କୃଷ୍ଣ ଯଜୁର୍ଵେଦୀଯ ତୈତ୍ତିରୀଯ ବ୍ରାହ୍ମଣେ ପ୍ରଥମାଷ୍ଟକେ ପ୍ରଥମଃ ପ୍ରପାଠକଃ - ଅଗ୍ନ୍ଯାଧେଯବ୍ରାହ୍ମଣଂ
ଓ-ନ୍ନମଃ ପରମାତ୍ମନେ, ଶ୍ରୀ ମହାଗଣପତଯେ ନମଃ,
ଓ-ନ୍ନମଃ ପରମାତ୍ମନେ, ଶ୍ରୀ ମହାଗଣପତଯେ ନମଃ,
ଶ୍ରୀ ଗୁରୁଭ୍ଯୋ ନମଃ । ହ॒ରିଃ॒ ଓମ୍ ॥
ବ୍ରହ୍ମ॒ ସନ୍ଧ॑ତ୍ତ॒-ନ୍ତନ୍ମେ॑ ଜିନ୍ଵତମ୍ । କ୍ଷ॒ତ୍ରଗ୍ଂ ସନ୍ଧ॑ତ୍ତ॒-ନ୍ତନ୍ମେ॑ ଜିନ୍ଵତମ୍ । ଇଷ॒ଗ୍ଂ॒ ସନ୍ଧ॑ତ୍ତ॒-ନ୍ତା-ମ୍ମେ॑ ଜିନ୍ଵତମ୍ । ଊର୍ଜ॒ଗ୍ଂ॒ ସନ୍ଧ॑ତ୍ତ॒-ନ୍ତା-ମ୍ମେ॑ ଜିନ୍ଵତମ୍ । ର॒ଯିଗ୍ଂ ସନ୍ଧ॑ତ୍ତ॒-ନ୍ତା-ମ୍ମେ॑ ଜିନ୍ଵତମ୍ । ପୁଷ୍ଟି॒ଗ୍ଂ॒ ସନ୍ଧ॑ତ୍ତ॒-ନ୍ତା-ମ୍ମେ॑ ଜିନ୍ଵତମ୍ । ପ୍ର॒ଜାଗ୍ଂ ସନ୍ଧ॑ତ୍ତ॒-ନ୍ତା-ମ୍ମେ॑ ଜିନ୍ଵତମ୍ । ପ॒ଶୂ-ନ୍ଥ୍ସନ୍ଧ॑ତ୍ତ॒-ନ୍ତାନ୍ମେ॑ ଜିନ୍ଵତମ୍ ॥ ସ୍ତୁ॒ତୋ॑-ଽସି॒ ଜନ॑ଧାଃ । ଦେ॒ଵାସ୍ତ୍ଵା॑ ଶୁକ୍ର॒ପାଃ ପ୍ରଣ॑ଯନ୍ତୁ ॥ 1 ॥
ସୁ॒ଵୀରାଃ᳚ ପ୍ର॒ଜାଃ ପ୍ର॑ଜ॒ନଯ॒-ନ୍ପରୀ॑ହି । ଶୁ॒କ୍ର-ଶ୍ଶୁ॒କ୍ରଶୋ॑ଚିଷା ॥ ସ୍ତୁ॒ତୋ॑-ଽସି॒ ଜନ॑ଧାଃ । ଦେ॒ଵାସ୍ତ୍ଵା॑ ମନ୍ଥି॒ପାଃ ପ୍ରଣ॑ଯନ୍ତୁ ॥ ସୁ॒ପ୍ର॒ଜାଃ ପ୍ର॒ଜାଃ ପ୍ର॑ଜ॒ନଯ॒-ନ୍ପରୀ॑ହି । ମ॒ନ୍ଥୀ ମ॒ନ୍ଥିଶୋ॑ଚିଷା ॥ସ॒ଜ॒ଙ୍ଗ୍ମା॒ନୌ ଦି॒ଵ ଆ ପୃ॑ଥି॒ଵ୍ଯା-ଽଽଯୁଃ॑ । ସନ୍ଧ॑ତ୍ତ॒-ନ୍ତନ୍ମେ॑ ଜିନ୍ଵତମ୍ । ପ୍ରା॒ଣଗ୍ଂ ସନ୍ଧ॑ତ୍ତ॒-ନ୍ତ-ମ୍ମେ॑ ଜିନ୍ଵତମ୍ । ଅ॒ପା॒ନଗ୍ଂ ସନ୍ଧ॑ତ୍ତ॒-ନ୍ତ-ମ୍ମେ॑ ଜିନ୍ଵତମ୍ ॥ 2 ॥
ଵ୍ଯା॒ନଗ୍ଂ ସନ୍ଧ॑ତ୍ତ॒-ନ୍ତ-ମ୍ମେ॑ ଜିନ୍ଵତମ୍ । ଚକ୍ଷୁ॒-ସ୍ସନ୍ଧ॑ତ୍ତ॒-ନ୍ତନ୍ମେ॑ ଜିନ୍ଵତମ୍ । ଶ୍ରୋତ୍ର॒ଗ୍ଂ॒ ସନ୍ଧ॑ତ୍ତ॒-ନ୍ତନ୍ମେ॑ ଜିନ୍ଵତମ୍ । ମନ॒-ସ୍ସନ୍ଧ॑ତ୍ତ॒-ନ୍ତନ୍ମେ॑ ଜିନ୍ଵତମ୍ । ଵାଚ॒ଗ୍ଂ॒ ସନ୍ଧ॑ତ୍ତ॒-ନ୍ତା-ମ୍ମେ॑ ଜିନ୍ଵତମ୍ ॥ ଆଯୁଃ॑ ସ୍ଥ॒ ଆଯୁ॑ର୍ମେ ଧତ୍ତମ୍ । ଆଯୁ॑-ର୍ଯ॒ଜ୍ଞାଯ॑ ଧତ୍ତମ୍ । ଆଯୁ॑-ର୍ଯ॒ଜ୍ଞପ॑ତଯେ ଧତ୍ତମ୍ । ପ୍ରା॒ଣ-ସ୍ସ୍ଥଃ॑ ପ୍ରା॒ଣ-ମ୍ମେ॑ ଧତ୍ତମ୍ । ପ୍ରା॒ଣଂ-ଯଁ॒ଜ୍ଞାଯ॑ ଧତ୍ତମ୍ ॥ 3 ॥
ପ୍ରା॒ଣଂ-ଯଁ॒ଜ୍ଞପ॑ତଯେ ଧତ୍ତମ୍ । ଚକ୍ଷୁଃ॑ ସ୍ଥ॒ଶ୍ଚକ୍ଷୁ॑ର୍ମେ ଧତ୍ତମ୍ । ଚକ୍ଷୁ॑-ର୍ଯ॒ଜ୍ଞାଯ॑ ଧତ୍ତମ୍ । ଚକ୍ଷୁ॑-ର୍ଯ॒ଜ୍ଞପ॑ତଯେ ଧତ୍ତମ୍ । ଶ୍ରୋତ୍ରଗ୍ଗ୍॑ ସ୍ଥ॒-ଶ୍ଶ୍ରୋତ୍ର॑-ମ୍ମେ ଧତ୍ତମ୍ । ଶ୍ରୋତ୍ରଂ॑-ଯଁ॒ଜ୍ଞାଯ॑ ଧତ୍ତମ୍ । ଶ୍ରୋତ୍ରଂ॑-ଯଁ॒ଜ୍ଞପ॑ତଯେ ଧତ୍ତମ୍ । ତୌ ଦେ॑ଵୌ ଶୁକ୍ରାମନ୍ଥିନୌ ।କ॒ଲ୍ପଯ॑ତ॒-ନ୍ଦୈଵୀ॒ର୍ଵିଶଃ॑ । କ॒ଲ୍ପଯ॑ତ॒-ମ୍ମାନୁ॑ଷୀଃ ॥ 4 ॥
ଇଷ॒-ମୂର୍ଜ॑ମ॒ସ୍ମାସୁ॑ ଧତ୍ତମ୍ । ପ୍ରା॒ଣା-ନ୍ପ॒ଶୁଷୁ॑ । ପ୍ର॒ଜା-ମ୍ମଯି॑ ଚ॒ ଯଜ॑ମାନେ ଚ ॥ ନିର॑ସ୍ତ॒-ଶ୍ଶଣ୍ଡଃ॑ । ନିର॑ସ୍ତୋ॒ ମର୍କଃ॑ ॥ ଅପ॑ନୁତ୍ତୌ॒ ଶଣ୍ଡା॒ମର୍କୌ॑ ସ॒ହାମୁନା᳚ ॥ ଶୁ॒କ୍ରସ୍ଯ॑ ସ॒ମିଦ॑ସି । ମ॒ନ୍ଥିନଃ॑ ସ॒ମିଦ॑ସି ॥ ସ ପ୍ର॑ଥ॒ମ-ସ୍ସଙ୍କୃ॑ତି-ର୍ଵି॒ଶ୍ଵକ॑ର୍ମା । ସ ପ୍ର॑ଥ॒ମୋ ମି॒ତ୍ରୋ ଵରୁ॑ଣୋ ଅ॒ଗ୍ନିଃ । ସ ପ୍ର॑ଥ॒ମୋ ବୃହ॒ସ୍ପତି॑ଶ୍ଚିକି॒ତ୍ଵାନ୍ । ତସ୍ମା॒ ଇନ୍ଦ୍ରା॑ଯ ସୁ॒ତମାଜୁ॑ହୋମି ॥ 5 ॥
ବ୍ରହ୍ମ॒ ସନ୍ଧ॑ତ୍ତ॒-ନ୍ତନ୍ମେ॑ ଜିନ୍ଵତମ୍ । କ୍ଷ॒ତ୍ରଗ୍ଂ ସନ୍ଧ॑ତ୍ତ॒-ନ୍ତନ୍ମେ॑ ଜିନ୍ଵତମ୍ । ଇଷ॒ଗ୍ଂ॒ ସନ୍ଧ॑ତ୍ତ॒-ନ୍ତା-ମ୍ମେ॑ ଜିନ୍ଵତମ୍ । ଊର୍ଜ॒ଗ୍ଂ॒ ସନ୍ଧ॑ତ୍ତ॒-ନ୍ତା-ମ୍ମେ॑ ଜିନ୍ଵତମ୍ । ର॒ଯିଗ୍ଂ ସନ୍ଧ॑ତ୍ତ॒-ନ୍ତା-ମ୍ମେ॑ ଜିନ୍ଵତମ୍ । ପୁଷ୍ଟି॒ଗ୍ଂ॒ ସନ୍ଧ॑ତ୍ତ॒-ନ୍ତା-ମ୍ମେ॑ ଜିନ୍ଵତମ୍ । ପ୍ର॒ଜାଗ୍ଂ ସନ୍ଧ॑ତ୍ତ॒-ନ୍ତା-ମ୍ମେ॑ ଜିନ୍ଵତମ୍ । ପ॒ଶୂ-ନ୍ଥ୍ସନ୍ଧ॑ତ୍ତ॒-ନ୍ତାନ୍ମେ॑ ଜିନ୍ଵତମ୍ ॥ ସ୍ତୁ॒ତୋ॑-ଽସି॒ ଜନ॑ଧାଃ । ଦେ॒ଵାସ୍ତ୍ଵା॑ ଶୁକ୍ର॒ପାଃ ପ୍ରଣ॑ଯନ୍ତୁ ॥ 1 ॥
ସୁ॒ଵୀରାଃ᳚ ପ୍ର॒ଜାଃ ପ୍ର॑ଜ॒ନଯ॒-ନ୍ପରୀ॑ହି । ଶୁ॒କ୍ର-ଶ୍ଶୁ॒କ୍ରଶୋ॑ଚିଷା ॥ ସ୍ତୁ॒ତୋ॑-ଽସି॒ ଜନ॑ଧାଃ । ଦେ॒ଵାସ୍ତ୍ଵା॑ ମନ୍ଥି॒ପାଃ ପ୍ରଣ॑ଯନ୍ତୁ ॥ ସୁ॒ପ୍ର॒ଜାଃ ପ୍ର॒ଜାଃ ପ୍ର॑ଜ॒ନଯ॒-ନ୍ପରୀ॑ହି । ମ॒ନ୍ଥୀ ମ॒ନ୍ଥିଶୋ॑ଚିଷା ॥ସ॒ଜ॒ଙ୍ଗ୍ମା॒ନୌ ଦି॒ଵ ଆ ପୃ॑ଥି॒ଵ୍ଯା-ଽଽଯୁଃ॑ । ସନ୍ଧ॑ତ୍ତ॒-ନ୍ତନ୍ମେ॑ ଜିନ୍ଵତମ୍ । ପ୍ରା॒ଣଗ୍ଂ ସନ୍ଧ॑ତ୍ତ॒-ନ୍ତ-ମ୍ମେ॑ ଜିନ୍ଵତମ୍ । ଅ॒ପା॒ନଗ୍ଂ ସନ୍ଧ॑ତ୍ତ॒-ନ୍ତ-ମ୍ମେ॑ ଜିନ୍ଵତମ୍ ॥ 2 ॥
ଵ୍ଯା॒ନଗ୍ଂ ସନ୍ଧ॑ତ୍ତ॒-ନ୍ତ-ମ୍ମେ॑ ଜିନ୍ଵତମ୍ । ଚକ୍ଷୁ॒-ସ୍ସନ୍ଧ॑ତ୍ତ॒-ନ୍ତନ୍ମେ॑ ଜିନ୍ଵତମ୍ । ଶ୍ରୋତ୍ର॒ଗ୍ଂ॒ ସନ୍ଧ॑ତ୍ତ॒-ନ୍ତନ୍ମେ॑ ଜିନ୍ଵତମ୍ । ମନ॒-ସ୍ସନ୍ଧ॑ତ୍ତ॒-ନ୍ତନ୍ମେ॑ ଜିନ୍ଵତମ୍ । ଵାଚ॒ଗ୍ଂ॒ ସନ୍ଧ॑ତ୍ତ॒-ନ୍ତା-ମ୍ମେ॑ ଜିନ୍ଵତମ୍ ॥ ଆଯୁଃ॑ ସ୍ଥ॒ ଆଯୁ॑ର୍ମେ ଧତ୍ତମ୍ । ଆଯୁ॑-ର୍ଯ॒ଜ୍ଞାଯ॑ ଧତ୍ତମ୍ । ଆଯୁ॑-ର୍ଯ॒ଜ୍ଞପ॑ତଯେ ଧତ୍ତମ୍ । ପ୍ରା॒ଣ-ସ୍ସ୍ଥଃ॑ ପ୍ରା॒ଣ-ମ୍ମେ॑ ଧତ୍ତମ୍ । ପ୍ରା॒ଣଂ-ଯଁ॒ଜ୍ଞାଯ॑ ଧତ୍ତମ୍ ॥ 3 ॥
ପ୍ରା॒ଣଂ-ଯଁ॒ଜ୍ଞପ॑ତଯେ ଧତ୍ତମ୍ । ଚକ୍ଷୁଃ॑ ସ୍ଥ॒ଶ୍ଚକ୍ଷୁ॑ର୍ମେ ଧତ୍ତମ୍ । ଚକ୍ଷୁ॑-ର୍ଯ॒ଜ୍ଞାଯ॑ ଧତ୍ତମ୍ । ଚକ୍ଷୁ॑-ର୍ଯ॒ଜ୍ଞପ॑ତଯେ ଧତ୍ତମ୍ । ଶ୍ରୋତ୍ରଗ୍ଗ୍॑ ସ୍ଥ॒-ଶ୍ଶ୍ରୋତ୍ର॑-ମ୍ମେ ଧତ୍ତମ୍ । ଶ୍ରୋତ୍ରଂ॑-ଯଁ॒ଜ୍ଞାଯ॑ ଧତ୍ତମ୍ । ଶ୍ରୋତ୍ରଂ॑-ଯଁ॒ଜ୍ଞପ॑ତଯେ ଧତ୍ତମ୍ । ତୌ ଦେ॑ଵୌ ଶୁକ୍ରାମନ୍ଥିନୌ ।କ॒ଲ୍ପଯ॑ତ॒-ନ୍ଦୈଵୀ॒ର୍ଵିଶଃ॑ । କ॒ଲ୍ପଯ॑ତ॒-ମ୍ମାନୁ॑ଷୀଃ ॥ 4 ॥
ଇଷ॒-ମୂର୍ଜ॑ମ॒ସ୍ମାସୁ॑ ଧତ୍ତମ୍ । ପ୍ରା॒ଣା-ନ୍ପ॒ଶୁଷୁ॑ । ପ୍ର॒ଜା-ମ୍ମଯି॑ ଚ॒ ଯଜ॑ମାନେ ଚ ॥ ନିର॑ସ୍ତ॒-ଶ୍ଶଣ୍ଡଃ॑ । ନିର॑ସ୍ତୋ॒ ମର୍କଃ॑ ॥ ଅପ॑ନୁତ୍ତୌ॒ ଶଣ୍ଡା॒ମର୍କୌ॑ ସ॒ହାମୁନା᳚ ॥ ଶୁ॒କ୍ରସ୍ଯ॑ ସ॒ମିଦ॑ସି । ମ॒ନ୍ଥିନଃ॑ ସ॒ମିଦ॑ସି ॥ ସ ପ୍ର॑ଥ॒ମ-ସ୍ସଙ୍କୃ॑ତି-ର୍ଵି॒ଶ୍ଵକ॑ର୍ମା । ସ ପ୍ର॑ଥ॒ମୋ ମି॒ତ୍ରୋ ଵରୁ॑ଣୋ ଅ॒ଗ୍ନିଃ । ସ ପ୍ର॑ଥ॒ମୋ ବୃହ॒ସ୍ପତି॑ଶ୍ଚିକି॒ତ୍ଵାନ୍ । ତସ୍ମା॒ ଇନ୍ଦ୍ରା॑ଯ ସୁ॒ତମାଜୁ॑ହୋମି ॥ 5 ॥
(ନ॒ଯ॒ - ନ୍ତ୍ଵ॒ପା॒ନଗ୍ଂ ସନ୍ଧ॑ତ୍ତଂ॒ ତ-ମ୍ମେ॑ ଜିନ୍ଵତଂ - ପ୍ରା॒ଣଂ-ଯଁ॒ଜ୍ଞାଯ॑ ଧତ୍ତଂ॒ - ମାନୁ॑ଷୀ--ର୍ ଅ॒ଗ୍ନି-ର୍ଦ୍ଵେ ଚ॑) (ଅ. 1)
ବ୍ରହ୍ମ॑ କ୍ଷ॒ତ୍ର-ନ୍ତତ୍ । ଇଷ॒ମୂର୍ଜଗ୍ଂ॑ ର॒ଯି-ମ୍ପୁଷ୍ଟି॑-ମ୍ପ୍ର॒ଜା-ନ୍ତାମ୍ । ପ॒ଶୁ-ନ୍ତାନ୍ । ସନ୍ଧ॑ତ୍ତ॒-ନ୍ତତ୍ । ପ୍ରା॒ଣମ॑ପା॒ନଂ-ଵ୍ଯାଁ॒ନ-ନ୍ତମ୍ । ଚକ୍ଷୁ॒-ଶ୍ଶ୍ରୋତ୍ର॒-ମ୍ମନ॒ସ୍ତତ୍ । ଵାଚ॒-ନ୍ତାମ୍ । ଇ॒ଷାଦି॒ପଞ୍ଚ॑କେ॒ ଵାଚ॒-ନ୍ତା-ମ୍ମେ᳚ । ପ॒ଶୂ-ନ୍ଥ୍ସନ୍ଧ॑ତ୍ତ॒-ନ୍ତାନ୍ମେ᳚ । ପ୍ରା॒ଣାଦି॒ତ୍ରିତ॑ଯେ॒ ତ-ମ୍ମେ᳚ । ଅ॒ନ୍ଯତ୍ର॒ ତନ୍ମେ᳚ । )
କୃତ୍ତି॑କା-ସ୍ଵ॒ଗ୍ନି-ମାଦ॑ଧୀତ । ଏ॒ତଦ୍ଵା ଅ॒ଗ୍ନେ-ର୍ନକ୍ଷ॑ତ୍ରମ୍ । ଯ-ତ୍କୃତ୍ତି॑କାଃ । ସ୍ଵାଯା॑ମେ॒ଵୈନ॑-ନ୍ଦେ॒ଵତା॑ଯାମା॒ଧାଯ॑ । ବ୍ର॒ହ୍ମ॒ଵ॒ର୍ଚ॒ସୀ ଭ॑ଵତି ॥ ମୁଖଂ॒-ଵାଁ ଏ॒ତନ୍ନକ୍ଷ॑ତ୍ରାଣାମ୍ । ଯ-ତ୍କୃତ୍ତି॑କାଃ । ଯଃ କୃତ୍ତି॑କା-ସ୍ଵ॒ଗ୍ନି-ମା॑ଧ॒ତ୍ତେ । ମୁଖ୍ଯ॑ ଏ॒ଵ ଭ॑ଵତି ॥ ଅଥୋ॒ ଖଲୁ॑ ॥ 6 ॥
ଅ॒ଗ୍ନି॒-ନ॒କ୍ଷ॒ତ୍ରମିତ୍ଯ-ପ॑ଚାଯନ୍ତି । ଗୃ॒ହାନଃଅ॒ ଦାହୁ॑କୋ ଭଵତି ॥ ପ୍ର॒ଜାପ॑ତୀ ରୋହି॒ଣ୍ଯା-ମ॒ଗ୍ନି-ମ॑ସୃଜତ । ତ-ନ୍ଦେ॒ଵା ରୋ॑ହି॒ଣ୍ଯା-ମାଦ॑ଧତ । ତତୋ॒ ଵୈ ତେ ସର୍ଵା॒-ନ୍ରୋହା॑ନରୋହନ୍ନ୍ । ତ-ଦ୍ରୋ॑ହି॒ଣ୍ଯୈ ରୋ॑ହିଣି॒ତ୍ଵମ୍ । ଯୋ ରୋ॑ହି॒ଣ୍ଯା-ମ॒ଗ୍ନିମା॑ଧ॒ତ୍ତେ । ଋ॒ଧ୍ନୋତ୍ଯେ॒ଵ । ସର୍ଵା॒-ନ୍ରୋହା᳚ନ୍-ରୋହତି ॥ ଦେ॒ଵା ଵୈ ଭ॒ଦ୍ରା-ସ୍ସନ୍ତୋ॒-ଽଗ୍ନି-ମାଧି॑ଥ୍ସନ୍ତ ॥ 7 ॥
ତେଷା॒ମନା॑ହିତୋ॒ ଽଗ୍ନିରାସୀ᳚ତ୍ । ଅଥୈ᳚ଭ୍ଯୋ ଵା॒ମଂ-ଵଁସ୍ଵପା᳚କ୍ରାମତ୍ । ତେ ପୁନ॑ର୍ଵସ୍ଵୋ॒ରାଦ॑ଧତ । ତତୋ॒ ଵୈ ତାନ୍ ଵା॒ମଂ-ଵଁସୂ॒ପାଵ॑ର୍ତତ । ଯଃ ପୁ॒ରା ଭ॒ଦ୍ର-ସ୍ସନ୍ପାପୀ॑ଯା॒-ନ୍ଥ୍ସ୍ଯାତ୍ । ସ ପୁନ॑ର୍ଵସ୍ଵୋ-ର॒ଗ୍ନି-ମାଦ॑ଧୀତ । ପୁନ॑ରେ॒ଵୈନଂ॑-ଵାଁ॒ମଂ-ଵଁସୂ॒ପାଵ॑ର୍ତତେ । ଭ॒ଦ୍ରୋ ଭ॑ଵତି ॥ ଯଃ କା॒ମଯେ॑ତ॒ ଦାନ॑କାମା ମେ ପ୍ର॒ଜା-ସ୍ସ୍ଯୁ॒ରିତି॑ । ସ ପୂର୍ଵ॑ଯୋଃ॒ ଫଲ୍ଗୁ॑ନ୍ଯୋ-ର॒ଗ୍ନି-ମାଦ॑ଧୀତ ॥ 8 ॥
ଅ॒ର୍ଯ॒ମ୍ଣୋ ଵା ଏ॒ତନ୍ନକ୍ଷ॑ତ୍ରମ୍ । ଯତ୍ପୂର୍ଵେ॒ ଫଲ୍ଗୁ॑ନୀ । ଅ॒ର୍ଯ॒ମେତି॒ ତମା॑ହୁ॒ର୍ଯୋ ଦଦା॑ତି । ଦାନ॑କାମା ଅସ୍ମୈ ପ୍ର॒ଜା ଭ॑ଵନ୍ତି ॥ ଯଃ କା॒ମଯେ॑ତ ଭ॒ଗୀ ସ୍ଯା॒ମିତି॑ । ସ ଉତ୍ତ॑ରଯୋଃ॒ ଫଲ୍ଗୁ॑ନ୍ଯୋ-ର॒ଗ୍ନିମାଦ॑ଧୀତ । ଭଗ॑ସ୍ଯ॒ ଵା ଏ॒ତନ୍ନକ୍ଷ॑ତ୍ରମ୍ । ଯଦୁତ୍ତ॑ରେ॒ ଫଲ୍ଗୁ॑ନୀ । ଭ॒ଗ୍ଯେ॑ଵ ଭ॑ଵତି ॥ କା॒ଲ॒କ॒ଞ୍ଜା ଵୈ ନାମାସୁ॑ରା ଆସନ୍ନ୍ ॥ 9 ॥
ତେ ସୁ॑ଵ॒ର୍ଗାଯ॑ ଲୋ॒କାଯା॒ଗ୍ନି-ମ॑ଚିନ୍ଵତ । ପୁରୁ॑ଷ॒ ଇଷ୍ଟ॑କା॒-ମୁପା॑ଦଧା॒ତ୍-ପୁରୁ॑ଷ॒ ଇଷ୍ଟ॑କାମ୍ । ସ ଇନ୍ଦ୍ରୋ᳚ ବ୍ରାହ୍ମ॒ଣୋ ବ୍ରୁଵା॑ଣ॒ ଇଷ୍ଟ॑କା॒ମୁପା॑ଧତ୍ତ । ଏ॒ଷା ମେ॑ ଚି॒ତ୍ରା ନାମେତି॑ । ତେ ସୁ॑ଵ॒ର୍ଗଂ-ଲୋଁ॒କମାପ୍ରାରୋ॑ହନ୍ନ୍ । ସ ଇନ୍ଦ୍ର॒ ଇଷ୍ଟ॑କା॒ମାଵୃ॑ହତ୍ । ତେ-ଽଵା॑କୀର୍ଯନ୍ତ । ଯେ॑-ଽଵାକୀ᳚ର୍ଯନ୍ତ । ତ ଊର୍ଣା॒ଵଭ॑ଯୋ-ଽଭଵନ୍ନ୍ । ଦ୍ଵାଵୁଦ॑ପତତାମ୍ ॥ 10 ॥
ତୌ ଦି॒ଵ୍ଯୌ ଶ୍ଵାନା॑ଵଭଵତାମ୍ । ଯୋ ଭ୍ରାତୃ॑ଵ୍ଯଵା॒-ନ୍ଥ୍ସ୍ଯାତ୍ । ସ ଚି॒ତ୍ରାଯା॑-ମ॒ଗ୍ନି-ମାଦ॑ଧୀତ । ଅ॒ଵ॒କୀର୍ଯୈ॒ଵ ଭ୍ରାତୃ॑ଵ୍ଯାନ୍ । ଓଜୋ॒ ବଲ॑ମିନ୍ଦ୍ରି॒ଯଂ-ଵୀଁ॒ର୍ଯ॑ମା॒ତ୍ମନ୍-ଧ॑ତ୍ତେ ॥ ଵ॒ସନ୍ତା᳚ ବ୍ରାହ୍ମ॒ଣୋ᳚ ଽଗ୍ନିମାଦ॑ଧୀତ । ଵ॒ସ॒ନ୍ତୋ ଵୈ ବ୍ରା᳚ହ୍ମ॒ଣସ୍ଯ॒ର୍ତୁଃ । ସ୍ଵ ଏ॒ଵୈନ॑-ମୃ॒ତାଵା॒ଧାଯ॑ । ବ୍ର॒ହ୍ମ॒ଵ॒ର୍ଚ॒ସୀ ଭ॑ଵତି । ମୁଖଂ॒-ଵାଁ ଏ॒ତଦୃ॑ତୂ॒ନାମ୍ ॥ 11 ॥
ଯ-ଦ୍ଵ॑ସ॒ନ୍ତଃ । ଯୋ ଵ॒ସନ୍ତା॒-ଽଗ୍ନିମା॑ଧ॒ତ୍ତେ । ମୁଖ୍ଯ॑ ଏ॒ଵ ଭ॑ଵତି । ଅଥୋ॒ ଯୋନି॑ମନ୍ତମେ॒ଵୈନ॒-ମ୍ପ୍ରଜା॑ତ॒ମାଧ॑ତ୍ତେ । ଗ୍ରୀ॒ଷ୍ମେ ରା॑ଜ॒ନ୍ଯ॑ ଆଦ॑ଧୀତ । ଗ୍ରୀ॒ଷ୍ମୋ ଵୈ ରା॑ଜ॒ନ୍ଯ॑ସ୍ଯ॒ର୍ତୁଃ । ସ୍ଵ ଏ॒ଵୈନ॑ମୃ॒ତାଵା॒ଧାଯ॑ । ଇ॒ନ୍ଦ୍ରି॒ଯା॒ଵୀ ଭ॑ଵତି । ଶ॒ରଦି॒ ଵୈଶ୍ଯ॒ ଆଦ॑ଧୀତ । ଶ॒ରଦ୍ଵୈ ଵୈଶ୍ଯ॑ସ୍ଯ॒ର୍ତୁଃ ॥ 12 ॥
ସ୍ଵ ଏ॒ଵୈନ॑ମୃ॒ତାଵା॒ଧାଯ॑ । ପ॒ଶୁ॒ମା-ନ୍ଭ॑ଵତି ॥ ନ ପୂର୍ଵ॑ଯୋଃ॒ ଫଲ୍ଗୁ॑ନ୍ଯୋ-ର॒ଗ୍ନିମାଦ॑ଧୀତ । ଏ॒ଷା ଵୈ ଜ॑ଘ॒ନ୍ଯା॑ ରାତ୍ରିଃ॑ ସଂଵଁଥ୍ସ॒ରସ୍ଯ॑ । ଯତ୍ପୂର୍ଵେ॒ ଫଲ୍ଗୁ॑ନୀ । ପୃ॒ଷ୍ଟି॒ତ ଏ॒ଵ ସଂ॑ଵଁଥ୍ସ॒ରସ୍ଯା॒-ଗ୍ନିମା॒ଧାଯ॑ । ପାପୀ॑ଯାନ୍-ଭଵତି । ଉତ୍ତ॑ରଯୋ॒ରାଦ॑ଧୀତ । ଏ॒ଷା ଵୈ ପ୍ର॑ଥ॒ମା ରାତ୍ରିଃ॑ ସଂଵଁଥ୍ସ॒ରସ୍ଯ॑ । ଯଦୁତ୍ତ॑ରେ॒ ଫଲ୍ଗୁ॑ନୀ । ମୁ॒ଖ॒ତ ଏ॒ଵ ସଂ॑ଵଁଥ୍ସ॒ରସ୍ଯା॒-ଗ୍ନିମା॒ଧାଯ॑ । ଵସୀ॑ଯା-ନ୍ଭଵତି ॥ ଅଥୋ॒ ଖଲୁ॑ । ଯ॒ଦୈଵୈନଂ॑-ଯଁ॒ଜ୍ଞ ଉ॑ପ॒ନମେ᳚ତ୍ । ଅଥାଦ॑ଧୀତ । ସୈଵାସ୍ଯର୍ଧିଃ॑ ॥ 13 ॥
ବ୍ରହ୍ମ॑ କ୍ଷ॒ତ୍ର-ନ୍ତତ୍ । ଇଷ॒ମୂର୍ଜଗ୍ଂ॑ ର॒ଯି-ମ୍ପୁଷ୍ଟି॑-ମ୍ପ୍ର॒ଜା-ନ୍ତାମ୍ । ପ॒ଶୁ-ନ୍ତାନ୍ । ସନ୍ଧ॑ତ୍ତ॒-ନ୍ତତ୍ । ପ୍ରା॒ଣମ॑ପା॒ନଂ-ଵ୍ଯାଁ॒ନ-ନ୍ତମ୍ । ଚକ୍ଷୁ॒-ଶ୍ଶ୍ରୋତ୍ର॒-ମ୍ମନ॒ସ୍ତତ୍ । ଵାଚ॒-ନ୍ତାମ୍ । ଇ॒ଷାଦି॒ପଞ୍ଚ॑କେ॒ ଵାଚ॒-ନ୍ତା-ମ୍ମେ᳚ । ପ॒ଶୂ-ନ୍ଥ୍ସନ୍ଧ॑ତ୍ତ॒-ନ୍ତାନ୍ମେ᳚ । ପ୍ରା॒ଣାଦି॒ତ୍ରିତ॑ଯେ॒ ତ-ମ୍ମେ᳚ । ଅ॒ନ୍ଯତ୍ର॒ ତନ୍ମେ᳚ । )
କୃତ୍ତି॑କା-ସ୍ଵ॒ଗ୍ନି-ମାଦ॑ଧୀତ । ଏ॒ତଦ୍ଵା ଅ॒ଗ୍ନେ-ର୍ନକ୍ଷ॑ତ୍ରମ୍ । ଯ-ତ୍କୃତ୍ତି॑କାଃ । ସ୍ଵାଯା॑ମେ॒ଵୈନ॑-ନ୍ଦେ॒ଵତା॑ଯାମା॒ଧାଯ॑ । ବ୍ର॒ହ୍ମ॒ଵ॒ର୍ଚ॒ସୀ ଭ॑ଵତି ॥ ମୁଖଂ॒-ଵାଁ ଏ॒ତନ୍ନକ୍ଷ॑ତ୍ରାଣାମ୍ । ଯ-ତ୍କୃତ୍ତି॑କାଃ । ଯଃ କୃତ୍ତି॑କା-ସ୍ଵ॒ଗ୍ନି-ମା॑ଧ॒ତ୍ତେ । ମୁଖ୍ଯ॑ ଏ॒ଵ ଭ॑ଵତି ॥ ଅଥୋ॒ ଖଲୁ॑ ॥ 6 ॥
ଅ॒ଗ୍ନି॒-ନ॒କ୍ଷ॒ତ୍ରମିତ୍ଯ-ପ॑ଚାଯନ୍ତି । ଗୃ॒ହାନଃଅ॒ ଦାହୁ॑କୋ ଭଵତି ॥ ପ୍ର॒ଜାପ॑ତୀ ରୋହି॒ଣ୍ଯା-ମ॒ଗ୍ନି-ମ॑ସୃଜତ । ତ-ନ୍ଦେ॒ଵା ରୋ॑ହି॒ଣ୍ଯା-ମାଦ॑ଧତ । ତତୋ॒ ଵୈ ତେ ସର୍ଵା॒-ନ୍ରୋହା॑ନରୋହନ୍ନ୍ । ତ-ଦ୍ରୋ॑ହି॒ଣ୍ଯୈ ରୋ॑ହିଣି॒ତ୍ଵମ୍ । ଯୋ ରୋ॑ହି॒ଣ୍ଯା-ମ॒ଗ୍ନିମା॑ଧ॒ତ୍ତେ । ଋ॒ଧ୍ନୋତ୍ଯେ॒ଵ । ସର୍ଵା॒-ନ୍ରୋହା᳚ନ୍-ରୋହତି ॥ ଦେ॒ଵା ଵୈ ଭ॒ଦ୍ରା-ସ୍ସନ୍ତୋ॒-ଽଗ୍ନି-ମାଧି॑ଥ୍ସନ୍ତ ॥ 7 ॥
ତେଷା॒ମନା॑ହିତୋ॒ ଽଗ୍ନିରାସୀ᳚ତ୍ । ଅଥୈ᳚ଭ୍ଯୋ ଵା॒ମଂ-ଵଁସ୍ଵପା᳚କ୍ରାମତ୍ । ତେ ପୁନ॑ର୍ଵସ୍ଵୋ॒ରାଦ॑ଧତ । ତତୋ॒ ଵୈ ତାନ୍ ଵା॒ମଂ-ଵଁସୂ॒ପାଵ॑ର୍ତତ । ଯଃ ପୁ॒ରା ଭ॒ଦ୍ର-ସ୍ସନ୍ପାପୀ॑ଯା॒-ନ୍ଥ୍ସ୍ଯାତ୍ । ସ ପୁନ॑ର୍ଵସ୍ଵୋ-ର॒ଗ୍ନି-ମାଦ॑ଧୀତ । ପୁନ॑ରେ॒ଵୈନଂ॑-ଵାଁ॒ମଂ-ଵଁସୂ॒ପାଵ॑ର୍ତତେ । ଭ॒ଦ୍ରୋ ଭ॑ଵତି ॥ ଯଃ କା॒ମଯେ॑ତ॒ ଦାନ॑କାମା ମେ ପ୍ର॒ଜା-ସ୍ସ୍ଯୁ॒ରିତି॑ । ସ ପୂର୍ଵ॑ଯୋଃ॒ ଫଲ୍ଗୁ॑ନ୍ଯୋ-ର॒ଗ୍ନି-ମାଦ॑ଧୀତ ॥ 8 ॥
ଅ॒ର୍ଯ॒ମ୍ଣୋ ଵା ଏ॒ତନ୍ନକ୍ଷ॑ତ୍ରମ୍ । ଯତ୍ପୂର୍ଵେ॒ ଫଲ୍ଗୁ॑ନୀ । ଅ॒ର୍ଯ॒ମେତି॒ ତମା॑ହୁ॒ର୍ଯୋ ଦଦା॑ତି । ଦାନ॑କାମା ଅସ୍ମୈ ପ୍ର॒ଜା ଭ॑ଵନ୍ତି ॥ ଯଃ କା॒ମଯେ॑ତ ଭ॒ଗୀ ସ୍ଯା॒ମିତି॑ । ସ ଉତ୍ତ॑ରଯୋଃ॒ ଫଲ୍ଗୁ॑ନ୍ଯୋ-ର॒ଗ୍ନିମାଦ॑ଧୀତ । ଭଗ॑ସ୍ଯ॒ ଵା ଏ॒ତନ୍ନକ୍ଷ॑ତ୍ରମ୍ । ଯଦୁତ୍ତ॑ରେ॒ ଫଲ୍ଗୁ॑ନୀ । ଭ॒ଗ୍ଯେ॑ଵ ଭ॑ଵତି ॥ କା॒ଲ॒କ॒ଞ୍ଜା ଵୈ ନାମାସୁ॑ରା ଆସନ୍ନ୍ ॥ 9 ॥
ତେ ସୁ॑ଵ॒ର୍ଗାଯ॑ ଲୋ॒କାଯା॒ଗ୍ନି-ମ॑ଚିନ୍ଵତ । ପୁରୁ॑ଷ॒ ଇଷ୍ଟ॑କା॒-ମୁପା॑ଦଧା॒ତ୍-ପୁରୁ॑ଷ॒ ଇଷ୍ଟ॑କାମ୍ । ସ ଇନ୍ଦ୍ରୋ᳚ ବ୍ରାହ୍ମ॒ଣୋ ବ୍ରୁଵା॑ଣ॒ ଇଷ୍ଟ॑କା॒ମୁପା॑ଧତ୍ତ । ଏ॒ଷା ମେ॑ ଚି॒ତ୍ରା ନାମେତି॑ । ତେ ସୁ॑ଵ॒ର୍ଗଂ-ଲୋଁ॒କମାପ୍ରାରୋ॑ହନ୍ନ୍ । ସ ଇନ୍ଦ୍ର॒ ଇଷ୍ଟ॑କା॒ମାଵୃ॑ହତ୍ । ତେ-ଽଵା॑କୀର୍ଯନ୍ତ । ଯେ॑-ଽଵାକୀ᳚ର୍ଯନ୍ତ । ତ ଊର୍ଣା॒ଵଭ॑ଯୋ-ଽଭଵନ୍ନ୍ । ଦ୍ଵାଵୁଦ॑ପତତାମ୍ ॥ 10 ॥
ତୌ ଦି॒ଵ୍ଯୌ ଶ୍ଵାନା॑ଵଭଵତାମ୍ । ଯୋ ଭ୍ରାତୃ॑ଵ୍ଯଵା॒-ନ୍ଥ୍ସ୍ଯାତ୍ । ସ ଚି॒ତ୍ରାଯା॑-ମ॒ଗ୍ନି-ମାଦ॑ଧୀତ । ଅ॒ଵ॒କୀର୍ଯୈ॒ଵ ଭ୍ରାତୃ॑ଵ୍ଯାନ୍ । ଓଜୋ॒ ବଲ॑ମିନ୍ଦ୍ରି॒ଯଂ-ଵୀଁ॒ର୍ଯ॑ମା॒ତ୍ମନ୍-ଧ॑ତ୍ତେ ॥ ଵ॒ସନ୍ତା᳚ ବ୍ରାହ୍ମ॒ଣୋ᳚ ଽଗ୍ନିମାଦ॑ଧୀତ । ଵ॒ସ॒ନ୍ତୋ ଵୈ ବ୍ରା᳚ହ୍ମ॒ଣସ୍ଯ॒ର୍ତୁଃ । ସ୍ଵ ଏ॒ଵୈନ॑-ମୃ॒ତାଵା॒ଧାଯ॑ । ବ୍ର॒ହ୍ମ॒ଵ॒ର୍ଚ॒ସୀ ଭ॑ଵତି । ମୁଖଂ॒-ଵାଁ ଏ॒ତଦୃ॑ତୂ॒ନାମ୍ ॥ 11 ॥
ଯ-ଦ୍ଵ॑ସ॒ନ୍ତଃ । ଯୋ ଵ॒ସନ୍ତା॒-ଽଗ୍ନିମା॑ଧ॒ତ୍ତେ । ମୁଖ୍ଯ॑ ଏ॒ଵ ଭ॑ଵତି । ଅଥୋ॒ ଯୋନି॑ମନ୍ତମେ॒ଵୈନ॒-ମ୍ପ୍ରଜା॑ତ॒ମାଧ॑ତ୍ତେ । ଗ୍ରୀ॒ଷ୍ମେ ରା॑ଜ॒ନ୍ଯ॑ ଆଦ॑ଧୀତ । ଗ୍ରୀ॒ଷ୍ମୋ ଵୈ ରା॑ଜ॒ନ୍ଯ॑ସ୍ଯ॒ର୍ତୁଃ । ସ୍ଵ ଏ॒ଵୈନ॑ମୃ॒ତାଵା॒ଧାଯ॑ । ଇ॒ନ୍ଦ୍ରି॒ଯା॒ଵୀ ଭ॑ଵତି । ଶ॒ରଦି॒ ଵୈଶ୍ଯ॒ ଆଦ॑ଧୀତ । ଶ॒ରଦ୍ଵୈ ଵୈଶ୍ଯ॑ସ୍ଯ॒ର୍ତୁଃ ॥ 12 ॥
ସ୍ଵ ଏ॒ଵୈନ॑ମୃ॒ତାଵା॒ଧାଯ॑ । ପ॒ଶୁ॒ମା-ନ୍ଭ॑ଵତି ॥ ନ ପୂର୍ଵ॑ଯୋଃ॒ ଫଲ୍ଗୁ॑ନ୍ଯୋ-ର॒ଗ୍ନିମାଦ॑ଧୀତ । ଏ॒ଷା ଵୈ ଜ॑ଘ॒ନ୍ଯା॑ ରାତ୍ରିଃ॑ ସଂଵଁଥ୍ସ॒ରସ୍ଯ॑ । ଯତ୍ପୂର୍ଵେ॒ ଫଲ୍ଗୁ॑ନୀ । ପୃ॒ଷ୍ଟି॒ତ ଏ॒ଵ ସଂ॑ଵଁଥ୍ସ॒ରସ୍ଯା॒-ଗ୍ନିମା॒ଧାଯ॑ । ପାପୀ॑ଯାନ୍-ଭଵତି । ଉତ୍ତ॑ରଯୋ॒ରାଦ॑ଧୀତ । ଏ॒ଷା ଵୈ ପ୍ର॑ଥ॒ମା ରାତ୍ରିଃ॑ ସଂଵଁଥ୍ସ॒ରସ୍ଯ॑ । ଯଦୁତ୍ତ॑ରେ॒ ଫଲ୍ଗୁ॑ନୀ । ମୁ॒ଖ॒ତ ଏ॒ଵ ସଂ॑ଵଁଥ୍ସ॒ରସ୍ଯା॒-ଗ୍ନିମା॒ଧାଯ॑ । ଵସୀ॑ଯା-ନ୍ଭଵତି ॥ ଅଥୋ॒ ଖଲୁ॑ । ଯ॒ଦୈଵୈନଂ॑-ଯଁ॒ଜ୍ଞ ଉ॑ପ॒ନମେ᳚ତ୍ । ଅଥାଦ॑ଧୀତ । ସୈଵାସ୍ଯର୍ଧିଃ॑ ॥ 13 ॥
(ଖଲ୍ଵା॑ - ଧିଥ୍ସନ୍ତ॒ - ଫଲ୍ଗୁ॑ନ୍ଯୋର॒ଗ୍ନିମାଦ॑ଧୀତା - ସନ୍ - ନପତତା - ମତୂ॒ନାଂ - ଁଵୈଶ୍ଯ॑ସ୍ଯ॒ର୍ତୁ - ରୁତ୍ତ॑ରେ॒ ଫଲ୍ଗୁ॑ନୀ॒ ଷଟ୍ ଚ॑) (ଅ. 2)
ଉଦ୍ଧ॑ନ୍ତି । ଯଦେ॒ଵାସ୍ଯା॑ ଅମେ॒ଦ୍ଧ୍ଯମ୍ । ତଦପ॑ ହନ୍ତି ॥ ଅ॒ପୋ-ଽଵୋ᳚କ୍ଷତି॒ ଶାନ୍ତ୍ଯୈ᳚ ॥ ସିକ॑ତା॒ ନିଵ॑ପତି । ଏ॒ତଦ୍ଵା ଅ॒ଗ୍ନେ-ର୍ଵୈ᳚ଶ୍ଵାନ॒ରସ୍ଯ॑ ରୂ॒ପମ୍ । ରୂ॒ପେଣୈ॒ଵ ଵୈ᳚ଶ୍ଵାନ॒ରମଵ॑-ରୁନ୍ଧେ ॥ ଊଷା॒-ନ୍ନିଵ॑ପତି । ପୁଷ୍ଟି॒ର୍ଵା ଏ॒ଷା ପ୍ର॒ଜନ॑ନମ୍ । ଯଦୂଷାଃ᳚ ॥ 14 ॥
ପୁଷ୍ଟ୍ଯା॑ମେ॒ଵ ପ୍ର॒ଜନ॑ନେ॒ ଽଗ୍ନିମାଧ॑ତ୍ତେ । ଅଥୋ॑ ସ॒ଞ୍ଜ୍ଞାନ॑ ଏ॒ଵ । ସ॒-ଞ୍ଜ୍ଞାନ॒ଗ୍ଗ୍॒ ହ୍ଯେ॑ତ-ତ୍ପ॑ଶୂ॒ନାମ୍ । ଯଦୂଷାଃ᳚ ॥ ଦ୍ଯାଵା॑ପୃଥି॒ଵୀ ସ॒ହାସ୍ତା᳚ମ୍ । ତେ ଵି॑ଯ॒ତୀ ଅ॑ବ୍ରୂତାମ୍ । ଅସ୍ତ୍ଵେ॒ଵ ନୌ॑ ସ॒ହ ଯ॒ଜ୍ଞିଯ॒ମିତି॑ । ଯଦ॒ମୁଷ୍ଯା॑ ଯ॒ଜ୍ଞିଯ॒ମାସୀ᳚ତ୍ । ତଦ॒ସ୍ଯା-ମ॑ଦଧାତ୍ । ତ ଊଷା॑ ଅଭଵନ୍ନ୍ ॥ 15 ॥
ଯଦ॒ସ୍ଯା ଯ॒ଜ୍ଞିଯ॒ମାସୀ᳚ତ୍ । ତଦ॒ମୁଷ୍ଯା॑-ମଦଧାତ୍ । ତଦ॒ଦଶ୍ଚ॒ନ୍ଦ୍ରମ॑ସି କୃ॒ଷ୍ଣମ୍ । ଊଷା᳚ନ୍ନି॒ଵପ॑ନ୍ନ॒ଦୋ ଦ୍ଧ୍ଯା॑ଯେତ୍ । ଦ୍ଯାଵା॑ପୃଥି॒ଵ୍ଯୋରେ॒ଵ ଯ॒ଜ୍ଞିଯେ॒-ଽଗ୍ନିମାଧ॑ତ୍ତେ ॥ ଅ॒ଗ୍ନିର୍ଦେ॒ଵେଭ୍ଯୋ॒ ନିଲା॑ଯତ । ଆ॒ଖୂ ରୂ॒ପ-ଙ୍କୃ॒ତ୍ଵା । ସ ପୃ॑ଥି॒ଵୀ-ମ୍ପ୍ରାଵି॑ଶତ୍ । ସ ଊ॒ତୀଃ କୁ॑ର୍ଵା॒ଣଃ ପୃ॑ଥି॒ଵୀମନୁ॒ ସମ॑ଚରତ୍ । ତଦା॑ଖୁକରୀ॒ଷ-ମ॑ଭଵତ୍ ॥ 16 ॥
ଯଦା॑ଖୁକରୀ॒ଷଗ୍ଂ ସ॑ଭାଂ॒ରୋ ଭଵ॑ତି । ଯଦେ॒ଵାସ୍ଯ॒ ତତ୍ର॒ ନ୍ଯ॑କ୍ତମ୍ । ତଦେ॒ଵାଵ॑ରୁନ୍ଧେ ॥ ଊର୍ଜଂ॒-ଵାଁ ଏ॒ତଗ୍ଂ ରସ॑-ମ୍ପୃଥି॒ଵ୍ଯା ଉ॑ପ॒ଦୀକା॒ ଉଦ୍ଦି॑ହନ୍ତି । ଯ-ଦ୍ଵ॒ଲ୍ମୀକ᳚ମ୍ । ଯ-ଦ୍ଵ॑ଲ୍ମୀକଵ॒ପା ସ॑ଭାଂ॒ରୋ ଭଵ॑ତି । ଊର୍ଜ॑ମେ॒ଵ ରସ॑-ମ୍ପୃଥି॒ଵ୍ଯା ଅଵ॑ରୁନ୍ଧେ । ଅଥୋ॒ ଶ୍ରୋତ୍ର॑ମେ॒ଵ । ଶ୍ରୋତ୍ର॒ଗ୍ଗ୍॒ ହ୍ଯେ॑ତ-ତ୍ପୃ॑ଥି॒ଵ୍ଯାଃ । ଯ-ଦ୍ଵ॒ଲ୍ମୀକଃ॑ ॥ 17 ॥
ଅବ॑ଧିରୋ ଭଵତି । ଯ ଏ॒ଵଂ-ଵେଁଦ॑ ॥ ପ୍ର॒ଜାପ॑ତିଃ ପ୍ର॒ଜା ଅ॑ସୃଜତ । ତାସା॒ମନ୍ନ॒-ମୁପା᳚କ୍ଷୀଯତ । ତାଭ୍ଯ॒-ସ୍ସୂଦ॒ମୁପ॒ ପ୍ରାଭି॑ନତ୍ । ତତୋ॒ ଵୈ ତାସା॒ମନ୍ନ॒-ନ୍ନାକ୍ଷୀ॑ଯତ । ଯସ୍ଯ॒ ସୂଦଃ॑ ସମ୍ଭା॒ରୋ ଭଵ॑ତି । ନାସ୍ଯ॑ ଗୃ॒ହେ-ଽନ୍ନ॑-ଙ୍କ୍ଷୀଯତେ ॥ ଆପୋ॒ ଵା ଇ॒ଦମଗ୍ରେ॑ ସଲି॒ଲମା॑ସୀତ୍ । ତେନ॑ ପ୍ର॒ଜାପ॑ତିରଶ୍ରାମ୍ଯତ୍ ॥ 18 ॥
କ॒ଥମି॒ଦଗ୍ଗ୍ ସ୍ଯା॒ଦିତି॑ । ସୋ॑-ଽପଶ୍ଯ-ତ୍ପୁଷ୍କରପ॒ର୍ଣ-ନ୍ତିଷ୍ଠ॑ତ୍ । ସୋ॑-ଽମନ୍ଯତ । ଅସ୍ତି॒ ଵୈ ତତ୍ । ଯସ୍ମି॑-ନ୍ନି॒ଦମଧି॒ ତିଷ୍ଠ॒ତୀତି॑ । ସ ଵ॑ରା॒ହୋ ରୂ॒ପ-ଙ୍କୃ॒ତ୍ଵୋପ॒ନ୍ଯ॑ମଜ୍ଜତ୍ । ସ ପୃ॑ଥି॒ଵୀମ॒ଧ ଆ᳚ର୍ଚ୍ଛତ୍ । ତସ୍ଯା॑ ଉପ॒ହତ୍ଯୋଦ॑ମଜ୍ଜତ୍ । ତ-ତ୍ପୁ॑ଷ୍କରପ॒ର୍ଣେ᳚ ଽପ୍ରଥଯତ୍ । ଯଦପ୍ର॑ଥଯତ୍ ॥ 19 ॥
ତ-ତ୍ପୃ॑ଥି॒ଵ୍ଯୈ ପୃ॑ଥିଵି॒ତ୍ଵମ୍ । ଅଭୂ॒ଦ୍ଵା ଇ॒ଦମିତି॑ । ତଦ୍ଭୂମ୍ଯୈ॑ ଭୂମି॒ତ୍ଵମ୍ । ତା-ନ୍ଦିଶୋ-ଽନୁ॒ ଵାତ॒-ସ୍ସମ॑ଵହତ୍ । ତାଗ୍ଂ ଶର୍କ॑ରାଭିରଦୃଗ୍ଂ ହତ୍ । ଶଂ-ଵୈଁ ନୋ॑-ଽଭୂ॒ଦିତି॑ । ତଚ୍ଛର୍କ॑ରାଣାଗ୍ଂ ଶର୍କର॒ତ୍ଵମ୍ । ଯ-ଦ୍ଵ॑ରା॒ହଵି॑ହତଗ୍ଂ ସମ୍ଭା॒ରୋ ଭଵ॑ତି । ଅ॒ସ୍ଯାମେ॒ଵା-ଛ॑ମ୍ବଟ୍କାରମ॒ଗ୍ନି-ମାଧ॑ତ୍ତେ । ଶର୍କ॑ରା ଭଵନ୍ତି॒ ଧୃତ୍ଯୈ᳚ ॥ 20 ॥
ଅଥୋ॑ ଶ॒ତ୍ଵାଂଯଁ॑ ॥ ସରେ॑ତା ଅ॒ଗ୍ନିରା॒ଧେଯ॒ ଇତ୍ଯା॑ହୁଃ । ଆପୋ॒ ଵରୁ॑ଣସ୍ଯ॒ ପତ୍ନ॑ଯ ଆସନ୍ନ୍ । ତା ଅ॒ଗ୍ନିର॒ଭ୍ଯ॑ଦ୍ଧ୍ଯାଯତ୍ । ତା-ସ୍ସମ॑ଭଵତ୍ । ତସ୍ଯ॒ ରେତଃ॒ ପରା॑-ଽପତତ୍ । ତଦ୍ଧିର॑ଣ୍ଯ-ମଭଵତ୍ । ଯଦ୍ଧିର॑ଣ୍ଯ-ମୁ॒ପାସ୍ଯ॑ତି । ସରେ॑ତସମେ॒ଵାଗ୍ନି-ମାଧ॑ତ୍ତେ ॥ ପୁରୁ॑ଷ॒ ଇନ୍ଵୈ ସ୍ଵା-ଦ୍ରେତ॑ସୋ ବୀଭଥ୍ସତ॒ ଇତ୍ଯା॑ହୁଃ ॥ 21 ॥
ଉ॒ତ୍ତ॒ର॒ତ ଉପା᳚ସ୍ଯ॒ତ୍ଯ-ବୀ॑ଭଥ୍ସାଯୈ ॥ ଅତି॒ ପ୍ରଯ॑ଚ୍ଛତି । ଆର୍ତି॑ମେ॒ଵାତି॒ ପ୍ରଯ॑ଚ୍ଛତି ॥ ଅ॒ଗ୍ନିର୍ଦେ॒ଵେଭ୍ଯୋ॒ ନିଲା॑ଯତ । ଅଶ୍ଵୋ॑ ରୂ॒ପ-ଙ୍କୃ॒ତ୍ଵା । ସୋ᳚-ଽଶ୍ଵ॒ତ୍ଥେ ସଂ॑ଵଁଥ୍ସ॒ର-ମ॑ତିଷ୍ଠତ୍ । ତଦ॑ଶ୍ଵ॒ତ୍ଥସ୍ଯା᳚-ଶ୍ଵତ୍ଥ॒ତ୍ଵମ୍ । ଯଦାଶ୍ଵ॑ତ୍ଥ-ସ୍ସମ୍ଭା॒ରୋ ଭଵ॑ତି । ଯଦେ॒ଵାସ୍ଯ॒ ତତ୍ର॒ ନ୍ଯ॑କ୍ତମ୍ । ତଦେ॒ଵାଵ॑-ରୁନ୍ଧେ ॥ 22 ॥
ଦେ॒ଵା ଵା ଊର୍ଜଂ॒-ଵ୍ଯଁ॑ଭଜନ୍ତ । ତତ॑ ଉଦୁ॒ମ୍ବର॒ ଉଦ॑ତିଷ୍ଠତ୍ । ଊର୍ଗ୍ଵା ଉ॑ଦୁ॒ମ୍ବରଃ॑ । ଯଦୌଦୁ॑ମ୍ବର-ସ୍ସମ୍ଭା॒ରୋ ଭଵ॑ତି । ଊର୍ଜ॑ମେ॒ଵାଵ॑-ରୁନ୍ଧେ ॥ ତୃ॒ତୀଯ॑ସ୍ଯାମି॒ତୋ ଦି॒ଵି ସୋମ॑ ଆସୀତ୍ । ତ-ଙ୍ଗା॑ଯ॒ତ୍ର୍ଯାହ॑ରତ୍ । ତସ୍ଯ॑ ପ॒ର୍ଣମ॑ଚ୍ଛିଦ୍ଯତ । ତତ୍ପ॒ର୍ଣୋ॑ ଽଭଵତ୍ । ତ-ତ୍ପ॒ର୍ଣସ୍ଯ॑ ପର୍ଣ॒ତ୍ଵମ୍ ॥ 23 ॥
ଯସ୍ଯ॑ ପର୍ଣ॒ମଯଃ॑ ସମ୍ଭା॒ରୋ ଭଵ॑ତି । ସୋ॒ମ॒ପୀ॒ଥମେ॒ଵାଵ॑ ରୁନ୍ଧେ ॥ ଦେ॒ଵା ଵୈ ବ୍ରହ୍ମ॑ନ୍ନଵଦନ୍ତ । ତ-ତ୍ପ॒ର୍ଣ ଉପା॑ଶୃଣୋତ୍ । ସୁ॒ଶ୍ରଵା॒ ଵୈ ନାମ॑ । ଯ-ତ୍ପ॑ର୍ଣ॒ମଯଃ॑ ସମ୍ଭା॒ରୋ ଭଵ॑ତି । ବ୍ର॒ହ୍ମ॒ଵ॒ର୍ଚ॒ସମେ॒ଵାଵ॑ ରୁନ୍ଧେ ॥ ପ୍ର॒ଜାପ॑ତି-ର॒ଗ୍ନି-ମ॑ସୃଜତ । ସୋ॑-ଽବିଭେ॒ତ୍ପ୍ର ମା॑ ଧକ୍ଷ୍ଯ॒ତୀତି॑ । ତଗ୍ଂ ଶ॒ମ୍ଯା॑-ଽଶମଯତ୍ ॥ 24 ॥
ତଚ୍ଛ॒ମ୍ଯୈ॑ ଶମି॒ତ୍ଵମ୍ । ଯଚ୍ଛ॑ମୀ॒ମଯଃ॑ ସମ୍ଭା॒ରୋ ଭଵ॑ତି । ଶାନ୍ତ୍ଯା॒ ଅପ୍ର॑ଦାହାଯ ॥ ଅ॒ଗ୍ନେ-ସ୍ସୃ॒ଷ୍ଟସ୍ଯ॑ ଯ॒ତଃ । ଵିକ॑ଙ୍କତ॒-ମ୍ଭା ଆ᳚ର୍ଚ୍ଛତ୍ । ଯ-ଦ୍ଵୈକ॑ଙ୍କତ-ସ୍ସମ୍ଭା॒ରୋ ଭଵ॑ତି । ଭା ଏ॒ଵାଵ॑ରୁନ୍ଧେ ॥ ସହୃ॑ଦଯୋ॒ ଽଗ୍ନିରା॒ଧେଯ॒ ଇତ୍ଯା॑ହୁଃ । ମ॒ରୁତୋ॒-ଽଦ୍ଭିର॒ଗ୍ନି-ମ॑ତମଯନ୍ନ୍ । ତସ୍ଯ॑ ତା॒ନ୍ତସ୍ଯ॒ ହୃଦ॑ଯ॒ମାଚ୍ଛି॑ନ୍ଦନ୍ନ୍ । ସା-ଽଶନି॑ରଭଵତ୍ । ଯଦ॒ଶନି॑ହତସ୍ଯ ଵୃ॒କ୍ଷସ୍ଯ॑ ସମ୍ଭା॒ରୋ ଭଵ॑ତି ।ସହୃ॑ଦଯ-ମେ॒ଵାଗ୍ନି-ମାଧ॑ତ୍ତେ ॥ 25 ॥
ଉଦ୍ଧ॑ନ୍ତି । ଯଦେ॒ଵାସ୍ଯା॑ ଅମେ॒ଦ୍ଧ୍ଯମ୍ । ତଦପ॑ ହନ୍ତି ॥ ଅ॒ପୋ-ଽଵୋ᳚କ୍ଷତି॒ ଶାନ୍ତ୍ଯୈ᳚ ॥ ସିକ॑ତା॒ ନିଵ॑ପତି । ଏ॒ତଦ୍ଵା ଅ॒ଗ୍ନେ-ର୍ଵୈ᳚ଶ୍ଵାନ॒ରସ୍ଯ॑ ରୂ॒ପମ୍ । ରୂ॒ପେଣୈ॒ଵ ଵୈ᳚ଶ୍ଵାନ॒ରମଵ॑-ରୁନ୍ଧେ ॥ ଊଷା॒-ନ୍ନିଵ॑ପତି । ପୁଷ୍ଟି॒ର୍ଵା ଏ॒ଷା ପ୍ର॒ଜନ॑ନମ୍ । ଯଦୂଷାଃ᳚ ॥ 14 ॥
ପୁଷ୍ଟ୍ଯା॑ମେ॒ଵ ପ୍ର॒ଜନ॑ନେ॒ ଽଗ୍ନିମାଧ॑ତ୍ତେ । ଅଥୋ॑ ସ॒ଞ୍ଜ୍ଞାନ॑ ଏ॒ଵ । ସ॒-ଞ୍ଜ୍ଞାନ॒ଗ୍ଗ୍॒ ହ୍ଯେ॑ତ-ତ୍ପ॑ଶୂ॒ନାମ୍ । ଯଦୂଷାଃ᳚ ॥ ଦ୍ଯାଵା॑ପୃଥି॒ଵୀ ସ॒ହାସ୍ତା᳚ମ୍ । ତେ ଵି॑ଯ॒ତୀ ଅ॑ବ୍ରୂତାମ୍ । ଅସ୍ତ୍ଵେ॒ଵ ନୌ॑ ସ॒ହ ଯ॒ଜ୍ଞିଯ॒ମିତି॑ । ଯଦ॒ମୁଷ୍ଯା॑ ଯ॒ଜ୍ଞିଯ॒ମାସୀ᳚ତ୍ । ତଦ॒ସ୍ଯା-ମ॑ଦଧାତ୍ । ତ ଊଷା॑ ଅଭଵନ୍ନ୍ ॥ 15 ॥
ଯଦ॒ସ୍ଯା ଯ॒ଜ୍ଞିଯ॒ମାସୀ᳚ତ୍ । ତଦ॒ମୁଷ୍ଯା॑-ମଦଧାତ୍ । ତଦ॒ଦଶ୍ଚ॒ନ୍ଦ୍ରମ॑ସି କୃ॒ଷ୍ଣମ୍ । ଊଷା᳚ନ୍ନି॒ଵପ॑ନ୍ନ॒ଦୋ ଦ୍ଧ୍ଯା॑ଯେତ୍ । ଦ୍ଯାଵା॑ପୃଥି॒ଵ୍ଯୋରେ॒ଵ ଯ॒ଜ୍ଞିଯେ॒-ଽଗ୍ନିମାଧ॑ତ୍ତେ ॥ ଅ॒ଗ୍ନିର୍ଦେ॒ଵେଭ୍ଯୋ॒ ନିଲା॑ଯତ । ଆ॒ଖୂ ରୂ॒ପ-ଙ୍କୃ॒ତ୍ଵା । ସ ପୃ॑ଥି॒ଵୀ-ମ୍ପ୍ରାଵି॑ଶତ୍ । ସ ଊ॒ତୀଃ କୁ॑ର୍ଵା॒ଣଃ ପୃ॑ଥି॒ଵୀମନୁ॒ ସମ॑ଚରତ୍ । ତଦା॑ଖୁକରୀ॒ଷ-ମ॑ଭଵତ୍ ॥ 16 ॥
ଯଦା॑ଖୁକରୀ॒ଷଗ୍ଂ ସ॑ଭାଂ॒ରୋ ଭଵ॑ତି । ଯଦେ॒ଵାସ୍ଯ॒ ତତ୍ର॒ ନ୍ଯ॑କ୍ତମ୍ । ତଦେ॒ଵାଵ॑ରୁନ୍ଧେ ॥ ଊର୍ଜଂ॒-ଵାଁ ଏ॒ତଗ୍ଂ ରସ॑-ମ୍ପୃଥି॒ଵ୍ଯା ଉ॑ପ॒ଦୀକା॒ ଉଦ୍ଦି॑ହନ୍ତି । ଯ-ଦ୍ଵ॒ଲ୍ମୀକ᳚ମ୍ । ଯ-ଦ୍ଵ॑ଲ୍ମୀକଵ॒ପା ସ॑ଭାଂ॒ରୋ ଭଵ॑ତି । ଊର୍ଜ॑ମେ॒ଵ ରସ॑-ମ୍ପୃଥି॒ଵ୍ଯା ଅଵ॑ରୁନ୍ଧେ । ଅଥୋ॒ ଶ୍ରୋତ୍ର॑ମେ॒ଵ । ଶ୍ରୋତ୍ର॒ଗ୍ଗ୍॒ ହ୍ଯେ॑ତ-ତ୍ପୃ॑ଥି॒ଵ୍ଯାଃ । ଯ-ଦ୍ଵ॒ଲ୍ମୀକଃ॑ ॥ 17 ॥
ଅବ॑ଧିରୋ ଭଵତି । ଯ ଏ॒ଵଂ-ଵେଁଦ॑ ॥ ପ୍ର॒ଜାପ॑ତିଃ ପ୍ର॒ଜା ଅ॑ସୃଜତ । ତାସା॒ମନ୍ନ॒-ମୁପା᳚କ୍ଷୀଯତ । ତାଭ୍ଯ॒-ସ୍ସୂଦ॒ମୁପ॒ ପ୍ରାଭି॑ନତ୍ । ତତୋ॒ ଵୈ ତାସା॒ମନ୍ନ॒-ନ୍ନାକ୍ଷୀ॑ଯତ । ଯସ୍ଯ॒ ସୂଦଃ॑ ସମ୍ଭା॒ରୋ ଭଵ॑ତି । ନାସ୍ଯ॑ ଗୃ॒ହେ-ଽନ୍ନ॑-ଙ୍କ୍ଷୀଯତେ ॥ ଆପୋ॒ ଵା ଇ॒ଦମଗ୍ରେ॑ ସଲି॒ଲମା॑ସୀତ୍ । ତେନ॑ ପ୍ର॒ଜାପ॑ତିରଶ୍ରାମ୍ଯତ୍ ॥ 18 ॥
କ॒ଥମି॒ଦଗ୍ଗ୍ ସ୍ଯା॒ଦିତି॑ । ସୋ॑-ଽପଶ୍ଯ-ତ୍ପୁଷ୍କରପ॒ର୍ଣ-ନ୍ତିଷ୍ଠ॑ତ୍ । ସୋ॑-ଽମନ୍ଯତ । ଅସ୍ତି॒ ଵୈ ତତ୍ । ଯସ୍ମି॑-ନ୍ନି॒ଦମଧି॒ ତିଷ୍ଠ॒ତୀତି॑ । ସ ଵ॑ରା॒ହୋ ରୂ॒ପ-ଙ୍କୃ॒ତ୍ଵୋପ॒ନ୍ଯ॑ମଜ୍ଜତ୍ । ସ ପୃ॑ଥି॒ଵୀମ॒ଧ ଆ᳚ର୍ଚ୍ଛତ୍ । ତସ୍ଯା॑ ଉପ॒ହତ୍ଯୋଦ॑ମଜ୍ଜତ୍ । ତ-ତ୍ପୁ॑ଷ୍କରପ॒ର୍ଣେ᳚ ଽପ୍ରଥଯତ୍ । ଯଦପ୍ର॑ଥଯତ୍ ॥ 19 ॥
ତ-ତ୍ପୃ॑ଥି॒ଵ୍ଯୈ ପୃ॑ଥିଵି॒ତ୍ଵମ୍ । ଅଭୂ॒ଦ୍ଵା ଇ॒ଦମିତି॑ । ତଦ୍ଭୂମ୍ଯୈ॑ ଭୂମି॒ତ୍ଵମ୍ । ତା-ନ୍ଦିଶୋ-ଽନୁ॒ ଵାତ॒-ସ୍ସମ॑ଵହତ୍ । ତାଗ୍ଂ ଶର୍କ॑ରାଭିରଦୃଗ୍ଂ ହତ୍ । ଶଂ-ଵୈଁ ନୋ॑-ଽଭୂ॒ଦିତି॑ । ତଚ୍ଛର୍କ॑ରାଣାଗ୍ଂ ଶର୍କର॒ତ୍ଵମ୍ । ଯ-ଦ୍ଵ॑ରା॒ହଵି॑ହତଗ୍ଂ ସମ୍ଭା॒ରୋ ଭଵ॑ତି । ଅ॒ସ୍ଯାମେ॒ଵା-ଛ॑ମ୍ବଟ୍କାରମ॒ଗ୍ନି-ମାଧ॑ତ୍ତେ । ଶର୍କ॑ରା ଭଵନ୍ତି॒ ଧୃତ୍ଯୈ᳚ ॥ 20 ॥
ଅଥୋ॑ ଶ॒ତ୍ଵାଂଯଁ॑ ॥ ସରେ॑ତା ଅ॒ଗ୍ନିରା॒ଧେଯ॒ ଇତ୍ଯା॑ହୁଃ । ଆପୋ॒ ଵରୁ॑ଣସ୍ଯ॒ ପତ୍ନ॑ଯ ଆସନ୍ନ୍ । ତା ଅ॒ଗ୍ନିର॒ଭ୍ଯ॑ଦ୍ଧ୍ଯାଯତ୍ । ତା-ସ୍ସମ॑ଭଵତ୍ । ତସ୍ଯ॒ ରେତଃ॒ ପରା॑-ଽପତତ୍ । ତଦ୍ଧିର॑ଣ୍ଯ-ମଭଵତ୍ । ଯଦ୍ଧିର॑ଣ୍ଯ-ମୁ॒ପାସ୍ଯ॑ତି । ସରେ॑ତସମେ॒ଵାଗ୍ନି-ମାଧ॑ତ୍ତେ ॥ ପୁରୁ॑ଷ॒ ଇନ୍ଵୈ ସ୍ଵା-ଦ୍ରେତ॑ସୋ ବୀଭଥ୍ସତ॒ ଇତ୍ଯା॑ହୁଃ ॥ 21 ॥
ଉ॒ତ୍ତ॒ର॒ତ ଉପା᳚ସ୍ଯ॒ତ୍ଯ-ବୀ॑ଭଥ୍ସାଯୈ ॥ ଅତି॒ ପ୍ରଯ॑ଚ୍ଛତି । ଆର୍ତି॑ମେ॒ଵାତି॒ ପ୍ରଯ॑ଚ୍ଛତି ॥ ଅ॒ଗ୍ନିର୍ଦେ॒ଵେଭ୍ଯୋ॒ ନିଲା॑ଯତ । ଅଶ୍ଵୋ॑ ରୂ॒ପ-ଙ୍କୃ॒ତ୍ଵା । ସୋ᳚-ଽଶ୍ଵ॒ତ୍ଥେ ସଂ॑ଵଁଥ୍ସ॒ର-ମ॑ତିଷ୍ଠତ୍ । ତଦ॑ଶ୍ଵ॒ତ୍ଥସ୍ଯା᳚-ଶ୍ଵତ୍ଥ॒ତ୍ଵମ୍ । ଯଦାଶ୍ଵ॑ତ୍ଥ-ସ୍ସମ୍ଭା॒ରୋ ଭଵ॑ତି । ଯଦେ॒ଵାସ୍ଯ॒ ତତ୍ର॒ ନ୍ଯ॑କ୍ତମ୍ । ତଦେ॒ଵାଵ॑-ରୁନ୍ଧେ ॥ 22 ॥
ଦେ॒ଵା ଵା ଊର୍ଜଂ॒-ଵ୍ଯଁ॑ଭଜନ୍ତ । ତତ॑ ଉଦୁ॒ମ୍ବର॒ ଉଦ॑ତିଷ୍ଠତ୍ । ଊର୍ଗ୍ଵା ଉ॑ଦୁ॒ମ୍ବରଃ॑ । ଯଦୌଦୁ॑ମ୍ବର-ସ୍ସମ୍ଭା॒ରୋ ଭଵ॑ତି । ଊର୍ଜ॑ମେ॒ଵାଵ॑-ରୁନ୍ଧେ ॥ ତୃ॒ତୀଯ॑ସ୍ଯାମି॒ତୋ ଦି॒ଵି ସୋମ॑ ଆସୀତ୍ । ତ-ଙ୍ଗା॑ଯ॒ତ୍ର୍ଯାହ॑ରତ୍ । ତସ୍ଯ॑ ପ॒ର୍ଣମ॑ଚ୍ଛିଦ୍ଯତ । ତତ୍ପ॒ର୍ଣୋ॑ ଽଭଵତ୍ । ତ-ତ୍ପ॒ର୍ଣସ୍ଯ॑ ପର୍ଣ॒ତ୍ଵମ୍ ॥ 23 ॥
ଯସ୍ଯ॑ ପର୍ଣ॒ମଯଃ॑ ସମ୍ଭା॒ରୋ ଭଵ॑ତି । ସୋ॒ମ॒ପୀ॒ଥମେ॒ଵାଵ॑ ରୁନ୍ଧେ ॥ ଦେ॒ଵା ଵୈ ବ୍ରହ୍ମ॑ନ୍ନଵଦନ୍ତ । ତ-ତ୍ପ॒ର୍ଣ ଉପା॑ଶୃଣୋତ୍ । ସୁ॒ଶ୍ରଵା॒ ଵୈ ନାମ॑ । ଯ-ତ୍ପ॑ର୍ଣ॒ମଯଃ॑ ସମ୍ଭା॒ରୋ ଭଵ॑ତି । ବ୍ର॒ହ୍ମ॒ଵ॒ର୍ଚ॒ସମେ॒ଵାଵ॑ ରୁନ୍ଧେ ॥ ପ୍ର॒ଜାପ॑ତି-ର॒ଗ୍ନି-ମ॑ସୃଜତ । ସୋ॑-ଽବିଭେ॒ତ୍ପ୍ର ମା॑ ଧକ୍ଷ୍ଯ॒ତୀତି॑ । ତଗ୍ଂ ଶ॒ମ୍ଯା॑-ଽଶମଯତ୍ ॥ 24 ॥
ତଚ୍ଛ॒ମ୍ଯୈ॑ ଶମି॒ତ୍ଵମ୍ । ଯଚ୍ଛ॑ମୀ॒ମଯଃ॑ ସମ୍ଭା॒ରୋ ଭଵ॑ତି । ଶାନ୍ତ୍ଯା॒ ଅପ୍ର॑ଦାହାଯ ॥ ଅ॒ଗ୍ନେ-ସ୍ସୃ॒ଷ୍ଟସ୍ଯ॑ ଯ॒ତଃ । ଵିକ॑ଙ୍କତ॒-ମ୍ଭା ଆ᳚ର୍ଚ୍ଛତ୍ । ଯ-ଦ୍ଵୈକ॑ଙ୍କତ-ସ୍ସମ୍ଭା॒ରୋ ଭଵ॑ତି । ଭା ଏ॒ଵାଵ॑ରୁନ୍ଧେ ॥ ସହୃ॑ଦଯୋ॒ ଽଗ୍ନିରା॒ଧେଯ॒ ଇତ୍ଯା॑ହୁଃ । ମ॒ରୁତୋ॒-ଽଦ୍ଭିର॒ଗ୍ନି-ମ॑ତମଯନ୍ନ୍ । ତସ୍ଯ॑ ତା॒ନ୍ତସ୍ଯ॒ ହୃଦ॑ଯ॒ମାଚ୍ଛି॑ନ୍ଦନ୍ନ୍ । ସା-ଽଶନି॑ରଭଵତ୍ । ଯଦ॒ଶନି॑ହତସ୍ଯ ଵୃ॒କ୍ଷସ୍ଯ॑ ସମ୍ଭା॒ରୋ ଭଵ॑ତି ।ସହୃ॑ଦଯ-ମେ॒ଵାଗ୍ନି-ମାଧ॑ତ୍ତେ ॥ 25 ॥
(ଊଷା॑ - ଅଭଵନ୍ - ନଭଵ-ଦ୍- ଵ॒ଲ୍ମୀକ୍ରୋ᳚ - ଽଶ୍ରାମ୍ଯ॒ - ଦପ୍ର॑ଥଯ॒ - ଦ୍ଧୃତ୍ଯୈ॑ - ବୀଭଥ୍ସତ॒ ଇତ୍ଯା॑ହୁ - ରୁନ୍ଧେ - ପର୍ଣ॒ତ୍ଵ - ମ॑ଶମଯଦ - ଚ୍ଛିନ୍ଦ॒ଗ୍ଗ୍॒ ସ୍ତ୍ରୀଣି॑ ଚ) (ଅ. 3)
ଦ୍ଵା॒ଦ॒ଶସୁ॑ ଵିକ୍ରା॒ମେଷ୍ଵ॒ଗ୍ନିମାଦ॑ଧୀତ । ଦ୍ଵାଦ॑ଶ॒ ମାସା᳚-ସ୍ସଂଵଁଥ୍ସ॒ରଃ । ସଂ॒ଵଁ॒ଥ୍ସ॒ରା-ଦେ॒ଵୈନ॑-ମଵ॒ରୁଦ୍ଧ୍ଯା-ଧ॑ତ୍ତେ ॥ ଯ-ଦ୍ଦ୍ଵା॑ଦ॒ଶସୁ॑ ଵିକ୍ରା॒ମେ-ଷ୍ଵା॒ଦଧୀ॑ତ । ପରି॑ମିତ॒ମଵ॑ରୁନ୍ଧୀତ । ଚକ୍ଷୁ॑-ର୍ନିମିତ॒ ଆଦ॑ଧୀତ । ଇଯ॒-ଦ୍ଦ୍ଵାଦ॑ଶ ଵିକ୍ରା॒ମା(3) ଇତି॑ । ପରି॑ମିତ-ଞ୍ଚୈ॒ଵାପ॑ରିମିତ॒-ଞ୍ଚାଵ॑ରୁନ୍ଧେ ॥ ଅନୃ॑ତଂ॒-ଵୈଁ ଵା॒ଚା ଵ॑ଦତି । ଅନୃ॑ତ॒-ମ୍ମନ॑ସା ଦ୍ଧ୍ଯାଯତି ॥ 26 ॥
ଚକ୍ଷୁ॒-ର୍ଵୈ ସ॒ତ୍ଯମ୍ । ଅଦ୍ରା(3)ଗିତ୍ଯା॑ହ । ଅଦ॑ର୍ଶ॒ମିତି॑ । ତ-ଥ୍ସ॒ତ୍ଯମ୍ । ଯଶ୍ଚକ୍ଷୁ॑-ର୍ନିମିତେ॒-ଽଗ୍ନି-ମା॑ଧ॒ତ୍ତେ । ସ॒ତ୍ଯ ଏ॒ଵୈନ॒-ମାଧ॑ତ୍ତେ ॥ ତସ୍ମା॒ଦାହି॑ତାଗ୍ନି॒ର୍ନାନୃ॑ତଂ-ଵଁଦେତ୍ । ନାସ୍ଯ॑ ବ୍ରାହ୍ମ॒ଣୋ-ଽନା᳚ଶ୍ଵା-ନ୍ଗୃ॒ହେ ଵ॑ସେତ୍ । ସ॒ତ୍ଯେ ହ୍ଯ॑ସ୍ଯା॒ଗ୍ନିରାହି॑ତଃ ॥ ଆ॒ଗ୍ନେ॒ଯୀ ଵୈ ରାତ୍ରିଃ॑ ॥ 27 ॥
ଆ॒ଗ୍ନେ॒ଯାଃ ପ॒ଶଵଃ॑ । ଐ॒ନ୍ଦ୍ରମହଃ॑ । ନକ୍ତ॒-ଙ୍ଗାର୍ହ॑ପତ୍ଯ॒-ମାଦ॑ଧାତି । ପ॒ଶୂନେ॒ଵାଵ॑-ରୁନ୍ଧେ । ଦିଵା॑-ଽଽହଵ॒ନୀଯ᳚ମ୍ । ଇ॒ନ୍ଦ୍ରି॒ଯମେ॒ଵା-ଵ॑ରୁନ୍ଧେ ॥ ଅ॒ର୍ଧୋଦି॑ତେ॒ ସୂର୍ଯ॑ ଆହଵ॒ନୀଯ॒-ମାଦ॑ଧାତି । ଏ॒ତସ୍ମି॒ନ୍ ଵୈ ଲୋ॒କେ ପ୍ର॒ଜାପ॑ତିଃ ପ୍ର॒ଜା ଅ॑ସୃଜତ । ପ୍ର॒ଜା ଏ॒ଵ ତ-ଦ୍ଯଜ॑ମାନ-ସ୍ସୃଜତେ । ଅଥୋ॑ ଭୂ॒ତ-ଞ୍ଚୈ॒ଵ ଭ॑ଵି॒ଷ୍ଯଚ୍ଚା-ଵ॑ରୁନ୍ଧେ ॥ 28 ॥
ଇଡା॒ ଵୈ ମା॑ନ॒ଵୀ ଯ॑ଜ୍ଞାନୂକା॒ଶିନ୍ଯା॑ସୀତ୍ । ସା-ଽଶୃ॑ଣୋତ୍ । ଅସୁ॑ରା ଅ॒ଗ୍ନିମାଦ॑ଧତ॒ ଇତି॑ । ତଦ॑ଗଚ୍ଛତ୍ । ତ ଆ॑ହଵ॒ନୀଯ॒ମଗ୍ର॒ ଆଦ॑ଧତ । ଅଥ॒ ଗାର୍ହ॑ପତ୍ଯମ୍ । ଅଥା᳚-ନ୍ଵାହାର୍ଯ॒-ପଚ॑ନମ୍ । ସା ଽବ୍ର॑ଵୀତ୍ । ପ୍ର॒ତୀଚ୍ଯେ॑ଷା॒ଗ୍॒ ଶ୍ରୀର॑ଗାତ୍ । ଭ॒ଦ୍ରା ଭୂ॒ତ୍ଵା ପରା॑ଭଵିଷ୍ଯ॒ନ୍ତୀତି॑ ॥ 29 ॥
ଯସ୍ଯୈ॒ଵ-ମ॒ଗ୍ନିରା॑ଧୀ॒ଯତେ᳚ । ପ୍ର॒ତୀଚ୍ଯ॑ସ୍ଯ॒ ଶ୍ରୀରେ॑ତି । ଭ॒ଦ୍ରୋ ଭୂ॒ତ୍ଵା ପରା॑ଭଵତି ॥ ସା-ଽଶୃ॑ଣୋତ୍ । ଦେ॒ଵା ଅ॒ଗ୍ନି-ମାଦ॑ଧତ॒ ଇତି॑ । ତଦ॑ଗଚ୍ଛତ୍ । ତେ᳚-ଽନ୍ଵାହାର୍ଯ॒-ପଚ॑ନ॒ମଗ୍ର॒ ଆଦ॑ଧତ । ଅଥ॒ ଗାର୍ହ॑ପତ୍ଯମ୍ । ଅଥା॑ହଵ॒ନୀଯ᳚ମ୍ । ସା-ଽବ୍ର॑ଵୀତ୍ ॥ 30 ॥
ପ୍ରାଚ୍ଯେ॑ଷା॒ଗ୍॒ ଶ୍ରୀର॑ଗାତ୍ । ଭ॒ଦ୍ରା ଭୂ॒ତ୍ଵା ସୁ॑ଵ॒ର୍ଗଂ-ଲୋଁ॒କମେ᳚ଷ୍ଯନ୍ତି । ପ୍ର॒ଜା-ନ୍ତୁ ନ ଵେ᳚ଥ୍ସ୍ଯନ୍ତ॒ ଇତି॑ । ଯସ୍ଯୈ॒ଵମ॒ଗ୍ନି-ରା॑ଧୀ॒ଯତେ᳚ । ପ୍ରାଚ୍ଯ॑ସ୍ଯ॒ ଶ୍ରୀରେ॑ତି । ଭ॒ଦ୍ରୋ ଭୂ॒ତ୍ଵା ସୁ॑ଵ॒ର୍ଗଂ-ଲୋଁ॒କମେ॑ତି । ପ୍ର॒ଜା-ନ୍ତୁ ନ ଵି॑ନ୍ଦତେ ॥ ସା-ଽବ୍ର॑ଵୀ॒ଦିଡା॒ ମନୁ᳚ମ୍ । ତଥା॒ ଵା ଅ॒ହ-ନ୍ତଵା॒ଗ୍ନି-ମାଧା᳚ସ୍ଯାମି । ଯଥା॒ ପ୍ର ପ୍ର॒ଜଯା॑ ପ॒ଶୁଭି॑-ର୍ମିଥୁ॒ନୈ-ର୍ଜ॑ନି॒ଷ୍ଯସେ᳚ ॥ 31 ॥
ପ୍ରତ୍ଯ॒ସ୍ମିନ୍ ଁଲୋ॒କେ ସ୍ଥା॒ସ୍ଯସି॑ । ଅ॒ଭି ସୁ॑ଵ॒ର୍ଗଂ-ଲୋଁ॒କ-ଞ୍ଜେ॒ଷ୍ଯସୀତି॑ । ଗାର୍ହ॑ପତ୍ଯ॒ମଗ୍ର॒ ଆଦ॑ଧାତ୍ । ଗାର୍ହ॑ପତ୍ଯଂ॒-ଵାଁ ଅନୁ॑ ପ୍ର॒ଜାଃ ପ॒ଶଵଃ॒ ପ୍ରଜା॑ଯନ୍ତେ । ଗାର୍ହ॑ପତ୍ଯେନୈ॒ଵାସ୍ମୈ᳚ ପ୍ର॒ଜା-ମ୍ପ॒ଶୂ-ନ୍ପ୍ରାଜ॑ନଯତ୍ । ଅଥା᳚-ନ୍ଵାହାର୍ଯ॒-ପଚ॑ନମ୍ । ତି॒ର୍ଯଙ୍ଙ୍॑ଵ॒ ଵା ଅ॒ଯଂ-ଲୋଁ॒କଃ । ଅ॒ସ୍ମିନ୍ନେ॒ଵ ତେନ॑ ଲୋ॒କେ ପ୍ରତ୍ଯ॑ତିଷ୍ଠତ୍ । ଅଥା॑ହଵ॒ନୀଯ᳚ମ୍ । ତେନୈ॒ଵ ସୁ॑ଵ॒ର୍ଗଂ-ଲୋଁ॒କ-ମ॒ଭ୍ଯ॑ଜଯତ୍ ॥ 32 ॥
ଯସ୍ଯୈ॒ଵମ॒ଗ୍ନି-ରା॑ଧୀ॒ଯତେ᳚ । ପ୍ର ପ୍ର॒ଜଯା॑ ପ॒ଶୁଭି॑-ର୍ମିଥୁ॒ନୈ-ର୍ଜା॑ଯତେ । ପ୍ରତ୍ଯ॒ସ୍ମିନ୍ ଁଲୋ॒କେ ତି॑ଷ୍ଠତି । ଅ॒ଭି ସୁ॑ଵ॒ର୍ଗଂ-ଲୋଁ॒କ-ଞ୍ଜ॑ଯତି ॥ ଯସ୍ଯ॒ ଵା ଅଯ॑ଥାଦେଵତମ॒ଗ୍ନି-ରା॑ଧୀ॒ଯତେ᳚ । ଆ ଦେ॒ଵତା᳚ଭ୍ଯୋ ଵୃଶ୍ଚ୍ଯତେ । ପାପୀ॑ଯା-ନ୍ଭଵତି । ଯସ୍ଯ॑ ଯଥା ଦେଵ॒ତମ୍ । ନ ଦେ॒ଵତା᳚ଭ୍ଯ॒ ଆଵୃ॑ଶ୍ଚ୍ଯତେ । ଵସୀ॑ଯା-ନ୍ଭଵତି ॥ 33 ॥
ଭୃଗୂ॑ଣା॒-ନ୍ତ୍ଵା-ଽଙ୍ଗି॑ରସାଂ-ଵ୍ରଁତପତେ ଵ୍ର॒ତେନା-ଦ॑ଧା॒ମୀତି॑ ଭୃଗ୍ଵଙ୍ଗି॒ରସା॒ମାଦ॑ଦ୍ଧ୍ଯାତ୍ । ଆ॒ଦି॒ତ୍ଯାନା᳚-ନ୍ତ୍ଵା ଦେ॒ଵାନାଂ᳚-ଵ୍ରଁତପତେ ଵ୍ର॒ତେନାଦ॑ଧା॒ମୀତ୍ଯ॒ନ୍ଯାସା॒-ମ୍ବ୍ରାହ୍ମ॑ଣୀନା-ମ୍ପ୍ର॒ଜାନା᳚ମ୍ । ଵରୁ॑ଣସ୍ଯ ତ୍ଵା॒ ରାଜ୍ଞୋ᳚ ଵ୍ରତପତେ ଵ୍ର॒ତେନାଦ॑ଧା॒ମୀତି॒ ରାଜ୍ଞଃ॑ । ଇନ୍ଦ୍ର॑ସ୍ଯ ତ୍ଵେନ୍ଦ୍ରି॒ଯେଣ॑ ଵ୍ରତପତେ ଵ୍ର॒ତେନାଦ॑ଧା॒ମୀତି॑ ରାଜ॒ନ୍ଯ॑ସ୍ଯ । ମନୋ᳚ସ୍ତ୍ଵା ଗ୍ରାମ॒ଣ୍ଯୋ᳚ ଵ୍ରତପତେ ଵ୍ର॒ତେନାଦ॑ଧା॒ମୀତି॒ ଵୈଶ୍ଯ॑ସ୍ଯ । ଋ॒ଭୂ॒ଣା-ନ୍ତ୍ଵା॑ ଦେ॒ଵାନାଂ᳚-ଵ୍ରଁତପତେ ଵ୍ର॒ତେନାଦ॑ଧା॒ମୀତି॑ ରଥକା॒ରସ୍ଯ॑ । ଯ॒ଥା॒ ଦେ॒ଵ॒ତମ॒ଗ୍ନି-ରାଧୀ॑ଯତେ । ନ ଦେ॒ଵତା᳚ଭ୍ଯ॒ ଆ ଵୃ॑ଶ୍ଚ୍ଯତେ । ଵସୀ॑ଯା-ନ୍ଭଵତି ॥ 34 ॥
ଦ୍ଵା॒ଦ॒ଶସୁ॑ ଵିକ୍ରା॒ମେଷ୍ଵ॒ଗ୍ନିମାଦ॑ଧୀତ । ଦ୍ଵାଦ॑ଶ॒ ମାସା᳚-ସ୍ସଂଵଁଥ୍ସ॒ରଃ । ସଂ॒ଵଁ॒ଥ୍ସ॒ରା-ଦେ॒ଵୈନ॑-ମଵ॒ରୁଦ୍ଧ୍ଯା-ଧ॑ତ୍ତେ ॥ ଯ-ଦ୍ଦ୍ଵା॑ଦ॒ଶସୁ॑ ଵିକ୍ରା॒ମେ-ଷ୍ଵା॒ଦଧୀ॑ତ । ପରି॑ମିତ॒ମଵ॑ରୁନ୍ଧୀତ । ଚକ୍ଷୁ॑-ର୍ନିମିତ॒ ଆଦ॑ଧୀତ । ଇଯ॒-ଦ୍ଦ୍ଵାଦ॑ଶ ଵିକ୍ରା॒ମା(3) ଇତି॑ । ପରି॑ମିତ-ଞ୍ଚୈ॒ଵାପ॑ରିମିତ॒-ଞ୍ଚାଵ॑ରୁନ୍ଧେ ॥ ଅନୃ॑ତଂ॒-ଵୈଁ ଵା॒ଚା ଵ॑ଦତି । ଅନୃ॑ତ॒-ମ୍ମନ॑ସା ଦ୍ଧ୍ଯାଯତି ॥ 26 ॥
ଚକ୍ଷୁ॒-ର୍ଵୈ ସ॒ତ୍ଯମ୍ । ଅଦ୍ରା(3)ଗିତ୍ଯା॑ହ । ଅଦ॑ର୍ଶ॒ମିତି॑ । ତ-ଥ୍ସ॒ତ୍ଯମ୍ । ଯଶ୍ଚକ୍ଷୁ॑-ର୍ନିମିତେ॒-ଽଗ୍ନି-ମା॑ଧ॒ତ୍ତେ । ସ॒ତ୍ଯ ଏ॒ଵୈନ॒-ମାଧ॑ତ୍ତେ ॥ ତସ୍ମା॒ଦାହି॑ତାଗ୍ନି॒ର୍ନାନୃ॑ତଂ-ଵଁଦେତ୍ । ନାସ୍ଯ॑ ବ୍ରାହ୍ମ॒ଣୋ-ଽନା᳚ଶ୍ଵା-ନ୍ଗୃ॒ହେ ଵ॑ସେତ୍ । ସ॒ତ୍ଯେ ହ୍ଯ॑ସ୍ଯା॒ଗ୍ନିରାହି॑ତଃ ॥ ଆ॒ଗ୍ନେ॒ଯୀ ଵୈ ରାତ୍ରିଃ॑ ॥ 27 ॥
ଆ॒ଗ୍ନେ॒ଯାଃ ପ॒ଶଵଃ॑ । ଐ॒ନ୍ଦ୍ରମହଃ॑ । ନକ୍ତ॒-ଙ୍ଗାର୍ହ॑ପତ୍ଯ॒-ମାଦ॑ଧାତି । ପ॒ଶୂନେ॒ଵାଵ॑-ରୁନ୍ଧେ । ଦିଵା॑-ଽଽହଵ॒ନୀଯ᳚ମ୍ । ଇ॒ନ୍ଦ୍ରି॒ଯମେ॒ଵା-ଵ॑ରୁନ୍ଧେ ॥ ଅ॒ର୍ଧୋଦି॑ତେ॒ ସୂର୍ଯ॑ ଆହଵ॒ନୀଯ॒-ମାଦ॑ଧାତି । ଏ॒ତସ୍ମି॒ନ୍ ଵୈ ଲୋ॒କେ ପ୍ର॒ଜାପ॑ତିଃ ପ୍ର॒ଜା ଅ॑ସୃଜତ । ପ୍ର॒ଜା ଏ॒ଵ ତ-ଦ୍ଯଜ॑ମାନ-ସ୍ସୃଜତେ । ଅଥୋ॑ ଭୂ॒ତ-ଞ୍ଚୈ॒ଵ ଭ॑ଵି॒ଷ୍ଯଚ୍ଚା-ଵ॑ରୁନ୍ଧେ ॥ 28 ॥
ଇଡା॒ ଵୈ ମା॑ନ॒ଵୀ ଯ॑ଜ୍ଞାନୂକା॒ଶିନ୍ଯା॑ସୀତ୍ । ସା-ଽଶୃ॑ଣୋତ୍ । ଅସୁ॑ରା ଅ॒ଗ୍ନିମାଦ॑ଧତ॒ ଇତି॑ । ତଦ॑ଗଚ୍ଛତ୍ । ତ ଆ॑ହଵ॒ନୀଯ॒ମଗ୍ର॒ ଆଦ॑ଧତ । ଅଥ॒ ଗାର୍ହ॑ପତ୍ଯମ୍ । ଅଥା᳚-ନ୍ଵାହାର୍ଯ॒-ପଚ॑ନମ୍ । ସା ଽବ୍ର॑ଵୀତ୍ । ପ୍ର॒ତୀଚ୍ଯେ॑ଷା॒ଗ୍॒ ଶ୍ରୀର॑ଗାତ୍ । ଭ॒ଦ୍ରା ଭୂ॒ତ୍ଵା ପରା॑ଭଵିଷ୍ଯ॒ନ୍ତୀତି॑ ॥ 29 ॥
ଯସ୍ଯୈ॒ଵ-ମ॒ଗ୍ନିରା॑ଧୀ॒ଯତେ᳚ । ପ୍ର॒ତୀଚ୍ଯ॑ସ୍ଯ॒ ଶ୍ରୀରେ॑ତି । ଭ॒ଦ୍ରୋ ଭୂ॒ତ୍ଵା ପରା॑ଭଵତି ॥ ସା-ଽଶୃ॑ଣୋତ୍ । ଦେ॒ଵା ଅ॒ଗ୍ନି-ମାଦ॑ଧତ॒ ଇତି॑ । ତଦ॑ଗଚ୍ଛତ୍ । ତେ᳚-ଽନ୍ଵାହାର୍ଯ॒-ପଚ॑ନ॒ମଗ୍ର॒ ଆଦ॑ଧତ । ଅଥ॒ ଗାର୍ହ॑ପତ୍ଯମ୍ । ଅଥା॑ହଵ॒ନୀଯ᳚ମ୍ । ସା-ଽବ୍ର॑ଵୀତ୍ ॥ 30 ॥
ପ୍ରାଚ୍ଯେ॑ଷା॒ଗ୍॒ ଶ୍ରୀର॑ଗାତ୍ । ଭ॒ଦ୍ରା ଭୂ॒ତ୍ଵା ସୁ॑ଵ॒ର୍ଗଂ-ଲୋଁ॒କମେ᳚ଷ୍ଯନ୍ତି । ପ୍ର॒ଜା-ନ୍ତୁ ନ ଵେ᳚ଥ୍ସ୍ଯନ୍ତ॒ ଇତି॑ । ଯସ୍ଯୈ॒ଵମ॒ଗ୍ନି-ରା॑ଧୀ॒ଯତେ᳚ । ପ୍ରାଚ୍ଯ॑ସ୍ଯ॒ ଶ୍ରୀରେ॑ତି । ଭ॒ଦ୍ରୋ ଭୂ॒ତ୍ଵା ସୁ॑ଵ॒ର୍ଗଂ-ଲୋଁ॒କମେ॑ତି । ପ୍ର॒ଜା-ନ୍ତୁ ନ ଵି॑ନ୍ଦତେ ॥ ସା-ଽବ୍ର॑ଵୀ॒ଦିଡା॒ ମନୁ᳚ମ୍ । ତଥା॒ ଵା ଅ॒ହ-ନ୍ତଵା॒ଗ୍ନି-ମାଧା᳚ସ୍ଯାମି । ଯଥା॒ ପ୍ର ପ୍ର॒ଜଯା॑ ପ॒ଶୁଭି॑-ର୍ମିଥୁ॒ନୈ-ର୍ଜ॑ନି॒ଷ୍ଯସେ᳚ ॥ 31 ॥
ପ୍ରତ୍ଯ॒ସ୍ମିନ୍ ଁଲୋ॒କେ ସ୍ଥା॒ସ୍ଯସି॑ । ଅ॒ଭି ସୁ॑ଵ॒ର୍ଗଂ-ଲୋଁ॒କ-ଞ୍ଜେ॒ଷ୍ଯସୀତି॑ । ଗାର୍ହ॑ପତ୍ଯ॒ମଗ୍ର॒ ଆଦ॑ଧାତ୍ । ଗାର୍ହ॑ପତ୍ଯଂ॒-ଵାଁ ଅନୁ॑ ପ୍ର॒ଜାଃ ପ॒ଶଵଃ॒ ପ୍ରଜା॑ଯନ୍ତେ । ଗାର୍ହ॑ପତ୍ଯେନୈ॒ଵାସ୍ମୈ᳚ ପ୍ର॒ଜା-ମ୍ପ॒ଶୂ-ନ୍ପ୍ରାଜ॑ନଯତ୍ । ଅଥା᳚-ନ୍ଵାହାର୍ଯ॒-ପଚ॑ନମ୍ । ତି॒ର୍ଯଙ୍ଙ୍॑ଵ॒ ଵା ଅ॒ଯଂ-ଲୋଁ॒କଃ । ଅ॒ସ୍ମିନ୍ନେ॒ଵ ତେନ॑ ଲୋ॒କେ ପ୍ରତ୍ଯ॑ତିଷ୍ଠତ୍ । ଅଥା॑ହଵ॒ନୀଯ᳚ମ୍ । ତେନୈ॒ଵ ସୁ॑ଵ॒ର୍ଗଂ-ଲୋଁ॒କ-ମ॒ଭ୍ଯ॑ଜଯତ୍ ॥ 32 ॥
ଯସ୍ଯୈ॒ଵମ॒ଗ୍ନି-ରା॑ଧୀ॒ଯତେ᳚ । ପ୍ର ପ୍ର॒ଜଯା॑ ପ॒ଶୁଭି॑-ର୍ମିଥୁ॒ନୈ-ର୍ଜା॑ଯତେ । ପ୍ରତ୍ଯ॒ସ୍ମିନ୍ ଁଲୋ॒କେ ତି॑ଷ୍ଠତି । ଅ॒ଭି ସୁ॑ଵ॒ର୍ଗଂ-ଲୋଁ॒କ-ଞ୍ଜ॑ଯତି ॥ ଯସ୍ଯ॒ ଵା ଅଯ॑ଥାଦେଵତମ॒ଗ୍ନି-ରା॑ଧୀ॒ଯତେ᳚ । ଆ ଦେ॒ଵତା᳚ଭ୍ଯୋ ଵୃଶ୍ଚ୍ଯତେ । ପାପୀ॑ଯା-ନ୍ଭଵତି । ଯସ୍ଯ॑ ଯଥା ଦେଵ॒ତମ୍ । ନ ଦେ॒ଵତା᳚ଭ୍ଯ॒ ଆଵୃ॑ଶ୍ଚ୍ଯତେ । ଵସୀ॑ଯା-ନ୍ଭଵତି ॥ 33 ॥
ଭୃଗୂ॑ଣା॒-ନ୍ତ୍ଵା-ଽଙ୍ଗି॑ରସାଂ-ଵ୍ରଁତପତେ ଵ୍ର॒ତେନା-ଦ॑ଧା॒ମୀତି॑ ଭୃଗ୍ଵଙ୍ଗି॒ରସା॒ମାଦ॑ଦ୍ଧ୍ଯାତ୍ । ଆ॒ଦି॒ତ୍ଯାନା᳚-ନ୍ତ୍ଵା ଦେ॒ଵାନାଂ᳚-ଵ୍ରଁତପତେ ଵ୍ର॒ତେନାଦ॑ଧା॒ମୀତ୍ଯ॒ନ୍ଯାସା॒-ମ୍ବ୍ରାହ୍ମ॑ଣୀନା-ମ୍ପ୍ର॒ଜାନା᳚ମ୍ । ଵରୁ॑ଣସ୍ଯ ତ୍ଵା॒ ରାଜ୍ଞୋ᳚ ଵ୍ରତପତେ ଵ୍ର॒ତେନାଦ॑ଧା॒ମୀତି॒ ରାଜ୍ଞଃ॑ । ଇନ୍ଦ୍ର॑ସ୍ଯ ତ୍ଵେନ୍ଦ୍ରି॒ଯେଣ॑ ଵ୍ରତପତେ ଵ୍ର॒ତେନାଦ॑ଧା॒ମୀତି॑ ରାଜ॒ନ୍ଯ॑ସ୍ଯ । ମନୋ᳚ସ୍ତ୍ଵା ଗ୍ରାମ॒ଣ୍ଯୋ᳚ ଵ୍ରତପତେ ଵ୍ର॒ତେନାଦ॑ଧା॒ମୀତି॒ ଵୈଶ୍ଯ॑ସ୍ଯ । ଋ॒ଭୂ॒ଣା-ନ୍ତ୍ଵା॑ ଦେ॒ଵାନାଂ᳚-ଵ୍ରଁତପତେ ଵ୍ର॒ତେନାଦ॑ଧା॒ମୀତି॑ ରଥକା॒ରସ୍ଯ॑ । ଯ॒ଥା॒ ଦେ॒ଵ॒ତମ॒ଗ୍ନି-ରାଧୀ॑ଯତେ । ନ ଦେ॒ଵତା᳚ଭ୍ଯ॒ ଆ ଵୃ॑ଶ୍ଚ୍ଯତେ । ଵସୀ॑ଯା-ନ୍ଭଵତି ॥ 34 ॥
(ଧ୍ଯା॒ଯ॒ତି॒ - ଵୈ ରାତ୍ରି॒ - ଶ୍ଚାଵ॑ରୁନ୍ଧେ - ଭଵିଷ୍ଯ॒ନ୍ତୀତ୍ଯ॑ - ବ୍ରଵୀ - ଜ୍ଜନି॒ଷ୍ଯସେ॑ - ଽଜଯ॒-ଦ୍- ଵସୀ॑ଯା-ନ୍ଭଵତି॒ - ନଵ॑ ଚ) (ଅ. 4)
ଅନୁଵାକଂ 5 - ତତ୍ର ପଵମାନହବୀଂଷି
ଅନୁଵାକଂ 5 - ତତ୍ର ପଵମାନହବୀଂଷି
ପ୍ର॒ଜାପ॑ତି-ର୍ଵା॒ଚ-ସ୍ସ॒ତ୍ଯ-ମ॑ପଶ୍ଯତ୍ । ତେନା॒ଗ୍ନିମାଧ॑ତ୍ତ । ତେନ॒ ଵୈ ସ ଆ᳚ର୍ଧ୍ନୋତ୍ । ଭୂର୍ଭୁଵ॒-ସ୍ସୁଵ॒ରିତ୍ଯା॑ହ । ଏ॒ତଦ୍ଵୈ ଵା॒ଚ-ସ୍ସ॒ତ୍ଯମ୍ । ଯ ଏ॒ତେନା॒ଗ୍ନି-ମା॑ଧ॒ତ୍ତେ । ଋ॒ଦ୍ଧ୍ନୋତ୍ଯେ॒ଵ । ଅଥୋ॑ ସ॒ତ୍ଯପ୍ରା॑ଶୂରେ॒ଵ ଭ॑ଵତି । ଅଥୋ॒ ଯ ଏ॒ଵଂ-ଵିଁ॒ଦ୍ଵାନ॑ଭି॒ଚର॑ତି । ସ୍ତୃ॒ଣୁ॒ତ ଏ॒ଵୈନ᳚ମ୍ ॥ 35 ॥
ଭୂରିତ୍ଯା॑ହ । ପ୍ର॒ଜା ଏ॒ଵ ତ-ଦ୍ଯଜ॑ମାନ-ସ୍ସୃଜତେ । ଭୁଵ॒ ଇତ୍ଯା॑ହ । ଅ॒ସ୍ମିନ୍ନେ॒ଵ ଲୋ॒କେ ପ୍ରତି॑ ତିଷ୍ଠତି । ସୁଵ॒ରିତ୍ଯା॑ହ । ସୁ॒ଵ॒ର୍ଗ ଏ॒ଵ ଲୋ॒କେ ପ୍ରତି॑ ତିଷ୍ଠତି ॥ ତ୍ରି॒ଭିର॒କ୍ଷରୈ॒-ର୍ଗାର୍ହ॑ପତ୍ଯ॒-ମାଦ॑ଧାତି । ତ୍ରଯ॑ ଇ॒ମେ ଲୋ॒କାଃ । ଏ॒ଷ୍ଵେ॑ଵୈନଂ॑-ଲୋଁ॒କେଷୁ॒ ପ୍ରତି॑ଷ୍ଠିତ॒-ମାଧ॑ତ୍ତେ । ସର୍ଵୈଃ᳚ ପ॒ଞ୍ଚଭି॑-ରାହଵ॒ନୀଯ᳚ମ୍ ॥ 36 ॥
ସୁ॒ଵ॒ର୍ଗାଯ॒ ଵା ଏ॒ଷ ଲୋ॒କାଯାଧୀ॑ଯତେ । ଯଦା॑ହଵ॒ନୀଯଃ॑ । ସୁ॒ଵ॒ର୍ଗ ଏ॒ଵାସ୍ମୈ॑ ଲୋ॒କେ ଵା॒ଚ-ସ୍ସ॒ତ୍ଯଗ୍ଂ ସର୍ଵ॑ମାପ୍ନୋତି ॥ ତ୍ରି॒ଭି-ର୍ଗାର୍ହ॑ପତ୍ଯ॒-ମାଦ॑ଧାତି । ପ॒ଞ୍ଚଭି॑-ରାହଵ॒ନୀଯ᳚ମ୍ । ଅ॒ଷ୍ଟୌ ସମ୍ପ॑ଦ୍ଯନ୍ତେ । ଅ॒ଷ୍ଟାକ୍ଷ॑ରା ଗାଯ॒ତ୍ରୀ । ଗା॒ଯ॒ତ୍ରୋ᳚-ଽଗ୍ନିଃ । ଯାଵା॑ନେ॒ଵାଗ୍ନିଃ । ତମାଧ॑ତ୍ତେ ॥ 37 ॥
ପ୍ର॒ଜାପ॑ତିଃ ପ୍ର॒ଜା ଅ॑ସୃଜତ । ତା ଅ॑ସ୍ମା-ଥ୍ସୃ॒ଷ୍ଟାଃ ପରା॑ଚୀରାଯନ୍ନ୍ । ତାଭ୍ଯୋ॒ ଜ୍ଯୋତି॒-ରୁଦ॑ଗୃହ୍ଣାତ୍ । ତ-ଞ୍ଜ୍ଯୋତିଃ॒ ପଶ୍ଯ॑ନ୍ତୀଃ ପ୍ର॒ଜା ଅ॒ଭିସ॒ମାଵ॑ର୍ତନ୍ତ । ଉ॒ପରୀ॑ଵା॒ଗ୍ନି-ମୁଦ୍ଗୃ॑ହ୍ଣୀଯା-ଦୁ॒ଦ୍ଧରନ୍ନ୍॑ । ଜ୍ଯୋତି॑ରେ॒ଵ ପଶ୍ଯ॑ନ୍ତୀଃ ପ୍ର॒ଜା ଯଜ॑ମାନ-ମ॒ଭି-ସ॒ମାଵ॑ର୍ତନ୍ତେ ॥ ପ୍ର॒ଜାପ॑ତେ॒ରକ୍ଷ୍ଯ॑ଶ୍ଵଯତ୍ । ତ-ତ୍ପରା॑-ଽପତତ୍ । ତଦଶ୍ଵୋ॑-ଽଭଵତ୍ । ତଦଶ୍ଵ॑ସ୍ଯା-ଶ୍ଵ॒ତ୍ଵମ୍ ॥ 38 ॥
ଏ॒ଷ ଵୈ ପ୍ର॒ଜାପ॑ତିଃ । ଯଦ॒ଗ୍ନିଃ । ପ୍ରା॒ଜା॒ପ॒ତ୍ଯୋ-ଽଶ୍ଵଃ॑ । ଯଦଶ୍ଵ॑-ମ୍ପୁ॒ରସ୍ତା॒ନ୍ନଯ॑ତି । ସ୍ଵମେ॒ଵ ଚକ୍ଷୁଃ॒ ପଶ୍ଯ॑-ନ୍ପ୍ର॒ଜାପ॑ତି॒-ରନୂଦେ॑ତି ॥ ଵ॒ଜ୍ରୀ ଵା ଏ॒ଷଃ । ଯଦଶ୍ଵଃ॑ । ଯଦଶ୍ଵ॑-ମ୍ପୁ॒ରସ୍ତା॒ନ୍ନଯ॑ତି । ଜା॒ତାନେ॒ଵ ଭ୍ରାତୃ॑ଵ୍ଯା॒-ନ୍ପ୍ରଣୁ॑ଦତେ ॥ ପୁନ॒ରାଵ॑ର୍ତଯତି ॥ 39 ॥
ଜ॒ନି॒ଷ୍ଯମା॑ଣାନେ॒ଵ ପ୍ରତି॑ନୁଦତେ ॥ ନ୍ଯା॑ହଵ॒ନୀଯୋ॒ ଗାର୍ହ॑ପତ୍ଯ-ମକାମଯତ । ନି ଗାର୍ହ॑ପତ୍ଯ ଆହଵ॒ନୀଯ᳚ମ୍ । ତୌ ଵି॒ଭାଜ॒-ନ୍ନାଶ॑କ୍ନୋତ୍ । ସୋଶ୍ଵଃ॑ ପୂର୍ଵ॒ଵାଡ୍-ଭୂ॒ତ୍ଵା । ପ୍ରାଞ୍ଚ॒-ମ୍ପୂର୍ଵ॒ମୁଦ॑ଵହତ୍ । ତ-ତ୍ପୂ᳚ର୍ଵ॒ଵାହଃ॑ ପୂର୍ଵଵା॒ଟ୍-ତ୍ଵମ୍ । ଯଦଶ୍ଵ॑-ମ୍ପୁ॒ରସ୍ତା॒ନ୍ନଯ॑ତି । ଵିଭ॑କ୍ତିରେ॒ଵୈନ॑ଯୋ॒ସ୍ସା । ଅଥୋ॒ ନାନା॑ଵୀର୍ଯାଵେ॒ଵୈନୌ॑ କୁରୁତେ ॥ 40 ॥
ଯଦୁ॒ପର୍ଯୁ॑ପରି॒ ଶିରୋ॒ ହରେ᳚ତ୍ । ପ୍ରା॒ଣାନ୍ ଵିଚ୍ଛି॑ନ୍ଦ୍ଯାତ୍ । ଅ॒ଧୋ॑-ଽଧ॒-ଶ୍ଶିରୋ॑ ହରତି । ପ୍ରା॒ଣାନା᳚-ଙ୍ଗୋପୀ॒ଥାଯ॑ ॥ ଇଯ॒ତ୍ଯଗ୍ରେ॑ ହରତି । ଅଥେଯ॒ତ୍ଯଥେଯ॑ତି । ତ୍ରଯ॑ ଇ॒ମେ ଲୋ॒କାଃ । ଏ॒ଷ୍ଵେ॑ଵୈନଂ॑-ଲୋଁ॒କେଷୁ॒ ପ୍ରତି॑ଷ୍ଠିତ॒ମା-ଧ॑ତ୍ତେ ॥ ପ୍ର॒ଜାପ॑ତି-ର॒ଗ୍ନି-ମ॑ସୃଜତ । ସୋ॑-ଽବିଭେ॒ତ୍ପ୍ର ମା॑ ଧକ୍ଷ୍ଯ॒ତୀତି॑ ॥ 41 ॥
ତସ୍ଯ॑ ତ୍ରେ॒ଧା ମ॑ହି॒ମାନଂ॒-ଵ୍ଯୌଁ॑ହତ୍ । ଶାନ୍ତ୍ଯା॒ ଅପ୍ର॑ଦାହାଯ । ଯତ୍-ତ୍ରେ॒ଧା-ଽଗ୍ନି-ରା॑ଧୀ॒ଯତେ᳚ । ମ॒ହି॒ମାନ॑ମେ॒ଵାସ୍ଯ॒ ତ-ଦ୍ଵ୍ଯୂ॑ହତି । ଶାନ୍ତ୍ଯା॒ ଅପ୍ର॑ଦାହାଯ ॥ ପୁନ॒ରାଵ॑ର୍ତଯତି । ମ॒ହି॒ମାନ॑ମେ॒ଵାସ୍ଯ॒ ସନ୍ଦ॑ଧାତି ॥ ପ॒ଶୁର୍ଵା ଏ॒ଷଃ । ଯଦଶ୍ଵଃ॑ । ଏ॒ଷ ରୁ॒ଦ୍ରଃ ॥ 42 ॥
ଯଦ॒ଗ୍ନିଃ । ଯଦଶ୍ଵ॑ସ୍ଯ ପ॒ଦେ᳚-ଽଗ୍ନି-ମା॑ଦ॒ଦ୍ଧ୍ଯାତ୍ । ରୁ॒ଦ୍ରାଯ॑ ପ॒ଶୂ-ନପି॑ଦଦ୍ଧ୍ଯାତ୍ । ଅ॒ପ॒ଶୁ-ର୍ଯଜ॑ମାନ-ସ୍ସ୍ଯାତ୍ । ଯ-ନ୍ନାକ୍ର॒ମଯେ᳚ତ୍ । ଅନ॑ଵରୁଦ୍ଧା ଅସ୍ଯ ପ॒ଶଵଃ॑ ସ୍ଯୁଃ । ପା॒ର୍ଶ୍ଵ॒ତ ଆକ୍ର॑ମଯେତ୍ । ଯଥା ଽଽହି॑ତସ୍ଯା॒ଗ୍ନେ-ରଙ୍ଗା॑ରା ଅଭ୍ଯଵ॒ଵର୍ତେ॑ରନ୍ନ୍ । ଅଵ॑ରୁଦ୍ଧା ଅସ୍ଯ ପ॒ଶଵୋ॒ ଭଵ॑ନ୍ତି । ନ ରୁ॒ଦ୍ରାଯାପି॑ଦଧାତି ॥ 43 ॥
ତ୍ରୀଣି॑ ହ॒ଵୀଗ୍ଂଷି॒ ନିର୍ଵ॑ପତି । ଵି॒ରାଜ॑ ଏ॒ଵ ଵିକ୍ରା᳚ନ୍ତଂ॒-ଯଁଜ॑ମା॒ନୋ-ଽନୁ॒ ଵିକ୍ର॑ମତେ ॥ ଅ॒ଗ୍ନଯେ॒ ପଵ॑ମାନାଯ । ଅ॒ଗ୍ନଯେ॑ ପାଵ॒କାଯ॑ । ଅ॒ଗ୍ନଯେ॒ ଶୁଚ॑ଯେ । ଯଦ॒ଗ୍ନଯେ॒ ପଵ॑ମାନାଯ ନି॒ର୍ଵପ॑ତି । ପୁ॒ନାତ୍ଯେ॒ଵୈନ᳚ମ୍ । ଯଦ॒ଗ୍ନଯେ॑ ପାଵ॒କାଯ॑ । ପୂ॒ତ ଏ॒ଵାସ୍ମି॑-ନ୍ନ॒ନ୍ନାଦ୍ଯ॑-ନ୍ଦଧାତି । ଯଦ॒ଗ୍ନଯେ॒ ଶୁଚ॑ଯେ । ବ୍ର॒ହ୍ମ॒ଵ॒ର୍ଚ॒ସ-ମେ॒ଵାସ୍ମି॑-ନ୍ନୁ॒ପରି॑ଷ୍ଟା-ଦ୍ଦଧାତି ॥ 44 ॥
ଭୂରିତ୍ଯା॑ହ । ପ୍ର॒ଜା ଏ॒ଵ ତ-ଦ୍ଯଜ॑ମାନ-ସ୍ସୃଜତେ । ଭୁଵ॒ ଇତ୍ଯା॑ହ । ଅ॒ସ୍ମିନ୍ନେ॒ଵ ଲୋ॒କେ ପ୍ରତି॑ ତିଷ୍ଠତି । ସୁଵ॒ରିତ୍ଯା॑ହ । ସୁ॒ଵ॒ର୍ଗ ଏ॒ଵ ଲୋ॒କେ ପ୍ରତି॑ ତିଷ୍ଠତି ॥ ତ୍ରି॒ଭିର॒କ୍ଷରୈ॒-ର୍ଗାର୍ହ॑ପତ୍ଯ॒-ମାଦ॑ଧାତି । ତ୍ରଯ॑ ଇ॒ମେ ଲୋ॒କାଃ । ଏ॒ଷ୍ଵେ॑ଵୈନଂ॑-ଲୋଁ॒କେଷୁ॒ ପ୍ରତି॑ଷ୍ଠିତ॒-ମାଧ॑ତ୍ତେ । ସର୍ଵୈଃ᳚ ପ॒ଞ୍ଚଭି॑-ରାହଵ॒ନୀଯ᳚ମ୍ ॥ 36 ॥
ସୁ॒ଵ॒ର୍ଗାଯ॒ ଵା ଏ॒ଷ ଲୋ॒କାଯାଧୀ॑ଯତେ । ଯଦା॑ହଵ॒ନୀଯଃ॑ । ସୁ॒ଵ॒ର୍ଗ ଏ॒ଵାସ୍ମୈ॑ ଲୋ॒କେ ଵା॒ଚ-ସ୍ସ॒ତ୍ଯଗ୍ଂ ସର୍ଵ॑ମାପ୍ନୋତି ॥ ତ୍ରି॒ଭି-ର୍ଗାର୍ହ॑ପତ୍ଯ॒-ମାଦ॑ଧାତି । ପ॒ଞ୍ଚଭି॑-ରାହଵ॒ନୀଯ᳚ମ୍ । ଅ॒ଷ୍ଟୌ ସମ୍ପ॑ଦ୍ଯନ୍ତେ । ଅ॒ଷ୍ଟାକ୍ଷ॑ରା ଗାଯ॒ତ୍ରୀ । ଗା॒ଯ॒ତ୍ରୋ᳚-ଽଗ୍ନିଃ । ଯାଵା॑ନେ॒ଵାଗ୍ନିଃ । ତମାଧ॑ତ୍ତେ ॥ 37 ॥
ପ୍ର॒ଜାପ॑ତିଃ ପ୍ର॒ଜା ଅ॑ସୃଜତ । ତା ଅ॑ସ୍ମା-ଥ୍ସୃ॒ଷ୍ଟାଃ ପରା॑ଚୀରାଯନ୍ନ୍ । ତାଭ୍ଯୋ॒ ଜ୍ଯୋତି॒-ରୁଦ॑ଗୃହ୍ଣାତ୍ । ତ-ଞ୍ଜ୍ଯୋତିଃ॒ ପଶ୍ଯ॑ନ୍ତୀଃ ପ୍ର॒ଜା ଅ॒ଭିସ॒ମାଵ॑ର୍ତନ୍ତ । ଉ॒ପରୀ॑ଵା॒ଗ୍ନି-ମୁଦ୍ଗୃ॑ହ୍ଣୀଯା-ଦୁ॒ଦ୍ଧରନ୍ନ୍॑ । ଜ୍ଯୋତି॑ରେ॒ଵ ପଶ୍ଯ॑ନ୍ତୀଃ ପ୍ର॒ଜା ଯଜ॑ମାନ-ମ॒ଭି-ସ॒ମାଵ॑ର୍ତନ୍ତେ ॥ ପ୍ର॒ଜାପ॑ତେ॒ରକ୍ଷ୍ଯ॑ଶ୍ଵଯତ୍ । ତ-ତ୍ପରା॑-ଽପତତ୍ । ତଦଶ୍ଵୋ॑-ଽଭଵତ୍ । ତଦଶ୍ଵ॑ସ୍ଯା-ଶ୍ଵ॒ତ୍ଵମ୍ ॥ 38 ॥
ଏ॒ଷ ଵୈ ପ୍ର॒ଜାପ॑ତିଃ । ଯଦ॒ଗ୍ନିଃ । ପ୍ରା॒ଜା॒ପ॒ତ୍ଯୋ-ଽଶ୍ଵଃ॑ । ଯଦଶ୍ଵ॑-ମ୍ପୁ॒ରସ୍ତା॒ନ୍ନଯ॑ତି । ସ୍ଵମେ॒ଵ ଚକ୍ଷୁଃ॒ ପଶ୍ଯ॑-ନ୍ପ୍ର॒ଜାପ॑ତି॒-ରନୂଦେ॑ତି ॥ ଵ॒ଜ୍ରୀ ଵା ଏ॒ଷଃ । ଯଦଶ୍ଵଃ॑ । ଯଦଶ୍ଵ॑-ମ୍ପୁ॒ରସ୍ତା॒ନ୍ନଯ॑ତି । ଜା॒ତାନେ॒ଵ ଭ୍ରାତୃ॑ଵ୍ଯା॒-ନ୍ପ୍ରଣୁ॑ଦତେ ॥ ପୁନ॒ରାଵ॑ର୍ତଯତି ॥ 39 ॥
ଜ॒ନି॒ଷ୍ଯମା॑ଣାନେ॒ଵ ପ୍ରତି॑ନୁଦତେ ॥ ନ୍ଯା॑ହଵ॒ନୀଯୋ॒ ଗାର୍ହ॑ପତ୍ଯ-ମକାମଯତ । ନି ଗାର୍ହ॑ପତ୍ଯ ଆହଵ॒ନୀଯ᳚ମ୍ । ତୌ ଵି॒ଭାଜ॒-ନ୍ନାଶ॑କ୍ନୋତ୍ । ସୋଶ୍ଵଃ॑ ପୂର୍ଵ॒ଵାଡ୍-ଭୂ॒ତ୍ଵା । ପ୍ରାଞ୍ଚ॒-ମ୍ପୂର୍ଵ॒ମୁଦ॑ଵହତ୍ । ତ-ତ୍ପୂ᳚ର୍ଵ॒ଵାହଃ॑ ପୂର୍ଵଵା॒ଟ୍-ତ୍ଵମ୍ । ଯଦଶ୍ଵ॑-ମ୍ପୁ॒ରସ୍ତା॒ନ୍ନଯ॑ତି । ଵିଭ॑କ୍ତିରେ॒ଵୈନ॑ଯୋ॒ସ୍ସା । ଅଥୋ॒ ନାନା॑ଵୀର୍ଯାଵେ॒ଵୈନୌ॑ କୁରୁତେ ॥ 40 ॥
ଯଦୁ॒ପର୍ଯୁ॑ପରି॒ ଶିରୋ॒ ହରେ᳚ତ୍ । ପ୍ରା॒ଣାନ୍ ଵିଚ୍ଛି॑ନ୍ଦ୍ଯାତ୍ । ଅ॒ଧୋ॑-ଽଧ॒-ଶ୍ଶିରୋ॑ ହରତି । ପ୍ରା॒ଣାନା᳚-ଙ୍ଗୋପୀ॒ଥାଯ॑ ॥ ଇଯ॒ତ୍ଯଗ୍ରେ॑ ହରତି । ଅଥେଯ॒ତ୍ଯଥେଯ॑ତି । ତ୍ରଯ॑ ଇ॒ମେ ଲୋ॒କାଃ । ଏ॒ଷ୍ଵେ॑ଵୈନଂ॑-ଲୋଁ॒କେଷୁ॒ ପ୍ରତି॑ଷ୍ଠିତ॒ମା-ଧ॑ତ୍ତେ ॥ ପ୍ର॒ଜାପ॑ତି-ର॒ଗ୍ନି-ମ॑ସୃଜତ । ସୋ॑-ଽବିଭେ॒ତ୍ପ୍ର ମା॑ ଧକ୍ଷ୍ଯ॒ତୀତି॑ ॥ 41 ॥
ତସ୍ଯ॑ ତ୍ରେ॒ଧା ମ॑ହି॒ମାନଂ॒-ଵ୍ଯୌଁ॑ହତ୍ । ଶାନ୍ତ୍ଯା॒ ଅପ୍ର॑ଦାହାଯ । ଯତ୍-ତ୍ରେ॒ଧା-ଽଗ୍ନି-ରା॑ଧୀ॒ଯତେ᳚ । ମ॒ହି॒ମାନ॑ମେ॒ଵାସ୍ଯ॒ ତ-ଦ୍ଵ୍ଯୂ॑ହତି । ଶାନ୍ତ୍ଯା॒ ଅପ୍ର॑ଦାହାଯ ॥ ପୁନ॒ରାଵ॑ର୍ତଯତି । ମ॒ହି॒ମାନ॑ମେ॒ଵାସ୍ଯ॒ ସନ୍ଦ॑ଧାତି ॥ ପ॒ଶୁର୍ଵା ଏ॒ଷଃ । ଯଦଶ୍ଵଃ॑ । ଏ॒ଷ ରୁ॒ଦ୍ରଃ ॥ 42 ॥
ଯଦ॒ଗ୍ନିଃ । ଯଦଶ୍ଵ॑ସ୍ଯ ପ॒ଦେ᳚-ଽଗ୍ନି-ମା॑ଦ॒ଦ୍ଧ୍ଯାତ୍ । ରୁ॒ଦ୍ରାଯ॑ ପ॒ଶୂ-ନପି॑ଦଦ୍ଧ୍ଯାତ୍ । ଅ॒ପ॒ଶୁ-ର୍ଯଜ॑ମାନ-ସ୍ସ୍ଯାତ୍ । ଯ-ନ୍ନାକ୍ର॒ମଯେ᳚ତ୍ । ଅନ॑ଵରୁଦ୍ଧା ଅସ୍ଯ ପ॒ଶଵଃ॑ ସ୍ଯୁଃ । ପା॒ର୍ଶ୍ଵ॒ତ ଆକ୍ର॑ମଯେତ୍ । ଯଥା ଽଽହି॑ତସ୍ଯା॒ଗ୍ନେ-ରଙ୍ଗା॑ରା ଅଭ୍ଯଵ॒ଵର୍ତେ॑ରନ୍ନ୍ । ଅଵ॑ରୁଦ୍ଧା ଅସ୍ଯ ପ॒ଶଵୋ॒ ଭଵ॑ନ୍ତି । ନ ରୁ॒ଦ୍ରାଯାପି॑ଦଧାତି ॥ 43 ॥
ତ୍ରୀଣି॑ ହ॒ଵୀଗ୍ଂଷି॒ ନିର୍ଵ॑ପତି । ଵି॒ରାଜ॑ ଏ॒ଵ ଵିକ୍ରା᳚ନ୍ତଂ॒-ଯଁଜ॑ମା॒ନୋ-ଽନୁ॒ ଵିକ୍ର॑ମତେ ॥ ଅ॒ଗ୍ନଯେ॒ ପଵ॑ମାନାଯ । ଅ॒ଗ୍ନଯେ॑ ପାଵ॒କାଯ॑ । ଅ॒ଗ୍ନଯେ॒ ଶୁଚ॑ଯେ । ଯଦ॒ଗ୍ନଯେ॒ ପଵ॑ମାନାଯ ନି॒ର୍ଵପ॑ତି । ପୁ॒ନାତ୍ଯେ॒ଵୈନ᳚ମ୍ । ଯଦ॒ଗ୍ନଯେ॑ ପାଵ॒କାଯ॑ । ପୂ॒ତ ଏ॒ଵାସ୍ମି॑-ନ୍ନ॒ନ୍ନାଦ୍ଯ॑-ନ୍ଦଧାତି । ଯଦ॒ଗ୍ନଯେ॒ ଶୁଚ॑ଯେ । ବ୍ର॒ହ୍ମ॒ଵ॒ର୍ଚ॒ସ-ମେ॒ଵାସ୍ମି॑-ନ୍ନୁ॒ପରି॑ଷ୍ଟା-ଦ୍ଦଧାତି ॥ 44 ॥
(ଏ॒ନ॒ - ମା॒ହ॒ଵ॒ନୀଯଂ॑ - ଧତ୍ତେ - ଽଶ୍ଵ॒ତ୍ଵଂ - ଁଵ॑ର୍ତଯତି - କୁରୁତ॒ - ଇତି॑ -ରୁ॒ଦ୍ରୋ - ଦ॑ଧାତି॒ - ଯଦ॒ଗ୍ନଯେ॒ ଶୁଚ॑ଯ॒ ଏକ॑-ଞ୍ଚ) (ଅ. 5)
ଅନୁଵାକଂ 6 - ପଵମାନହଵିର୍ଵିସ୍ତାରଃ, ହଵିରନ୍ତରାଣି, ଦକ୍ଷିଣାଶ୍ଚ
ଅନୁଵାକଂ 6 - ପଵମାନହଵିର୍ଵିସ୍ତାରଃ, ହଵିରନ୍ତରାଣି, ଦକ୍ଷିଣାଶ୍ଚ
ଦେ॒ଵା॒ସୁ॒ରା-ସ୍ସଂଯଁ॑ତ୍ତା ଆସନ୍ନ୍ । ତେ ଦେ॒ଵା ଵି॑ଜ॒ଯ-ମୁ॑ପ॒ଯନ୍ତଃ॑ । ଅ॒ଗ୍ନୌ ଵା॒ମଂ-ଵଁସୁ॒ ସ-ନ୍ନ୍ଯ॑ଦଧତ । ଇ॒ଦମୁ॑ ନୋ ଭଵିଷ୍ଯତି । ଯଦି॑ ନୋ ଜେ॒ଷ୍ଯନ୍ତୀତି॑ । ତଦ॒ଗ୍ନିର୍ନୋ-ଥ୍ସହ॑ମଶକ୍ନୋତ୍ । ତତ୍-ତ୍ରେ॒ଧା ଵିନ୍ଯ॑ଦଧାତ୍ । ପ॒ଶୁଷୁ॒ ତୃତୀ॑ଯମ୍ । ଅ॒ଫ୍ସୁ ତୃତୀ॑ଯମ୍ । ଆ॒ଦି॒ତ୍ଯେ ତୃତୀ॑ଯମ୍ ॥ 45 ॥
ତ-ଦ୍ଦେ॒ଵା ଵି॒ଜିତ୍ଯ॑ । ପୁନ॒ରଵା॑ରୁରୁଥ୍ସନ୍ତ । ତେ᳚-ଽଗ୍ନଯେ॒ ପଵ॑ମାନାଯ ପୁରୋ॒ଡାଶ॑-ମ॒ଷ୍ଟାକ॑ପାଲ॒-ନ୍ନିର॑ଵପନ୍ନ୍ । ପ॒ଶଵୋ॒ ଵା ଅ॒ଗ୍ନିଃ ପଵ॑ମାନଃ । ଯଦେ॒ଵ ପ॒ଶୁଷ୍ଵାସୀ᳚ତ୍ । ତତ୍-ତେନାଵା॑ରୁନ୍ଧତ । ତେ᳚-ଽଗ୍ନଯେ॑ ପାଵ॒କାଯ॑ । ଆପୋ॒ ଵା ଅ॒ଗ୍ନିଃ ପା॑ଵ॒କଃ । ଯଦେ॒ଵାଫ୍ସ୍ଵାସୀ᳚ତ୍ । ତତ୍-ତେନାଵା॑ରୁନ୍ଧତ ॥ 46 ॥
ତେ᳚-ଽଗ୍ନଯେ॒ ଶୁଚ॑ଯେ । ଅ॒ସୌ ଵା ଆ॑ଦି॒ତ୍ଯୋ᳚-ଽଗ୍ନି-ଶ୍ଶୁଚିଃ॑ । ଯଦେ॒ଵାଦି॒ତ୍ଯ ଆସୀ᳚ତ୍ । ତତ୍-ତେନାଵା॑ରୁନ୍ଧତ ॥ ବ୍ର॒ହ୍ମ॒ଵା॒ଦିନୋ॑ ଵଦନ୍ତି । ତ॒ନୁଵୋ॒ ଵାଵୈତା ଅ॑ଗ୍ନ୍ଯା॒ଧେଯ॑ସ୍ଯ । ଆ॒ଗ୍ନେ॒ଯୋ ଵା ଅ॒ଷ୍ଟାକ॑ପାଲୋ ଽଗ୍ନ୍ଯା॒ଧେଯ॒ମିତି॑ । ଯତ୍ତ-ନ୍ନି॒ର୍ଵପେ᳚ତ୍ । ନୈତାନି॑ । ଯଥା॒-ଽଽତ୍ମା ସ୍ଯାତ୍ ॥ 47 ॥
ନାଙ୍ଗା॑ନି । ତା॒ଦୃଗେ॒ଵ ତତ୍ । ଯଦେ॒ତାନି॑ ନି॒ର୍ଵପେ᳚ତ୍ । ନ ତମ୍ । ଯଥା-ଽଙ୍ଗା॑ନି॒ ସ୍ଯୁଃ । ନାତ୍ମା । ତା॒ଦୃଗେ॒ଵ ତତ୍ । ଉ॒ଭଯା॑ନି ସ॒ହନି॒ରୁପ୍ଯା॑ଣି । ଯ॒ଜ୍ଞସ୍ଯ॑ ସାତ୍ମ॒ତ୍ଵାଯ॑ ॥ ଉ॒ଭଯଂ॒-ଵାଁ ଏ॒ତସ୍ଯେ᳚ନ୍ଦ୍ରି॒ଯଂ-ଵୀଁ॒ର୍ଯ॑ମାପ୍ଯତେ ॥ 48 ॥
ଯୋ᳚-ଽଗ୍ନିମା॑ଧ॒ତ୍ତେ । ଐ॒ନ୍ଦ୍ରା॒ଗ୍ନ-ମେକା॑ଦଶକପାଲ॒- ମନୁ॒ ନିର୍ଵ॑ପେତ୍ । ଆ॒ଦି॒ତ୍ଯ-ଞ୍ଚ॒ରୁମ୍ । ଇ॒ନ୍ଦ୍ରା॒ଗ୍ନୀ ଵୈ ଦେ॒ଵାନା॒-ମଯା॑ତଯାମାନୌ । ଯେ ଏ॒ଵ ଦେ॒ଵତେ॒ ଅଯା॑ତଯାମ୍ନୀ । ତାଭ୍ଯା॑ମେ॒ଵାସ୍ମା॑ ଇନ୍ଦ୍ରି॒ଯଂ-ଵୀଁ॒ର୍ଯ॑ମଵ॑- ରୁନ୍ଧେ । ଆ॒ଦି॒ତ୍ଯୋ ଭ॑ଵତି । ଇ॒ଯଂ-ଵାଁ ଅଦି॑ତିଃ । ଅ॒ସ୍ଯାମେ॒ଵ ପ୍ରତି॑ତିଷ୍ଠତି ॥ ଧେ॒ନ୍ଵୈ ଵା ଏ॒ତ-ଦ୍ରେତଃ॑ ॥ 49 ॥
ଯଦାଜ୍ଯ᳚ମ୍ । ଅ॒ନ॒ଡୁହ॑ସ୍ତଣ୍ଡୁ॒ଲାଃ । ମି॒ଥୁ॒ନମେ॒ଵାଵ॑-ରୁନ୍ଧେ । ଘୃ॒ତେ ଭ॑ଵତି । ଯ॒ଜ୍ଞସ୍ଯାଲୂ᳚କ୍ଷାନ୍ତତ୍ଵାଯ ॥ ଚ॒ତ୍ଵାର॑ ଆର୍ଷେ॒ଯାଃ ପ୍ରାଶ୍ଞ॑ନ୍ତି । ଦି॒ଶାମେ॒ଵ ଜ୍ଯୋତି॑ଷି ଜୁହୋତି ॥ ପ॒ଶଵୋ॒ ଵା ଏ॒ତାନି॑ ହ॒ଵୀଗ୍ଂଷି॑ । ଏ॒ଷ ରୁ॒ଦ୍ରଃ । ଯଦ॒ଗ୍ନିଃ ॥ 50 ॥
ଯଥ୍ସ॒ଦ୍ଯ ଏ॒ତାନି॑ ହ॒ଵୀଗ୍ଂଷି॑ ନି॒ର୍ଵପେ᳚ତ୍ । ରୁ॒ଦ୍ରାଯ॑ ପ॒ଶୂନପି॑ ଦଦ୍ଧ୍ଯାତ୍ । ଅ॒ପ॒ଶୁ-ର୍ଯଜ॑ମାନ-ସ୍ସ୍ଯାତ୍ । ଯନ୍ନାନୁ॑ନି॒ର୍ଵପେ᳚ତ୍ । ଅନ॑ଵରୁଦ୍ଧା ଅସ୍ଯ ପ॒ଶଵଃ॑ ସ୍ଯୁଃ । ଦ୍ଵା॒ଦ॒ଶସୁ॒ ରାତ୍ରୀ॒ଷ୍ଵନୁ॒ ନିର୍ଵ॑ପେତ୍ । ସଂ॒ଵଁ॒ଥ୍ସ॒ର ପ୍ର॑ତିମା॒ ଵୈ ଦ୍ଵାଦ॑ଶ॒ ରାତ୍ର॑ଯଃ । ସଂ॒ଵଁ॒ଥ୍ସ॒ରେଣୈ॒ଵାସ୍ମୈ॑ ରୁ॒ଦ୍ରଗ୍ଂ ଶ॑ମଯି॒ତ୍ଵା । ପ॒ଶୂନଵ॑ ରୁନ୍ଧେ ॥ ଯଦେକ॑-ମେକମେ॒ତାନି॑ ହ॒ଵୀଗ୍ଂଷି॑ ନି॒ର୍ଵପେ᳚ତ୍ ॥ 51 ॥
ଯଥା॒ ତ୍ରୀଣ୍ଯା॒ଵପ॑ନାନି ପୂ॒ରଯେ᳚ତ୍ । ତା॒ଦୃକ୍ତତ୍ । ନ ପ୍ର॒ଜନ॑ନ॒ମୁଚ୍ଛିଗ୍ଂ॑ଷେତ୍ । ଏକ॑-ନ୍ନି॒ରୁପ୍ଯ॑ । ଉତ୍ତ॑ରେ॒ ସମ॑ସ୍ଯେତ୍ । ତୃ॒ତୀଯ॑ମେ॒ଵାସ୍ମୈ॑ ଲୋ॒କମୁଚ୍ଛିଗ୍ଂ॑ଷତି ପ୍ର॒ଜନ॑ନାଯ । ତ-ମ୍ପ୍ର॒ଜଯା॑ ପ॒ଶୁଭି॒ରନୁ॒ ପ୍ରଜା॑ଯତେ । ଅଥୋ॑ ଯ॒ଜ୍ଞସ୍ଯୈ॒ଵୈଷା-ଽଭିକ୍ରା᳚ନ୍ତିଃ ॥ ର॒ଥ॒ଚ॒କ୍ର-ମ୍ପ୍ରଵ॑ର୍ତଯତି । ମ॒ନୁ॒ଷ୍ଯ॒ର॒ଥେନୈ॒ଵ ଦେ॑ଵର॒ଥ-ମ୍ପ୍ର॒ତ୍ଯଵ॑ରୋହତି ॥ 52 ॥
ବ୍ର॒ହ୍ମ॒ଵା॒ଦିନୋ॑ ଵଦନ୍ତି । ହୋ॒ତ॒ଵ୍ଯ॑-ମଗ୍ନିହୋ॒ତ୍ରାଂ(3) ନହୋ॑ତ॒ଵ୍ଯା(3)ମିତି॑ । ଯ-ଦ୍ଯଜୁ॑ଷା ଜୁହୁ॒ଯାତ୍ । ଅଯ॑ଥାପୂର୍ଵ॒ମାହୁ॑ତୀ ଜୁହୁଯାତ୍ । ଯନ୍ନ ଜୁ॑ହୁ॒ଯାତ୍ । ଅ॒ଗ୍ନିଃ ପରା॑ଭଵେତ୍ । ତୂ॒ଷ୍ଣୀମେ॒ଵ ହୋ॑ତ॒ଵ୍ଯ᳚ମ୍ । ଯ॒ଥା॒ପୂ॒ର୍ଵ-ମାହୁ॑ତୀ ଜୁ॒ହୋତି॑ । ନାଗ୍ନିଃ ପରା॑ଭଵତି ॥ ଅ॒ଗ୍ନୀଧେ॑ ଦଦାତି ॥ 53 ॥
ଅ॒ଗ୍ନିମୁ॑ଖା-ନେ॒ଵର୍ତୂ-ନ୍ପ୍ରୀ॑ଣାତି । ଉ॒ପ॒ବର୍ହ॑ଣ-ନ୍ଦଦାତି । ରୂ॒ପାଣା॒ମଵ॑-ରୁଦ୍ଧ୍ଯୈ । ଅଶ୍ଵ॑-ମ୍ବ୍ର॒ହ୍ମଣେ᳚ । ଇ॒ନ୍ଦ୍ରି॒ଯମେ॒ଵାଵ॑-ରୁନ୍ଧେ । ଧେ॒ନୁଗ୍ଂ ହୋତ୍ରେ᳚ । ଆ॒ଶିଷ॑ ଏ॒ଵାଵ॑ରୁନ୍ଧେ । ଅ॒ନ॒ଡ୍ଵାହ॑-ମଦ୍ଧ୍ଵ॒ର୍ଯଵେ᳚ । ଵହ୍ନି॒ର୍ଵା ଅ॑ନ॒ଡ୍ଵାନ୍ । ଵହ୍ନି॑ରଦ୍ଧ୍ଵ॒ର୍ଯୁଃ ॥ 54 ॥
ଵହ୍ନି॑ନୈ॒ଵ ଵହ୍ନି॑ ଯ॒ଜ୍ଞସ୍ଯାଵ॑-ରୁନ୍ଧେ । ମି॒ଥୁ॒ନୌ ଗାଵୌ॑ ଦଦାତି । ମି॒ଥୁ॒ନସ୍ଯାଵ॑-ରୁଦ୍ଧ୍ଯୈ । ଵାସୋ॑ ଦଦାତି । ସ॒ର୍ଵ॒ ଦେ॒ଵ॒ତ୍ଯଂ॑-ଵୈଁ ଵାସଃ॑ । ସର୍ଵା॑ ଏ॒ଵ ଦେ॒ଵତାଃ᳚ ପ୍ରୀଣାତି । ଆ ଦ୍ଵା॑ଦ॒ଶଭ୍ଯୋ॑ ଦଦାତି । ଦ୍ଵାଦ॑ଶ॒ ମାସା᳚-ସ୍ସଂଵଁଥ୍ସ॒ରଃ । ସଂ॒ଵଁ॒ଥ୍ସ॒ର ଏ॒ଵ ପ୍ରତି॑ ତିଷ୍ଠତି । କାମ॑ମୂ॒ର୍ଧ୍ଵ-ନ୍ଦେଯ᳚ମ୍ । ଅପ॑ରିମିତ॒ସ୍ଯାଵ॑-ରୁଦ୍ଧ୍ଯୈ ॥ 55 ॥
ତ-ଦ୍ଦେ॒ଵା ଵି॒ଜିତ୍ଯ॑ । ପୁନ॒ରଵା॑ରୁରୁଥ୍ସନ୍ତ । ତେ᳚-ଽଗ୍ନଯେ॒ ପଵ॑ମାନାଯ ପୁରୋ॒ଡାଶ॑-ମ॒ଷ୍ଟାକ॑ପାଲ॒-ନ୍ନିର॑ଵପନ୍ନ୍ । ପ॒ଶଵୋ॒ ଵା ଅ॒ଗ୍ନିଃ ପଵ॑ମାନଃ । ଯଦେ॒ଵ ପ॒ଶୁଷ୍ଵାସୀ᳚ତ୍ । ତତ୍-ତେନାଵା॑ରୁନ୍ଧତ । ତେ᳚-ଽଗ୍ନଯେ॑ ପାଵ॒କାଯ॑ । ଆପୋ॒ ଵା ଅ॒ଗ୍ନିଃ ପା॑ଵ॒କଃ । ଯଦେ॒ଵାଫ୍ସ୍ଵାସୀ᳚ତ୍ । ତତ୍-ତେନାଵା॑ରୁନ୍ଧତ ॥ 46 ॥
ତେ᳚-ଽଗ୍ନଯେ॒ ଶୁଚ॑ଯେ । ଅ॒ସୌ ଵା ଆ॑ଦି॒ତ୍ଯୋ᳚-ଽଗ୍ନି-ଶ୍ଶୁଚିଃ॑ । ଯଦେ॒ଵାଦି॒ତ୍ଯ ଆସୀ᳚ତ୍ । ତତ୍-ତେନାଵା॑ରୁନ୍ଧତ ॥ ବ୍ର॒ହ୍ମ॒ଵା॒ଦିନୋ॑ ଵଦନ୍ତି । ତ॒ନୁଵୋ॒ ଵାଵୈତା ଅ॑ଗ୍ନ୍ଯା॒ଧେଯ॑ସ୍ଯ । ଆ॒ଗ୍ନେ॒ଯୋ ଵା ଅ॒ଷ୍ଟାକ॑ପାଲୋ ଽଗ୍ନ୍ଯା॒ଧେଯ॒ମିତି॑ । ଯତ୍ତ-ନ୍ନି॒ର୍ଵପେ᳚ତ୍ । ନୈତାନି॑ । ଯଥା॒-ଽଽତ୍ମା ସ୍ଯାତ୍ ॥ 47 ॥
ନାଙ୍ଗା॑ନି । ତା॒ଦୃଗେ॒ଵ ତତ୍ । ଯଦେ॒ତାନି॑ ନି॒ର୍ଵପେ᳚ତ୍ । ନ ତମ୍ । ଯଥା-ଽଙ୍ଗା॑ନି॒ ସ୍ଯୁଃ । ନାତ୍ମା । ତା॒ଦୃଗେ॒ଵ ତତ୍ । ଉ॒ଭଯା॑ନି ସ॒ହନି॒ରୁପ୍ଯା॑ଣି । ଯ॒ଜ୍ଞସ୍ଯ॑ ସାତ୍ମ॒ତ୍ଵାଯ॑ ॥ ଉ॒ଭଯଂ॒-ଵାଁ ଏ॒ତସ୍ଯେ᳚ନ୍ଦ୍ରି॒ଯଂ-ଵୀଁ॒ର୍ଯ॑ମାପ୍ଯତେ ॥ 48 ॥
ଯୋ᳚-ଽଗ୍ନିମା॑ଧ॒ତ୍ତେ । ଐ॒ନ୍ଦ୍ରା॒ଗ୍ନ-ମେକା॑ଦଶକପାଲ॒- ମନୁ॒ ନିର୍ଵ॑ପେତ୍ । ଆ॒ଦି॒ତ୍ଯ-ଞ୍ଚ॒ରୁମ୍ । ଇ॒ନ୍ଦ୍ରା॒ଗ୍ନୀ ଵୈ ଦେ॒ଵାନା॒-ମଯା॑ତଯାମାନୌ । ଯେ ଏ॒ଵ ଦେ॒ଵତେ॒ ଅଯା॑ତଯାମ୍ନୀ । ତାଭ୍ଯା॑ମେ॒ଵାସ୍ମା॑ ଇନ୍ଦ୍ରି॒ଯଂ-ଵୀଁ॒ର୍ଯ॑ମଵ॑- ରୁନ୍ଧେ । ଆ॒ଦି॒ତ୍ଯୋ ଭ॑ଵତି । ଇ॒ଯଂ-ଵାଁ ଅଦି॑ତିଃ । ଅ॒ସ୍ଯାମେ॒ଵ ପ୍ରତି॑ତିଷ୍ଠତି ॥ ଧେ॒ନ୍ଵୈ ଵା ଏ॒ତ-ଦ୍ରେତଃ॑ ॥ 49 ॥
ଯଦାଜ୍ଯ᳚ମ୍ । ଅ॒ନ॒ଡୁହ॑ସ୍ତଣ୍ଡୁ॒ଲାଃ । ମି॒ଥୁ॒ନମେ॒ଵାଵ॑-ରୁନ୍ଧେ । ଘୃ॒ତେ ଭ॑ଵତି । ଯ॒ଜ୍ଞସ୍ଯାଲୂ᳚କ୍ଷାନ୍ତତ୍ଵାଯ ॥ ଚ॒ତ୍ଵାର॑ ଆର୍ଷେ॒ଯାଃ ପ୍ରାଶ୍ଞ॑ନ୍ତି । ଦି॒ଶାମେ॒ଵ ଜ୍ଯୋତି॑ଷି ଜୁହୋତି ॥ ପ॒ଶଵୋ॒ ଵା ଏ॒ତାନି॑ ହ॒ଵୀଗ୍ଂଷି॑ । ଏ॒ଷ ରୁ॒ଦ୍ରଃ । ଯଦ॒ଗ୍ନିଃ ॥ 50 ॥
ଯଥ୍ସ॒ଦ୍ଯ ଏ॒ତାନି॑ ହ॒ଵୀଗ୍ଂଷି॑ ନି॒ର୍ଵପେ᳚ତ୍ । ରୁ॒ଦ୍ରାଯ॑ ପ॒ଶୂନପି॑ ଦଦ୍ଧ୍ଯାତ୍ । ଅ॒ପ॒ଶୁ-ର୍ଯଜ॑ମାନ-ସ୍ସ୍ଯାତ୍ । ଯନ୍ନାନୁ॑ନି॒ର୍ଵପେ᳚ତ୍ । ଅନ॑ଵରୁଦ୍ଧା ଅସ୍ଯ ପ॒ଶଵଃ॑ ସ୍ଯୁଃ । ଦ୍ଵା॒ଦ॒ଶସୁ॒ ରାତ୍ରୀ॒ଷ୍ଵନୁ॒ ନିର୍ଵ॑ପେତ୍ । ସଂ॒ଵଁ॒ଥ୍ସ॒ର ପ୍ର॑ତିମା॒ ଵୈ ଦ୍ଵାଦ॑ଶ॒ ରାତ୍ର॑ଯଃ । ସଂ॒ଵଁ॒ଥ୍ସ॒ରେଣୈ॒ଵାସ୍ମୈ॑ ରୁ॒ଦ୍ରଗ୍ଂ ଶ॑ମଯି॒ତ୍ଵା । ପ॒ଶୂନଵ॑ ରୁନ୍ଧେ ॥ ଯଦେକ॑-ମେକମେ॒ତାନି॑ ହ॒ଵୀଗ୍ଂଷି॑ ନି॒ର୍ଵପେ᳚ତ୍ ॥ 51 ॥
ଯଥା॒ ତ୍ରୀଣ୍ଯା॒ଵପ॑ନାନି ପୂ॒ରଯେ᳚ତ୍ । ତା॒ଦୃକ୍ତତ୍ । ନ ପ୍ର॒ଜନ॑ନ॒ମୁଚ୍ଛିଗ୍ଂ॑ଷେତ୍ । ଏକ॑-ନ୍ନି॒ରୁପ୍ଯ॑ । ଉତ୍ତ॑ରେ॒ ସମ॑ସ୍ଯେତ୍ । ତୃ॒ତୀଯ॑ମେ॒ଵାସ୍ମୈ॑ ଲୋ॒କମୁଚ୍ଛିଗ୍ଂ॑ଷତି ପ୍ର॒ଜନ॑ନାଯ । ତ-ମ୍ପ୍ର॒ଜଯା॑ ପ॒ଶୁଭି॒ରନୁ॒ ପ୍ରଜା॑ଯତେ । ଅଥୋ॑ ଯ॒ଜ୍ଞସ୍ଯୈ॒ଵୈଷା-ଽଭିକ୍ରା᳚ନ୍ତିଃ ॥ ର॒ଥ॒ଚ॒କ୍ର-ମ୍ପ୍ରଵ॑ର୍ତଯତି । ମ॒ନୁ॒ଷ୍ଯ॒ର॒ଥେନୈ॒ଵ ଦେ॑ଵର॒ଥ-ମ୍ପ୍ର॒ତ୍ଯଵ॑ରୋହତି ॥ 52 ॥
ବ୍ର॒ହ୍ମ॒ଵା॒ଦିନୋ॑ ଵଦନ୍ତି । ହୋ॒ତ॒ଵ୍ଯ॑-ମଗ୍ନିହୋ॒ତ୍ରାଂ(3) ନହୋ॑ତ॒ଵ୍ଯା(3)ମିତି॑ । ଯ-ଦ୍ଯଜୁ॑ଷା ଜୁହୁ॒ଯାତ୍ । ଅଯ॑ଥାପୂର୍ଵ॒ମାହୁ॑ତୀ ଜୁହୁଯାତ୍ । ଯନ୍ନ ଜୁ॑ହୁ॒ଯାତ୍ । ଅ॒ଗ୍ନିଃ ପରା॑ଭଵେତ୍ । ତୂ॒ଷ୍ଣୀମେ॒ଵ ହୋ॑ତ॒ଵ୍ଯ᳚ମ୍ । ଯ॒ଥା॒ପୂ॒ର୍ଵ-ମାହୁ॑ତୀ ଜୁ॒ହୋତି॑ । ନାଗ୍ନିଃ ପରା॑ଭଵତି ॥ ଅ॒ଗ୍ନୀଧେ॑ ଦଦାତି ॥ 53 ॥
ଅ॒ଗ୍ନିମୁ॑ଖା-ନେ॒ଵର୍ତୂ-ନ୍ପ୍ରୀ॑ଣାତି । ଉ॒ପ॒ବର୍ହ॑ଣ-ନ୍ଦଦାତି । ରୂ॒ପାଣା॒ମଵ॑-ରୁଦ୍ଧ୍ଯୈ । ଅଶ୍ଵ॑-ମ୍ବ୍ର॒ହ୍ମଣେ᳚ । ଇ॒ନ୍ଦ୍ରି॒ଯମେ॒ଵାଵ॑-ରୁନ୍ଧେ । ଧେ॒ନୁଗ୍ଂ ହୋତ୍ରେ᳚ । ଆ॒ଶିଷ॑ ଏ॒ଵାଵ॑ରୁନ୍ଧେ । ଅ॒ନ॒ଡ୍ଵାହ॑-ମଦ୍ଧ୍ଵ॒ର୍ଯଵେ᳚ । ଵହ୍ନି॒ର୍ଵା ଅ॑ନ॒ଡ୍ଵାନ୍ । ଵହ୍ନି॑ରଦ୍ଧ୍ଵ॒ର୍ଯୁଃ ॥ 54 ॥
ଵହ୍ନି॑ନୈ॒ଵ ଵହ୍ନି॑ ଯ॒ଜ୍ଞସ୍ଯାଵ॑-ରୁନ୍ଧେ । ମି॒ଥୁ॒ନୌ ଗାଵୌ॑ ଦଦାତି । ମି॒ଥୁ॒ନସ୍ଯାଵ॑-ରୁଦ୍ଧ୍ଯୈ । ଵାସୋ॑ ଦଦାତି । ସ॒ର୍ଵ॒ ଦେ॒ଵ॒ତ୍ଯଂ॑-ଵୈଁ ଵାସଃ॑ । ସର୍ଵା॑ ଏ॒ଵ ଦେ॒ଵତାଃ᳚ ପ୍ରୀଣାତି । ଆ ଦ୍ଵା॑ଦ॒ଶଭ୍ଯୋ॑ ଦଦାତି । ଦ୍ଵାଦ॑ଶ॒ ମାସା᳚-ସ୍ସଂଵଁଥ୍ସ॒ରଃ । ସଂ॒ଵଁ॒ଥ୍ସ॒ର ଏ॒ଵ ପ୍ରତି॑ ତିଷ୍ଠତି । କାମ॑ମୂ॒ର୍ଧ୍ଵ-ନ୍ଦେଯ᳚ମ୍ । ଅପ॑ରିମିତ॒ସ୍ଯାଵ॑-ରୁଦ୍ଧ୍ଯୈ ॥ 55 ॥
(ଆ॒ଦି॒ତ୍ଯେ ତୃତୀ॑ଯ - ମ॒ଫ୍ସ୍ଵାସୀ॒-ତ୍ତ-ତ୍ତେନାଵା॑ରୁନ୍ଧତ॒ - ସ୍ଯା - ଦା᳚ପ୍ଯତେ॒ - ରେତୋ॒ - ଽଗ୍ନି - ରେକ॑ମେକ ମେ॒ତାନି॑ ହ॒ଵିଗ୍ଂଷି॑ ନି॒ର୍ଵପେ᳚ତ୍ - ପ୍ର॒ତ୍ଯଵ॑ରୋହତି - ଦଦାତ୍ଯ - ଦ୍ଧ୍ଵ॒ର୍ଯୁ--ର୍ ଦେଯ॒ ମେକ॑-ଞ୍ଚ) (ଅ. 6)
ଅନୁଵାକଂ 7 - ଆଧାନମନ୍ତ୍ରାଃ
ଅନୁଵାକଂ 7 - ଆଧାନମନ୍ତ୍ରାଃ
ଘ॒ର୍ମ-ଶ୍ଶିର॒ସ୍ତଦ॒ଯମ॒ଗ୍ନିଃ । ସ-ମ୍ପ୍ରି॑ଯଃ ପ॒ଶୁଭି॑-ର୍ଭୁଵତ୍ । ଛ॒ର୍ଦିସ୍ତୋ॒କାଯ॒ ତନ॑ଯାଯ ଯଚ୍ଛ ॥ ଵାତଃ॑ ପ୍ରା॒ଣସ୍ତଦ॒ଯମ॒ଗ୍ନିଃ । ସ-ମ୍ପ୍ରି॑ଯଃ ପ॒ଶୁଭି॑-ର୍ଭୁଵତ୍ । ସ୍ଵ॒ଦି॒ତ-ନ୍ତୋ॒କାଯ॒ ତନ॑ଯାଯ ପି॒ତୁ-ମ୍ପ॑ଚ ॥ ପ୍ରାଚୀ॒ମନୁ॑ ପ୍ର॒ଦିଶ॒-ମ୍ପ୍ରେହି॑ ଵି॒ଦ୍ଵାନ୍ । ଅ॒ଗ୍ନେର॑ଗ୍ନେ ପୁ॒ରୋ ଅ॑ଗ୍ନି-ର୍ଭଵେ॒ହ । ଵିଶ୍ଵା॒ ଆଶା॒ ଦୀଦ୍ଯା॑ନୋ॒ ଵିଭା॑ହି । ଊର୍ଜ॑-ନ୍ନୋ ଧେହି ଦ୍ଵି॒ପଦେ॒ ଚତୁ॑ଷ୍ପଦେ ॥ 56 ॥
ଅ॒ର୍କଶ୍ଚକ୍ଷୁ॒-ସ୍ତଦ॒ସୌ ସୂର୍ଯ॒ସ୍ତଦ॒ଯମ॒ଗ୍ନିଃ । ସମ୍ପ୍ରି॑ଯଃ ପ॒ଶୁଭି॑-ର୍ଭୁଵତ୍ । ଯ-ତ୍ତେ॑ ଶୁକ୍ର ଶୁ॒କ୍ରଂ-ଵଁର୍ଚଃ॑ ଶୁ॒କ୍ରା ତ॒ନୂଃ । ଶୁ॒କ୍ର-ଞ୍ଜ୍ଯୋତି॒ରଜ॑ସ୍ରମ୍ । ତେନ॑ ମେ ଦୀଦିହି॒ ତେନ॒ ତ୍ଵା-ଽଽଦ॑ଧେ । ଅ॒ଗ୍ନିନା᳚-ଽଗ୍ନେ॒ ବ୍ରହ୍ମ॑ଣା ॥ ଆ॒ନ॒ଶେ ଵ୍ଯା॑ନଶେ॒ ସର୍ଵ॒ମାଯୁ॒-ର୍ଵ୍ଯା॑ନଶେ ॥ ଯେ ତେ॑ ଅଗ୍ନେ ଶି॒ଵେ ତ॒ନୁଵୌ᳚ । ଵି॒ରାଟ୍ ଚ॑ ସ୍ଵ॒ରାଟ୍ ଚ॑ । ତେ ମା ଵି॑ଶତା॒-ନ୍ତେ ମା॑ ଜିନ୍ଵତାମ୍ ॥ 57 ॥
ଯେ ତେ॑ ଅଗ୍ନେ ଶି॒ଵେ ତ॒ନୁଵୌ᳚ । ସ॒ମ୍ରାଟ୍ ଚା॑ଭି॒ଭୂଶ୍ଚ॑ । ତେ ମା ଵି॑ଶତା॒-ନ୍ତେ ମା॑ ଜିନ୍ଵତାମ୍ । ଯେ ତେ॑ ଅଗ୍ନେ ଶି॒ଵେ ତ॒ନୁଵୌ᳚ । ଵି॒ଭୂଶ୍ଚ॑ ପରି॒ଭୂଶ୍ଚ॑ । ତେ ମା ଵି॑ଶତା॒-ନ୍ତେ ମା॑ ଜିନ୍ଵତାମ୍ । ଯେ ତେ॑ ଅଗ୍ନେ ଶି॒ଵେ ତ॒ନୁଵୌ᳚ । ପ୍ର॒ଭ୍ଵୀ ଚ॒ ପ୍ରଭୂ॑ତିଶ୍ଚ । ତେ ମା ଵି॑ଶତା॒-ନ୍ତେ ମା॑ ଜିନ୍ଵତାମ୍ । ଯାସ୍ତେ॑ ଅଗ୍ନେ ଶି॒ଵାସ୍ତ॒ନୁଵଃ॑ । ତାଭି॒ସ୍ତ୍ଵା ଽଽଦ॑ଧେ ॥ ଯାସ୍ତେ॑ ଅଗ୍ନେ ଘୋ॒ରାସ୍ତ॒ନୁଵଃ॑ । ତାଭି॑ର॒ମୁ-ଙ୍ଗ॑ଚ୍ଛ ॥ 58 ॥
ଅ॒ର୍କଶ୍ଚକ୍ଷୁ॒-ସ୍ତଦ॒ସୌ ସୂର୍ଯ॒ସ୍ତଦ॒ଯମ॒ଗ୍ନିଃ । ସମ୍ପ୍ରି॑ଯଃ ପ॒ଶୁଭି॑-ର୍ଭୁଵତ୍ । ଯ-ତ୍ତେ॑ ଶୁକ୍ର ଶୁ॒କ୍ରଂ-ଵଁର୍ଚଃ॑ ଶୁ॒କ୍ରା ତ॒ନୂଃ । ଶୁ॒କ୍ର-ଞ୍ଜ୍ଯୋତି॒ରଜ॑ସ୍ରମ୍ । ତେନ॑ ମେ ଦୀଦିହି॒ ତେନ॒ ତ୍ଵା-ଽଽଦ॑ଧେ । ଅ॒ଗ୍ନିନା᳚-ଽଗ୍ନେ॒ ବ୍ରହ୍ମ॑ଣା ॥ ଆ॒ନ॒ଶେ ଵ୍ଯା॑ନଶେ॒ ସର୍ଵ॒ମାଯୁ॒-ର୍ଵ୍ଯା॑ନଶେ ॥ ଯେ ତେ॑ ଅଗ୍ନେ ଶି॒ଵେ ତ॒ନୁଵୌ᳚ । ଵି॒ରାଟ୍ ଚ॑ ସ୍ଵ॒ରାଟ୍ ଚ॑ । ତେ ମା ଵି॑ଶତା॒-ନ୍ତେ ମା॑ ଜିନ୍ଵତାମ୍ ॥ 57 ॥
ଯେ ତେ॑ ଅଗ୍ନେ ଶି॒ଵେ ତ॒ନୁଵୌ᳚ । ସ॒ମ୍ରାଟ୍ ଚା॑ଭି॒ଭୂଶ୍ଚ॑ । ତେ ମା ଵି॑ଶତା॒-ନ୍ତେ ମା॑ ଜିନ୍ଵତାମ୍ । ଯେ ତେ॑ ଅଗ୍ନେ ଶି॒ଵେ ତ॒ନୁଵୌ᳚ । ଵି॒ଭୂଶ୍ଚ॑ ପରି॒ଭୂଶ୍ଚ॑ । ତେ ମା ଵି॑ଶତା॒-ନ୍ତେ ମା॑ ଜିନ୍ଵତାମ୍ । ଯେ ତେ॑ ଅଗ୍ନେ ଶି॒ଵେ ତ॒ନୁଵୌ᳚ । ପ୍ର॒ଭ୍ଵୀ ଚ॒ ପ୍ରଭୂ॑ତିଶ୍ଚ । ତେ ମା ଵି॑ଶତା॒-ନ୍ତେ ମା॑ ଜିନ୍ଵତାମ୍ । ଯାସ୍ତେ॑ ଅଗ୍ନେ ଶି॒ଵାସ୍ତ॒ନୁଵଃ॑ । ତାଭି॒ସ୍ତ୍ଵା ଽଽଦ॑ଧେ ॥ ଯାସ୍ତେ॑ ଅଗ୍ନେ ଘୋ॒ରାସ୍ତ॒ନୁଵଃ॑ । ତାଭି॑ର॒ମୁ-ଙ୍ଗ॑ଚ୍ଛ ॥ 58 ॥
(ଚତୁ॑ଷ୍ପଦେ - ଜିନ୍ଵତାଂ - ତ॒ନୁଵ॒ ସ୍ତ୍ରୀଣି॑ ଚ ) (ଅ. 7)
ଅନୁଵାକଂ 8 - ଏତଦ୍ବ୍ରାହ୍ମଣଂ
ଅନୁଵାକଂ 8 - ଏତଦ୍ବ୍ରାହ୍ମଣଂ
ଇ॒ମେ ଵା ଏ॒ତେ ଲୋ॒କା ଅ॒ଗ୍ନଯଃ॑ । ତେ ଯଦଵ୍ଯା॑ଵୃତ୍ତା ଆଧୀ॒ଯେରନ୍ନ୍॑ । ଶୋ॒ଚଯେ॑ଯୁ॒-ର୍ଯଜ॑ମାନମ୍ । ଘ॒ର୍ମ-ଶ୍ଶିର॒ ଇତି॒ ଗାର୍ହ॑ପତ୍ଯ॒-ମାଦ॑ଧାତି । ଵାତଃ॑ ପ୍ରା॒ଣ ଇତ୍ଯ॑ନ୍ଵାହାର୍ଯ॒-ପଚ॑ନମ୍ । ଅ॒ର୍କ-ଶ୍ଚକ୍ଷୁ॒ରିତ୍ଯା॑-ହଵ॒ନୀଯ᳚ମ୍ । ତେନୈ॒ଵୈନା॒ନ୍ ଵ୍ଯାଵ॑ର୍ତଯତି । ତଥା॒ ନ ଶୋ॑ଚଯନ୍ତି॒ ଯଜ॑ମାନମ୍ ॥ ର॒ଥ॒ନ୍ତ॒ର-ମ॒ଭିଗା॑ଯତେ॒ ଗାର୍ହ॑ପତ୍ଯ ଆଧୀ॒ଯମା॑ନେ । ରାଥ॑ନ୍ତରୋ॒ ଵା ଅ॒ଯଂ-ଲୋଁ॒କଃ ॥ 59 ॥
ଅ॒ସ୍ମିନ୍ନେ॒ଵୈନଂ॑-ଲୋଁ॒କେ ପ୍ରତି॑ଷ୍ଠିତ॒-ମାଧ॑ତ୍ତେ । ଵା॒ମ॒ଦେ॒ଵ୍ଯ-ମ॒ଭିଗା॑ଯତ ଉଦ୍ଧ୍ରି॒ଯମା॑ଣେ । ଅ॒ନ୍ତରି॑କ୍ଷଂ॒-ଵୈଁ ଵା॑ମଦେ॒ଵ୍ଯମ୍ । ଅ॒ନ୍ତରି॑କ୍ଷ ଏ॒ଵୈନ॒-ମ୍ପ୍ରତି॑ଷ୍ଠିତ॒-ମାଧ॑ତ୍ତେ । ଅଥୋ॒ ଶାନ୍ତି॒-ର୍ଵୈ ଵା॑ମଦେ॒ଵ୍ଯମ୍ । ଶା॒ନ୍ତମେ॒ଵୈନ॑-ମ୍ପଶ॒ଵ୍ଯ॑ମୁଦ୍ଧ॑ରତେ । ବୃ॒ହଦ॒ଭିଗା॑ଯତ ଆହଵ॒ନୀଯ॑ ଆଧୀ॒ଯମା॑ନେ । ବାର୍ହ॑ତୋ॒ ଵା ଅ॒ସୌ ଲୋ॒କଃ । ଅ॒ମୁଷ୍ମି॑ନ୍ନେ॒ଵୈନଂ॑-ଲୋଁ॒କେ ପ୍ରତି॑ଷ୍ଠିତ॒-ମାଧ॑ତ୍ତେ ॥ ପ୍ର॒ଜାପ॑ତି-ର॒ଗ୍ନି-ମ॑ସୃଜତ ॥ 60 ॥
ସୋ-ଽଶ୍ଵୋ॒ ଵାରୋ॑ ଭୂ॒ତ୍ଵା ପରାଂ॑ଐତ୍ । ତଂ-ଵାଁ॑ରଵ॒ନ୍ତୀଯେ॑ନାଵାରଯତ ।ତ-ଦ୍ଵା॑ରଵ॒ନ୍ତୀଯ॑ସ୍ଯ ଵାରଵନ୍ତୀଯ॒ତ୍ଵମ୍ । ଶ୍ଯୈ॒ତେନ॑ ଶ୍ଯେ॒ତୀ ଅ॑କୁରୁତ ।ତଚ୍ଛ୍ଯୈ॒ତସ୍ଯ॑ ଶ୍ଯୈତ॒ତ୍ଵମ୍ । ଯ-ଦ୍ଵା॑ରଵ॒ନ୍ତୀଯ॑-ମଭି॒ଗାଯ॑ତେ । ଵା॒ର॒ଯି॒ତ୍ଵୈଵୈନ॒-ମ୍ପ୍ରତି॑ଷ୍ଠିତ॒-ମାଧ॑ତ୍ତେ । ଶ୍ଯୈ॒ତେନ॑ ଶ୍ଯେ॒ତୀ କୁ॑ରୁତେ ॥ ଘ॒ର୍ମ-ଶ୍ଶିର॒ ଇତି॒ ଗାର୍ହ॑ପତ୍ଯ॒-ମାଦ॑ଧାତି । ସଶୀ॑ର୍ଷାଣ-ମେ॒ଵୈନ॒-ମାଧ॑ତ୍ତେ ॥ 61 ॥
ଉପୈ॑ନ॒ମୁତ୍ତ॑ରୋ ଯ॒ଜ୍ଞୋ ନ॑ମତି ॥ ରୁ॒ଦ୍ରୋ ଵା ଏ॒ଷଃ । ଯଦ॒ଗ୍ନିଃ । ସ ଆ॑ଧୀ॒ଯମା॑ନ ଈଶ୍ଵ॒ରୋ ଯଜ॑ମାନସ୍ଯ ପ॒ଶୂନ୍ ହିଗ୍ଂସି॑ତୋଃ । ସ-ମ୍ପ୍ରି॑ଯଃ ପ॒ଶୁଭି॑-ର୍ଭୁଵ॒ଦିତ୍ଯା॑ହ । ପ॒ଶୁଭି॑ରେ॒ଵୈନ॒ଗ୍ଂ॒ ସମ୍ପ୍ରି॑ଯ-ଙ୍କରୋତି । ପ॒ଶୂ॒ନା-ମହିଗ୍ଂ॑ସାଯୈ ॥ ଛ॒ର୍ଦିସ୍ତୋ॒କାଯ॒ ତନ॑ଯାଯ ଯ॒ଚ୍ଛେତ୍ଯା॑ହ ।ଆ॒ଶିଷ॑ମେ॒ଵୈତା-ମାଶା᳚ସ୍ତେ ॥ ଵାତଃ॑ ପ୍ରା॒ଣ ଇତ୍ଯ॑ନ୍ଵାହାର୍ଯ॒-ପଚ॑ନମ୍ ॥ 62 ॥
ସପ୍ରା॑ଣ-ମେ॒ଵୈନ॒-ମାଧ॑ତ୍ତେ ॥ ସ୍ଵ॒ଦି॒ତ-ନ୍ତୋ॒କାଯ॒ ତନ॑ଯାଯ ପି॒ତୁ-ମ୍ପ॒ଚେତ୍ଯା॑ହ । ଅନ୍ନ॑ମେ॒ଵାସ୍ମୈ᳚ ସ୍ଵଦଯତି ॥ ପ୍ରାଚୀ॒ମନୁ॑ ପ୍ର॒ଦିଶ॒-ମ୍ପ୍ରେହି॑ ଵି॒ଦ୍ଵାନିତ୍ଯା॑ହ । ଵିଭ॑କ୍ତିରେ॒ଵୈନ॑ଯୋ॒ସ୍ସା । ଅଥୋ॒ ନାନା॑ ଵୀର୍ଯାଵେ॒ଵୈନୌ॑ କୁରୁତେ ॥ ଊର୍ଜ॑-ନ୍ନୋ ଧେହି ଦ୍ଵି॒ପଦେ॒ ଚତୁ॑ଷ୍ପଦ॒ ଇତ୍ଯା॑ହ । ଆ॒ଶିଷ॑ମେ॒ଵୈତାମାଶା᳚ସ୍ତେ ॥ ଅ॒ର୍କ-ଶ୍ଚକ୍ଷୁ॒ରିତ୍ଯା॑-ହଵ॒ନୀଯ᳚ମ୍ । ଅ॒ର୍କୋ ଵୈ ଦେ॒ଵାନା॒ମନ୍ନ᳚ମ୍ ॥ 63 ॥
ଅନ୍ନ॑ମେ॒ଵାଵ॑ ରୁନ୍ଧେ ॥ ତେନ॑ ମେ ଦୀଦି॒ହୀତ୍ଯା॑ହ । ସମି॑ନ୍ଧ ଏ॒ଵୈନ᳚ମ୍ ॥ ଆ॒ନ॒ଶେ ଵ୍ଯା॑ନଶ॒ ଇତି॒ ତ୍ରିରୁଦି॑ଙ୍ଗଯତି । ତ୍ରଯ॑ ଇ॒ମେ ଲୋ॒କାଃ । ଏ॒ଷ୍ଵେ॑ଵୈନଂ॑-ଲୋଁ॒କେଷୁ॒ ପ୍ରତି॑ଷ୍ଠିତ॒-ମାଧ॑ତ୍ତେ ॥ ତତ୍-ତଥା॒ ନ କା॒ର୍ଯ᳚ମ୍ । ଵୀଙ୍ଗି॑ତ॒ମ ପ୍ର॑ତିଷ୍ଠିତ॒-ମାଦ॑ଧୀତ । ଉ॒ଦ୍ଧୃତ୍ଯୈ॒-ଵାଧାଯା॑-ଭି॒ମନ୍ତ୍ରିଯଃ॑ । ଅଵୀ᳚ଙ୍ଗିତ-ମେ॒ଵୈନ॒-ମ୍ପ୍ରତି॑ଷ୍ଠିତ॒-ମାଧ॑ତ୍ତେ ॥ ଵି॒ରାଟ୍ ଚ॑ ସ୍ଵ॒ରାଟ୍ ଚ॒ ଯାସ୍ତେ॑ ଅଗ୍ନେ ଶି॒ଵାସ୍ତ॒ନୁଵ॒-ସ୍ତାଭି॒ସ୍ତ୍ଵା ଽଽଦ॑ଧ॒ ଇତ୍ଯା॑ହ । ଏ॒ତା ଵା ଅ॒ଗ୍ନେ-ଶ୍ଶି॒ଵାସ୍ତ॒ନୁଵଃ॑ । ତାଭି॑ରେ॒ଵୈନ॒ଗ୍ଂ॒ ସମ॑ର୍ଧଯତି ॥ ଯାସ୍ତେ॑ ଅଗ୍ନେ ଘୋ॒ରାସ୍ତ॒ନୁଵ॒ ସ୍ତାଭି॑ର॒ମୁ-ଙ୍ଗ॒ଚ୍ଛେତି॑ ବ୍ରୂଯା॒ଦ୍ଯ-ନ୍ଦ୍ଵି॒ଷ୍ଯାତ୍ । ତାଭି॑ରେ॒ଵୈନ॒-ମ୍ପରା॑ଭାଵଯତି ॥ 64 ॥
ଅ॒ସ୍ମିନ୍ନେ॒ଵୈନଂ॑-ଲୋଁ॒କେ ପ୍ରତି॑ଷ୍ଠିତ॒-ମାଧ॑ତ୍ତେ । ଵା॒ମ॒ଦେ॒ଵ୍ଯ-ମ॒ଭିଗା॑ଯତ ଉଦ୍ଧ୍ରି॒ଯମା॑ଣେ । ଅ॒ନ୍ତରି॑କ୍ଷଂ॒-ଵୈଁ ଵା॑ମଦେ॒ଵ୍ଯମ୍ । ଅ॒ନ୍ତରି॑କ୍ଷ ଏ॒ଵୈନ॒-ମ୍ପ୍ରତି॑ଷ୍ଠିତ॒-ମାଧ॑ତ୍ତେ । ଅଥୋ॒ ଶାନ୍ତି॒-ର୍ଵୈ ଵା॑ମଦେ॒ଵ୍ଯମ୍ । ଶା॒ନ୍ତମେ॒ଵୈନ॑-ମ୍ପଶ॒ଵ୍ଯ॑ମୁଦ୍ଧ॑ରତେ । ବୃ॒ହଦ॒ଭିଗା॑ଯତ ଆହଵ॒ନୀଯ॑ ଆଧୀ॒ଯମା॑ନେ । ବାର୍ହ॑ତୋ॒ ଵା ଅ॒ସୌ ଲୋ॒କଃ । ଅ॒ମୁଷ୍ମି॑ନ୍ନେ॒ଵୈନଂ॑-ଲୋଁ॒କେ ପ୍ରତି॑ଷ୍ଠିତ॒-ମାଧ॑ତ୍ତେ ॥ ପ୍ର॒ଜାପ॑ତି-ର॒ଗ୍ନି-ମ॑ସୃଜତ ॥ 60 ॥
ସୋ-ଽଶ୍ଵୋ॒ ଵାରୋ॑ ଭୂ॒ତ୍ଵା ପରାଂ॑ଐତ୍ । ତଂ-ଵାଁ॑ରଵ॒ନ୍ତୀଯେ॑ନାଵାରଯତ ।ତ-ଦ୍ଵା॑ରଵ॒ନ୍ତୀଯ॑ସ୍ଯ ଵାରଵନ୍ତୀଯ॒ତ୍ଵମ୍ । ଶ୍ଯୈ॒ତେନ॑ ଶ୍ଯେ॒ତୀ ଅ॑କୁରୁତ ।ତଚ୍ଛ୍ଯୈ॒ତସ୍ଯ॑ ଶ୍ଯୈତ॒ତ୍ଵମ୍ । ଯ-ଦ୍ଵା॑ରଵ॒ନ୍ତୀଯ॑-ମଭି॒ଗାଯ॑ତେ । ଵା॒ର॒ଯି॒ତ୍ଵୈଵୈନ॒-ମ୍ପ୍ରତି॑ଷ୍ଠିତ॒-ମାଧ॑ତ୍ତେ । ଶ୍ଯୈ॒ତେନ॑ ଶ୍ଯେ॒ତୀ କୁ॑ରୁତେ ॥ ଘ॒ର୍ମ-ଶ୍ଶିର॒ ଇତି॒ ଗାର୍ହ॑ପତ୍ଯ॒-ମାଦ॑ଧାତି । ସଶୀ॑ର୍ଷାଣ-ମେ॒ଵୈନ॒-ମାଧ॑ତ୍ତେ ॥ 61 ॥
ଉପୈ॑ନ॒ମୁତ୍ତ॑ରୋ ଯ॒ଜ୍ଞୋ ନ॑ମତି ॥ ରୁ॒ଦ୍ରୋ ଵା ଏ॒ଷଃ । ଯଦ॒ଗ୍ନିଃ । ସ ଆ॑ଧୀ॒ଯମା॑ନ ଈଶ୍ଵ॒ରୋ ଯଜ॑ମାନସ୍ଯ ପ॒ଶୂନ୍ ହିଗ୍ଂସି॑ତୋଃ । ସ-ମ୍ପ୍ରି॑ଯଃ ପ॒ଶୁଭି॑-ର୍ଭୁଵ॒ଦିତ୍ଯା॑ହ । ପ॒ଶୁଭି॑ରେ॒ଵୈନ॒ଗ୍ଂ॒ ସମ୍ପ୍ରି॑ଯ-ଙ୍କରୋତି । ପ॒ଶୂ॒ନା-ମହିଗ୍ଂ॑ସାଯୈ ॥ ଛ॒ର୍ଦିସ୍ତୋ॒କାଯ॒ ତନ॑ଯାଯ ଯ॒ଚ୍ଛେତ୍ଯା॑ହ ।ଆ॒ଶିଷ॑ମେ॒ଵୈତା-ମାଶା᳚ସ୍ତେ ॥ ଵାତଃ॑ ପ୍ରା॒ଣ ଇତ୍ଯ॑ନ୍ଵାହାର୍ଯ॒-ପଚ॑ନମ୍ ॥ 62 ॥
ସପ୍ରା॑ଣ-ମେ॒ଵୈନ॒-ମାଧ॑ତ୍ତେ ॥ ସ୍ଵ॒ଦି॒ତ-ନ୍ତୋ॒କାଯ॒ ତନ॑ଯାଯ ପି॒ତୁ-ମ୍ପ॒ଚେତ୍ଯା॑ହ । ଅନ୍ନ॑ମେ॒ଵାସ୍ମୈ᳚ ସ୍ଵଦଯତି ॥ ପ୍ରାଚୀ॒ମନୁ॑ ପ୍ର॒ଦିଶ॒-ମ୍ପ୍ରେହି॑ ଵି॒ଦ୍ଵାନିତ୍ଯା॑ହ । ଵିଭ॑କ୍ତିରେ॒ଵୈନ॑ଯୋ॒ସ୍ସା । ଅଥୋ॒ ନାନା॑ ଵୀର୍ଯାଵେ॒ଵୈନୌ॑ କୁରୁତେ ॥ ଊର୍ଜ॑-ନ୍ନୋ ଧେହି ଦ୍ଵି॒ପଦେ॒ ଚତୁ॑ଷ୍ପଦ॒ ଇତ୍ଯା॑ହ । ଆ॒ଶିଷ॑ମେ॒ଵୈତାମାଶା᳚ସ୍ତେ ॥ ଅ॒ର୍କ-ଶ୍ଚକ୍ଷୁ॒ରିତ୍ଯା॑-ହଵ॒ନୀଯ᳚ମ୍ । ଅ॒ର୍କୋ ଵୈ ଦେ॒ଵାନା॒ମନ୍ନ᳚ମ୍ ॥ 63 ॥
ଅନ୍ନ॑ମେ॒ଵାଵ॑ ରୁନ୍ଧେ ॥ ତେନ॑ ମେ ଦୀଦି॒ହୀତ୍ଯା॑ହ । ସମି॑ନ୍ଧ ଏ॒ଵୈନ᳚ମ୍ ॥ ଆ॒ନ॒ଶେ ଵ୍ଯା॑ନଶ॒ ଇତି॒ ତ୍ରିରୁଦି॑ଙ୍ଗଯତି । ତ୍ରଯ॑ ଇ॒ମେ ଲୋ॒କାଃ । ଏ॒ଷ୍ଵେ॑ଵୈନଂ॑-ଲୋଁ॒କେଷୁ॒ ପ୍ରତି॑ଷ୍ଠିତ॒-ମାଧ॑ତ୍ତେ ॥ ତତ୍-ତଥା॒ ନ କା॒ର୍ଯ᳚ମ୍ । ଵୀଙ୍ଗି॑ତ॒ମ ପ୍ର॑ତିଷ୍ଠିତ॒-ମାଦ॑ଧୀତ । ଉ॒ଦ୍ଧୃତ୍ଯୈ॒-ଵାଧାଯା॑-ଭି॒ମନ୍ତ୍ରିଯଃ॑ । ଅଵୀ᳚ଙ୍ଗିତ-ମେ॒ଵୈନ॒-ମ୍ପ୍ରତି॑ଷ୍ଠିତ॒-ମାଧ॑ତ୍ତେ ॥ ଵି॒ରାଟ୍ ଚ॑ ସ୍ଵ॒ରାଟ୍ ଚ॒ ଯାସ୍ତେ॑ ଅଗ୍ନେ ଶି॒ଵାସ୍ତ॒ନୁଵ॒-ସ୍ତାଭି॒ସ୍ତ୍ଵା ଽଽଦ॑ଧ॒ ଇତ୍ଯା॑ହ । ଏ॒ତା ଵା ଅ॒ଗ୍ନେ-ଶ୍ଶି॒ଵାସ୍ତ॒ନୁଵଃ॑ । ତାଭି॑ରେ॒ଵୈନ॒ଗ୍ଂ॒ ସମ॑ର୍ଧଯତି ॥ ଯାସ୍ତେ॑ ଅଗ୍ନେ ଘୋ॒ରାସ୍ତ॒ନୁଵ॒ ସ୍ତାଭି॑ର॒ମୁ-ଙ୍ଗ॒ଚ୍ଛେତି॑ ବ୍ରୂଯା॒ଦ୍ଯ-ନ୍ଦ୍ଵି॒ଷ୍ଯାତ୍ । ତାଭି॑ରେ॒ଵୈନ॒-ମ୍ପରା॑ଭାଵଯତି ॥ 64 ॥
(ଲୋ॒କୋ॑ - ଽସୃଜତୈନ॒ - ମାଧ॑ତ୍ତେ - ଽନ୍ଵାହାର୍ଯ॒ପଚ॑ନଂ - ଦେ॒ଵାନା॒ମନ୍ନ॑ - ମେନ॒-ମ୍ପ୍ରତି॑ଷ୍ଠିତ॒ମାଧ॑ତ୍ତେ॒ ପଞ୍ଚ॑ ଚ) (ଅ. 8)
ଅନୁଵାକଂ 9 - ବ୍ରହ୍ମୌଦନମ୍
ଅନୁଵାକଂ 9 - ବ୍ରହ୍ମୌଦନମ୍
ଶ॒ମୀ॒ଗ॒ର୍ଭାଦ॒ଗ୍ନି-ମ୍ମ॑ନ୍ଥତି । ଏ॒ଷା ଵା ଅ॒ଗ୍ନେ-ର୍ଯ॒ଜ୍ଞିଯା॑ ତ॒ନୂଃ । ତାମେ॒ଵାସ୍ମୈ॑ ଜନଯତି ॥ ଅଦି॑ତିଃ ପୁ॒ତ୍ରକା॑ମା । ସା॒ଦ୍ଧ୍ଯେଭ୍ଯୋ॑ ଦେ॒ଵେଭ୍ଯୋ᳚ ବ୍ରହ୍ମୌଦ॒ନ-ମ॑ପଚତ୍ । ତସ୍ଯା॑ ଉ॒ଚ୍ଛେଷ॑ଣ-ମଦଦୁଃ । ତ-ତ୍ପ୍ରାଶ୍ଞା᳚ତ୍ । ସା ରେତୋ॑-ଽଧତ୍ତ । ତସ୍ଯୈ॑ ଧା॒ତା ଚା᳚ର୍ଯ॒ମା ଚା॑ଜାଯେତାମ୍ । ସା ଦ୍ଵି॒ତୀଯ॑-ମପଚତ୍ ॥ 65 ॥
ତସ୍ଯା॑ ଉ॒ଚ୍ଛେଷ॑ଣ-ମଦଦୁଃ । ତ-ତ୍ପ୍ରାଶ୍ଞା᳚ତ୍ । ସା ରେତୋ॑-ଽଧତ୍ତ । ତସ୍ଯୈ॑ ମି॒ତ୍ରଶ୍ଚ॒ ଵରୁ॑ଣଶ୍ଚାଜାଯେତାମ୍ । ସା ତୃ॒ତୀଯ॑-ମପଚତ୍ । ତସ୍ଯା॑ ଉ॒ଚ୍ଛେଷ॑ଣ-ମଦଦୁଃ । ତ-ତ୍ପ୍ରାଶ୍ଞା᳚ତ୍ । ସା ରେତୋ॑-ଽଧତ୍ତ । ତସ୍ଯା॒ ଅଗ୍ଂଶ॑ଶ୍ଚ॒ ଭଗ॑ଶ୍ଚାଜାଯେତାମ୍ । ସା ଚ॑ତୁ॒ର୍ଥ-ମ॑ପଚତ୍ ॥ 66 ॥
ତସ୍ଯା॑ ଉ॒ଚ୍ଛେଷ॑ଣ-ମଦଦୁଃ । ତ-ତ୍ପ୍ରାଶ୍ଞା᳚ତ୍ । ସା ରେତୋ॑-ଽଧତ୍ତ । ତସ୍ଯା॒ ଇନ୍ଦ୍ର॑ଶ୍ଚ॒ ଵିଵ॑ସ୍ଵାଗ୍ଶ୍ଚା-ଜାଯେତାମ୍ । ବ୍ର॒ହ୍ମୌ॒ଦ॒ନ-ମ୍ପ॑ଚତି । ରେତ॑ ଏ॒ଵ ତ-ଦ୍ଦ॑ଧାତି ॥ ପ୍ରାଶ୍ଞ॑ନ୍ତି ବ୍ରାହ୍ମ॒ଣା ଓ॑ଦ॒ନମ୍ ॥ ଯଦାଜ୍ଯ॑-ମୁ॒ଚ୍ଛିଷ୍ଯ॑ତେ । ତେନ॑ ସ॒ମିଧୋ॒-ଽଭ୍ଯଜ୍ଯାଦ॑ଧାତି । ଉ॒ଚ୍ଛେଷ॑ଣା॒ଦ୍ଵା ଅଦି॑ତୀ॒ ରେତୋ॑-ଽଧତ୍ତ ॥ 67 ॥
ଉ॒ଚ୍ଛେଷ॑ଣାଦେ॒ଵ ତ-ଦ୍ରେତୋ॑ ଧତ୍ତେ ॥ ଅସ୍ଥି॒ ଵା ଏ॒ତତ୍ । ଯ-ଥ୍ସ॒ମିଧଃ॑ । ଏ॒ତ-ଦ୍ରେତଃ॑ । ଯଦାଜ୍ଯ᳚ମ୍ । ଯଦାଜ୍ଯେ॑ନ ସ॒ମିଧୋ॒-ଽଭ୍ଯଜ୍ଯା॒ଦଧା॑ତି । ଅସ୍ଥ୍ଯେ॒ଵ ତ-ଦ୍ରେତ॑ସି ଦଧାତି ॥ ତି॒ସ୍ର ଆଦ॑ଧାତି ମିଥୁନ॒ତ୍ଵାଯ॑ ॥ ଇଯ॑ତୀ-ର୍ଭଵନ୍ତି । ପ୍ର॒ଜାପ॑ତିନା ଯଜ୍ଞମୁ॒ଖେନ॒ ସମ୍ମି॑ତାଃ ॥ 68 ॥
ଇଯ॑ତୀ-ର୍ଭଵନ୍ତି । ଯ॒ଜ୍ଞ॒ପ॒ରୁଷା॒ ସମ୍ମି॑ତାଃ । ଇଯ॑ତୀ-ର୍ଭଵନ୍ତି । ଏ॒ତାଵ॒ଦ୍ଵୈ ପୁରୁ॑ଷେ ଵୀ॒ର୍ଯ᳚ମ୍ । ଵୀ॒ର୍ଯ॑ ସମ୍ମିତାଃ ॥ ଆ॒ର୍ଦ୍ରା ଭ॑ଵନ୍ତି । ଆ॒ର୍ଦ୍ରମି॑ଵ॒ ହି ରେତଃ॑ ସି॒ଚ୍ଯତେ᳚ ॥ ଚିତ୍ରି॑ଯସ୍ଯାଶ୍ଵ॒ତ୍ଥସ୍ଯାଦ॑ଧାତି । ଚି॒ତ୍ରମେ॒ଵ ଭ॑ଵତି ॥ ଘୃ॒ତଵ॑ତୀଭି॒-ରାଦ॑ଧାତି ॥ 69 ॥
ଏ॒ତଦ୍ଵା ଅ॒ଗ୍ନେଃ ପ୍ରି॒ଯ-ନ୍ଧାମ॑ । ଯ-ଦ୍ଘୃ॒ତମ୍ । ପ୍ରି॒ଯେଣୈ॒ଵୈନ॒-ନ୍ଧାମ୍ନା॒ ସମ॑ର୍ଧଯତି । ଅଥୋ॒ ତେଜ॑ସା ॥ ଗା॒ଯ॒ତ୍ରୀଭି॑-ର୍ବ୍ରାହ୍ମ॒ଣସ୍ଯାଦ॑ଦ୍ଧ୍ଯାତ୍ । ଗା॒ଯ॒ତ୍ରଛ॑ନ୍ଦା॒ ଵୈ ବ୍ରା᳚ହ୍ମ॒ଣଃ । ସ୍ଵସ୍ଯ॒ ଛନ୍ଦ॑ସଃ ପ୍ରତ୍ଯଯନ॒ସ୍ତ୍ଵାଯ॑ । ତ୍ରି॒ଷ୍ଟୁଗ୍ଭୀ॑-ରାଜ॒ନ୍ଯ॑ସ୍ଯ । ତ୍ରି॒ଷ୍ଟୁ-ପ୍ଛ॑ନ୍ଦା॒ ଵୈ ରା॑ଜ॒ନ୍ଯଃ॑ । ସ୍ଵସ୍ଯ॒ ଛନ୍ଦ॑ସଃ ପ୍ରତ୍ଯଯନ॒ସ୍ତ୍ଵାଯ॑ ॥ 70 ॥
ଜଗ॑ତୀଭି॒-ର୍ଵୈଶ୍ଯ॑ସ୍ଯ । ଜଗ॑ତୀ ଛନ୍ଦା॒ ଵୈ ଵୈଶ୍ଯଃ॑ । ସ୍ଵସ୍ଯ॒ ଛନ୍ଦ॑ସଃ ପ୍ରତ୍ଯଯନ॒ସ୍ତ୍ଵାଯ॑ ॥ ତଗ୍ଂ ସଂ॑ଵଁଥ୍ସ॒ର-ଙ୍ଗୋ॑ପାଯେତ୍ । ସଂ॒ଵଁ॒ଥ୍ସ॒ରଗ୍ଂ ହି ରେତୋ॑ ହି॒ତଂ-ଵଁର୍ଧ॑ତେ ॥ ଯ-ଦ୍ଯେ॑ନଗ୍ଂ ସଂଵଁଥ୍ସ॒ରେ ନୋପ॒ନମେ᳚ତ୍ । ସ॒ମିଧଃ॒ ପୁନ॒ରାଦ॑ଦ୍ଧ୍ଯାତ୍ । ରେତ॑ ଏ॒ଵ ତଦ୍ଧି॒ତଂ-ଵଁର୍ଧ॑ମାନମେତି ॥ ନ ମା॒ଗ୍ଂ॒ସ-ମ॑ଶ୍ଞୀଯାତ୍ । ନ ସ୍ତ୍ରିଯ॒ମୁପେ॑ଯାତ୍ ॥ 71 ॥
ଯ-ନ୍ମା॒ଗ୍ଂ॒ସ-ମ॑ଶ୍ଞୀ॒ଯାତ୍ । ଯଥ୍ସ୍ତ୍ରିଯ॑-ମୁପେ॒ଯାତ୍ । ନିର୍ଵୀ᳚ର୍ଯ-ସ୍ସ୍ଯାତ୍ । ନୈନ॑ମ॒ଗ୍ନି-ରୁପ॑ନମେତ୍ ॥ ଶ୍ଵ ଆ॑ଧା॒ସ୍ଯମା॑ନୋ ବ୍ରହ୍ମୌଦ॒ନ-ମ୍ପ॑ଚତି । ଆ॒ଦି॒ତ୍ଯା ଵା ଇ॒ତ ଉ॑ତ୍ତ॒ମା-ସ୍ସୁ॑ଵ॒ର୍ଗଂ-ଲୋଁ॒କମା॑ଯନ୍ନ୍ । ତେ ଵା ଇ॒ତୋ ଯନ୍ତ॒-ମ୍ପ୍ରତି॑ନୁଦନ୍ତେ । ଏ॒ତେ ଖଲୁ॒ ଵାଵାଦି॒ତ୍ଯାଃ । ଯ-ଦ୍ବ୍ରା᳚ହ୍ମ॒ଣାଃ । ତୈରେ॒ଵ ସ॒ତ୍ଵ-ଙ୍ଗ॑ଚ୍ଛତି ॥ 72 ॥
ନୈନ॒-ମ୍ପ୍ରତି॑ନୁଦନ୍ତେ ॥ ବ୍ର॒ହ୍ମ॒ଵା॒ଦିନୋ॑ ଵଦନ୍ତି । କ୍ଵା॑ ସଃ । ଅ॒ଗ୍ନିଃ କା॒ର୍ଯଃ॑ । ଯୋ᳚-ଽସ୍ମୈ ପ୍ର॒ଜା-ମ୍ପ॒ଶୂ-ନ୍ପ୍ର॑ଜ॒ନଯ॒ତୀତି॑ । ଶଲ୍କୈ॒ସ୍ତାଗ୍ଂ ରାତ୍ରି॑ମ॒ଗ୍ନି-ମି॑ନ୍ଧୀତ । ତସ୍ମି॑-ନ୍ନୁପଵ୍ଯୁ॒ଷମ॒ରଣୀ॒ ନିଷ୍ଟ॑ପେତ୍ । ଯଥ॑ର୍ଷ॒ଭାଯ॑ ଵାଶି॒ତା ନ୍ଯା॑ଵିଚ୍ଛା॒ଯତି॑ । ତା॒ଦୃଗେ॒ଵ ତତ୍ ॥ ଅ॒ପୋ॒ଦୂହ୍ଯ॒ ଭସ୍ମା॒ଗ୍ନି-ମ୍ମ॑ନ୍ଥତି ॥ 73 ॥
ସୈଵ ସା-ଽଗ୍ନେ-ସ୍ସନ୍ତ॑ତିଃ ॥ ତ-ମ୍ମ॑ଥି॒ତ୍ଵା ପ୍ରାଞ୍ଚ॒ମୁଦ୍ଧ॑ରତି । ସଂ॒ଵଁ॒ଥ୍ସ॒ରମେ॒ଵ ତ-ଦ୍ରେତୋ॑ ହି॒ତ-ମ୍ପ୍ରଜ॑ନଯତି ॥ ଅନା॑ହିତ॒-ସ୍ତସ୍ଯା॒ଗ୍ନି-ରିତ୍ଯା॑ହୁଃ । ଯ-ସ୍ସ॒ମିଧୋ-ଽନା॑ଧାଯା॒ଗ୍ନି-ମା॑ଧ॒ତ୍ତ ଇତି॑ । ତା-ସ୍ସଂ॑ଵଁଥ୍ସ॒ରେ ପୁ॒ରସ୍ତା॒-ଦାଦ॑ଦ୍ଧ୍ଯାତ୍ । ସଂ॒ଵଁ॒ଥ୍ସ॒ରାଦେ॒ଵୈନ॑-ମଵ॒ରୁଦ୍ଧ୍ଯା-ଧ॑ତ୍ତେ ॥ ଯଦି॑ ସଂଵଁଥ୍ସ॒ରେ ଽନାଦ॒ଦ୍ଧ୍ଯାତ୍ । ଦ୍ଵା॒ଦ॒ଶ୍ଯା᳚-ମ୍ପୁ॒ରସ୍ତା॒-ଦାଦ॑ଦ୍ଧ୍ଯାତ୍ । ସଂ॒ଵଁ॒ଥ୍ସ॒ର ପ୍ର॑ତିମା॒ ଵୈ ଦ୍ଵାଦ॑ଶ॒ ରାତ୍ର॑ଯଃ । ସଂ॒ଵଁ॒ଥ୍ସ॒ରମେ॒ଵାସ୍ଯାହି॑ତା ଭଵନ୍ତି ॥ ଯଦି॑ ଦ୍ଵାଦ॒ଶ୍ଯା᳚-ନ୍ନାଦ॒ଦ୍ଧ୍ଯାତ୍ । ତ୍ର୍ଯ॒ହେ ପୁ॒ରସ୍ତା॒ଦାଦ॑ଦ୍ଧ୍ଯାତ୍ । ଆହି॑ତା ଏ॒ଵାସ୍ଯ॑ ଭଵନ୍ତି ॥ 74 ॥
ତସ୍ଯା॑ ଉ॒ଚ୍ଛେଷ॑ଣ-ମଦଦୁଃ । ତ-ତ୍ପ୍ରାଶ୍ଞା᳚ତ୍ । ସା ରେତୋ॑-ଽଧତ୍ତ । ତସ୍ଯୈ॑ ମି॒ତ୍ରଶ୍ଚ॒ ଵରୁ॑ଣଶ୍ଚାଜାଯେତାମ୍ । ସା ତୃ॒ତୀଯ॑-ମପଚତ୍ । ତସ୍ଯା॑ ଉ॒ଚ୍ଛେଷ॑ଣ-ମଦଦୁଃ । ତ-ତ୍ପ୍ରାଶ୍ଞା᳚ତ୍ । ସା ରେତୋ॑-ଽଧତ୍ତ । ତସ୍ଯା॒ ଅଗ୍ଂଶ॑ଶ୍ଚ॒ ଭଗ॑ଶ୍ଚାଜାଯେତାମ୍ । ସା ଚ॑ତୁ॒ର୍ଥ-ମ॑ପଚତ୍ ॥ 66 ॥
ତସ୍ଯା॑ ଉ॒ଚ୍ଛେଷ॑ଣ-ମଦଦୁଃ । ତ-ତ୍ପ୍ରାଶ୍ଞା᳚ତ୍ । ସା ରେତୋ॑-ଽଧତ୍ତ । ତସ୍ଯା॒ ଇନ୍ଦ୍ର॑ଶ୍ଚ॒ ଵିଵ॑ସ୍ଵାଗ୍ଶ୍ଚା-ଜାଯେତାମ୍ । ବ୍ର॒ହ୍ମୌ॒ଦ॒ନ-ମ୍ପ॑ଚତି । ରେତ॑ ଏ॒ଵ ତ-ଦ୍ଦ॑ଧାତି ॥ ପ୍ରାଶ୍ଞ॑ନ୍ତି ବ୍ରାହ୍ମ॒ଣା ଓ॑ଦ॒ନମ୍ ॥ ଯଦାଜ୍ଯ॑-ମୁ॒ଚ୍ଛିଷ୍ଯ॑ତେ । ତେନ॑ ସ॒ମିଧୋ॒-ଽଭ୍ଯଜ୍ଯାଦ॑ଧାତି । ଉ॒ଚ୍ଛେଷ॑ଣା॒ଦ୍ଵା ଅଦି॑ତୀ॒ ରେତୋ॑-ଽଧତ୍ତ ॥ 67 ॥
ଉ॒ଚ୍ଛେଷ॑ଣାଦେ॒ଵ ତ-ଦ୍ରେତୋ॑ ଧତ୍ତେ ॥ ଅସ୍ଥି॒ ଵା ଏ॒ତତ୍ । ଯ-ଥ୍ସ॒ମିଧଃ॑ । ଏ॒ତ-ଦ୍ରେତଃ॑ । ଯଦାଜ୍ଯ᳚ମ୍ । ଯଦାଜ୍ଯେ॑ନ ସ॒ମିଧୋ॒-ଽଭ୍ଯଜ୍ଯା॒ଦଧା॑ତି । ଅସ୍ଥ୍ଯେ॒ଵ ତ-ଦ୍ରେତ॑ସି ଦଧାତି ॥ ତି॒ସ୍ର ଆଦ॑ଧାତି ମିଥୁନ॒ତ୍ଵାଯ॑ ॥ ଇଯ॑ତୀ-ର୍ଭଵନ୍ତି । ପ୍ର॒ଜାପ॑ତିନା ଯଜ୍ଞମୁ॒ଖେନ॒ ସମ୍ମି॑ତାଃ ॥ 68 ॥
ଇଯ॑ତୀ-ର୍ଭଵନ୍ତି । ଯ॒ଜ୍ଞ॒ପ॒ରୁଷା॒ ସମ୍ମି॑ତାଃ । ଇଯ॑ତୀ-ର୍ଭଵନ୍ତି । ଏ॒ତାଵ॒ଦ୍ଵୈ ପୁରୁ॑ଷେ ଵୀ॒ର୍ଯ᳚ମ୍ । ଵୀ॒ର୍ଯ॑ ସମ୍ମିତାଃ ॥ ଆ॒ର୍ଦ୍ରା ଭ॑ଵନ୍ତି । ଆ॒ର୍ଦ୍ରମି॑ଵ॒ ହି ରେତଃ॑ ସି॒ଚ୍ଯତେ᳚ ॥ ଚିତ୍ରି॑ଯସ୍ଯାଶ୍ଵ॒ତ୍ଥସ୍ଯାଦ॑ଧାତି । ଚି॒ତ୍ରମେ॒ଵ ଭ॑ଵତି ॥ ଘୃ॒ତଵ॑ତୀଭି॒-ରାଦ॑ଧାତି ॥ 69 ॥
ଏ॒ତଦ୍ଵା ଅ॒ଗ୍ନେଃ ପ୍ରି॒ଯ-ନ୍ଧାମ॑ । ଯ-ଦ୍ଘୃ॒ତମ୍ । ପ୍ରି॒ଯେଣୈ॒ଵୈନ॒-ନ୍ଧାମ୍ନା॒ ସମ॑ର୍ଧଯତି । ଅଥୋ॒ ତେଜ॑ସା ॥ ଗା॒ଯ॒ତ୍ରୀଭି॑-ର୍ବ୍ରାହ୍ମ॒ଣସ୍ଯାଦ॑ଦ୍ଧ୍ଯାତ୍ । ଗା॒ଯ॒ତ୍ରଛ॑ନ୍ଦା॒ ଵୈ ବ୍ରା᳚ହ୍ମ॒ଣଃ । ସ୍ଵସ୍ଯ॒ ଛନ୍ଦ॑ସଃ ପ୍ରତ୍ଯଯନ॒ସ୍ତ୍ଵାଯ॑ । ତ୍ରି॒ଷ୍ଟୁଗ୍ଭୀ॑-ରାଜ॒ନ୍ଯ॑ସ୍ଯ । ତ୍ରି॒ଷ୍ଟୁ-ପ୍ଛ॑ନ୍ଦା॒ ଵୈ ରା॑ଜ॒ନ୍ଯଃ॑ । ସ୍ଵସ୍ଯ॒ ଛନ୍ଦ॑ସଃ ପ୍ରତ୍ଯଯନ॒ସ୍ତ୍ଵାଯ॑ ॥ 70 ॥
ଜଗ॑ତୀଭି॒-ର୍ଵୈଶ୍ଯ॑ସ୍ଯ । ଜଗ॑ତୀ ଛନ୍ଦା॒ ଵୈ ଵୈଶ୍ଯଃ॑ । ସ୍ଵସ୍ଯ॒ ଛନ୍ଦ॑ସଃ ପ୍ରତ୍ଯଯନ॒ସ୍ତ୍ଵାଯ॑ ॥ ତଗ୍ଂ ସଂ॑ଵଁଥ୍ସ॒ର-ଙ୍ଗୋ॑ପାଯେତ୍ । ସଂ॒ଵଁ॒ଥ୍ସ॒ରଗ୍ଂ ହି ରେତୋ॑ ହି॒ତଂ-ଵଁର୍ଧ॑ତେ ॥ ଯ-ଦ୍ଯେ॑ନଗ୍ଂ ସଂଵଁଥ୍ସ॒ରେ ନୋପ॒ନମେ᳚ତ୍ । ସ॒ମିଧଃ॒ ପୁନ॒ରାଦ॑ଦ୍ଧ୍ଯାତ୍ । ରେତ॑ ଏ॒ଵ ତଦ୍ଧି॒ତଂ-ଵଁର୍ଧ॑ମାନମେତି ॥ ନ ମା॒ଗ୍ଂ॒ସ-ମ॑ଶ୍ଞୀଯାତ୍ । ନ ସ୍ତ୍ରିଯ॒ମୁପେ॑ଯାତ୍ ॥ 71 ॥
ଯ-ନ୍ମା॒ଗ୍ଂ॒ସ-ମ॑ଶ୍ଞୀ॒ଯାତ୍ । ଯଥ୍ସ୍ତ୍ରିଯ॑-ମୁପେ॒ଯାତ୍ । ନିର୍ଵୀ᳚ର୍ଯ-ସ୍ସ୍ଯାତ୍ । ନୈନ॑ମ॒ଗ୍ନି-ରୁପ॑ନମେତ୍ ॥ ଶ୍ଵ ଆ॑ଧା॒ସ୍ଯମା॑ନୋ ବ୍ରହ୍ମୌଦ॒ନ-ମ୍ପ॑ଚତି । ଆ॒ଦି॒ତ୍ଯା ଵା ଇ॒ତ ଉ॑ତ୍ତ॒ମା-ସ୍ସୁ॑ଵ॒ର୍ଗଂ-ଲୋଁ॒କମା॑ଯନ୍ନ୍ । ତେ ଵା ଇ॒ତୋ ଯନ୍ତ॒-ମ୍ପ୍ରତି॑ନୁଦନ୍ତେ । ଏ॒ତେ ଖଲୁ॒ ଵାଵାଦି॒ତ୍ଯାଃ । ଯ-ଦ୍ବ୍ରା᳚ହ୍ମ॒ଣାଃ । ତୈରେ॒ଵ ସ॒ତ୍ଵ-ଙ୍ଗ॑ଚ୍ଛତି ॥ 72 ॥
ନୈନ॒-ମ୍ପ୍ରତି॑ନୁଦନ୍ତେ ॥ ବ୍ର॒ହ୍ମ॒ଵା॒ଦିନୋ॑ ଵଦନ୍ତି । କ୍ଵା॑ ସଃ । ଅ॒ଗ୍ନିଃ କା॒ର୍ଯଃ॑ । ଯୋ᳚-ଽସ୍ମୈ ପ୍ର॒ଜା-ମ୍ପ॒ଶୂ-ନ୍ପ୍ର॑ଜ॒ନଯ॒ତୀତି॑ । ଶଲ୍କୈ॒ସ୍ତାଗ୍ଂ ରାତ୍ରି॑ମ॒ଗ୍ନି-ମି॑ନ୍ଧୀତ । ତସ୍ମି॑-ନ୍ନୁପଵ୍ଯୁ॒ଷମ॒ରଣୀ॒ ନିଷ୍ଟ॑ପେତ୍ । ଯଥ॑ର୍ଷ॒ଭାଯ॑ ଵାଶି॒ତା ନ୍ଯା॑ଵିଚ୍ଛା॒ଯତି॑ । ତା॒ଦୃଗେ॒ଵ ତତ୍ ॥ ଅ॒ପୋ॒ଦୂହ୍ଯ॒ ଭସ୍ମା॒ଗ୍ନି-ମ୍ମ॑ନ୍ଥତି ॥ 73 ॥
ସୈଵ ସା-ଽଗ୍ନେ-ସ୍ସନ୍ତ॑ତିଃ ॥ ତ-ମ୍ମ॑ଥି॒ତ୍ଵା ପ୍ରାଞ୍ଚ॒ମୁଦ୍ଧ॑ରତି । ସଂ॒ଵଁ॒ଥ୍ସ॒ରମେ॒ଵ ତ-ଦ୍ରେତୋ॑ ହି॒ତ-ମ୍ପ୍ରଜ॑ନଯତି ॥ ଅନା॑ହିତ॒-ସ୍ତସ୍ଯା॒ଗ୍ନି-ରିତ୍ଯା॑ହୁଃ । ଯ-ସ୍ସ॒ମିଧୋ-ଽନା॑ଧାଯା॒ଗ୍ନି-ମା॑ଧ॒ତ୍ତ ଇତି॑ । ତା-ସ୍ସଂ॑ଵଁଥ୍ସ॒ରେ ପୁ॒ରସ୍ତା॒-ଦାଦ॑ଦ୍ଧ୍ଯାତ୍ । ସଂ॒ଵଁ॒ଥ୍ସ॒ରାଦେ॒ଵୈନ॑-ମଵ॒ରୁଦ୍ଧ୍ଯା-ଧ॑ତ୍ତେ ॥ ଯଦି॑ ସଂଵଁଥ୍ସ॒ରେ ଽନାଦ॒ଦ୍ଧ୍ଯାତ୍ । ଦ୍ଵା॒ଦ॒ଶ୍ଯା᳚-ମ୍ପୁ॒ରସ୍ତା॒-ଦାଦ॑ଦ୍ଧ୍ଯାତ୍ । ସଂ॒ଵଁ॒ଥ୍ସ॒ର ପ୍ର॑ତିମା॒ ଵୈ ଦ୍ଵାଦ॑ଶ॒ ରାତ୍ର॑ଯଃ । ସଂ॒ଵଁ॒ଥ୍ସ॒ରମେ॒ଵାସ୍ଯାହି॑ତା ଭଵନ୍ତି ॥ ଯଦି॑ ଦ୍ଵାଦ॒ଶ୍ଯା᳚-ନ୍ନାଦ॒ଦ୍ଧ୍ଯାତ୍ । ତ୍ର୍ଯ॒ହେ ପୁ॒ରସ୍ତା॒ଦାଦ॑ଦ୍ଧ୍ଯାତ୍ । ଆହି॑ତା ଏ॒ଵାସ୍ଯ॑ ଭଵନ୍ତି ॥ 74 ॥
(ଦ୍ଵି॒ତୀଯ॑ମପଚଚ୍ - ଚତୁ॒ର୍ଥମ॑ପଚ॒ - ଦଦି॑ତୀ॒ ରେତୋ॑-ଽଧତ୍ତ॒ - ସମ୍ମି॑ତା -
ଘୃ॒ତଵ॑ତୀଭି॒ରାଦ॑ଧାତି - ରାଜ॒ନ୍ଯଃ॑ ସ୍ଵସ୍ଯ॒ ଛନ୍ଦ॑ସଃ ପ୍ରତ୍ଯଯନ॒ସ୍ତ୍ଵା - ଯେ॑ଯା-ଦ୍- ଗଚ୍ଛତି - ମନ୍ଥତି॒ - ରାତ୍ର॑ଯ ଶ୍ଚ॒ତ୍ଵାରି॑ ଚ) (ଅ. 9)
ଅନୁଵାକଂ 10 - ପଞ୍ଚାଗ୍ନ୍ଯାଧାନମ୍
ଅନୁଵାକଂ 10 - ପଞ୍ଚାଗ୍ନ୍ଯାଧାନମ୍
ପ୍ର॒ଜାପ॑ତିଃ ପ୍ର॒ଜା ଅ॑ସୃଜତ । ସ ରି॑ରିଚା॒ନୋ॑-ଽମନ୍ଯତ । ସ ତପୋ॑-ଽତପ୍ଯତ । ସ ଆ॒ତ୍ମନ୍ ଵୀ॒ର୍ଯ॑-ମପଶ୍ଯତ୍ । ତଦ॑ଵର୍ଧତ । ତଦ॑ସ୍ମା॒-ଥ୍ସହ॑ସୋ॒ର୍ଧ୍ଵ-ମ॑ସୃଜ୍ଯତ । ସା ଵି॒ରାଡ॑ଭଵତ୍ । ତା-ନ୍ଦେ॑ଵାସୁ॒ରା ଵ୍ଯ॑ଗୃହ୍ଣତ । ସୋ᳚-ଽବ୍ରଵୀ-ତ୍ପ୍ର॒ଜାପ॑ତିଃ । ମମ॒ ଵା ଏ॒ଷା ॥ 75 ॥
ଦୋହା॑ ଏ॒ଵ ଯୁ॒ଷ୍ମାକ॒ମିତି॑ ॥ ସା ତତଃ॒ ପ୍ରାଚ୍ଯୁଦ॑କ୍ରାମତ୍ । ତ-ତ୍ପ୍ର॒ଜାପ॑ତିଃ॒ ପର୍ଯ॑ଗୃହ୍ଣାତ୍ । ଅଥ॑ର୍ଵ ପି॒ତୁ-ମ୍ମେ॑ ଗୋପା॒ଯେତି॑ । ସା ଦ୍ଵି॒ତୀଯ॒-ମୁଦ॑କ୍ରାମତ୍ । ତ-ତ୍ପ୍ର॒ଜାପ॑ତିଃ॒ ପର୍ଯ॑ଗୃହ୍ଣାତ୍ । ନର୍ଯ॑ ପ୍ର॒ଜା-ମ୍ମେ॑ ଗୋପା॒ଯେତି॑ । ସା ତୃ॒ତୀଯ॒-ମୁଦ॑କ୍ରାମତ୍ । ତ-ତ୍ପ୍ର॒ଜାପ॑ତିଃ॒ ପର୍ଯ॑ଗୃହ୍ଣାତ୍ । ଶଗ୍ଗ୍ସ୍ଯ॑ ପ॒ଶୂ-ନ୍ମେ॑ ଗୋପା॒ଯେତି॑ ॥ 76 ॥
ସା ଚ॑ତୁ॒ର୍ଥ-ମୁଦ॑କ୍ରାମତ୍ । ତ-ତ୍ପ୍ର॒ଜାପ॑ତିଃ॒ ପର୍ଯ॑ଗୃହ୍ଣାତ୍ । ସପ୍ର॑ଥ ସ॒ଭା-ମ୍ମେ॑ ଗୋପା॒ଯେତି॑ । ସା ପ॑ଞ୍ଚ॒ମ-ମୁଦ॑କ୍ରାମତ୍ । ତ-ତ୍ପ୍ର॒ଜାପ॑ତିଃ॒ ପର୍ଯ॑ଗୃହ୍ଣାତ୍ । ଅହେ॑ ବୁଦ୍ଧ୍ନିଯ॒ ମନ୍ତ୍ର॑-ମ୍ମେ ଗୋପା॒ଯେତି॑ । ଅ॒ଗ୍ନୀନ୍ ଵାଵ ସା ତାନ୍ ଵ୍ଯ॑କ୍ରମତ । ତା-ନ୍ପ୍ର॒ଜାପ॑ତିଃ॒ ପର୍ଯ॑ଗୃହ୍ଣାତ୍ । ଅଥୋ॑ ପ॒ଙ୍କ୍ତିମେ॒ଵ ॥ ପ॒ଙ୍କ୍ତିର୍ଵା ଏ॒ଷା ବ୍ରା᳚ହ୍ମ॒ଣେ ପ୍ରଵି॑ଷ୍ଟା ॥ 77 ॥
ତାମା॒ତ୍ମନୋ-ଽଧି॒ ନିର୍ମି॑ମୀତେ । ଯଦ॒ଗ୍ନି-ରା॑ଧୀ॒ଯତେ᳚ । ତସ୍ମା॑-ଦେ॒ତାଵ॑ନ୍ତୋ॒-ଽଗ୍ନଯ॒ ଆଧୀ॑ଯନ୍ତେ । ପାଙ୍କ୍ତଂ॒-ଵାଁ ଇ॒ଦଗ୍ଂ ସର୍ଵ᳚ମ୍ । ପାଙ୍କ୍ତେ॑ନୈ॒ଵ ପାଙ୍କ୍ତଗ୍ଗ୍॑ ସ୍ପୃଣୋତି ॥ ଅଥ॑ର୍ଵ ପି॒ତୁ-ମ୍ମେ॑ ଗୋପା॒ଯେତ୍ଯା॑ହ । ଅନ୍ନ॑ମେ॒ଵୈ ତେନ॑ ସ୍ପୃଣୋତି । ନର୍ଯ॑ ପ୍ର॒ଜା-ମ୍ମେ॑ ଗୋପା॒ଯେତ୍ଯା॑ହ । ପ୍ର॒ଜାମେ॒ଵୈତେନ॑ ସ୍ପୃଣୋତି । ଶଗ୍ଗ୍ସ୍ଯ॑ ପ॒ଶୂ-ନ୍ମେ॑ ଗୋପା॒ଯେତ୍ଯା॑ହ ॥ 78 ॥
ପ॒ଶୂନେ॒ଵୈତେନ॑ ସ୍ପୃଣୋତି । ସପ୍ର॑ଥ ସ॒ଭା-ମ୍ମେ॑ ଗୋପା॒ଯେତ୍ଯା॑ହ । ସ॒ଭାମେ॒ଵୈତେନॆ᳚ନ୍ଦ୍ରି॒ଯଗ୍ଗ୍ ସ୍ପୃ॑ଣୋତି । ଅହେ॑ ବୁଦ୍ଧ୍ନିଯ॒ ମନ୍ତ୍ର॑-ମ୍ମେ ଗୋପା॒ଯେତ୍ଯା॑ହ । ମନ୍ତ୍ର॑ମେ॒ଵୈ ତେନ॒ ଶ୍ରିଯଗ୍ଗ୍॑ ସ୍ପୃଣୋତି ॥ ଯଦ॑ନ୍ଵାହାର୍ଯ॒-ପଚ॑ନେ-ଽନ୍ଵାହା॒ର୍ଯ॑-ମ୍ପଚ॑ନ୍ତି । ତେନ॒ ସୋ᳚-ଽସ୍ଯା॒ଭୀଷ୍ଟଃ॑ ପ୍ରୀ॒ତଃ । ଯ-ଦ୍ଗାର୍ହ॑ପତ୍ଯ॒ ଆଜ୍ଯ॑ମଧି॒ଶ୍ରଯ॑ନ୍ତି॒ ସମ୍ପତ୍ନୀ᳚ର୍ଯା॒ଜଯ॑ନ୍ତି । ତେନ॒ ସୋ᳚-ଽସ୍ଯା॒ଭୀଷ୍ଟଃ॑ ପ୍ରୀ॒ତଃ । ଯଦା॑ହଵ॒ନୀଯେ॒ ଜୁହ୍ଵ॑ତି ॥ 79 ॥
ତେନ॒ ସୋ᳚-ଽସ୍ଯା॒ଭୀଷ୍ଟଃ॑ ପ୍ରୀ॒ତଃ । ଯଥ୍ସ॒ଭାଯାଂ᳚-ଵିଁ॒ଜଯ॑ନ୍ତେ । ତେନ॒ ସୋ᳚-ଽସ୍ଯା॒ଭୀଷ୍ଟଃ॑ ପ୍ରୀ॒ତଃ । ଯଦା॑ଵସ॒ଥେ-ଽନ୍ନ॒ଗ୍ଂ॒ ହର॑ନ୍ତି । ତେନ॒ ସୋ᳚-ଽସ୍ଯା॒ଭୀଷ୍ଟଃ॑ ପ୍ରୀ॒ତଃ । ତଥା᳚-ଽସ୍ଯ॒ ସର୍ଵେ᳚ ପ୍ରୀ॒ତା ଅ॒ଭୀଷ୍ଟା॒ ଆଧୀ॑ଯନ୍ତେ ॥ ପ୍ର॒ଵ॒ସ॒ଥ-ମେ॒ଷ୍ଯନ୍ନେ॒ଵ-ମୁପ॑ତିଷ୍ଠେ॒-ତୈକ॑ମେକମ୍ । ଯଥା᳚ ବ୍ରାହ୍ମ॒ଣାଯ॑ ଗୃହେଵା॒ସିନେ॑ ପରି॒ଦାଯ॑ ଗୃ॒ହାନେତି॑ । ତା॒ଦୃଗେ॒ଵ ତତ୍ ॥ ପୁନ॑ରା॒ଗ-ତ୍ଯୋପ॑ତିଷ୍ଠତେ । ସା ଭା॑ଗେଯମେ॒ଵୈଷା॒-ନ୍ତତ୍ । ସା ତତ॑ ଊ॒ର୍ଧ୍ଵା-ଽଽରୋ॑ହତ୍ । ସା ରୋ॑ହି॒ଣ୍ଯ॑ଭଵତ୍ । ତ-ଦ୍ରୋ॑ହି॒ଣ୍ଯୈ ରୋ॑ହିଣି॒ତ୍ଵମ୍ । ରୋ॒ହି॒ଣ୍ଯା-ମ॒ଗ୍ନି-ମାଦ॑ଧୀତ । ସ୍ଵ ଏ॒ଵୈନଂ॒-ଯୋଁନୌ॒ ପ୍ରତି॑ଷ୍ଠିତ॒-ମାଧ॑ତ୍ତେ । ଋ॒ଦ୍ଧ୍ନୋତ୍ଯେ॑ନେନ ॥ 80 ॥
ଦୋହା॑ ଏ॒ଵ ଯୁ॒ଷ୍ମାକ॒ମିତି॑ ॥ ସା ତତଃ॒ ପ୍ରାଚ୍ଯୁଦ॑କ୍ରାମତ୍ । ତ-ତ୍ପ୍ର॒ଜାପ॑ତିଃ॒ ପର୍ଯ॑ଗୃହ୍ଣାତ୍ । ଅଥ॑ର୍ଵ ପି॒ତୁ-ମ୍ମେ॑ ଗୋପା॒ଯେତି॑ । ସା ଦ୍ଵି॒ତୀଯ॒-ମୁଦ॑କ୍ରାମତ୍ । ତ-ତ୍ପ୍ର॒ଜାପ॑ତିଃ॒ ପର୍ଯ॑ଗୃହ୍ଣାତ୍ । ନର୍ଯ॑ ପ୍ର॒ଜା-ମ୍ମେ॑ ଗୋପା॒ଯେତି॑ । ସା ତୃ॒ତୀଯ॒-ମୁଦ॑କ୍ରାମତ୍ । ତ-ତ୍ପ୍ର॒ଜାପ॑ତିଃ॒ ପର୍ଯ॑ଗୃହ୍ଣାତ୍ । ଶଗ୍ଗ୍ସ୍ଯ॑ ପ॒ଶୂ-ନ୍ମେ॑ ଗୋପା॒ଯେତି॑ ॥ 76 ॥
ସା ଚ॑ତୁ॒ର୍ଥ-ମୁଦ॑କ୍ରାମତ୍ । ତ-ତ୍ପ୍ର॒ଜାପ॑ତିଃ॒ ପର୍ଯ॑ଗୃହ୍ଣାତ୍ । ସପ୍ର॑ଥ ସ॒ଭା-ମ୍ମେ॑ ଗୋପା॒ଯେତି॑ । ସା ପ॑ଞ୍ଚ॒ମ-ମୁଦ॑କ୍ରାମତ୍ । ତ-ତ୍ପ୍ର॒ଜାପ॑ତିଃ॒ ପର୍ଯ॑ଗୃହ୍ଣାତ୍ । ଅହେ॑ ବୁଦ୍ଧ୍ନିଯ॒ ମନ୍ତ୍ର॑-ମ୍ମେ ଗୋପା॒ଯେତି॑ । ଅ॒ଗ୍ନୀନ୍ ଵାଵ ସା ତାନ୍ ଵ୍ଯ॑କ୍ରମତ । ତା-ନ୍ପ୍ର॒ଜାପ॑ତିଃ॒ ପର୍ଯ॑ଗୃହ୍ଣାତ୍ । ଅଥୋ॑ ପ॒ଙ୍କ୍ତିମେ॒ଵ ॥ ପ॒ଙ୍କ୍ତିର୍ଵା ଏ॒ଷା ବ୍ରା᳚ହ୍ମ॒ଣେ ପ୍ରଵି॑ଷ୍ଟା ॥ 77 ॥
ତାମା॒ତ୍ମନୋ-ଽଧି॒ ନିର୍ମି॑ମୀତେ । ଯଦ॒ଗ୍ନି-ରା॑ଧୀ॒ଯତେ᳚ । ତସ୍ମା॑-ଦେ॒ତାଵ॑ନ୍ତୋ॒-ଽଗ୍ନଯ॒ ଆଧୀ॑ଯନ୍ତେ । ପାଙ୍କ୍ତଂ॒-ଵାଁ ଇ॒ଦଗ୍ଂ ସର୍ଵ᳚ମ୍ । ପାଙ୍କ୍ତେ॑ନୈ॒ଵ ପାଙ୍କ୍ତଗ୍ଗ୍॑ ସ୍ପୃଣୋତି ॥ ଅଥ॑ର୍ଵ ପି॒ତୁ-ମ୍ମେ॑ ଗୋପା॒ଯେତ୍ଯା॑ହ । ଅନ୍ନ॑ମେ॒ଵୈ ତେନ॑ ସ୍ପୃଣୋତି । ନର୍ଯ॑ ପ୍ର॒ଜା-ମ୍ମେ॑ ଗୋପା॒ଯେତ୍ଯା॑ହ । ପ୍ର॒ଜାମେ॒ଵୈତେନ॑ ସ୍ପୃଣୋତି । ଶଗ୍ଗ୍ସ୍ଯ॑ ପ॒ଶୂ-ନ୍ମେ॑ ଗୋପା॒ଯେତ୍ଯା॑ହ ॥ 78 ॥
ପ॒ଶୂନେ॒ଵୈତେନ॑ ସ୍ପୃଣୋତି । ସପ୍ର॑ଥ ସ॒ଭା-ମ୍ମେ॑ ଗୋପା॒ଯେତ୍ଯା॑ହ । ସ॒ଭାମେ॒ଵୈତେନॆ᳚ନ୍ଦ୍ରି॒ଯଗ୍ଗ୍ ସ୍ପୃ॑ଣୋତି । ଅହେ॑ ବୁଦ୍ଧ୍ନିଯ॒ ମନ୍ତ୍ର॑-ମ୍ମେ ଗୋପା॒ଯେତ୍ଯା॑ହ । ମନ୍ତ୍ର॑ମେ॒ଵୈ ତେନ॒ ଶ୍ରିଯଗ୍ଗ୍॑ ସ୍ପୃଣୋତି ॥ ଯଦ॑ନ୍ଵାହାର୍ଯ॒-ପଚ॑ନେ-ଽନ୍ଵାହା॒ର୍ଯ॑-ମ୍ପଚ॑ନ୍ତି । ତେନ॒ ସୋ᳚-ଽସ୍ଯା॒ଭୀଷ୍ଟଃ॑ ପ୍ରୀ॒ତଃ । ଯ-ଦ୍ଗାର୍ହ॑ପତ୍ଯ॒ ଆଜ୍ଯ॑ମଧି॒ଶ୍ରଯ॑ନ୍ତି॒ ସମ୍ପତ୍ନୀ᳚ର୍ଯା॒ଜଯ॑ନ୍ତି । ତେନ॒ ସୋ᳚-ଽସ୍ଯା॒ଭୀଷ୍ଟଃ॑ ପ୍ରୀ॒ତଃ । ଯଦା॑ହଵ॒ନୀଯେ॒ ଜୁହ୍ଵ॑ତି ॥ 79 ॥
ତେନ॒ ସୋ᳚-ଽସ୍ଯା॒ଭୀଷ୍ଟଃ॑ ପ୍ରୀ॒ତଃ । ଯଥ୍ସ॒ଭାଯାଂ᳚-ଵିଁ॒ଜଯ॑ନ୍ତେ । ତେନ॒ ସୋ᳚-ଽସ୍ଯା॒ଭୀଷ୍ଟଃ॑ ପ୍ରୀ॒ତଃ । ଯଦା॑ଵସ॒ଥେ-ଽନ୍ନ॒ଗ୍ଂ॒ ହର॑ନ୍ତି । ତେନ॒ ସୋ᳚-ଽସ୍ଯା॒ଭୀଷ୍ଟଃ॑ ପ୍ରୀ॒ତଃ । ତଥା᳚-ଽସ୍ଯ॒ ସର୍ଵେ᳚ ପ୍ରୀ॒ତା ଅ॒ଭୀଷ୍ଟା॒ ଆଧୀ॑ଯନ୍ତେ ॥ ପ୍ର॒ଵ॒ସ॒ଥ-ମେ॒ଷ୍ଯନ୍ନେ॒ଵ-ମୁପ॑ତିଷ୍ଠେ॒-ତୈକ॑ମେକମ୍ । ଯଥା᳚ ବ୍ରାହ୍ମ॒ଣାଯ॑ ଗୃହେଵା॒ସିନେ॑ ପରି॒ଦାଯ॑ ଗୃ॒ହାନେତି॑ । ତା॒ଦୃଗେ॒ଵ ତତ୍ ॥ ପୁନ॑ରା॒ଗ-ତ୍ଯୋପ॑ତିଷ୍ଠତେ । ସା ଭା॑ଗେଯମେ॒ଵୈଷା॒-ନ୍ତତ୍ । ସା ତତ॑ ଊ॒ର୍ଧ୍ଵା-ଽଽରୋ॑ହତ୍ । ସା ରୋ॑ହି॒ଣ୍ଯ॑ଭଵତ୍ । ତ-ଦ୍ରୋ॑ହି॒ଣ୍ଯୈ ରୋ॑ହିଣି॒ତ୍ଵମ୍ । ରୋ॒ହି॒ଣ୍ଯା-ମ॒ଗ୍ନି-ମାଦ॑ଧୀତ । ସ୍ଵ ଏ॒ଵୈନଂ॒-ଯୋଁନୌ॒ ପ୍ରତି॑ଷ୍ଠିତ॒-ମାଧ॑ତ୍ତେ । ଋ॒ଦ୍ଧ୍ନୋତ୍ଯେ॑ନେନ ॥ 80 ॥
(ଏ॒ଷା - ପ॒ଶୂନ୍ମେ॑ ଗୋପା॒ଯେତି॒ - ପ୍ରଵି॑ଷ୍ଟା -
ପ॒ଶୂନ୍ମେ॑ ଗୋପା॒ଯେତ୍ଯା॑ହ॒ - ଜୁହ୍ଵ॑ତି - ତିଷ୍ଠତେ ସ॒ପ୍ତ ଚ॑) (ଅ. 10)
(ବ୍ରହ୍ମ॒ ସନ୍ଧ॑ତ୍ତଂ॒ - କୃତ୍ତି॑କା॒ - ସୂଦ୍ଧ॑ନ୍ତି - ଦ୍ଵାଦ॒ଶସୁ॑ - ପ୍ର॒ଜାପ॑ତି-ର୍ଵା॒ଚୋ - ଦେ॑ଵାସୁ॒ରାସ୍ତଦ॒ଗ୍ନିର୍ନୋ-ଦ୍- ଘ॒ର୍ମ-ଶ୍ଶିର॑ - ଇ॒ମେ ଵୈ - ଶ॑ମୀଗ॒ର୍ଭାତ୍ - ପ୍ର॒ଜାପ॑ତି॒-ସ୍ସ ରି॑ରିଚା॒ନ-ସ୍ସତପ॒-ସ୍ସ ଆ॒ତ୍ମନ୍ ଵୀ॒ର୍ଯ॑-ନ୍ଦଶ॑ )
(ବ୍ରହ୍ମ॒ ସନ୍ଧ॑ତ୍ତଂ॒ - ତୌ ଦି॒ଵ୍ଯା - ଵଥୋ॑ ଶ॒ତ୍ଵାଂଯଁ॒ - ପ୍ରାଚ୍ଯେ॑ଷାଂ॒ - ଁଯଦୁ॒ପର୍ଯୁ॑ପରି॒ - ଯ-ଥ୍ସ॒ଦ୍ଯଃ - ସୋ-ଽଶ୍ଵୋ॒ ଵାରୋ॑ ଭୂ॒ତ୍ଵା - ଜଗ॑ତୀଭି॒ ରଶୀ॑ତିଃ)
(ବ୍ରହ୍ମ॒ ସନ୍ଧ॑ତ୍ତ - ମୃ॒ଦ୍ଧ୍ନୋତ୍ଯେ॑ନେନ)
॥ ହରିଃ॑ ଓମ୍ ॥
॥ କୃଷ୍ଣ ଯଜୁର୍ଵେଦୀଯ ତୈତ୍ତିରୀଯ ବ୍ରାହ୍ମଣେ ପ୍ରଥମାଷ୍ଟକେ ପ୍ରଥମଃ ପ୍ରପାଠକ-ସ୍ସମାପ୍ତଃ ॥