Agni

1.1 - ಅಗ್ನ್ಯಾಧೇಯಬ್ರಾಹ್ಮಣಂ - ಕೃಷ್ಣ ಯಜುರ್ವೇದ ತೈತ್ತಿರೀಯ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಪಾಠಃ - ಬ್ರಹ್ಮ ಸನ್ಧತ್ತಂ

(Agnyadheya Brahmanam in Kannada)

From Krishna Yajurveda Taittiriya Brahmana

The Agnyadheya Brahmanam is the opening portion of the first Prapathaka of the Taittiriya Brahmana from the Krishna Yajurveda. It focuses on the ritualistic establishment of the sacred fires, a foundational act in Vedic religious practice. Through these verses, the practitioner invokes the cosmic principles of Brahman, Kshatra, and material abundance. Chanting these ancient mantras serves as an act of consecration, aiming to harmonize the individual with divine energies. It is considered highly auspicious for spiritual aspirants seeking clarity, inner strength, and the sanctification of their domestic and ritual spaces through Vedic fire offerings.

ಕೃಷ್ಣ ಯಜುರ್ವೇದೀಯ ತೈತ್ತಿರೀಯ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೇ ಪ್ರಥಮಾಷ್ಟಕೇ ಪ್ರಥಮಃ ಪ್ರಪಾಠಕಃ - ಅಗ್ನ್ಯಾಧೇಯಬ್ರಾಹ್ಮಣಂ
ಓ-ನ್ನಮಃ ಪರಮಾತ್ಮನೇ, ಶ್ರೀ ಮಹಾಗಣಪತಯೇ ನಮಃ,
ಶ್ರೀ ಗುರುಭ್ಯೋ ನಮಃ । ಹರಿಃ ಓಮ್ ॥
ಬ್ರಹ್ಮ ಸನ್ಧತ್ತ-ನ್ತನ್ಮೇ ಜಿನ್ವತಮ್ । ಕ್ಷತ್ರಗ್ಂ ಸನ್ಧತ್ತ-ನ್ತನ್ಮೇ ಜಿನ್ವತಮ್ । ಇಷಗ್ಂ ಸನ್ಧತ್ತ-ನ್ತಾ-ಮ್ಮೇ ಜಿನ್ವತಮ್ । ಊರ್ಜಗ್ಂ ಸನ್ಧತ್ತ-ನ್ತಾ-ಮ್ಮೇ ಜಿನ್ವತಮ್ । ರಯಿಗ್ಂ ಸನ್ಧತ್ತ-ನ್ತಾ-ಮ್ಮೇ ಜಿನ್ವತಮ್ । ಪುಷ್ಟಿಗ್ಂ ಸನ್ಧತ್ತ-ನ್ತಾ-ಮ್ಮೇ ಜಿನ್ವತಮ್ । ಪ್ರಜಾಗ್ಂ ಸನ್ಧತ್ತ-ನ್ತಾ-ಮ್ಮೇ ಜಿನ್ವತಮ್ । ಪಶೂ-ನ್ಥ್ಸನ್ಧತ್ತ-ನ್ತಾನ್ಮೇ ಜಿನ್ವತಮ್ ॥ ಸ್ತುತೋ-ಽಸಿ ಜನಧಾಃ । ದೇವಾಸ್ತ್ವಾ ಶುಕ್ರಪಾಃ ಪ್ರಣಯನ್ತು ॥ 1 ॥
ಸುವೀರಾಃ ಪ್ರಜಾಃ ಪ್ರಜನಯ-ನ್ಪರೀಹಿ । ಶುಕ್ರ-ಶ್ಶುಕ್ರಶೋಚಿಷಾ ॥ ಸ್ತುತೋ-ಽಸಿ ಜನಧಾಃ । ದೇವಾಸ್ತ್ವಾ ಮನ್ಥಿಪಾಃ ಪ್ರಣಯನ್ತು ॥ ಸುಪ್ರಜಾಃ ಪ್ರಜಾಃ ಪ್ರಜನಯ-ನ್ಪರೀಹಿ । ಮನ್ಥೀ ಮನ್ಥಿಶೋಚಿಷಾ ॥ಸಜಙ್ಗ್ಮಾನೌ ದಿವ ಆ ಪೃಥಿವ್ಯಾ-ಽಽಯುಃ । ಸನ್ಧತ್ತ-ನ್ತನ್ಮೇ ಜಿನ್ವತಮ್ । ಪ್ರಾಣಗ್ಂ ಸನ್ಧತ್ತ-ನ್ತ-ಮ್ಮೇ ಜಿನ್ವತಮ್ । ಅಪಾನಗ್ಂ ಸನ್ಧತ್ತ-ನ್ತ-ಮ್ಮೇ ಜಿನ್ವತಮ್ ॥ 2 ॥
ವ್ಯಾನಗ್ಂ ಸನ್ಧತ್ತ-ನ್ತ-ಮ್ಮೇ ಜಿನ್ವತಮ್ । ಚಕ್ಷು-ಸ್ಸನ್ಧತ್ತ-ನ್ತನ್ಮೇ ಜಿನ್ವತಮ್ । ಶ್ರೋತ್ರಗ್ಂ ಸನ್ಧತ್ತ-ನ್ತನ್ಮೇ ಜಿನ್ವತಮ್ । ಮನ-ಸ್ಸನ್ಧತ್ತ-ನ್ತನ್ಮೇ ಜಿನ್ವತಮ್ । ವಾಚಗ್ಂ ಸನ್ಧತ್ತ-ನ್ತಾ-ಮ್ಮೇ ಜಿನ್ವತಮ್ ॥ ಆಯುಃ ಸ್ಥ ಆಯುರ್ಮೇ ಧತ್ತಮ್ । ಆಯು-ರ್ಯಜ್ಞಾಯ ಧತ್ತಮ್ । ಆಯು-ರ್ಯಜ್ಞಪತಯೇ ಧತ್ತಮ್ । ಪ್ರಾಣ-ಸ್ಸ್ಥಃ ಪ್ರಾಣ-ಮ್ಮೇ ಧತ್ತಮ್ । ಪ್ರಾಣಂ-ಯಁಜ್ಞಾಯ ಧತ್ತಮ್ ॥ 3 ॥
ಪ್ರಾಣಂ-ಯಁಜ್ಞಪತಯೇ ಧತ್ತಮ್ । ಚಕ್ಷುಃ ಸ್ಥಶ್ಚಕ್ಷುರ್ಮೇ ಧತ್ತಮ್ । ಚಕ್ಷು-ರ್ಯಜ್ಞಾಯ ಧತ್ತಮ್ । ಚಕ್ಷು-ರ್ಯಜ್ಞಪತಯೇ ಧತ್ತಮ್ । ಶ್ರೋತ್ರಗ್ಗ್ ಸ್ಥ-ಶ್ಶ್ರೋತ್ರ-ಮ್ಮೇ ಧತ್ತಮ್ । ಶ್ರೋತ್ರಂ-ಯಁಜ್ಞಾಯ ಧತ್ತಮ್ । ಶ್ರೋತ್ರಂ-ಯಁಜ್ಞಪತಯೇ ಧತ್ತಮ್ । ತೌ ದೇವೌ ಶುಕ್ರಾಮನ್ಥಿನೌ ।ಕಲ್ಪಯತ-ನ್ದೈವೀರ್ವಿಶಃ । ಕಲ್ಪಯತ-ಮ್ಮಾನುಷೀಃ ॥ 4 ॥
ಇಷ-ಮೂರ್ಜಮಸ್ಮಾಸು ಧತ್ತಮ್ । ಪ್ರಾಣಾ-ನ್ಪಶುಷು । ಪ್ರಜಾ-ಮ್ಮಯಿ ಚ ಯಜಮಾನೇ ಚ ॥ ನಿರಸ್ತ-ಶ್ಶಣ್ಡಃ । ನಿರಸ್ತೋ ಮರ್ಕಃ ॥ ಅಪನುತ್ತೌ ಶಣ್ಡಾಮರ್ಕೌ ಸಹಾಮುನಾ ॥ ಶುಕ್ರಸ್ಯ ಸಮಿದಸಿ । ಮನ್ಥಿನಃ ಸಮಿದಸಿ ॥ ಸ ಪ್ರಥಮ-ಸ್ಸಙ್ಕೃತಿ-ರ್ವಿಶ್ವಕರ್ಮಾ । ಸ ಪ್ರಥಮೋ ಮಿತ್ರೋ ವರುಣೋ ಅಗ್ನಿಃ । ಸ ಪ್ರಥಮೋ ಬೃಹಸ್ಪತಿಶ್ಚಿಕಿತ್ವಾನ್ । ತಸ್ಮಾ ಇನ್ದ್ರಾಯ ಸುತಮಾಜುಹೋಮಿ ॥ 5 ॥
(ನಯ - ನ್ತ್ವಪಾನಗ್ಂ ಸನ್ಧತ್ತಂ ತ-ಮ್ಮೇ ಜಿನ್ವತಂ - ಪ್ರಾಣಂ-ಯಁಜ್ಞಾಯ ಧತ್ತಂ - ಮಾನುಷೀ--ರ್ ಅಗ್ನಿ-ರ್ದ್ವೇ ಚ) (ಅ. 1)
ಬ್ರಹ್ಮ ಕ್ಷತ್ರ-ನ್ತತ್ । ಇಷಮೂರ್ಜಗ್ಂ ರಯಿ-ಮ್ಪುಷ್ಟಿ-ಮ್ಪ್ರಜಾ-ನ್ತಾಮ್ । ಪಶು-ನ್ತಾನ್ । ಸನ್ಧತ್ತ-ನ್ತತ್ । ಪ್ರಾಣಮಪಾನಂ-ವ್ಯಾಁನ-ನ್ತಮ್ । ಚಕ್ಷು-ಶ್ಶ್ರೋತ್ರ-ಮ್ಮನಸ್ತತ್ । ವಾಚ-ನ್ತಾಮ್ । ಇಷಾದಿಪಞ್ಚಕೇ ವಾಚ-ನ್ತಾ-ಮ್ಮೇ । ಪಶೂ-ನ್ಥ್ಸನ್ಧತ್ತ-ನ್ತಾನ್ಮೇ । ಪ್ರಾಣಾದಿತ್ರಿತಯೇ ತ-ಮ್ಮೇ । ಅನ್ಯತ್ರ ತನ್ಮೇ । )
ಕೃತ್ತಿಕಾ-ಸ್ವಗ್ನಿ-ಮಾದಧೀತ । ಏತದ್ವಾ ಅಗ್ನೇ-ರ್ನಕ್ಷತ್ರಮ್ । ಯ-ತ್ಕೃತ್ತಿಕಾಃ । ಸ್ವಾಯಾಮೇವೈನ-ನ್ದೇವತಾಯಾಮಾಧಾಯ । ಬ್ರಹ್ಮವರ್ಚಸೀ ಭವತಿ ॥ ಮುಖಂ-ವಾಁ ಏತನ್ನಕ್ಷತ್ರಾಣಾಮ್ । ಯ-ತ್ಕೃತ್ತಿಕಾಃ । ಯಃ ಕೃತ್ತಿಕಾ-ಸ್ವಗ್ನಿ-ಮಾಧತ್ತೇ । ಮುಖ್ಯ ಏವ ಭವತಿ ॥ ಅಥೋ ಖಲು ॥ 6 ॥
ಅಗ್ನಿ-ನಕ್ಷತ್ರಮಿತ್ಯ-ಪಚಾಯನ್ತಿ । ಗೃಹಾನಃಅ ದಾಹುಕೋ ಭವತಿ ॥ ಪ್ರಜಾಪತೀ ರೋಹಿಣ್ಯಾ-ಮಗ್ನಿ-ಮಸೃಜತ । ತ-ನ್ದೇವಾ ರೋಹಿಣ್ಯಾ-ಮಾದಧತ । ತತೋ ವೈ ತೇ ಸರ್ವಾ-ನ್ರೋಹಾನರೋಹನ್ನ್ । ತ-ದ್ರೋಹಿಣ್ಯೈ ರೋಹಿಣಿತ್ವಮ್ । ಯೋ ರೋಹಿಣ್ಯಾ-ಮಗ್ನಿಮಾಧತ್ತೇ । ಋಧ್ನೋತ್ಯೇವ । ಸರ್ವಾ-ನ್ರೋಹಾನ್-ರೋಹತಿ ॥ ದೇವಾ ವೈ ಭದ್ರಾ-ಸ್ಸನ್ತೋ-ಽಗ್ನಿ-ಮಾಧಿಥ್ಸನ್ತ ॥ 7 ॥
ತೇಷಾಮನಾಹಿತೋ ಽಗ್ನಿರಾಸೀತ್ । ಅಥೈಭ್ಯೋ ವಾಮಂ-ವಁಸ್ವಪಾಕ್ರಾಮತ್ । ತೇ ಪುನರ್ವಸ್ವೋರಾದಧತ । ತತೋ ವೈ ತಾನ್ ವಾಮಂ-ವಁಸೂಪಾವರ್ತತ । ಯಃ ಪುರಾ ಭದ್ರ-ಸ್ಸನ್ಪಾಪೀಯಾ-ನ್ಥ್ಸ್ಯಾತ್ । ಸ ಪುನರ್ವಸ್ವೋ-ರಗ್ನಿ-ಮಾದಧೀತ । ಪುನರೇವೈನಂ-ವಾಁಮಂ-ವಁಸೂಪಾವರ್ತತೇ । ಭದ್ರೋ ಭವತಿ ॥ ಯಃ ಕಾಮಯೇತ ದಾನಕಾಮಾ ಮೇ ಪ್ರಜಾ-ಸ್ಸ್ಯುರಿತಿ । ಸ ಪೂರ್ವಯೋಃ ಫಲ್ಗುನ್ಯೋ-ರಗ್ನಿ-ಮಾದಧೀತ ॥ 8 ॥
ಅರ್ಯಮ್ಣೋ ವಾ ಏತನ್ನಕ್ಷತ್ರಮ್ । ಯತ್ಪೂರ್ವೇ ಫಲ್ಗುನೀ । ಅರ್ಯಮೇತಿ ತಮಾಹುರ್ಯೋ ದದಾತಿ । ದಾನಕಾಮಾ ಅಸ್ಮೈ ಪ್ರಜಾ ಭವನ್ತಿ ॥ ಯಃ ಕಾಮಯೇತ ಭಗೀ ಸ್ಯಾಮಿತಿ । ಸ ಉತ್ತರಯೋಃ ಫಲ್ಗುನ್ಯೋ-ರಗ್ನಿಮಾದಧೀತ । ಭಗಸ್ಯ ವಾ ಏತನ್ನಕ್ಷತ್ರಮ್ । ಯದುತ್ತರೇ ಫಲ್ಗುನೀ । ಭಗ್ಯೇವ ಭವತಿ ॥ ಕಾಲಕಞ್ಜಾ ವೈ ನಾಮಾಸುರಾ ಆಸನ್ನ್ ॥ 9 ॥
ತೇ ಸುವರ್ಗಾಯ ಲೋಕಾಯಾಗ್ನಿ-ಮಚಿನ್ವತ । ಪುರುಷ ಇಷ್ಟಕಾ-ಮುಪಾದಧಾತ್-ಪುರುಷ ಇಷ್ಟಕಾಮ್ । ಸ ಇನ್ದ್ರೋ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ಬ್ರುವಾಣ ಇಷ್ಟಕಾಮುಪಾಧತ್ತ । ಏಷಾ ಮೇ ಚಿತ್ರಾ ನಾಮೇತಿ । ತೇ ಸುವರ್ಗಂ-ಲೋಁಕಮಾಪ್ರಾರೋಹನ್ನ್ । ಸ ಇನ್ದ್ರ ಇಷ್ಟಕಾಮಾವೃಹತ್ । ತೇ-ಽವಾಕೀರ್ಯನ್ತ । ಯೇ-ಽವಾಕೀರ್ಯನ್ತ । ತ ಊರ್ಣಾವಭಯೋ-ಽಭವನ್ನ್ । ದ್ವಾವುದಪತತಾಮ್ ॥ 10 ॥
ತೌ ದಿವ್ಯೌ ಶ್ವಾನಾವಭವತಾಮ್ । ಯೋ ಭ್ರಾತೃವ್ಯವಾ-ನ್ಥ್ಸ್ಯಾತ್ । ಸ ಚಿತ್ರಾಯಾ-ಮಗ್ನಿ-ಮಾದಧೀತ । ಅವಕೀರ್ಯೈವ ಭ್ರಾತೃವ್ಯಾನ್ । ಓಜೋ ಬಲಮಿನ್ದ್ರಿಯಂ-ವೀಁರ್ಯಮಾತ್ಮನ್-ಧತ್ತೇ ॥ ವಸನ್ತಾ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ಽಗ್ನಿಮಾದಧೀತ । ವಸನ್ತೋ ವೈ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಸ್ಯರ್ತುಃ । ಸ್ವ ಏವೈನ-ಮೃತಾವಾಧಾಯ । ಬ್ರಹ್ಮವರ್ಚಸೀ ಭವತಿ । ಮುಖಂ-ವಾಁ ಏತದೃತೂನಾಮ್ ॥ 11 ॥
ಯ-ದ್ವಸನ್ತಃ । ಯೋ ವಸನ್ತಾ-ಽಗ್ನಿಮಾಧತ್ತೇ । ಮುಖ್ಯ ಏವ ಭವತಿ । ಅಥೋ ಯೋನಿಮನ್ತಮೇವೈನ-ಮ್ಪ್ರಜಾತಮಾಧತ್ತೇ । ಗ್ರೀಷ್ಮೇ ರಾಜನ್ಯ ಆದಧೀತ । ಗ್ರೀಷ್ಮೋ ವೈ ರಾಜನ್ಯಸ್ಯರ್ತುಃ । ಸ್ವ ಏವೈನಮೃತಾವಾಧಾಯ । ಇನ್ದ್ರಿಯಾವೀ ಭವತಿ । ಶರದಿ ವೈಶ್ಯ ಆದಧೀತ । ಶರದ್ವೈ ವೈಶ್ಯಸ್ಯರ್ತುಃ ॥ 12 ॥
ಸ್ವ ಏವೈನಮೃತಾವಾಧಾಯ । ಪಶುಮಾ-ನ್ಭವತಿ ॥ ನ ಪೂರ್ವಯೋಃ ಫಲ್ಗುನ್ಯೋ-ರಗ್ನಿಮಾದಧೀತ । ಏಷಾ ವೈ ಜಘನ್ಯಾ ರಾತ್ರಿಃ ಸಂವಁಥ್ಸರಸ್ಯ । ಯತ್ಪೂರ್ವೇ ಫಲ್ಗುನೀ । ಪೃಷ್ಟಿತ ಏವ ಸಂವಁಥ್ಸರಸ್ಯಾ-ಗ್ನಿಮಾಧಾಯ । ಪಾಪೀಯಾನ್-ಭವತಿ । ಉತ್ತರಯೋರಾದಧೀತ । ಏಷಾ ವೈ ಪ್ರಥಮಾ ರಾತ್ರಿಃ ಸಂವಁಥ್ಸರಸ್ಯ । ಯದುತ್ತರೇ ಫಲ್ಗುನೀ । ಮುಖತ ಏವ ಸಂವಁಥ್ಸರಸ್ಯಾ-ಗ್ನಿಮಾಧಾಯ । ವಸೀಯಾ-ನ್ಭವತಿ ॥ ಅಥೋ ಖಲು । ಯದೈವೈನಂ-ಯಁಜ್ಞ ಉಪನಮೇತ್ । ಅಥಾದಧೀತ । ಸೈವಾಸ್ಯರ್ಧಿಃ ॥ 13 ॥
(ಖಲ್ವಾ - ಧಿಥ್ಸನ್ತ - ಫಲ್ಗುನ್ಯೋರಗ್ನಿಮಾದಧೀತಾ - ಸನ್ - ನಪತತಾ - ಮತೂನಾಂ - ಁವೈಶ್ಯಸ್ಯರ್ತು - ರುತ್ತರೇ ಫಲ್ಗುನೀ ಷಟ್ ಚ) (ಅ. 2)
ಉದ್ಧನ್ತಿ । ಯದೇವಾಸ್ಯಾ ಅಮೇದ್ಧ್ಯಮ್ । ತದಪ ಹನ್ತಿ ॥ ಅಪೋ-ಽವೋಕ್ಷತಿ ಶಾನ್ತ್ಯೈ ॥ ಸಿಕತಾ ನಿವಪತಿ । ಏತದ್ವಾ ಅಗ್ನೇ-ರ್ವೈಶ್ವಾನರಸ್ಯ ರೂಪಮ್ । ರೂಪೇಣೈವ ವೈಶ್ವಾನರಮವ-ರುನ್ಧೇ ॥ ಊಷಾ-ನ್ನಿವಪತಿ । ಪುಷ್ಟಿರ್ವಾ ಏಷಾ ಪ್ರಜನನಮ್ । ಯದೂಷಾಃ ॥ 14 ॥
ಪುಷ್ಟ್ಯಾಮೇವ ಪ್ರಜನನೇ ಽಗ್ನಿಮಾಧತ್ತೇ । ಅಥೋ ಸಞ್ಜ್ಞಾನ ಏವ । ಸ-ಞ್ಜ್ಞಾನಗ್ಗ್ ಹ್ಯೇತ-ತ್ಪಶೂನಾಮ್ । ಯದೂಷಾಃ ॥ ದ್ಯಾವಾಪೃಥಿವೀ ಸಹಾಸ್ತಾಮ್ । ತೇ ವಿಯತೀ ಅಬ್ರೂತಾಮ್ । ಅಸ್ತ್ವೇವ ನೌ ಸಹ ಯಜ್ಞಿಯಮಿತಿ । ಯದಮುಷ್ಯಾ ಯಜ್ಞಿಯಮಾಸೀತ್ । ತದಸ್ಯಾ-ಮದಧಾತ್ । ತ ಊಷಾ ಅಭವನ್ನ್ ॥ 15 ॥
ಯದಸ್ಯಾ ಯಜ್ಞಿಯಮಾಸೀತ್ । ತದಮುಷ್ಯಾ-ಮದಧಾತ್ । ತದದಶ್ಚನ್ದ್ರಮಸಿ ಕೃಷ್ಣಮ್ । ಊಷಾನ್ನಿವಪನ್ನದೋ ದ್ಧ್ಯಾಯೇತ್ । ದ್ಯಾವಾಪೃಥಿವ್ಯೋರೇವ ಯಜ್ಞಿಯೇ-ಽಗ್ನಿಮಾಧತ್ತೇ ॥ ಅಗ್ನಿರ್ದೇವೇಭ್ಯೋ ನಿಲಾಯತ । ಆಖೂ ರೂಪ-ಙ್ಕೃತ್ವಾ । ಸ ಪೃಥಿವೀ-ಮ್ಪ್ರಾವಿಶತ್ । ಸ ಊತೀಃ ಕುರ್ವಾಣಃ ಪೃಥಿವೀಮನು ಸಮಚರತ್ । ತದಾಖುಕರೀಷ-ಮಭವತ್ ॥ 16 ॥
ಯದಾಖುಕರೀಷಗ್ಂ ಸಭಾಂರೋ ಭವತಿ । ಯದೇವಾಸ್ಯ ತತ್ರ ನ್ಯಕ್ತಮ್ । ತದೇವಾವರುನ್ಧೇ ॥ ಊರ್ಜಂ-ವಾಁ ಏತಗ್ಂ ರಸ-ಮ್ಪೃಥಿವ್ಯಾ ಉಪದೀಕಾ ಉದ್ದಿಹನ್ತಿ । ಯ-ದ್ವಲ್ಮೀಕಮ್ । ಯ-ದ್ವಲ್ಮೀಕವಪಾ ಸಭಾಂರೋ ಭವತಿ । ಊರ್ಜಮೇವ ರಸ-ಮ್ಪೃಥಿವ್ಯಾ ಅವರುನ್ಧೇ । ಅಥೋ ಶ್ರೋತ್ರಮೇವ । ಶ್ರೋತ್ರಗ್ಗ್ ಹ್ಯೇತ-ತ್ಪೃಥಿವ್ಯಾಃ । ಯ-ದ್ವಲ್ಮೀಕಃ ॥ 17 ॥
ಅಬಧಿರೋ ಭವತಿ । ಯ ಏವಂ-ವೇಁದ ॥ ಪ್ರಜಾಪತಿಃ ಪ್ರಜಾ ಅಸೃಜತ । ತಾಸಾಮನ್ನ-ಮುಪಾಕ್ಷೀಯತ । ತಾಭ್ಯ-ಸ್ಸೂದಮುಪ ಪ್ರಾಭಿನತ್ । ತತೋ ವೈ ತಾಸಾಮನ್ನ-ನ್ನಾಕ್ಷೀಯತ । ಯಸ್ಯ ಸೂದಃ ಸಮ್ಭಾರೋ ಭವತಿ । ನಾಸ್ಯ ಗೃಹೇ-ಽನ್ನ-ಙ್ಕ್ಷೀಯತೇ ॥ ಆಪೋ ವಾ ಇದಮಗ್ರೇ ಸಲಿಲಮಾಸೀತ್ । ತೇನ ಪ್ರಜಾಪತಿರಶ್ರಾಮ್ಯತ್ ॥ 18 ॥
ಕಥಮಿದಗ್ಗ್ ಸ್ಯಾದಿತಿ । ಸೋ-ಽಪಶ್ಯ-ತ್ಪುಷ್ಕರಪರ್ಣ-ನ್ತಿಷ್ಠತ್ । ಸೋ-ಽಮನ್ಯತ । ಅಸ್ತಿ ವೈ ತತ್ । ಯಸ್ಮಿ-ನ್ನಿದಮಧಿ ತಿಷ್ಠತೀತಿ । ಸ ವರಾಹೋ ರೂಪ-ಙ್ಕೃತ್ವೋಪನ್ಯಮಜ್ಜತ್ । ಸ ಪೃಥಿವೀಮಧ ಆರ್ಚ್ಛತ್ । ತಸ್ಯಾ ಉಪಹತ್ಯೋದಮಜ್ಜತ್ । ತ-ತ್ಪುಷ್ಕರಪರ್ಣೇ ಽಪ್ರಥಯತ್ । ಯದಪ್ರಥಯತ್ ॥ 19 ॥
ತ-ತ್ಪೃಥಿವ್ಯೈ ಪೃಥಿವಿತ್ವಮ್ । ಅಭೂದ್ವಾ ಇದಮಿತಿ । ತದ್ಭೂಮ್ಯೈ ಭೂಮಿತ್ವಮ್ । ತಾ-ನ್ದಿಶೋ-ಽನು ವಾತ-ಸ್ಸಮವಹತ್ । ತಾಗ್ಂ ಶರ್ಕರಾಭಿರದೃಗ್ಂ ಹತ್ । ಶಂ-ವೈಁ ನೋ-ಽಭೂದಿತಿ । ತಚ್ಛರ್ಕರಾಣಾಗ್ಂ ಶರ್ಕರತ್ವಮ್ । ಯ-ದ್ವರಾಹವಿಹತಗ್ಂ ಸಮ್ಭಾರೋ ಭವತಿ । ಅಸ್ಯಾಮೇವಾ-ಛಮ್ಬಟ್ಕಾರಮಗ್ನಿ-ಮಾಧತ್ತೇ । ಶರ್ಕರಾ ಭವನ್ತಿ ಧೃತ್ಯೈ ॥ 20 ॥
ಅಥೋ ಶತ್ವಾಂಯಁ ॥ ಸರೇತಾ ಅಗ್ನಿರಾಧೇಯ ಇತ್ಯಾಹುಃ । ಆಪೋ ವರುಣಸ್ಯ ಪತ್ನಯ ಆಸನ್ನ್ । ತಾ ಅಗ್ನಿರಭ್ಯದ್ಧ್ಯಾಯತ್ । ತಾ-ಸ್ಸಮಭವತ್ । ತಸ್ಯ ರೇತಃ ಪರಾ-ಽಪತತ್ । ತದ್ಧಿರಣ್ಯ-ಮಭವತ್ । ಯದ್ಧಿರಣ್ಯ-ಮುಪಾಸ್ಯತಿ । ಸರೇತಸಮೇವಾಗ್ನಿ-ಮಾಧತ್ತೇ ॥ ಪುರುಷ ಇನ್ವೈ ಸ್ವಾ-ದ್ರೇತಸೋ ಬೀಭಥ್ಸತ ಇತ್ಯಾಹುಃ ॥ 21 ॥
ಉತ್ತರತ ಉಪಾಸ್ಯತ್ಯ-ಬೀಭಥ್ಸಾಯೈ ॥ ಅತಿ ಪ್ರಯಚ್ಛತಿ । ಆರ್ತಿಮೇವಾತಿ ಪ್ರಯಚ್ಛತಿ ॥ ಅಗ್ನಿರ್ದೇವೇಭ್ಯೋ ನಿಲಾಯತ । ಅಶ್ವೋ ರೂಪ-ಙ್ಕೃತ್ವಾ । ಸೋ-ಽಶ್ವತ್ಥೇ ಸಂವಁಥ್ಸರ-ಮತಿಷ್ಠತ್ । ತದಶ್ವತ್ಥಸ್ಯಾ-ಶ್ವತ್ಥತ್ವಮ್ । ಯದಾಶ್ವತ್ಥ-ಸ್ಸಮ್ಭಾರೋ ಭವತಿ । ಯದೇವಾಸ್ಯ ತತ್ರ ನ್ಯಕ್ತಮ್ । ತದೇವಾವ-ರುನ್ಧೇ ॥ 22 ॥
ದೇವಾ ವಾ ಊರ್ಜಂ-ವ್ಯಁಭಜನ್ತ । ತತ ಉದುಮ್ಬರ ಉದತಿಷ್ಠತ್ । ಊರ್ಗ್ವಾ ಉದುಮ್ಬರಃ । ಯದೌದುಮ್ಬರ-ಸ್ಸಮ್ಭಾರೋ ಭವತಿ । ಊರ್ಜಮೇವಾವ-ರುನ್ಧೇ ॥ ತೃತೀಯಸ್ಯಾಮಿತೋ ದಿವಿ ಸೋಮ ಆಸೀತ್ । ತ-ಙ್ಗಾಯತ್ರ್ಯಾಹರತ್ । ತಸ್ಯ ಪರ್ಣಮಚ್ಛಿದ್ಯತ । ತತ್ಪರ್ಣೋ ಽಭವತ್ । ತ-ತ್ಪರ್ಣಸ್ಯ ಪರ್ಣತ್ವಮ್ ॥ 23 ॥
ಯಸ್ಯ ಪರ್ಣಮಯಃ ಸಮ್ಭಾರೋ ಭವತಿ । ಸೋಮಪೀಥಮೇವಾವ ರುನ್ಧೇ ॥ ದೇವಾ ವೈ ಬ್ರಹ್ಮನ್ನವದನ್ತ । ತ-ತ್ಪರ್ಣ ಉಪಾಶೃಣೋತ್ । ಸುಶ್ರವಾ ವೈ ನಾಮ । ಯ-ತ್ಪರ್ಣಮಯಃ ಸಮ್ಭಾರೋ ಭವತಿ । ಬ್ರಹ್ಮವರ್ಚಸಮೇವಾವ ರುನ್ಧೇ ॥ ಪ್ರಜಾಪತಿ-ರಗ್ನಿ-ಮಸೃಜತ । ಸೋ-ಽಬಿಭೇತ್ಪ್ರ ಮಾ ಧಕ್ಷ್ಯತೀತಿ । ತಗ್ಂ ಶಮ್ಯಾ-ಽಶಮಯತ್ ॥ 24 ॥
ತಚ್ಛಮ್ಯೈ ಶಮಿತ್ವಮ್ । ಯಚ್ಛಮೀಮಯಃ ಸಮ್ಭಾರೋ ಭವತಿ । ಶಾನ್ತ್ಯಾ ಅಪ್ರದಾಹಾಯ ॥ ಅಗ್ನೇ-ಸ್ಸೃಷ್ಟಸ್ಯ ಯತಃ । ವಿಕಙ್ಕತ-ಮ್ಭಾ ಆರ್ಚ್ಛತ್ । ಯ-ದ್ವೈಕಙ್ಕತ-ಸ್ಸಮ್ಭಾರೋ ಭವತಿ । ಭಾ ಏವಾವರುನ್ಧೇ ॥ ಸಹೃದಯೋ ಽಗ್ನಿರಾಧೇಯ ಇತ್ಯಾಹುಃ । ಮರುತೋ-ಽದ್ಭಿರಗ್ನಿ-ಮತಮಯನ್ನ್ । ತಸ್ಯ ತಾನ್ತಸ್ಯ ಹೃದಯಮಾಚ್ಛಿನ್ದನ್ನ್ । ಸಾ-ಽಶನಿರಭವತ್ । ಯದಶನಿಹತಸ್ಯ ವೃಕ್ಷಸ್ಯ ಸಮ್ಭಾರೋ ಭವತಿ ।ಸಹೃದಯ-ಮೇವಾಗ್ನಿ-ಮಾಧತ್ತೇ ॥ 25 ॥
(ಊಷಾ - ಅಭವನ್ - ನಭವ-ದ್- ವಲ್ಮೀಕ್ರೋ - ಽಶ್ರಾಮ್ಯ - ದಪ್ರಥಯ - ದ್ಧೃತ್ಯೈ - ಬೀಭಥ್ಸತ ಇತ್ಯಾಹು - ರುನ್ಧೇ - ಪರ್ಣತ್ವ - ಮಶಮಯದ - ಚ್ಛಿನ್ದಗ್ಗ್ ಸ್ತ್ರೀಣಿ ಚ) (ಅ. 3)
ದ್ವಾದಶಸು ವಿಕ್ರಾಮೇಷ್ವಗ್ನಿಮಾದಧೀತ । ದ್ವಾದಶ ಮಾಸಾ-ಸ್ಸಂವಁಥ್ಸರಃ । ಸಂವಁಥ್ಸರಾ-ದೇವೈನ-ಮವರುದ್ಧ್ಯಾ-ಧತ್ತೇ ॥ ಯ-ದ್ದ್ವಾದಶಸು ವಿಕ್ರಾಮೇ-ಷ್ವಾದಧೀತ । ಪರಿಮಿತಮವರುನ್ಧೀತ । ಚಕ್ಷು-ರ್ನಿಮಿತ ಆದಧೀತ । ಇಯ-ದ್ದ್ವಾದಶ ವಿಕ್ರಾಮಾ(3) ಇತಿ । ಪರಿಮಿತ-ಞ್ಚೈವಾಪರಿಮಿತ-ಞ್ಚಾವರುನ್ಧೇ ॥ ಅನೃತಂ-ವೈಁ ವಾಚಾ ವದತಿ । ಅನೃತ-ಮ್ಮನಸಾ ದ್ಧ್ಯಾಯತಿ ॥ 26 ॥
ಚಕ್ಷು-ರ್ವೈ ಸತ್ಯಮ್ । ಅದ್ರಾ(3)ಗಿತ್ಯಾಹ । ಅದರ್ಶಮಿತಿ । ತ-ಥ್ಸತ್ಯಮ್ । ಯಶ್ಚಕ್ಷು-ರ್ನಿಮಿತೇ-ಽಗ್ನಿ-ಮಾಧತ್ತೇ । ಸತ್ಯ ಏವೈನ-ಮಾಧತ್ತೇ ॥ ತಸ್ಮಾದಾಹಿತಾಗ್ನಿರ್ನಾನೃತಂ-ವಁದೇತ್ । ನಾಸ್ಯ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ-ಽನಾಶ್ವಾ-ನ್ಗೃಹೇ ವಸೇತ್ । ಸತ್ಯೇ ಹ್ಯಸ್ಯಾಗ್ನಿರಾಹಿತಃ ॥ ಆಗ್ನೇಯೀ ವೈ ರಾತ್ರಿಃ ॥ 27 ॥
ಆಗ್ನೇಯಾಃ ಪಶವಃ । ಐನ್ದ್ರಮಹಃ । ನಕ್ತ-ಙ್ಗಾರ್ಹಪತ್ಯ-ಮಾದಧಾತಿ । ಪಶೂನೇವಾವ-ರುನ್ಧೇ । ದಿವಾ-ಽಽಹವನೀಯಮ್ । ಇನ್ದ್ರಿಯಮೇವಾ-ವರುನ್ಧೇ ॥ ಅರ್ಧೋದಿತೇ ಸೂರ್ಯ ಆಹವನೀಯ-ಮಾದಧಾತಿ । ಏತಸ್ಮಿನ್ ವೈ ಲೋಕೇ ಪ್ರಜಾಪತಿಃ ಪ್ರಜಾ ಅಸೃಜತ । ಪ್ರಜಾ ಏವ ತ-ದ್ಯಜಮಾನ-ಸ್ಸೃಜತೇ । ಅಥೋ ಭೂತ-ಞ್ಚೈವ ಭವಿಷ್ಯಚ್ಚಾ-ವರುನ್ಧೇ ॥ 28 ॥
ಇಡಾ ವೈ ಮಾನವೀ ಯಜ್ಞಾನೂಕಾಶಿನ್ಯಾಸೀತ್ । ಸಾ-ಽಶೃಣೋತ್ । ಅಸುರಾ ಅಗ್ನಿಮಾದಧತ ಇತಿ । ತದಗಚ್ಛತ್ । ತ ಆಹವನೀಯಮಗ್ರ ಆದಧತ । ಅಥ ಗಾರ್ಹಪತ್ಯಮ್ । ಅಥಾ-ನ್ವಾಹಾರ್ಯ-ಪಚನಮ್ । ಸಾ ಽಬ್ರವೀತ್ । ಪ್ರತೀಚ್ಯೇಷಾಗ್ ಶ್ರೀರಗಾತ್ । ಭದ್ರಾ ಭೂತ್ವಾ ಪರಾಭವಿಷ್ಯನ್ತೀತಿ ॥ 29 ॥
ಯಸ್ಯೈವ-ಮಗ್ನಿರಾಧೀಯತೇ । ಪ್ರತೀಚ್ಯಸ್ಯ ಶ್ರೀರೇತಿ । ಭದ್ರೋ ಭೂತ್ವಾ ಪರಾಭವತಿ ॥ ಸಾ-ಽಶೃಣೋತ್ । ದೇವಾ ಅಗ್ನಿ-ಮಾದಧತ ಇತಿ । ತದಗಚ್ಛತ್ । ತೇ-ಽನ್ವಾಹಾರ್ಯ-ಪಚನಮಗ್ರ ಆದಧತ । ಅಥ ಗಾರ್ಹಪತ್ಯಮ್ । ಅಥಾಹವನೀಯಮ್ । ಸಾ-ಽಬ್ರವೀತ್ ॥ 30 ॥
ಪ್ರಾಚ್ಯೇಷಾಗ್ ಶ್ರೀರಗಾತ್ । ಭದ್ರಾ ಭೂತ್ವಾ ಸುವರ್ಗಂ-ಲೋಁಕಮೇಷ್ಯನ್ತಿ । ಪ್ರಜಾ-ನ್ತು ನ ವೇಥ್ಸ್ಯನ್ತ ಇತಿ । ಯಸ್ಯೈವಮಗ್ನಿ-ರಾಧೀಯತೇ । ಪ್ರಾಚ್ಯಸ್ಯ ಶ್ರೀರೇತಿ । ಭದ್ರೋ ಭೂತ್ವಾ ಸುವರ್ಗಂ-ಲೋಁಕಮೇತಿ । ಪ್ರಜಾ-ನ್ತು ನ ವಿನ್ದತೇ ॥ ಸಾ-ಽಬ್ರವೀದಿಡಾ ಮನುಮ್ । ತಥಾ ವಾ ಅಹ-ನ್ತವಾಗ್ನಿ-ಮಾಧಾಸ್ಯಾಮಿ । ಯಥಾ ಪ್ರ ಪ್ರಜಯಾ ಪಶುಭಿ-ರ್ಮಿಥುನೈ-ರ್ಜನಿಷ್ಯಸೇ ॥ 31 ॥
ಪ್ರತ್ಯಸ್ಮಿನ್ ಁಲೋಕೇ ಸ್ಥಾಸ್ಯಸಿ । ಅಭಿ ಸುವರ್ಗಂ-ಲೋಁಕ-ಞ್ಜೇಷ್ಯಸೀತಿ । ಗಾರ್ಹಪತ್ಯಮಗ್ರ ಆದಧಾತ್ । ಗಾರ್ಹಪತ್ಯಂ-ವಾಁ ಅನು ಪ್ರಜಾಃ ಪಶವಃ ಪ್ರಜಾಯನ್ತೇ । ಗಾರ್ಹಪತ್ಯೇನೈವಾಸ್ಮೈ ಪ್ರಜಾ-ಮ್ಪಶೂ-ನ್ಪ್ರಾಜನಯತ್ । ಅಥಾ-ನ್ವಾಹಾರ್ಯ-ಪಚನಮ್ । ತಿರ್ಯಙ್ಙ್ವ ವಾ ಅಯಂ-ಲೋಁಕಃ । ಅಸ್ಮಿನ್ನೇವ ತೇನ ಲೋಕೇ ಪ್ರತ್ಯತಿಷ್ಠತ್ । ಅಥಾಹವನೀಯಮ್ । ತೇನೈವ ಸುವರ್ಗಂ-ಲೋಁಕ-ಮಭ್ಯಜಯತ್ ॥ 32 ॥
ಯಸ್ಯೈವಮಗ್ನಿ-ರಾಧೀಯತೇ । ಪ್ರ ಪ್ರಜಯಾ ಪಶುಭಿ-ರ್ಮಿಥುನೈ-ರ್ಜಾಯತೇ । ಪ್ರತ್ಯಸ್ಮಿನ್ ಁಲೋಕೇ ತಿಷ್ಠತಿ । ಅಭಿ ಸುವರ್ಗಂ-ಲೋಁಕ-ಞ್ಜಯತಿ ॥ ಯಸ್ಯ ವಾ ಅಯಥಾದೇವತಮಗ್ನಿ-ರಾಧೀಯತೇ । ಆ ದೇವತಾಭ್ಯೋ ವೃಶ್ಚ್ಯತೇ । ಪಾಪೀಯಾ-ನ್ಭವತಿ । ಯಸ್ಯ ಯಥಾ ದೇವತಮ್ । ನ ದೇವತಾಭ್ಯ ಆವೃಶ್ಚ್ಯತೇ । ವಸೀಯಾ-ನ್ಭವತಿ ॥ 33 ॥
ಭೃಗೂಣಾ-ನ್ತ್ವಾ-ಽಙ್ಗಿರಸಾಂ-ವ್ರಁತಪತೇ ವ್ರತೇನಾ-ದಧಾಮೀತಿ ಭೃಗ್ವಙ್ಗಿರಸಾಮಾದದ್ಧ್ಯಾತ್ । ಆದಿತ್ಯಾನಾ-ನ್ತ್ವಾ ದೇವಾನಾಂ-ವ್ರಁತಪತೇ ವ್ರತೇನಾದಧಾಮೀತ್ಯನ್ಯಾಸಾ-ಮ್ಬ್ರಾಹ್ಮಣೀನಾ-ಮ್ಪ್ರಜಾನಾಮ್ । ವರುಣಸ್ಯ ತ್ವಾ ರಾಜ್ಞೋ ವ್ರತಪತೇ ವ್ರತೇನಾದಧಾಮೀತಿ ರಾಜ್ಞಃ । ಇನ್ದ್ರಸ್ಯ ತ್ವೇನ್ದ್ರಿಯೇಣ ವ್ರತಪತೇ ವ್ರತೇನಾದಧಾಮೀತಿ ರಾಜನ್ಯಸ್ಯ । ಮನೋಸ್ತ್ವಾ ಗ್ರಾಮಣ್ಯೋ ವ್ರತಪತೇ ವ್ರತೇನಾದಧಾಮೀತಿ ವೈಶ್ಯಸ್ಯ । ಋಭೂಣಾ-ನ್ತ್ವಾ ದೇವಾನಾಂ-ವ್ರಁತಪತೇ ವ್ರತೇನಾದಧಾಮೀತಿ ರಥಕಾರಸ್ಯ । ಯಥಾ ದೇವತಮಗ್ನಿ-ರಾಧೀಯತೇ । ನ ದೇವತಾಭ್ಯ ಆ ವೃಶ್ಚ್ಯತೇ । ವಸೀಯಾ-ನ್ಭವತಿ ॥ 34 ॥
(ಧ್ಯಾಯತಿ - ವೈ ರಾತ್ರಿ - ಶ್ಚಾವರುನ್ಧೇ - ಭವಿಷ್ಯನ್ತೀತ್ಯ - ಬ್ರವೀ - ಜ್ಜನಿಷ್ಯಸೇ - ಽಜಯ-ದ್- ವಸೀಯಾ-ನ್ಭವತಿ - ನವ ಚ) (ಅ. 4)
ಅನುವಾಕಂ 5 - ತತ್ರ ಪವಮಾನಹಬೀಂಷಿ
ಪ್ರಜಾಪತಿ-ರ್ವಾಚ-ಸ್ಸತ್ಯ-ಮಪಶ್ಯತ್ । ತೇನಾಗ್ನಿಮಾಧತ್ತ । ತೇನ ವೈ ಸ ಆರ್ಧ್ನೋತ್ । ಭೂರ್ಭುವ-ಸ್ಸುವರಿತ್ಯಾಹ । ಏತದ್ವೈ ವಾಚ-ಸ್ಸತ್ಯಮ್ । ಯ ಏತೇನಾಗ್ನಿ-ಮಾಧತ್ತೇ । ಋದ್ಧ್ನೋತ್ಯೇವ । ಅಥೋ ಸತ್ಯಪ್ರಾಶೂರೇವ ಭವತಿ । ಅಥೋ ಯ ಏವಂ-ವಿಁದ್ವಾನಭಿಚರತಿ । ಸ್ತೃಣುತ ಏವೈನಮ್ ॥ 35 ॥
ಭೂರಿತ್ಯಾಹ । ಪ್ರಜಾ ಏವ ತ-ದ್ಯಜಮಾನ-ಸ್ಸೃಜತೇ । ಭುವ ಇತ್ಯಾಹ । ಅಸ್ಮಿನ್ನೇವ ಲೋಕೇ ಪ್ರತಿ ತಿಷ್ಠತಿ । ಸುವರಿತ್ಯಾಹ । ಸುವರ್ಗ ಏವ ಲೋಕೇ ಪ್ರತಿ ತಿಷ್ಠತಿ ॥ ತ್ರಿಭಿರಕ್ಷರೈ-ರ್ಗಾರ್ಹಪತ್ಯ-ಮಾದಧಾತಿ । ತ್ರಯ ಇಮೇ ಲೋಕಾಃ । ಏಷ್ವೇವೈನಂ-ಲೋಁಕೇಷು ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ-ಮಾಧತ್ತೇ । ಸರ್ವೈಃ ಪಞ್ಚಭಿ-ರಾಹವನೀಯಮ್ ॥ 36 ॥
ಸುವರ್ಗಾಯ ವಾ ಏಷ ಲೋಕಾಯಾಧೀಯತೇ । ಯದಾಹವನೀಯಃ । ಸುವರ್ಗ ಏವಾಸ್ಮೈ ಲೋಕೇ ವಾಚ-ಸ್ಸತ್ಯಗ್ಂ ಸರ್ವಮಾಪ್ನೋತಿ ॥ ತ್ರಿಭಿ-ರ್ಗಾರ್ಹಪತ್ಯ-ಮಾದಧಾತಿ । ಪಞ್ಚಭಿ-ರಾಹವನೀಯಮ್ । ಅಷ್ಟೌ ಸಮ್ಪದ್ಯನ್ತೇ । ಅಷ್ಟಾಕ್ಷರಾ ಗಾಯತ್ರೀ । ಗಾಯತ್ರೋ-ಽಗ್ನಿಃ । ಯಾವಾನೇವಾಗ್ನಿಃ । ತಮಾಧತ್ತೇ ॥ 37 ॥
ಪ್ರಜಾಪತಿಃ ಪ್ರಜಾ ಅಸೃಜತ । ತಾ ಅಸ್ಮಾ-ಥ್ಸೃಷ್ಟಾಃ ಪರಾಚೀರಾಯನ್ನ್ । ತಾಭ್ಯೋ ಜ್ಯೋತಿ-ರುದಗೃಹ್ಣಾತ್ । ತ-ಞ್ಜ್ಯೋತಿಃ ಪಶ್ಯನ್ತೀಃ ಪ್ರಜಾ ಅಭಿಸಮಾವರ್ತನ್ತ । ಉಪರೀವಾಗ್ನಿ-ಮುದ್ಗೃಹ್ಣೀಯಾ-ದುದ್ಧರನ್ನ್ । ಜ್ಯೋತಿರೇವ ಪಶ್ಯನ್ತೀಃ ಪ್ರಜಾ ಯಜಮಾನ-ಮಭಿ-ಸಮಾವರ್ತನ್ತೇ ॥ ಪ್ರಜಾಪತೇರಕ್ಷ್ಯಶ್ವಯತ್ । ತ-ತ್ಪರಾ-ಽಪತತ್ । ತದಶ್ವೋ-ಽಭವತ್ । ತದಶ್ವಸ್ಯಾ-ಶ್ವತ್ವಮ್ ॥ 38 ॥
ಏಷ ವೈ ಪ್ರಜಾಪತಿಃ । ಯದಗ್ನಿಃ । ಪ್ರಾಜಾಪತ್ಯೋ-ಽಶ್ವಃ । ಯದಶ್ವ-ಮ್ಪುರಸ್ತಾನ್ನಯತಿ । ಸ್ವಮೇವ ಚಕ್ಷುಃ ಪಶ್ಯ-ನ್ಪ್ರಜಾಪತಿ-ರನೂದೇತಿ ॥ ವಜ್ರೀ ವಾ ಏಷಃ । ಯದಶ್ವಃ । ಯದಶ್ವ-ಮ್ಪುರಸ್ತಾನ್ನಯತಿ । ಜಾತಾನೇವ ಭ್ರಾತೃವ್ಯಾ-ನ್ಪ್ರಣುದತೇ ॥ ಪುನರಾವರ್ತಯತಿ ॥ 39 ॥
ಜನಿಷ್ಯಮಾಣಾನೇವ ಪ್ರತಿನುದತೇ ॥ ನ್ಯಾಹವನೀಯೋ ಗಾರ್ಹಪತ್ಯ-ಮಕಾಮಯತ । ನಿ ಗಾರ್ಹಪತ್ಯ ಆಹವನೀಯಮ್ । ತೌ ವಿಭಾಜ-ನ್ನಾಶಕ್ನೋತ್ । ಸೋಶ್ವಃ ಪೂರ್ವವಾಡ್-ಭೂತ್ವಾ । ಪ್ರಾಞ್ಚ-ಮ್ಪೂರ್ವಮುದವಹತ್ । ತ-ತ್ಪೂರ್ವವಾಹಃ ಪೂರ್ವವಾಟ್-ತ್ವಮ್ । ಯದಶ್ವ-ಮ್ಪುರಸ್ತಾನ್ನಯತಿ । ವಿಭಕ್ತಿರೇವೈನಯೋಸ್ಸಾ । ಅಥೋ ನಾನಾವೀರ್ಯಾವೇವೈನೌ ಕುರುತೇ ॥ 40 ॥
ಯದುಪರ್ಯುಪರಿ ಶಿರೋ ಹರೇತ್ । ಪ್ರಾಣಾನ್ ವಿಚ್ಛಿನ್ದ್ಯಾತ್ । ಅಧೋ-ಽಧ-ಶ್ಶಿರೋ ಹರತಿ । ಪ್ರಾಣಾನಾ-ಙ್ಗೋಪೀಥಾಯ ॥ ಇಯತ್ಯಗ್ರೇ ಹರತಿ । ಅಥೇಯತ್ಯಥೇಯತಿ । ತ್ರಯ ಇಮೇ ಲೋಕಾಃ । ಏಷ್ವೇವೈನಂ-ಲೋಁಕೇಷು ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತಮಾ-ಧತ್ತೇ ॥ ಪ್ರಜಾಪತಿ-ರಗ್ನಿ-ಮಸೃಜತ । ಸೋ-ಽಬಿಭೇತ್ಪ್ರ ಮಾ ಧಕ್ಷ್ಯತೀತಿ ॥ 41 ॥
ತಸ್ಯ ತ್ರೇಧಾ ಮಹಿಮಾನಂ-ವ್ಯೌಁಹತ್ । ಶಾನ್ತ್ಯಾ ಅಪ್ರದಾಹಾಯ । ಯತ್-ತ್ರೇಧಾ-ಽಗ್ನಿ-ರಾಧೀಯತೇ । ಮಹಿಮಾನಮೇವಾಸ್ಯ ತ-ದ್ವ್ಯೂಹತಿ । ಶಾನ್ತ್ಯಾ ಅಪ್ರದಾಹಾಯ ॥ ಪುನರಾವರ್ತಯತಿ । ಮಹಿಮಾನಮೇವಾಸ್ಯ ಸನ್ದಧಾತಿ ॥ ಪಶುರ್ವಾ ಏಷಃ । ಯದಶ್ವಃ । ಏಷ ರುದ್ರಃ ॥ 42 ॥
ಯದಗ್ನಿಃ । ಯದಶ್ವಸ್ಯ ಪದೇ-ಽಗ್ನಿ-ಮಾದದ್ಧ್ಯಾತ್ । ರುದ್ರಾಯ ಪಶೂ-ನಪಿದದ್ಧ್ಯಾತ್ । ಅಪಶು-ರ್ಯಜಮಾನ-ಸ್ಸ್ಯಾತ್ । ಯ-ನ್ನಾಕ್ರಮಯೇತ್ । ಅನವರುದ್ಧಾ ಅಸ್ಯ ಪಶವಃ ಸ್ಯುಃ । ಪಾರ್ಶ್ವತ ಆಕ್ರಮಯೇತ್ । ಯಥಾ ಽಽಹಿತಸ್ಯಾಗ್ನೇ-ರಙ್ಗಾರಾ ಅಭ್ಯವವರ್ತೇರನ್ನ್ । ಅವರುದ್ಧಾ ಅಸ್ಯ ಪಶವೋ ಭವನ್ತಿ । ನ ರುದ್ರಾಯಾಪಿದಧಾತಿ ॥ 43 ॥
ತ್ರೀಣಿ ಹವೀಗ್ಂಷಿ ನಿರ್ವಪತಿ । ವಿರಾಜ ಏವ ವಿಕ್ರಾನ್ತಂ-ಯಁಜಮಾನೋ-ಽನು ವಿಕ್ರಮತೇ ॥ ಅಗ್ನಯೇ ಪವಮಾನಾಯ । ಅಗ್ನಯೇ ಪಾವಕಾಯ । ಅಗ್ನಯೇ ಶುಚಯೇ । ಯದಗ್ನಯೇ ಪವಮಾನಾಯ ನಿರ್ವಪತಿ । ಪುನಾತ್ಯೇವೈನಮ್ । ಯದಗ್ನಯೇ ಪಾವಕಾಯ । ಪೂತ ಏವಾಸ್ಮಿ-ನ್ನನ್ನಾದ್ಯ-ನ್ದಧಾತಿ । ಯದಗ್ನಯೇ ಶುಚಯೇ । ಬ್ರಹ್ಮವರ್ಚಸ-ಮೇವಾಸ್ಮಿ-ನ್ನುಪರಿಷ್ಟಾ-ದ್ದಧಾತಿ ॥ 44 ॥
(ಏನ - ಮಾಹವನೀಯಂ - ಧತ್ತೇ - ಽಶ್ವತ್ವಂ - ಁವರ್ತಯತಿ - ಕುರುತ - ಇತಿ -ರುದ್ರೋ - ದಧಾತಿ - ಯದಗ್ನಯೇ ಶುಚಯ ಏಕ-ಞ್ಚ) (ಅ. 5)
ಅನುವಾಕಂ 6 - ಪವಮಾನಹವಿರ್ವಿಸ್ತಾರಃ, ಹವಿರನ್ತರಾಣಿ, ದಕ್ಷಿಣಾಶ್ಚ
ದೇವಾಸುರಾ-ಸ್ಸಂಯಁತ್ತಾ ಆಸನ್ನ್ । ತೇ ದೇವಾ ವಿಜಯ-ಮುಪಯನ್ತಃ । ಅಗ್ನೌ ವಾಮಂ-ವಁಸು ಸ-ನ್ನ್ಯದಧತ । ಇದಮು ನೋ ಭವಿಷ್ಯತಿ । ಯದಿ ನೋ ಜೇಷ್ಯನ್ತೀತಿ । ತದಗ್ನಿರ್ನೋ-ಥ್ಸಹಮಶಕ್ನೋತ್ । ತತ್-ತ್ರೇಧಾ ವಿನ್ಯದಧಾತ್ । ಪಶುಷು ತೃತೀಯಮ್ । ಅಫ್ಸು ತೃತೀಯಮ್ । ಆದಿತ್ಯೇ ತೃತೀಯಮ್ ॥ 45 ॥
ತ-ದ್ದೇವಾ ವಿಜಿತ್ಯ । ಪುನರವಾರುರುಥ್ಸನ್ತ । ತೇ-ಽಗ್ನಯೇ ಪವಮಾನಾಯ ಪುರೋಡಾಶ-ಮಷ್ಟಾಕಪಾಲ-ನ್ನಿರವಪನ್ನ್ । ಪಶವೋ ವಾ ಅಗ್ನಿಃ ಪವಮಾನಃ । ಯದೇವ ಪಶುಷ್ವಾಸೀತ್ । ತತ್-ತೇನಾವಾರುನ್ಧತ । ತೇ-ಽಗ್ನಯೇ ಪಾವಕಾಯ । ಆಪೋ ವಾ ಅಗ್ನಿಃ ಪಾವಕಃ । ಯದೇವಾಫ್ಸ್ವಾಸೀತ್ । ತತ್-ತೇನಾವಾರುನ್ಧತ ॥ 46 ॥
ತೇ-ಽಗ್ನಯೇ ಶುಚಯೇ । ಅಸೌ ವಾ ಆದಿತ್ಯೋ-ಽಗ್ನಿ-ಶ್ಶುಚಿಃ । ಯದೇವಾದಿತ್ಯ ಆಸೀತ್ । ತತ್-ತೇನಾವಾರುನ್ಧತ ॥ ಬ್ರಹ್ಮವಾದಿನೋ ವದನ್ತಿ । ತನುವೋ ವಾವೈತಾ ಅಗ್ನ್ಯಾಧೇಯಸ್ಯ । ಆಗ್ನೇಯೋ ವಾ ಅಷ್ಟಾಕಪಾಲೋ ಽಗ್ನ್ಯಾಧೇಯಮಿತಿ । ಯತ್ತ-ನ್ನಿರ್ವಪೇತ್ । ನೈತಾನಿ । ಯಥಾ-ಽಽತ್ಮಾ ಸ್ಯಾತ್ ॥ 47 ॥
ನಾಙ್ಗಾನಿ । ತಾದೃಗೇವ ತತ್ । ಯದೇತಾನಿ ನಿರ್ವಪೇತ್ । ನ ತಮ್ । ಯಥಾ-ಽಙ್ಗಾನಿ ಸ್ಯುಃ । ನಾತ್ಮಾ । ತಾದೃಗೇವ ತತ್ । ಉಭಯಾನಿ ಸಹನಿರುಪ್ಯಾಣಿ । ಯಜ್ಞಸ್ಯ ಸಾತ್ಮತ್ವಾಯ ॥ ಉಭಯಂ-ವಾಁ ಏತಸ್ಯೇನ್ದ್ರಿಯಂ-ವೀಁರ್ಯಮಾಪ್ಯತೇ ॥ 48 ॥
ಯೋ-ಽಗ್ನಿಮಾಧತ್ತೇ । ಐನ್ದ್ರಾಗ್ನ-ಮೇಕಾದಶಕಪಾಲ- ಮನು ನಿರ್ವಪೇತ್ । ಆದಿತ್ಯ-ಞ್ಚರುಮ್ । ಇನ್ದ್ರಾಗ್ನೀ ವೈ ದೇವಾನಾ-ಮಯಾತಯಾಮಾನೌ । ಯೇ ಏವ ದೇವತೇ ಅಯಾತಯಾಮ್ನೀ । ತಾಭ್ಯಾಮೇವಾಸ್ಮಾ ಇನ್ದ್ರಿಯಂ-ವೀಁರ್ಯಮವ- ರುನ್ಧೇ । ಆದಿತ್ಯೋ ಭವತಿ । ಇಯಂ-ವಾಁ ಅದಿತಿಃ । ಅಸ್ಯಾಮೇವ ಪ್ರತಿತಿಷ್ಠತಿ ॥ ಧೇನ್ವೈ ವಾ ಏತ-ದ್ರೇತಃ ॥ 49 ॥
ಯದಾಜ್ಯಮ್ । ಅನಡುಹಸ್ತಣ್ಡುಲಾಃ । ಮಿಥುನಮೇವಾವ-ರುನ್ಧೇ । ಘೃತೇ ಭವತಿ । ಯಜ್ಞಸ್ಯಾಲೂಕ್ಷಾನ್ತತ್ವಾಯ ॥ ಚತ್ವಾರ ಆರ್ಷೇಯಾಃ ಪ್ರಾಶ್ಞನ್ತಿ । ದಿಶಾಮೇವ ಜ್ಯೋತಿಷಿ ಜುಹೋತಿ ॥ ಪಶವೋ ವಾ ಏತಾನಿ ಹವೀಗ್ಂಷಿ । ಏಷ ರುದ್ರಃ । ಯದಗ್ನಿಃ ॥ 50 ॥
ಯಥ್ಸದ್ಯ ಏತಾನಿ ಹವೀಗ್ಂಷಿ ನಿರ್ವಪೇತ್ । ರುದ್ರಾಯ ಪಶೂನಪಿ ದದ್ಧ್ಯಾತ್ । ಅಪಶು-ರ್ಯಜಮಾನ-ಸ್ಸ್ಯಾತ್ । ಯನ್ನಾನುನಿರ್ವಪೇತ್ । ಅನವರುದ್ಧಾ ಅಸ್ಯ ಪಶವಃ ಸ್ಯುಃ । ದ್ವಾದಶಸು ರಾತ್ರೀಷ್ವನು ನಿರ್ವಪೇತ್ । ಸಂವಁಥ್ಸರ ಪ್ರತಿಮಾ ವೈ ದ್ವಾದಶ ರಾತ್ರಯಃ । ಸಂವಁಥ್ಸರೇಣೈವಾಸ್ಮೈ ರುದ್ರಗ್ಂ ಶಮಯಿತ್ವಾ । ಪಶೂನವ ರುನ್ಧೇ ॥ ಯದೇಕ-ಮೇಕಮೇತಾನಿ ಹವೀಗ್ಂಷಿ ನಿರ್ವಪೇತ್ ॥ 51 ॥
ಯಥಾ ತ್ರೀಣ್ಯಾವಪನಾನಿ ಪೂರಯೇತ್ । ತಾದೃಕ್ತತ್ । ನ ಪ್ರಜನನಮುಚ್ಛಿಗ್ಂಷೇತ್ । ಏಕ-ನ್ನಿರುಪ್ಯ । ಉತ್ತರೇ ಸಮಸ್ಯೇತ್ । ತೃತೀಯಮೇವಾಸ್ಮೈ ಲೋಕಮುಚ್ಛಿಗ್ಂಷತಿ ಪ್ರಜನನಾಯ । ತ-ಮ್ಪ್ರಜಯಾ ಪಶುಭಿರನು ಪ್ರಜಾಯತೇ । ಅಥೋ ಯಜ್ಞಸ್ಯೈವೈಷಾ-ಽಭಿಕ್ರಾನ್ತಿಃ ॥ ರಥಚಕ್ರ-ಮ್ಪ್ರವರ್ತಯತಿ । ಮನುಷ್ಯರಥೇನೈವ ದೇವರಥ-ಮ್ಪ್ರತ್ಯವರೋಹತಿ ॥ 52 ॥
ಬ್ರಹ್ಮವಾದಿನೋ ವದನ್ತಿ । ಹೋತವ್ಯ-ಮಗ್ನಿಹೋತ್ರಾಂ(3) ನಹೋತವ್ಯಾ(3)ಮಿತಿ । ಯ-ದ್ಯಜುಷಾ ಜುಹುಯಾತ್ । ಅಯಥಾಪೂರ್ವಮಾಹುತೀ ಜುಹುಯಾತ್ । ಯನ್ನ ಜುಹುಯಾತ್ । ಅಗ್ನಿಃ ಪರಾಭವೇತ್ । ತೂಷ್ಣೀಮೇವ ಹೋತವ್ಯಮ್ । ಯಥಾಪೂರ್ವ-ಮಾಹುತೀ ಜುಹೋತಿ । ನಾಗ್ನಿಃ ಪರಾಭವತಿ ॥ ಅಗ್ನೀಧೇ ದದಾತಿ ॥ 53 ॥
ಅಗ್ನಿಮುಖಾ-ನೇವರ್ತೂ-ನ್ಪ್ರೀಣಾತಿ । ಉಪಬರ್ಹಣ-ನ್ದದಾತಿ । ರೂಪಾಣಾಮವ-ರುದ್ಧ್ಯೈ । ಅಶ್ವ-ಮ್ಬ್ರಹ್ಮಣೇ । ಇನ್ದ್ರಿಯಮೇವಾವ-ರುನ್ಧೇ । ಧೇನುಗ್ಂ ಹೋತ್ರೇ । ಆಶಿಷ ಏವಾವರುನ್ಧೇ । ಅನಡ್ವಾಹ-ಮದ್ಧ್ವರ್ಯವೇ । ವಹ್ನಿರ್ವಾ ಅನಡ್ವಾನ್ । ವಹ್ನಿರದ್ಧ್ವರ್ಯುಃ ॥ 54 ॥
ವಹ್ನಿನೈವ ವಹ್ನಿ ಯಜ್ಞಸ್ಯಾವ-ರುನ್ಧೇ । ಮಿಥುನೌ ಗಾವೌ ದದಾತಿ । ಮಿಥುನಸ್ಯಾವ-ರುದ್ಧ್ಯೈ । ವಾಸೋ ದದಾತಿ । ಸರ್ವ ದೇವತ್ಯಂ-ವೈಁ ವಾಸಃ । ಸರ್ವಾ ಏವ ದೇವತಾಃ ಪ್ರೀಣಾತಿ । ಆ ದ್ವಾದಶಭ್ಯೋ ದದಾತಿ । ದ್ವಾದಶ ಮಾಸಾ-ಸ್ಸಂವಁಥ್ಸರಃ । ಸಂವಁಥ್ಸರ ಏವ ಪ್ರತಿ ತಿಷ್ಠತಿ । ಕಾಮಮೂರ್ಧ್ವ-ನ್ದೇಯಮ್ । ಅಪರಿಮಿತಸ್ಯಾವ-ರುದ್ಧ್ಯೈ ॥ 55 ॥
(ಆದಿತ್ಯೇ ತೃತೀಯ - ಮಫ್ಸ್ವಾಸೀ-ತ್ತ-ತ್ತೇನಾವಾರುನ್ಧತ - ಸ್ಯಾ - ದಾಪ್ಯತೇ - ರೇತೋ - ಽಗ್ನಿ - ರೇಕಮೇಕ ಮೇತಾನಿ ಹವಿಗ್ಂಷಿ ನಿರ್ವಪೇತ್ - ಪ್ರತ್ಯವರೋಹತಿ - ದದಾತ್ಯ - ದ್ಧ್ವರ್ಯು--ರ್ ದೇಯ ಮೇಕ-ಞ್ಚ) (ಅ. 6)
ಅನುವಾಕಂ 7 - ಆಧಾನಮನ್ತ್ರಾಃ
ಘರ್ಮ-ಶ್ಶಿರಸ್ತದಯಮಗ್ನಿಃ । ಸ-ಮ್ಪ್ರಿಯಃ ಪಶುಭಿ-ರ್ಭುವತ್ । ಛರ್ದಿಸ್ತೋಕಾಯ ತನಯಾಯ ಯಚ್ಛ ॥ ವಾತಃ ಪ್ರಾಣಸ್ತದಯಮಗ್ನಿಃ । ಸ-ಮ್ಪ್ರಿಯಃ ಪಶುಭಿ-ರ್ಭುವತ್ । ಸ್ವದಿತ-ನ್ತೋಕಾಯ ತನಯಾಯ ಪಿತು-ಮ್ಪಚ ॥ ಪ್ರಾಚೀಮನು ಪ್ರದಿಶ-ಮ್ಪ್ರೇಹಿ ವಿದ್ವಾನ್ । ಅಗ್ನೇರಗ್ನೇ ಪುರೋ ಅಗ್ನಿ-ರ್ಭವೇಹ । ವಿಶ್ವಾ ಆಶಾ ದೀದ್ಯಾನೋ ವಿಭಾಹಿ । ಊರ್ಜ-ನ್ನೋ ಧೇಹಿ ದ್ವಿಪದೇ ಚತುಷ್ಪದೇ ॥ 56 ॥
ಅರ್ಕಶ್ಚಕ್ಷು-ಸ್ತದಸೌ ಸೂರ್ಯಸ್ತದಯಮಗ್ನಿಃ । ಸಮ್ಪ್ರಿಯಃ ಪಶುಭಿ-ರ್ಭುವತ್ । ಯ-ತ್ತೇ ಶುಕ್ರ ಶುಕ್ರಂ-ವಁರ್ಚಃ ಶುಕ್ರಾ ತನೂಃ । ಶುಕ್ರ-ಞ್ಜ್ಯೋತಿರಜಸ್ರಮ್ । ತೇನ ಮೇ ದೀದಿಹಿ ತೇನ ತ್ವಾ-ಽಽದಧೇ । ಅಗ್ನಿನಾ-ಽಗ್ನೇ ಬ್ರಹ್ಮಣಾ ॥ ಆನಶೇ ವ್ಯಾನಶೇ ಸರ್ವಮಾಯು-ರ್ವ್ಯಾನಶೇ ॥ ಯೇ ತೇ ಅಗ್ನೇ ಶಿವೇ ತನುವೌ । ವಿರಾಟ್ ಚ ಸ್ವರಾಟ್ ಚ । ತೇ ಮಾ ವಿಶತಾ-ನ್ತೇ ಮಾ ಜಿನ್ವತಾಮ್ ॥ 57 ॥
ಯೇ ತೇ ಅಗ್ನೇ ಶಿವೇ ತನುವೌ । ಸಮ್ರಾಟ್ ಚಾಭಿಭೂಶ್ಚ । ತೇ ಮಾ ವಿಶತಾ-ನ್ತೇ ಮಾ ಜಿನ್ವತಾಮ್ । ಯೇ ತೇ ಅಗ್ನೇ ಶಿವೇ ತನುವೌ । ವಿಭೂಶ್ಚ ಪರಿಭೂಶ್ಚ । ತೇ ಮಾ ವಿಶತಾ-ನ್ತೇ ಮಾ ಜಿನ್ವತಾಮ್ । ಯೇ ತೇ ಅಗ್ನೇ ಶಿವೇ ತನುವೌ । ಪ್ರಭ್ವೀ ಚ ಪ್ರಭೂತಿಶ್ಚ । ತೇ ಮಾ ವಿಶತಾ-ನ್ತೇ ಮಾ ಜಿನ್ವತಾಮ್ । ಯಾಸ್ತೇ ಅಗ್ನೇ ಶಿವಾಸ್ತನುವಃ । ತಾಭಿಸ್ತ್ವಾ ಽಽದಧೇ ॥ ಯಾಸ್ತೇ ಅಗ್ನೇ ಘೋರಾಸ್ತನುವಃ । ತಾಭಿರಮು-ಙ್ಗಚ್ಛ ॥ 58 ॥
(ಚತುಷ್ಪದೇ - ಜಿನ್ವತಾಂ - ತನುವ ಸ್ತ್ರೀಣಿ ಚ ) (ಅ. 7)
ಅನುವಾಕಂ 8 - ಏತದ್ಬ್ರಾಹ್ಮಣಂ
ಇಮೇ ವಾ ಏತೇ ಲೋಕಾ ಅಗ್ನಯಃ । ತೇ ಯದವ್ಯಾವೃತ್ತಾ ಆಧೀಯೇರನ್ನ್ । ಶೋಚಯೇಯು-ರ್ಯಜಮಾನಮ್ । ಘರ್ಮ-ಶ್ಶಿರ ಇತಿ ಗಾರ್ಹಪತ್ಯ-ಮಾದಧಾತಿ । ವಾತಃ ಪ್ರಾಣ ಇತ್ಯನ್ವಾಹಾರ್ಯ-ಪಚನಮ್ । ಅರ್ಕ-ಶ್ಚಕ್ಷುರಿತ್ಯಾ-ಹವನೀಯಮ್ । ತೇನೈವೈನಾನ್ ವ್ಯಾವರ್ತಯತಿ । ತಥಾ ನ ಶೋಚಯನ್ತಿ ಯಜಮಾನಮ್ ॥ ರಥನ್ತರ-ಮಭಿಗಾಯತೇ ಗಾರ್ಹಪತ್ಯ ಆಧೀಯಮಾನೇ । ರಾಥನ್ತರೋ ವಾ ಅಯಂ-ಲೋಁಕಃ ॥ 59 ॥
ಅಸ್ಮಿನ್ನೇವೈನಂ-ಲೋಁಕೇ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ-ಮಾಧತ್ತೇ । ವಾಮದೇವ್ಯ-ಮಭಿಗಾಯತ ಉದ್ಧ್ರಿಯಮಾಣೇ । ಅನ್ತರಿಕ್ಷಂ-ವೈಁ ವಾಮದೇವ್ಯಮ್ । ಅನ್ತರಿಕ್ಷ ಏವೈನ-ಮ್ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ-ಮಾಧತ್ತೇ । ಅಥೋ ಶಾನ್ತಿ-ರ್ವೈ ವಾಮದೇವ್ಯಮ್ । ಶಾನ್ತಮೇವೈನ-ಮ್ಪಶವ್ಯಮುದ್ಧರತೇ । ಬೃಹದಭಿಗಾಯತ ಆಹವನೀಯ ಆಧೀಯಮಾನೇ । ಬಾರ್ಹತೋ ವಾ ಅಸೌ ಲೋಕಃ । ಅಮುಷ್ಮಿನ್ನೇವೈನಂ-ಲೋಁಕೇ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ-ಮಾಧತ್ತೇ ॥ ಪ್ರಜಾಪತಿ-ರಗ್ನಿ-ಮಸೃಜತ ॥ 60 ॥
ಸೋ-ಽಶ್ವೋ ವಾರೋ ಭೂತ್ವಾ ಪರಾಂಐತ್ । ತಂ-ವಾಁರವನ್ತೀಯೇನಾವಾರಯತ ।ತ-ದ್ವಾರವನ್ತೀಯಸ್ಯ ವಾರವನ್ತೀಯತ್ವಮ್ । ಶ್ಯೈತೇನ ಶ್ಯೇತೀ ಅಕುರುತ ।ತಚ್ಛ್ಯೈತಸ್ಯ ಶ್ಯೈತತ್ವಮ್ । ಯ-ದ್ವಾರವನ್ತೀಯ-ಮಭಿಗಾಯತೇ । ವಾರಯಿತ್ವೈವೈನ-ಮ್ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ-ಮಾಧತ್ತೇ । ಶ್ಯೈತೇನ ಶ್ಯೇತೀ ಕುರುತೇ ॥ ಘರ್ಮ-ಶ್ಶಿರ ಇತಿ ಗಾರ್ಹಪತ್ಯ-ಮಾದಧಾತಿ । ಸಶೀರ್ಷಾಣ-ಮೇವೈನ-ಮಾಧತ್ತೇ ॥ 61 ॥
ಉಪೈನಮುತ್ತರೋ ಯಜ್ಞೋ ನಮತಿ ॥ ರುದ್ರೋ ವಾ ಏಷಃ । ಯದಗ್ನಿಃ । ಸ ಆಧೀಯಮಾನ ಈಶ್ವರೋ ಯಜಮಾನಸ್ಯ ಪಶೂನ್ ಹಿಗ್ಂಸಿತೋಃ । ಸ-ಮ್ಪ್ರಿಯಃ ಪಶುಭಿ-ರ್ಭುವದಿತ್ಯಾಹ । ಪಶುಭಿರೇವೈನಗ್ಂ ಸಮ್ಪ್ರಿಯ-ಙ್ಕರೋತಿ । ಪಶೂನಾ-ಮಹಿಗ್ಂಸಾಯೈ ॥ ಛರ್ದಿಸ್ತೋಕಾಯ ತನಯಾಯ ಯಚ್ಛೇತ್ಯಾಹ ।ಆಶಿಷಮೇವೈತಾ-ಮಾಶಾಸ್ತೇ ॥ ವಾತಃ ಪ್ರಾಣ ಇತ್ಯನ್ವಾಹಾರ್ಯ-ಪಚನಮ್ ॥ 62 ॥
ಸಪ್ರಾಣ-ಮೇವೈನ-ಮಾಧತ್ತೇ ॥ ಸ್ವದಿತ-ನ್ತೋಕಾಯ ತನಯಾಯ ಪಿತು-ಮ್ಪಚೇತ್ಯಾಹ । ಅನ್ನಮೇವಾಸ್ಮೈ ಸ್ವದಯತಿ ॥ ಪ್ರಾಚೀಮನು ಪ್ರದಿಶ-ಮ್ಪ್ರೇಹಿ ವಿದ್ವಾನಿತ್ಯಾಹ । ವಿಭಕ್ತಿರೇವೈನಯೋಸ್ಸಾ । ಅಥೋ ನಾನಾ ವೀರ್ಯಾವೇವೈನೌ ಕುರುತೇ ॥ ಊರ್ಜ-ನ್ನೋ ಧೇಹಿ ದ್ವಿಪದೇ ಚತುಷ್ಪದ ಇತ್ಯಾಹ । ಆಶಿಷಮೇವೈತಾಮಾಶಾಸ್ತೇ ॥ ಅರ್ಕ-ಶ್ಚಕ್ಷುರಿತ್ಯಾ-ಹವನೀಯಮ್ । ಅರ್ಕೋ ವೈ ದೇವಾನಾಮನ್ನಮ್ ॥ 63 ॥
ಅನ್ನಮೇವಾವ ರುನ್ಧೇ ॥ ತೇನ ಮೇ ದೀದಿಹೀತ್ಯಾಹ । ಸಮಿನ್ಧ ಏವೈನಮ್ ॥ ಆನಶೇ ವ್ಯಾನಶ ಇತಿ ತ್ರಿರುದಿಙ್ಗಯತಿ । ತ್ರಯ ಇಮೇ ಲೋಕಾಃ । ಏಷ್ವೇವೈನಂ-ಲೋಁಕೇಷು ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ-ಮಾಧತ್ತೇ ॥ ತತ್-ತಥಾ ನ ಕಾರ್ಯಮ್ । ವೀಙ್ಗಿತಮ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ-ಮಾದಧೀತ । ಉದ್ಧೃತ್ಯೈ-ವಾಧಾಯಾ-ಭಿಮನ್ತ್ರಿಯಃ । ಅವೀಙ್ಗಿತ-ಮೇವೈನ-ಮ್ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ-ಮಾಧತ್ತೇ ॥ ವಿರಾಟ್ ಚ ಸ್ವರಾಟ್ ಚ ಯಾಸ್ತೇ ಅಗ್ನೇ ಶಿವಾಸ್ತನುವ-ಸ್ತಾಭಿಸ್ತ್ವಾ ಽಽದಧ ಇತ್ಯಾಹ । ಏತಾ ವಾ ಅಗ್ನೇ-ಶ್ಶಿವಾಸ್ತನುವಃ । ತಾಭಿರೇವೈನಗ್ಂ ಸಮರ್ಧಯತಿ ॥ ಯಾಸ್ತೇ ಅಗ್ನೇ ಘೋರಾಸ್ತನುವ ಸ್ತಾಭಿರಮು-ಙ್ಗಚ್ಛೇತಿ ಬ್ರೂಯಾದ್ಯ-ನ್ದ್ವಿಷ್ಯಾತ್ । ತಾಭಿರೇವೈನ-ಮ್ಪರಾಭಾವಯತಿ ॥ 64 ॥
(ಲೋಕೋ - ಽಸೃಜತೈನ - ಮಾಧತ್ತೇ - ಽನ್ವಾಹಾರ್ಯಪಚನಂ - ದೇವಾನಾಮನ್ನ - ಮೇನ-ಮ್ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತಮಾಧತ್ತೇ ಪಞ್ಚ ಚ) (ಅ. 8)
ಅನುವಾಕಂ 9 - ಬ್ರಹ್ಮೌದನಮ್
ಶಮೀಗರ್ಭಾದಗ್ನಿ-ಮ್ಮನ್ಥತಿ । ಏಷಾ ವಾ ಅಗ್ನೇ-ರ್ಯಜ್ಞಿಯಾ ತನೂಃ । ತಾಮೇವಾಸ್ಮೈ ಜನಯತಿ ॥ ಅದಿತಿಃ ಪುತ್ರಕಾಮಾ । ಸಾದ್ಧ್ಯೇಭ್ಯೋ ದೇವೇಭ್ಯೋ ಬ್ರಹ್ಮೌದನ-ಮಪಚತ್ । ತಸ್ಯಾ ಉಚ್ಛೇಷಣ-ಮದದುಃ । ತ-ತ್ಪ್ರಾಶ್ಞಾತ್ । ಸಾ ರೇತೋ-ಽಧತ್ತ । ತಸ್ಯೈ ಧಾತಾ ಚಾರ್ಯಮಾ ಚಾಜಾಯೇತಾಮ್ । ಸಾ ದ್ವಿತೀಯ-ಮಪಚತ್ ॥ 65 ॥
ತಸ್ಯಾ ಉಚ್ಛೇಷಣ-ಮದದುಃ । ತ-ತ್ಪ್ರಾಶ್ಞಾತ್ । ಸಾ ರೇತೋ-ಽಧತ್ತ । ತಸ್ಯೈ ಮಿತ್ರಶ್ಚ ವರುಣಶ್ಚಾಜಾಯೇತಾಮ್ । ಸಾ ತೃತೀಯ-ಮಪಚತ್ । ತಸ್ಯಾ ಉಚ್ಛೇಷಣ-ಮದದುಃ । ತ-ತ್ಪ್ರಾಶ್ಞಾತ್ । ಸಾ ರೇತೋ-ಽಧತ್ತ । ತಸ್ಯಾ ಅಗ್ಂಶಶ್ಚ ಭಗಶ್ಚಾಜಾಯೇತಾಮ್ । ಸಾ ಚತುರ್ಥ-ಮಪಚತ್ ॥ 66 ॥
ತಸ್ಯಾ ಉಚ್ಛೇಷಣ-ಮದದುಃ । ತ-ತ್ಪ್ರಾಶ್ಞಾತ್ । ಸಾ ರೇತೋ-ಽಧತ್ತ । ತಸ್ಯಾ ಇನ್ದ್ರಶ್ಚ ವಿವಸ್ವಾಗ್ಶ್ಚಾ-ಜಾಯೇತಾಮ್ । ಬ್ರಹ್ಮೌದನ-ಮ್ಪಚತಿ । ರೇತ ಏವ ತ-ದ್ದಧಾತಿ ॥ ಪ್ರಾಶ್ಞನ್ತಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾ ಓದನಮ್ ॥ ಯದಾಜ್ಯ-ಮುಚ್ಛಿಷ್ಯತೇ । ತೇನ ಸಮಿಧೋ-ಽಭ್ಯಜ್ಯಾದಧಾತಿ । ಉಚ್ಛೇಷಣಾದ್ವಾ ಅದಿತೀ ರೇತೋ-ಽಧತ್ತ ॥ 67 ॥
ಉಚ್ಛೇಷಣಾದೇವ ತ-ದ್ರೇತೋ ಧತ್ತೇ ॥ ಅಸ್ಥಿ ವಾ ಏತತ್ । ಯ-ಥ್ಸಮಿಧಃ । ಏತ-ದ್ರೇತಃ । ಯದಾಜ್ಯಮ್ । ಯದಾಜ್ಯೇನ ಸಮಿಧೋ-ಽಭ್ಯಜ್ಯಾದಧಾತಿ । ಅಸ್ಥ್ಯೇವ ತ-ದ್ರೇತಸಿ ದಧಾತಿ ॥ ತಿಸ್ರ ಆದಧಾತಿ ಮಿಥುನತ್ವಾಯ ॥ ಇಯತೀ-ರ್ಭವನ್ತಿ । ಪ್ರಜಾಪತಿನಾ ಯಜ್ಞಮುಖೇನ ಸಮ್ಮಿತಾಃ ॥ 68 ॥
ಇಯತೀ-ರ್ಭವನ್ತಿ । ಯಜ್ಞಪರುಷಾ ಸಮ್ಮಿತಾಃ । ಇಯತೀ-ರ್ಭವನ್ತಿ । ಏತಾವದ್ವೈ ಪುರುಷೇ ವೀರ್ಯಮ್ । ವೀರ್ಯ ಸಮ್ಮಿತಾಃ ॥ ಆರ್ದ್ರಾ ಭವನ್ತಿ । ಆರ್ದ್ರಮಿವ ಹಿ ರೇತಃ ಸಿಚ್ಯತೇ ॥ ಚಿತ್ರಿಯಸ್ಯಾಶ್ವತ್ಥಸ್ಯಾದಧಾತಿ । ಚಿತ್ರಮೇವ ಭವತಿ ॥ ಘೃತವತೀಭಿ-ರಾದಧಾತಿ ॥ 69 ॥
ಏತದ್ವಾ ಅಗ್ನೇಃ ಪ್ರಿಯ-ನ್ಧಾಮ । ಯ-ದ್ಘೃತಮ್ । ಪ್ರಿಯೇಣೈವೈನ-ನ್ಧಾಮ್ನಾ ಸಮರ್ಧಯತಿ । ಅಥೋ ತೇಜಸಾ ॥ ಗಾಯತ್ರೀಭಿ-ರ್ಬ್ರಾಹ್ಮಣಸ್ಯಾದದ್ಧ್ಯಾತ್ । ಗಾಯತ್ರಛನ್ದಾ ವೈ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಃ । ಸ್ವಸ್ಯ ಛನ್ದಸಃ ಪ್ರತ್ಯಯನಸ್ತ್ವಾಯ । ತ್ರಿಷ್ಟುಗ್ಭೀ-ರಾಜನ್ಯಸ್ಯ । ತ್ರಿಷ್ಟು-ಪ್ಛನ್ದಾ ವೈ ರಾಜನ್ಯಃ । ಸ್ವಸ್ಯ ಛನ್ದಸಃ ಪ್ರತ್ಯಯನಸ್ತ್ವಾಯ ॥ 70 ॥
ಜಗತೀಭಿ-ರ್ವೈಶ್ಯಸ್ಯ । ಜಗತೀ ಛನ್ದಾ ವೈ ವೈಶ್ಯಃ । ಸ್ವಸ್ಯ ಛನ್ದಸಃ ಪ್ರತ್ಯಯನಸ್ತ್ವಾಯ ॥ ತಗ್ಂ ಸಂವಁಥ್ಸರ-ಙ್ಗೋಪಾಯೇತ್ । ಸಂವಁಥ್ಸರಗ್ಂ ಹಿ ರೇತೋ ಹಿತಂ-ವಁರ್ಧತೇ ॥ ಯ-ದ್ಯೇನಗ್ಂ ಸಂವಁಥ್ಸರೇ ನೋಪನಮೇತ್ । ಸಮಿಧಃ ಪುನರಾದದ್ಧ್ಯಾತ್ । ರೇತ ಏವ ತದ್ಧಿತಂ-ವಁರ್ಧಮಾನಮೇತಿ ॥ ನ ಮಾಗ್ಂಸ-ಮಶ್ಞೀಯಾತ್ । ನ ಸ್ತ್ರಿಯಮುಪೇಯಾತ್ ॥ 71 ॥
ಯ-ನ್ಮಾಗ್ಂಸ-ಮಶ್ಞೀಯಾತ್ । ಯಥ್ಸ್ತ್ರಿಯ-ಮುಪೇಯಾತ್ । ನಿರ್ವೀರ್ಯ-ಸ್ಸ್ಯಾತ್ । ನೈನಮಗ್ನಿ-ರುಪನಮೇತ್ ॥ ಶ್ವ ಆಧಾಸ್ಯಮಾನೋ ಬ್ರಹ್ಮೌದನ-ಮ್ಪಚತಿ । ಆದಿತ್ಯಾ ವಾ ಇತ ಉತ್ತಮಾ-ಸ್ಸುವರ್ಗಂ-ಲೋಁಕಮಾಯನ್ನ್ । ತೇ ವಾ ಇತೋ ಯನ್ತ-ಮ್ಪ್ರತಿನುದನ್ತೇ । ಏತೇ ಖಲು ವಾವಾದಿತ್ಯಾಃ । ಯ-ದ್ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾಃ । ತೈರೇವ ಸತ್ವ-ಙ್ಗಚ್ಛತಿ ॥ 72 ॥
ನೈನ-ಮ್ಪ್ರತಿನುದನ್ತೇ ॥ ಬ್ರಹ್ಮವಾದಿನೋ ವದನ್ತಿ । ಕ್ವಾ ಸಃ । ಅಗ್ನಿಃ ಕಾರ್ಯಃ । ಯೋ-ಽಸ್ಮೈ ಪ್ರಜಾ-ಮ್ಪಶೂ-ನ್ಪ್ರಜನಯತೀತಿ । ಶಲ್ಕೈಸ್ತಾಗ್ಂ ರಾತ್ರಿಮಗ್ನಿ-ಮಿನ್ಧೀತ । ತಸ್ಮಿ-ನ್ನುಪವ್ಯುಷಮರಣೀ ನಿಷ್ಟಪೇತ್ । ಯಥರ್ಷಭಾಯ ವಾಶಿತಾ ನ್ಯಾವಿಚ್ಛಾಯತಿ । ತಾದೃಗೇವ ತತ್ ॥ ಅಪೋದೂಹ್ಯ ಭಸ್ಮಾಗ್ನಿ-ಮ್ಮನ್ಥತಿ ॥ 73 ॥
ಸೈವ ಸಾ-ಽಗ್ನೇ-ಸ್ಸನ್ತತಿಃ ॥ ತ-ಮ್ಮಥಿತ್ವಾ ಪ್ರಾಞ್ಚಮುದ್ಧರತಿ । ಸಂವಁಥ್ಸರಮೇವ ತ-ದ್ರೇತೋ ಹಿತ-ಮ್ಪ್ರಜನಯತಿ ॥ ಅನಾಹಿತ-ಸ್ತಸ್ಯಾಗ್ನಿ-ರಿತ್ಯಾಹುಃ । ಯ-ಸ್ಸಮಿಧೋ-ಽನಾಧಾಯಾಗ್ನಿ-ಮಾಧತ್ತ ಇತಿ । ತಾ-ಸ್ಸಂವಁಥ್ಸರೇ ಪುರಸ್ತಾ-ದಾದದ್ಧ್ಯಾತ್ । ಸಂವಁಥ್ಸರಾದೇವೈನ-ಮವರುದ್ಧ್ಯಾ-ಧತ್ತೇ ॥ ಯದಿ ಸಂವಁಥ್ಸರೇ ಽನಾದದ್ಧ್ಯಾತ್ । ದ್ವಾದಶ್ಯಾ-ಮ್ಪುರಸ್ತಾ-ದಾದದ್ಧ್ಯಾತ್ । ಸಂವಁಥ್ಸರ ಪ್ರತಿಮಾ ವೈ ದ್ವಾದಶ ರಾತ್ರಯಃ । ಸಂವಁಥ್ಸರಮೇವಾಸ್ಯಾಹಿತಾ ಭವನ್ತಿ ॥ ಯದಿ ದ್ವಾದಶ್ಯಾ-ನ್ನಾದದ್ಧ್ಯಾತ್ । ತ್ರ್ಯಹೇ ಪುರಸ್ತಾದಾದದ್ಧ್ಯಾತ್ । ಆಹಿತಾ ಏವಾಸ್ಯ ಭವನ್ತಿ ॥ 74 ॥
(ದ್ವಿತೀಯಮಪಚಚ್ - ಚತುರ್ಥಮಪಚ - ದದಿತೀ ರೇತೋ-ಽಧತ್ತ - ಸಮ್ಮಿತಾ -
ಘೃತವತೀಭಿರಾದಧಾತಿ - ರಾಜನ್ಯಃ ಸ್ವಸ್ಯ ಛನ್ದಸಃ ಪ್ರತ್ಯಯನಸ್ತ್ವಾ - ಯೇಯಾ-ದ್- ಗಚ್ಛತಿ - ಮನ್ಥತಿ - ರಾತ್ರಯ ಶ್ಚತ್ವಾರಿ ಚ) (ಅ. 9)
ಅನುವಾಕಂ 10 - ಪಞ್ಚಾಗ್ನ್ಯಾಧಾನಮ್
ಪ್ರಜಾಪತಿಃ ಪ್ರಜಾ ಅಸೃಜತ । ಸ ರಿರಿಚಾನೋ-ಽಮನ್ಯತ । ಸ ತಪೋ-ಽತಪ್ಯತ । ಸ ಆತ್ಮನ್ ವೀರ್ಯ-ಮಪಶ್ಯತ್ । ತದವರ್ಧತ । ತದಸ್ಮಾ-ಥ್ಸಹಸೋರ್ಧ್ವ-ಮಸೃಜ್ಯತ । ಸಾ ವಿರಾಡಭವತ್ । ತಾ-ನ್ದೇವಾಸುರಾ ವ್ಯಗೃಹ್ಣತ । ಸೋ-ಽಬ್ರವೀ-ತ್ಪ್ರಜಾಪತಿಃ । ಮಮ ವಾ ಏಷಾ ॥ 75 ॥
ದೋಹಾ ಏವ ಯುಷ್ಮಾಕಮಿತಿ ॥ ಸಾ ತತಃ ಪ್ರಾಚ್ಯುದಕ್ರಾಮತ್ । ತ-ತ್ಪ್ರಜಾಪತಿಃ ಪರ್ಯಗೃಹ್ಣಾತ್ । ಅಥರ್ವ ಪಿತು-ಮ್ಮೇ ಗೋಪಾಯೇತಿ । ಸಾ ದ್ವಿತೀಯ-ಮುದಕ್ರಾಮತ್ । ತ-ತ್ಪ್ರಜಾಪತಿಃ ಪರ್ಯಗೃಹ್ಣಾತ್ । ನರ್ಯ ಪ್ರಜಾ-ಮ್ಮೇ ಗೋಪಾಯೇತಿ । ಸಾ ತೃತೀಯ-ಮುದಕ್ರಾಮತ್ । ತ-ತ್ಪ್ರಜಾಪತಿಃ ಪರ್ಯಗೃಹ್ಣಾತ್ । ಶಗ್ಗ್ಸ್ಯ ಪಶೂ-ನ್ಮೇ ಗೋಪಾಯೇತಿ ॥ 76 ॥
ಸಾ ಚತುರ್ಥ-ಮುದಕ್ರಾಮತ್ । ತ-ತ್ಪ್ರಜಾಪತಿಃ ಪರ್ಯಗೃಹ್ಣಾತ್ । ಸಪ್ರಥ ಸಭಾ-ಮ್ಮೇ ಗೋಪಾಯೇತಿ । ಸಾ ಪಞ್ಚಮ-ಮುದಕ್ರಾಮತ್ । ತ-ತ್ಪ್ರಜಾಪತಿಃ ಪರ್ಯಗೃಹ್ಣಾತ್ । ಅಹೇ ಬುದ್ಧ್ನಿಯ ಮನ್ತ್ರ-ಮ್ಮೇ ಗೋಪಾಯೇತಿ । ಅಗ್ನೀನ್ ವಾವ ಸಾ ತಾನ್ ವ್ಯಕ್ರಮತ । ತಾ-ನ್ಪ್ರಜಾಪತಿಃ ಪರ್ಯಗೃಹ್ಣಾತ್ । ಅಥೋ ಪಙ್ಕ್ತಿಮೇವ ॥ ಪಙ್ಕ್ತಿರ್ವಾ ಏಷಾ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೇ ಪ್ರವಿಷ್ಟಾ ॥ 77 ॥
ತಾಮಾತ್ಮನೋ-ಽಧಿ ನಿರ್ಮಿಮೀತೇ । ಯದಗ್ನಿ-ರಾಧೀಯತೇ । ತಸ್ಮಾ-ದೇತಾವನ್ತೋ-ಽಗ್ನಯ ಆಧೀಯನ್ತೇ । ಪಾಙ್ಕ್ತಂ-ವಾಁ ಇದಗ್ಂ ಸರ್ವಮ್ । ಪಾಙ್ಕ್ತೇನೈವ ಪಾಙ್ಕ್ತಗ್ಗ್ ಸ್ಪೃಣೋತಿ ॥ ಅಥರ್ವ ಪಿತು-ಮ್ಮೇ ಗೋಪಾಯೇತ್ಯಾಹ । ಅನ್ನಮೇವೈ ತೇನ ಸ್ಪೃಣೋತಿ । ನರ್ಯ ಪ್ರಜಾ-ಮ್ಮೇ ಗೋಪಾಯೇತ್ಯಾಹ । ಪ್ರಜಾಮೇವೈತೇನ ಸ್ಪೃಣೋತಿ । ಶಗ್ಗ್ಸ್ಯ ಪಶೂ-ನ್ಮೇ ಗೋಪಾಯೇತ್ಯಾಹ ॥ 78 ॥
ಪಶೂನೇವೈತೇನ ಸ್ಪೃಣೋತಿ । ಸಪ್ರಥ ಸಭಾ-ಮ್ಮೇ ಗೋಪಾಯೇತ್ಯಾಹ । ಸಭಾಮೇವೈತೇನೆನ್ದ್ರಿಯಗ್ಗ್ ಸ್ಪೃಣೋತಿ । ಅಹೇ ಬುದ್ಧ್ನಿಯ ಮನ್ತ್ರ-ಮ್ಮೇ ಗೋಪಾಯೇತ್ಯಾಹ । ಮನ್ತ್ರಮೇವೈ ತೇನ ಶ್ರಿಯಗ್ಗ್ ಸ್ಪೃಣೋತಿ ॥ ಯದನ್ವಾಹಾರ್ಯ-ಪಚನೇ-ಽನ್ವಾಹಾರ್ಯ-ಮ್ಪಚನ್ತಿ । ತೇನ ಸೋ-ಽಸ್ಯಾಭೀಷ್ಟಃ ಪ್ರೀತಃ । ಯ-ದ್ಗಾರ್ಹಪತ್ಯ ಆಜ್ಯಮಧಿಶ್ರಯನ್ತಿ ಸಮ್ಪತ್ನೀರ್ಯಾಜಯನ್ತಿ । ತೇನ ಸೋ-ಽಸ್ಯಾಭೀಷ್ಟಃ ಪ್ರೀತಃ । ಯದಾಹವನೀಯೇ ಜುಹ್ವತಿ ॥ 79 ॥
ತೇನ ಸೋ-ಽಸ್ಯಾಭೀಷ್ಟಃ ಪ್ರೀತಃ । ಯಥ್ಸಭಾಯಾಂ-ವಿಁಜಯನ್ತೇ । ತೇನ ಸೋ-ಽಸ್ಯಾಭೀಷ್ಟಃ ಪ್ರೀತಃ । ಯದಾವಸಥೇ-ಽನ್ನಗ್ಂ ಹರನ್ತಿ । ತೇನ ಸೋ-ಽಸ್ಯಾಭೀಷ್ಟಃ ಪ್ರೀತಃ । ತಥಾ-ಽಸ್ಯ ಸರ್ವೇ ಪ್ರೀತಾ ಅಭೀಷ್ಟಾ ಆಧೀಯನ್ತೇ ॥ ಪ್ರವಸಥ-ಮೇಷ್ಯನ್ನೇವ-ಮುಪತಿಷ್ಠೇ-ತೈಕಮೇಕಮ್ । ಯಥಾ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾಯ ಗೃಹೇವಾಸಿನೇ ಪರಿದಾಯ ಗೃಹಾನೇತಿ । ತಾದೃಗೇವ ತತ್ ॥ ಪುನರಾಗ-ತ್ಯೋಪತಿಷ್ಠತೇ । ಸಾ ಭಾಗೇಯಮೇವೈಷಾ-ನ್ತತ್ । ಸಾ ತತ ಊರ್ಧ್ವಾ-ಽಽರೋಹತ್ । ಸಾ ರೋಹಿಣ್ಯಭವತ್ । ತ-ದ್ರೋಹಿಣ್ಯೈ ರೋಹಿಣಿತ್ವಮ್ । ರೋಹಿಣ್ಯಾ-ಮಗ್ನಿ-ಮಾದಧೀತ । ಸ್ವ ಏವೈನಂ-ಯೋಁನೌ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ-ಮಾಧತ್ತೇ । ಋದ್ಧ್ನೋತ್ಯೇನೇನ ॥ 80 ॥
(ಏಷಾ - ಪಶೂನ್ಮೇ ಗೋಪಾಯೇತಿ - ಪ್ರವಿಷ್ಟಾ -
ಪಶೂನ್ಮೇ ಗೋಪಾಯೇತ್ಯಾಹ - ಜುಹ್ವತಿ - ತಿಷ್ಠತೇ ಸಪ್ತ ಚ) (ಅ. 10) (ಬ್ರಹ್ಮ ಸನ್ಧತ್ತಂ - ಕೃತ್ತಿಕಾ - ಸೂದ್ಧನ್ತಿ - ದ್ವಾದಶಸು - ಪ್ರಜಾಪತಿ-ರ್ವಾಚೋ - ದೇವಾಸುರಾಸ್ತದಗ್ನಿರ್ನೋ-ದ್- ಘರ್ಮ-ಶ್ಶಿರ - ಇಮೇ ವೈ - ಶಮೀಗರ್ಭಾತ್ - ಪ್ರಜಾಪತಿ-ಸ್ಸ ರಿರಿಚಾನ-ಸ್ಸತಪ-ಸ್ಸ ಆತ್ಮನ್ ವೀರ್ಯ-ನ್ದಶ ) (ಬ್ರಹ್ಮ ಸನ್ಧತ್ತಂ - ತೌ ದಿವ್ಯಾ - ವಥೋ ಶತ್ವಾಂಯಁ - ಪ್ರಾಚ್ಯೇಷಾಂ - ಁಯದುಪರ್ಯುಪರಿ - ಯ-ಥ್ಸದ್ಯಃ - ಸೋ-ಽಶ್ವೋ ವಾರೋ ಭೂತ್ವಾ - ಜಗತೀಭಿ ರಶೀತಿಃ) (ಬ್ರಹ್ಮ ಸನ್ಧತ್ತ - ಮೃದ್ಧ್ನೋತ್ಯೇನೇನ) ॥ ಹರಿಃ ಓಮ್ ॥ ॥ ಕೃಷ್ಣ ಯಜುರ್ವೇದೀಯ ತೈತ್ತಿರೀಯ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೇ ಪ್ರಥಮಾಷ್ಟಕೇ ಪ್ರಥಮಃ ಪ್ರಪಾಠಕ-ಸ್ಸಮಾಪ್ತಃ ॥

Explore More