ত । তস্যা অগ্ংশশ্চ ভগশ্চাজাযেতাম্ । সা চতুৰ্থ-মপচত্ ॥ 66 ॥
তস্যা উচ্ছেষণ-মদদুঃ । ত-ত্প্ৰাশ্ঞাত্ । সা ৰেতো-ঽধত্ত । তস্যা ইন্দ্ৰশ্চ ৱিৱস্ৱাগ্শ্চা-জাযেতাম্ । ব্ৰহ্মৌদন-ম্পচতি । ৰেত এৱ ত-দ্দধাতি ॥ প্ৰাশ্ঞন্তি ব্ৰাহ্মণা ওদনম্ ॥ যদাজ্য-মুচ্ছিষ্যতে । তেন সমিধো-ঽভ্যজ্যাদধাতি । উচ্ছেষণাদ্ৱা অদিতী ৰেতো-ঽধত্ত ॥ 67 ॥
উচ্ছেষণাদেৱ ত-দ্ৰেতো ধত্তে ॥ অস্থি ৱা এতত্ । য-থ্সমিধঃ । এত-দ্ৰেতঃ । যদাজ্যম্ । যদাজ্যেন সমিধো-ঽভ্যজ্যাদধাতি । অস্থ্যেৱ ত-দ্ৰেতসি দধাতি ॥ তিস্ৰ আদধাতি মিথুনত্ৱায ॥ ইযতী-ৰ্ভৱন্তি । প্ৰজাপতিনা যজ্ঞমুখেন সম্মিতাঃ ॥ 68 ॥
ইযতী-ৰ্ভৱন্তি । যজ্ঞপৰুষা সম্মিতাঃ । ইযতী-ৰ্ভৱন্তি । এতাৱদ্ৱৈ পুৰুষে ৱীৰ্যম্ । ৱীৰ্য সম্মিতাঃ ॥ আৰ্দ্ৰা ভৱন্তি । আৰ্দ্ৰমিৱ হি ৰেতঃ সিচ্যতে ॥ চিত্ৰিযস্যাশ্ৱত্থস্যাদধাতি । চিত্ৰমেৱ ভৱতি ॥ ঘৃতৱতীভি-ৰাদধাতি ॥ 69 ॥
এতদ্ৱা অগ্নেঃ প্ৰিয-ন্ধাম । য-দ্ঘৃতম্ । প্ৰিযেণৈৱৈন-ন্ধাম্না সমৰ্ধযতি । অথো তেজসা ॥ গাযত্ৰীভি-ৰ্ব্ৰাহ্মণস্যাদদ্ধ্যাত্ । গাযত্ৰছন্দা ৱৈ ব্ৰাহ্মণঃ । স্ৱস্য ছন্দসঃ প্ৰত্যযনস্ত্ৱায । ত্ৰিষ্টুগ্ভী-ৰাজন্যস্য । ত্ৰিষ্টু-প্ছন্দা ৱৈ ৰাজন্যঃ । স্ৱস্য ছন্দসঃ প্ৰত্যযনস্ত্ৱায ॥ 70 ॥
জগতীভি-ৰ্ৱৈশ্যস্য । জগতী ছন্দা ৱৈ ৱৈশ্যঃ । স্ৱস্য ছন্দসঃ প্ৰত্যযনস্ত্ৱায ॥ তগ্ং সংৱঁথ্সৰ-ঙ্গোপাযেত্ । সংৱঁথ্সৰগ্ং হি ৰেতো হিতং-ৱঁৰ্ধতে ॥ য-দ্যেনগ্ং সংৱঁথ্সৰে নোপনমেত্ । সমিধঃ পুনৰাদদ্ধ্যাত্ । ৰেত এৱ তদ্ধিতং-ৱঁৰ্ধমানমেতি ॥ ন মাগ্ংস-মশ্ঞীযাত্ । ন স্ত্ৰিযমুপেযাত্ ॥ 71 ॥
য-ন্মাগ্ংস-মশ্ঞীযাত্ । যথ্স্ত্ৰিয-মুপেযাত্ । নিৰ্ৱীৰ্য-স্স্যাত্ । নৈনমগ্নি-ৰুপনমেত্ ॥ শ্ৱ আধাস্যমানো ব্ৰহ্মৌদন-ম্পচতি । আদিত্যা ৱা ইত উত্তমা-স্সুৱৰ্গং-লোঁকমাযন্ন্ । তে ৱা ইতো যন্ত-ম্প্ৰতিনুদন্তে । এতে খলু ৱাৱাদিত্যাঃ । য-দ্ব্ৰাহ্মণাঃ । তৈৰেৱ সত্ৱ-ঙ্গচ্ছতি ॥ 72 ॥
নৈন-ম্প্ৰতিনুদন্তে ॥ ব্ৰহ্মৱাদিনো ৱদন্তি । ক্ৱা সঃ । অগ্নিঃ কাৰ্যঃ । যো-ঽস্মৈ প্ৰজা-ম্পশূ-ন্প্ৰজনযতীতি । শল্কৈস্তাগ্ং ৰাত্ৰিমগ্নি-মিন্ধীত । তস্মি-ন্নুপৱ্যুষমৰণী নিষ্টপেত্ । যথৰ্ষভায ৱাশিতা ন্যাৱিচ্ছাযতি । তাদৃগেৱ তত্ ॥ অপোদূহ্য ভস্মাগ্নি-ম্মন্থতি ॥ 73 ॥
সৈৱ সা-ঽগ্নে-স্সন্ততিঃ ॥ ত-ম্মথিত্ৱা প্ৰাঞ্চমুদ্ধৰতি । সংৱঁথ্সৰমেৱ ত-দ্ৰেতো হিত-ম্প্ৰজনযতি ॥ অনাহিত-স্তস্যাগ্নি-ৰিত্যাহুঃ । য-স্সমিধো-ঽনাধাযাগ্নি-মাধত্ত ইতি । তা-স্সংৱঁথ্সৰে পুৰস্তা-দাদদ্ধ্যাত্ । সংৱঁথ্সৰাদেৱৈন-মৱৰুদ্ধ্যা-ধত্তে ॥ যদি সংৱঁথ্সৰে ঽনাদদ্ধ্যাত্ । দ্ৱাদশ্যা-ম্পুৰস্তা-দাদদ্ধ্যাত্ । সংৱঁথ্সৰ প্ৰতিমা ৱৈ দ্ৱাদশ ৰাত্ৰযঃ । সংৱঁথ্সৰমেৱাস্যাহিতা ভৱন্তি ॥ যদি দ্ৱাদশ্যা-ন্নাদদ্ধ্যাত্ । ত্ৰ্যহে পুৰস্তাদাদদ্ধ্যাত্ । আহিতা এৱাস্য ভৱন্তি ॥ 74 ॥
(দ্ৱিতীযমপচচ্ - চতুৰ্থমপচ - দদিতী ৰেতো-ঽধত্ত - সম্মিতা -
ঘৃতৱতীভিৰাদধাতি - ৰাজন্যঃ স্ৱস্য ছন্দসঃ প্ৰত্যযনস্ত্ৱা - যেযা-দ্- গচ্ছতি - মন্থতি - ৰাত্ৰয শ্চত্ৱাৰি চ) (অ. 9)
অনুৱাকং 10 - পঞ্চাগ্ন্যাধানম্
অনুৱাকং 10 - পঞ্চাগ্ন্যাধানম্
প্ৰজাপতিঃ প্ৰজা অসৃজত । স ৰিৰিচানো-ঽমন্যত । স তপো-ঽতপ্যত । স আত্মন্ ৱীৰ্য-মপশ্যত্ । তদৱৰ্ধত । তদস্মা-থ্সহসোৰ্ধ্ৱ-মসৃজ্যত । সা ৱিৰাডভৱত্ । তা-ন্দেৱাসুৰা ৱ্যগৃহ্ণত । সো-ঽব্ৰৱী-ত্প্ৰজাপতিঃ । মম ৱা এষা ॥ 75 ॥
দোহা এৱ যুষ্মাকমিতি ॥ সা ততঃ প্ৰাচ্যুদক্ৰামত্ । ত-ত্প্ৰজাপতিঃ পৰ্যগৃহ্ণাত্ । অথৰ্ৱ পিতু-ম্মে গোপাযেতি । সা দ্ৱিতীয-মুদক্ৰামত্ । ত-ত্প্ৰজাপতিঃ পৰ্যগৃহ্ণাত্ । নৰ্য প্ৰজা-ম্মে গোপাযেতি । সা তৃতীয-মুদক্ৰামত্ । ত-ত্প্ৰজাপতিঃ পৰ্যগৃহ্ণাত্ । শগ্গ্স্য পশূ-ন্মে গোপাযেতি ॥ 76 ॥
সা চতুৰ্থ-মুদক্ৰামত্ । ত-ত্প্ৰজাপতিঃ পৰ্যগৃহ্ণাত্ । সপ্ৰথ সভা-ম্মে গোপাযেতি । সা পঞ্চম-মুদক্ৰামত্ । ত-ত্প্ৰজাপতিঃ পৰ্যগৃহ্ণাত্ । অহে বুদ্ধ্নিয মন্ত্ৰ-ম্মে গোপাযেতি । অগ্নীন্ ৱাৱ সা তান্ ৱ্যক্ৰমত । তা-ন্প্ৰজাপতিঃ পৰ্যগৃহ্ণাত্ । অথো পঙ্ক্তিমেৱ ॥ পঙ্ক্তিৰ্ৱা এষা ব্ৰাহ্মণে প্ৰৱিষ্টা ॥ 77 ॥
তামাত্মনো-ঽধি নিৰ্মিমীতে । যদগ্নি-ৰাধীযতে । তস্মা-দেতাৱন্তো-ঽগ্নয আধীযন্তে । পাঙ্ক্তং-ৱাঁ ইদগ্ং সৰ্ৱম্ । পাঙ্ক্তেনৈৱ পাঙ্ক্তগ্গ্ স্পৃণোতি ॥ অথৰ্ৱ পিতু-ম্মে গোপাযেত্যাহ । অন্নমেৱৈ তেন স্পৃণোতি । নৰ্য প্ৰজা-ম্মে গোপাযেত্যাহ । প্ৰজামেৱৈতেন স্পৃণোতি । শগ্গ্স্য পশূ-ন্মে গোপাযেত্যাহ ॥ 78 ॥
পশূনেৱৈতেন স্পৃণোতি । সপ্ৰথ সভা-ম্মে গোপাযেত্যাহ । সভামেৱৈতেনেন্দ্ৰিযগ্গ্ স্পৃণোতি । অহে বুদ্ধ্নিয মন্ত্ৰ-ম্মে গোপাযেত্যাহ । মন্ত্ৰমেৱৈ তেন শ্ৰিযগ্গ্ স্পৃণোতি ॥ যদন্ৱাহাৰ্য-পচনে-ঽন্ৱাহাৰ্য-ম্পচন্তি । তেন সো-ঽস্যাভীষ্টঃ প্ৰীতঃ । য-দ্গাৰ্হপত্য আজ্যমধিশ্ৰযন্তি সম্পত্নীৰ্যাজযন্তি । তেন সো-ঽস্যাভীষ্টঃ প্ৰীতঃ । যদাহৱনীযে জুহ্ৱতি ॥ 79 ॥
তেন সো-ঽস্যাভীষ্টঃ প্ৰীতঃ । যথ্সভাযাং-ৱিঁজযন্তে । তেন সো-ঽস্যাভীষ্টঃ প্ৰীতঃ । যদাৱসথে-ঽন্নগ্ং হৰন্তি । তেন সো-ঽস্যাভীষ্টঃ প্ৰীতঃ । তথা-ঽস্য সৰ্ৱে প্ৰীতা অভীষ্টা আধীযন্তে ॥ প্ৰৱসথ-মেষ্যন্নেৱ-মুপতিষ্ঠে-তৈকমেকম্ । যথা ব্ৰাহ্মণায গৃহেৱাসিনে পৰিদায গৃহানেতি । তাদৃগেৱ তত্ ॥ পুনৰাগ-ত্যোপতিষ্ঠতে । সা ভাগেযমেৱৈষা-ন্তত্ । সা তত ঊৰ্ধ্ৱা-ঽঽৰোহত্ । সা ৰোহিণ্যভৱত্ । ত-দ্ৰোহিণ্যৈ ৰোহিণিত্ৱম্ । ৰোহিণ্যা-মগ্নি-মাদধীত । স্ৱ এৱৈনং-যোঁনৌ প্ৰতিষ্ঠিত-মাধত্তে । ঋদ্ধ্নোত্যেনেন ॥ 80 ॥
দোহা এৱ যুষ্মাকমিতি ॥ সা ততঃ প্ৰাচ্যুদক্ৰামত্ । ত-ত্প্ৰজাপতিঃ পৰ্যগৃহ্ণাত্ । অথৰ্ৱ পিতু-ম্মে গোপাযেতি । সা দ্ৱিতীয-মুদক্ৰামত্ । ত-ত্প্ৰজাপতিঃ পৰ্যগৃহ্ণাত্ । নৰ্য প্ৰজা-ম্মে গোপাযেতি । সা তৃতীয-মুদক্ৰামত্ । ত-ত্প্ৰজাপতিঃ পৰ্যগৃহ্ণাত্ । শগ্গ্স্য পশূ-ন্মে গোপাযেতি ॥ 76 ॥
সা চতুৰ্থ-মুদক্ৰামত্ । ত-ত্প্ৰজাপতিঃ পৰ্যগৃহ্ণাত্ । সপ্ৰথ সভা-ম্মে গোপাযেতি । সা পঞ্চম-মুদক্ৰামত্ । ত-ত্প্ৰজাপতিঃ পৰ্যগৃহ্ণাত্ । অহে বুদ্ধ্নিয মন্ত্ৰ-ম্মে গোপাযেতি । অগ্নীন্ ৱাৱ সা তান্ ৱ্যক্ৰমত । তা-ন্প্ৰজাপতিঃ পৰ্যগৃহ্ণাত্ । অথো পঙ্ক্তিমেৱ ॥ পঙ্ক্তিৰ্ৱা এষা ব্ৰাহ্মণে প্ৰৱিষ্টা ॥ 77 ॥
তামাত্মনো-ঽধি নিৰ্মিমীতে । যদগ্নি-ৰাধীযতে । তস্মা-দেতাৱন্তো-ঽগ্নয আধীযন্তে । পাঙ্ক্তং-ৱাঁ ইদগ্ং সৰ্ৱম্ । পাঙ্ক্তেনৈৱ পাঙ্ক্তগ্গ্ স্পৃণোতি ॥ অথৰ্ৱ পিতু-ম্মে গোপাযেত্যাহ । অন্নমেৱৈ তেন স্পৃণোতি । নৰ্য প্ৰজা-ম্মে গোপাযেত্যাহ । প্ৰজামেৱৈতেন স্পৃণোতি । শগ্গ্স্য পশূ-ন্মে গোপাযেত্যাহ ॥ 78 ॥
পশূনেৱৈতেন স্পৃণোতি । সপ্ৰথ সভা-ম্মে গোপাযেত্যাহ । সভামেৱৈতেনেন্দ্ৰিযগ্গ্ স্পৃণোতি । অহে বুদ্ধ্নিয মন্ত্ৰ-ম্মে গোপাযেত্যাহ । মন্ত্ৰমেৱৈ তেন শ্ৰিযগ্গ্ স্পৃণোতি ॥ যদন্ৱাহাৰ্য-পচনে-ঽন্ৱাহাৰ্য-ম্পচন্তি । তেন সো-ঽস্যাভীষ্টঃ প্ৰীতঃ । য-দ্গাৰ্হপত্য আজ্যমধিশ্ৰযন্তি সম্পত্নীৰ্যাজযন্তি । তেন সো-ঽস্যাভীষ্টঃ প্ৰীতঃ । যদাহৱনীযে জুহ্ৱতি ॥ 79 ॥
তেন সো-ঽস্যাভীষ্টঃ প্ৰীতঃ । যথ্সভাযাং-ৱিঁজযন্তে । তেন সো-ঽস্যাভীষ্টঃ প্ৰীতঃ । যদাৱসথে-ঽন্নগ্ং হৰন্তি । তেন সো-ঽস্যাভীষ্টঃ প্ৰীতঃ । তথা-ঽস্য সৰ্ৱে প্ৰীতা অভীষ্টা আধীযন্তে ॥ প্ৰৱসথ-মেষ্যন্নেৱ-মুপতিষ্ঠে-তৈকমেকম্ । যথা ব্ৰাহ্মণায গৃহেৱাসিনে পৰিদায গৃহানেতি । তাদৃগেৱ তত্ ॥ পুনৰাগ-ত্যোপতিষ্ঠতে । সা ভাগেযমেৱৈষা-ন্তত্ । সা তত ঊৰ্ধ্ৱা-ঽঽৰোহত্ । সা ৰোহিণ্যভৱত্ । ত-দ্ৰোহিণ্যৈ ৰোহিণিত্ৱম্ । ৰোহিণ্যা-মগ্নি-মাদধীত । স্ৱ এৱৈনং-যোঁনৌ প্ৰতিষ্ঠিত-মাধত্তে । ঋদ্ধ্নোত্যেনেন ॥ 80 ॥
(এষা - পশূন্মে গোপাযেতি - প্ৰৱিষ্টা -
পশূন্মে গোপাযেত্যাহ - জুহ্ৱতি - তিষ্ঠতে সপ্ত চ) (অ. 10)
(ব্ৰহ্ম সন্ধত্তং - কৃত্তিকা - সূদ্ধন্তি - দ্ৱাদশসু - প্ৰজাপতি-ৰ্ৱাচো - দেৱাসুৰাস্তদগ্নিৰ্নো-দ্- ঘৰ্ম-শ্শিৰ - ইমে ৱৈ - শমীগৰ্ভাত্ - প্ৰজাপতি-স্স ৰিৰিচান-স্সতপ-স্স আত্মন্ ৱীৰ্য-ন্দশ )
(ব্ৰহ্ম সন্ধত্তং - তৌ দিৱ্যা - ৱথো শত্ৱাংযঁ - প্ৰাচ্যেষাং - ঁযদুপৰ্যুপৰি - য-থ্সদ্যঃ - সো-ঽশ্ৱো ৱাৰো ভূত্ৱা - জগতীভি ৰশীতিঃ)
(ব্ৰহ্ম সন্ধত্ত - মৃদ্ধ্নোত্যেনেন)
॥ হৰিঃ ওম্ ॥
॥ কৃষ্ণ যজুৰ্ৱেদীয তৈত্তিৰীয ব্ৰাহ্মণে প্ৰথমাষ্টকে প্ৰথমঃ প্ৰপাঠক-স্সমাপ্তঃ ॥