1.2 - গৱামযনব্ৰাহ্মণং - কৃষ্ণ যজুৰ্ৱেদ তৈত্তিৰীয ব্ৰাহ্মণ পাঠঃ - উদ্ধন্যমান-মস্যা

কৃষ্ণ যজুৰ্ৱেদীয তৈত্তিৰীয ব্ৰাহ্মণে প্ৰথমাষ্টকে দ্ৱিতীযঃ প্ৰপাঠকঃ - গৱামযনব্ৰাহ্মণং
ও-ন্নমঃ পৰমাত্মনে, শ্ৰী মহাগণপতযে নমঃ,

শ্ৰী গুৰুভ্যো নমঃ । হৰিঃ ওম্ ॥
অনুৱাকং 1 - আধানমন্ত্ৰাঃ পূৰ্ৱপ্ৰপাঠকশেষভূতাঃ
উদ্ধন্যমান-মস্যা অমেদ্ধ্যম্ । অপ পাপ্মানং-যঁজমানস্য হন্তু । শিৱা নঃ সন্তু প্ৰদিশশ্চতস্ৰঃ । শ-ন্নো মাতা পৃথিৱী তোকসাতা ॥ শ-ন্নো দেৱীৰভিষ্টযে । আপো ভৱন্তু পীতযে । শং-যোঁৰভি স্ৰৱন্তু নঃ ॥ ৱৈশ্ৱানৰস্য ৰূপম্ । পৃথিৱ্যা-ম্পৰিস্ৰসা । স্যোন-মাৱিশন্তু নঃ ॥ 1 ॥
যদিদ-ন্দিৱো যদদঃ পৃথিৱ্যাঃ । সজঞ্জ্ঞানে ৰোদসী সম্বভূৱতুঃ । ঊষান্ কৃষ্ণমৱতু কৃষ্ণমূষাঃ । ইহোভযো-ৰ্যজ্ঞিয-মাগমিষ্ঠাঃ ॥ ঊতীঃ কুৰ্ৱাণো য-ত্পৃথিৱীমচৰঃ । গুহাকাৰ-মাখুৰূপ-ম্প্ৰতীত্য । ত-ত্তে ন্যক্তমিহ সভংৰন্তঃ । শত-ঞ্জীৱেম শৰদ-স্সৱীৰাঃ ॥ ঊৰ্জ-ম্পৃথিৱ্যা ৰস-মাভৰন্তঃ । শত-ঞ্জীৱেম শৰদঃ পুৰূচীঃ ॥ 2 ॥
ৱম্ৰীভি-ৰনুৱিত্ত-ঙ্গুহাসু । শ্ৰোত্ৰ-ন্ত উৰ্ৱ্যবধিৰা ভৱামঃ ॥ প্ৰজাপতি সৃষ্টানা-ম্প্ৰজানাম্ । ক্ষুধোপহত্যৈ সুৱিত-ন্নো অস্তু । উপপ্ৰভিন্নমিষ-মূৰ্জ-ম্প্ৰজাভ্যঃ । সূদ-ঙ্গৃহেভ্যো ৰসমাভৰামি ॥ যস্য ৰূপ-ম্বিভ্ৰদিমা-মৱিন্দত্ । গুহা প্ৰৱিষ্টাগ্ং সৰিৰস্য মদ্ধ্যে । তস্যেদং-ৱিঁহত-মাভৰন্তঃ । অছম্বট্কাৰমস্যাং-ৱিঁধেম ॥ 3 ॥
য-ত্পৰ্যপশ্য-থ্সৰিৰস্য মদ্ধ্যে । উৰ্ৱীমপশ্য-জ্জগতঃ প্ৰতিষ্ঠাম্ । ত-ত্পুষ্কৰস্যাযতনাদ্ধি জাতম্ । পৰ্ণ-ম্পৃথিৱ্যাঃ প্ৰথনগ্ং হৰামি ॥ যাভিৰদৃগ্ংহজ্জগতঃ প্ৰতিষ্ঠাম্ । উৰ্ৱীমিমাং-ৱিঁশ্ৱজনস্য ভৰ্ত্ৰীম্ । তা নঃ শিৱা-শ্শৰ্কৰা-স্সন্তু সৰ্ৱাঃ ॥ অগ্নে ৰেতশ্চন্দ্ৰগ্ং হিৰণ্যম্ । অদ্ভ্য-স্সম্ভূত-মমৃত-ম্প্ৰজাসু । ত-থ্সভংৰন্নুত্তৰতো নিধায ॥ 4 ॥
অতি প্ৰযচ্ছ-ন্দুৰিতি-ন্তৰেযম্ ॥ অশ্ৱো ৰূপ-ঙ্কৃত্ৱা যদশ্ৱত্থে ঽতিষ্ঠঃ । সংৱঁথ্সৰ-ন্দেৱেভ্যো নিলায । তত্তে ন্যক্তমিহ সভংৰন্তঃ । শত-ঞ্জীৱেম শৰদ-স্সৱীৰাঃ ॥ ঊৰ্জঃ পৃথিৱ্যা অদ্ধ্যুত্থিতো-ঽসি । ৱনস্পতে শতৱল্শো ৱিৰোহ । ত্ৱযা ৱযমিষমূৰ্জ-ম্মদন্তঃ । ৰাযস্পোষেণ সমিষা মদেম ॥ গাযত্ৰিযা হ্ৰিযমাণস্য যত্তে ॥ 5 ॥
পৰ্ণমপত-ত্তৃতীযস্যৈ দিৱো-ঽধি । সো-ঽয-ম্পৰ্ণ-স্সোমপৰ্ণাদ্ধি জাতঃ । ততো হৰামি সোমপীথস্যাৱ-ৰুদ্ধ্যৈ । দেৱানা-ম্ব্ৰহ্মৱাদং-ৱঁদতাং-যঁত্ । উপাশৃণো-স্সুশ্ৰৱা ৱৈ শ্ৰুতো-ঽসি । ততো মামাৱিশতু ব্ৰহ্মৱৰ্চসম্ । ত-থ্সভংৰগ্গ্ স্তদৱৰুন্ধীয সাক্ষাত্ ॥ যযা তে সৃষ্টস্যাগ্নেঃ । হেতিমশময-ত্প্ৰজাপতিঃ । তামিমাম প্ৰদাহায ॥ 6 ॥
শমীগ্ং শান্ত্যৈ হৰাম্যহম্ ॥ যত্তে সৃষ্টস্য যতঃ । ৱিকঙ্কত-ম্ভা আৰ্ছজ্জাতৱেদঃ । তযা ভাসা সম্মিতঃ । উৰু-ন্নো লোকমনু প্ৰভাহি ॥ যত্তে তান্তস্য হৃদযমাচ্ছিন্দন্ জাতৱেদঃ । মৰুতো-ঽদ্ভিস্তমযিত্ৱা । এতত্তে তদশনে-স্সম্ভৰামি । সাত্মা অগ্নে সহৃদযো ভৱেহ ॥ চিত্ৰিযাদশ্ৱত্থা-থ্সম্ভৃতা বৃহত্যঃ ॥ 7 ॥
শৰীৰমভি সগ্গ্ স্কৃতা-স্স্থ । প্ৰজাপতিনা যজ্ঞমুখেন সম্মিতাঃ । তিস্ৰস্ ত্ৰিৱৃদ্ভি-ৰ্মিথুনাঃ প্ৰজাত্যৈ ॥ অশ্ৱত্থা-দ্ধৱ্যৱাহা-দ্ধি জাতাম্ । অগ্নে স্তনূং-যঁজ্ঞিযাগ্ং সম্ভৰামি । শান্তযোনিগ্ং শমীগৰ্ভম্ । অগ্নযে প্ৰজনযিতৱে ॥ যো অশ্ৱত্থ-শ্শমীগৰ্ভঃ । আৰুৰোহ ত্ৱে সচা । ত-ন্তে হৰামি ব্ৰহ্মণা ॥ 8 ॥
যজ্ঞিযৈঃ কেতুভিঃ সহ ॥ য-ন্ত্ৱা সমভৰন্-জাতৱেদঃ । যথা শৰীৰ-ম্ভূতেষু ন্যক্তম্ । স সম্ভৃত-স্সীদ শিৱঃ প্ৰজাভ্যঃ । উৰু-ন্নো লোকমনুনেষি ৱিদ্ৱান্ ॥ প্ৰ ৱেধসে কৱযে মেদ্ধ্যায । ৱচো ৱন্দাৰু ৱৃষভায ৱৃষ্ণে । যতো ভযমভয-ন্তন্নো অস্তু । অৱ দেৱান্. যজে হেড্যান্ ॥ সমিধা-ঽগ্নি-ন্দুৱস্যত ॥ 9 ॥
ঘৃতৈ-ৰ্বোধযতাতিথিম্ । আ-ঽস্মিন্. হৱ্যা জুহোতন ॥ উপ ত্ৱা-ঽগ্নে হৱিষ্মতীঃ । ঘৃতাচীৰ্যন্তু হৰ্যত । জুষস্ৱ সমিধো মম ॥ ত-ন্ত্ৱা সমিদ্ভিৰঙ্গিৰঃ । ঘৃতেন ৱৰ্ধযামসি । বৃহচ্ছোচা যৱিষ্ঠ্য ॥ সমিদ্ধ্যমানঃ প্ৰথমো নু ধৰ্মঃ । সমক্তুভিৰজ্যতে ৱিশ্ৱৱাৰঃ ॥ 10 ॥
শোচিষ্কেশো ঘৃতনিৰ্ণিক্-পাৱকঃ । সুযজ্ঞো অগ্নি-ৰ্যজথায দেৱান্ ॥ ঘৃতপ্ৰতীকো ঘৃতযোনিৰগ্নিঃ । ঘৃতৈ-স্সমিদ্ধো ঘৃতমস্যান্নম্ । ঘৃতপ্ৰুষস্ত্ৱা সৰিতো ৱহন্তি । ঘৃত-ম্পিবন্-থ্সুযজা যক্ষি দেৱান্ ॥ আযুৰ্দা অগ্নে হৱিষো জুষাণঃ । ঘৃত প্ৰতীকো ঘৃতযোনিৰেধি । ঘৃত-ম্পীত্ৱা মধুচাৰু গৱ্যম্ । পিতেৱ পুত্ৰমভি ৰক্ষতাদিমম্ ॥ 11 ॥
ত্ৱামগ্নে সমিধানং-যঁৱিষ্ঠ । দেৱা দূত-ঞ্চক্ৰিৰে হৱ্যৱাহম্ । উৰুজ্ৰযস-ঙ্ঘৃতযোনি-মাহুতম্ । ত্ৱেষ-ঞ্চক্ষুৰ্দধিৰে চোদযন্ৱতি ॥ ত্ৱামগ্নে প্ৰদিৱ আহুত-ঙ্ঘৃতেন । সুম্নাযৱঃ সুষমিধা সমীধিৰে । স ৱাৱৃধান ওষধীভিৰুক্ষিতঃ । উৰুজ্ৰযাগ্ংসি পাৰ্থিৱা ৱিতিষ্ঠসে ॥ ঘৃত প্ৰতীকং-ৱঁ ঋতস্য ধূৰ্ষদম্ (ধূৰ্ষদম্) । অগ্নি-ম্মিত্ৰন্ন সমিধান ঋঞ্জতে ॥ 12 ॥
ইন্ধানো অক্ৰো ৱিদথেষু দীদ্যত্ । শুক্ৰৱৰ্ণামুদু নো যগ্ংসতে ধিযম্ ॥ প্ৰজা অগ্নে সংৱাঁসয । আশাশ্চ পশুভিঃ সহ । ৰাষ্ট্ৰাণ্যস্মা আধেহি । যান্যাসন্-থ্সৱিতু-স্সৱে ॥ মহী ৱিশ্পত্নী সদনে ঋতস্য । অৰ্ৱাচী এত-ন্ধৰুণে ৰযীণাম্ । অন্তৰ্ৱত্নী জন্য-ঞ্জাতৱেদসম্ । অদ্ধ্ৱৰাণা-ঞ্জনযথঃ পুৰোগাম্ ॥ 13 ॥
আৰোহত-ন্দশতগ্ং শক্ৱৰী-ৰ্মম । ঋতেনাগ্ন আযুষা ৱৰ্চসা সহ । জ্যোগ্ জীৱন্ত উত্তৰামুত্তৰাগ্ং সমাম্ । দৰ্শমহ-ম্পূৰ্ণমাসং-যঁজ্ঞং-যঁথা যজৈ ॥ ঋত্ৱিযৱতী স্থো অগ্নিৰেতসৌ । গৰ্ভ-ন্দধাথা-ন্তে ৱামহ-ন্দদে । ত-থ্সত্যং-যঁ-দ্ৱীৰ-ম্বিভৃথঃ । ৱীৰ-ঞ্জনযিষ্যথঃ । তে ম-ত্প্ৰাতঃ প্ৰজনিষ্যেথে । তে মা প্ৰজাতে প্ৰজনযিষ্যথঃ ॥ 14 ॥
প্ৰজযা পশুভি-ৰ্ব্ৰহ্মৱৰ্চসেন সুৱৰ্গে লোকে ॥ অনৃতা-থ্সত্যমুপৈমি । মানুষা-দ্দৈৱ্য-মুপৈমি । দৈৱীং-ৱাঁচং-যঁচ্ছামি ॥ শল্কৈৰগ্নিমিন্ধানঃ । উভৌ লোকৌ সনেমহম্ । উভযো-ৰ্লোকযোৰ্. ঋদ্ধ্ৱা । অতি মৃত্যু-ন্তৰাম্যহম্ ॥ জাতৱেদো ভুৱনস্য ৰেতঃ । ইহ সিঞ্চ তপসো যজ্জনিষ্যতে ॥ 15 ॥
অগ্নিমশ্ৱত্থাদধি হৱ্যৱাহম্ । শমীগৰ্ভা-জ্জনযন.যো মযো ভূঃ ॥ অয-ন্তে যোনিৰ্-ঋত্ৱিযঃ । যতো জাতো অৰোচথাঃ । ত-ঞ্জানন্নগ্ন আৰোহ । অথা নো ৱৰ্ধযা ৰযিম্ ॥ অপেত ৱীত ৱি চ সৰ্পতাতঃ । যে-ঽত্ৰ স্থ পুৰাণা যে চ নূতনাঃ । অদাদিদং-যঁমো-ঽৱসান-ম্পৃথিৱ্যাঃ । অক্ৰন্নিম-ম্পিতৰো লোকমস্মৈ ॥ 16 ॥
অগ্নেৰ্ভস্মাস্যগ্নেঃ পুৰীষমসি ॥ সজ্ঞান্নমসি কামধৰণম্ । মযি তে কামধৰণ-ম্ভূযাত্ ॥ সং-ৱঃ ঁসৃজামি হৃদযানি । সগ্ং সৃষ্ট-ম্মনো অস্তু ৱঃ । সগ্ং সৃষ্টঃ প্ৰাণো অস্তু ৱঃ ॥ সং-যাঁ ৱঃ প্ৰিযাস্তনুৱঃ । সম্প্ৰিযা হৃদযানি ৱঃ । আত্মা ৱো অস্তু সম্প্ৰিযঃ । সম্প্ৰিযা-স্তনুৱো মম ॥ 17 ॥
কল্পেতা-ন্দ্যাৱাপৃথিৱী । কল্পন্তামাপ ওষধীঃ । কল্পন্তামগ্নযঃ পৃথক্ । মম জ্যৈষ্ঠ্যায সৱ্ৰতাঃ ॥ যে-ঽগ্নয-স্সমনসঃ । অন্তৰা দ্যাৱাপৃথিৱী । ৱাসন্তিকাৱৃতূ অভি কল্পমানাঃ । ইন্দ্ৰমিৱ দেৱা অভি সংৱিঁশন্তু ॥ দিৱস্ত্ৱা ৱীৰ্যেণ । পৃথিৱ্যৈ-মহিম্না ॥ 18 ॥
অন্তৰিক্ষস্য পোষেণ । সৰ্ৱপশু-মাদধে ॥ অজীজন-ন্নমৃত-ম্মৰ্ত্যাসঃ । অস্ৰেমাণ-ন্তৰণিং-ৱীঁডুজম্ভম্ । দশ স্ৱসাৰো অগ্ৰুৱঃ সমীচীঃ । পুমাগ্ংস-ঞ্জাতমভি সগ্ংৰভন্তাম্ ॥ প্ৰজাপতেস্ত্ৱা প্ৰাণেনাভি প্ৰাণিমি । পূষ্ণঃ পোষেণ মহ্যম্ । দীৰ্ঘাযুত্ৱায শতশাৰদায । শতগ্ং শৰদ্ভ্য আযুষে ৱৰ্চসে ॥ 19 ॥
জীৱাত্ৱৈ পুণ্যায ॥ অহ-ন্ত্ৱদস্মি মদসি ত্ৱমেতত্ । মমাসি যোনিস্তৱ যোনিৰস্মি । মমৈৱ সন্ৱহ হৱ্যান্যগ্নে । পুত্ৰঃ পিত্ৰে লোককৃ-জ্জাতৱেদঃ ॥ প্ৰাণে ত্ৱা ঽমৃতমাদধামি । অন্নাদমন্নাদ্যায । গোপ্তাৰ-ঙ্গুপ্ত্যৈ ॥ সুগাৰ্হপত্যো ৱিদহন্নৰাতীঃ । উষস-শ্শ্ৰেযসী-শ্শ্ৰেযসী-ৰ্দধত্ ॥ 20 ॥
অগ্নে সপত্নাগ্ং অপ বাধমানঃ । ৰাযস্পোষ-মিষমূৰ্জ-মস্মাসু ধেহি ॥ ইমা উ মামুপতিষ্ঠন্তু ৰাযঃ । আভিঃ প্ৰজাভিৰিহ সং-ৱঁসেয । ইহো ইডা তিষ্ঠতু ৱিশ্ৱৰূপী । মদ্ধ্যে ৱসো-ৰ্দীদিহি জাতৱেদঃ ॥ ওজসে বলায ত্ৱোদ্যচ্ছে । ৱৃষণে শুষ্মাযাযুষে ৱৰ্চসে । সপত্নতূৰসি ৱৃত্ৰতূঃ । যস্তে দেৱেষু মহিমা সুৱৰ্গঃ ॥ 21 ॥
যস্ত আত্মা পশুষু প্ৰৱিষ্টঃ । পুষ্টিৰ্যা তে মনুষ্যেষু পপ্ৰথে । তযা নো অগ্নে জুষমাণ এহি ॥ দিৱঃ পৃথিৱ্যাঃ পৰ্যন্তৰিক্ষাত্ । ৱাতা-ত্পশুভ্যো অদ্ধ্যোষধীভ্যঃ । যত্ৰযত্ৰ জাতৱেদ-স্স-ম্বভূথ । ততো নো অগ্নে জুষমাণ এহি ॥ প্ৰাচীমনু প্ৰদিশ-ম্প্ৰেহি ৱিদ্ৱান্ । অগ্নেৰগ্নে পুৰো অগ্নি-ৰ্ভৱেহ । ৱিশ্ৱা আশা দীদ্যানো ৱি ভাহি ॥ 22 ॥
ঊৰ্জ-ন্নো ধেহি দ্ৱিপদে চতুষ্পদে ॥ অন্ৱগ্নিৰুষসা-মগ্ৰ-মখ্যত্ । অন্ৱহানি প্ৰথমো জাতৱেদাঃ । অনু সূৰ্যস্য পুৰুত্ৰা চ ৰশ্মীন্ । অনু দ্যাৱাপৃথিৱী আততান ॥ ৱিক্ৰমস্ৱ মহাগ্ং অসি । ৱেদিষ-ন্মানুষেভ্যঃ । ত্ৰিষু লোকেষু জাগৃহি ॥ যদিদ-ন্দিৱো যদদঃ পৃথিৱ্যাঃ । সং-ৱিঁদানে ৰোদসী স-ম্বভূৱতুঃ ॥ 23 ॥
তযোঃ পৃষ্ঠে সীদতু জাতৱেদাঃ । শভূংঃ প্ৰজাভ্য-স্তনুৱে স্যোনঃ ॥ প্ৰাণ-ন্ত্ৱা-ঽমৃত আদধামি । অন্নাদমন্নাদ্যায । গোপ্তাৰ-ঙ্গুপ্ত্যৈ । যত্তে শুক্ৰ শুক্ৰং-ৱঁৰ্চঃ শুক্ৰা তনূঃ । শুক্ৰ-ঞ্জ্যোতি-ৰজস্ৰম্ । তেন মে দীদিহি তেন ত্ৱা-ঽঽদধে । অগ্নিনা-ঽঽগ্নে ব্ৰহ্মণা । আনশে ৱ্যানশে সৰ্ৱমাযু-ৰ্ৱ্যানশে ॥ 24 ॥
নৰ্য প্ৰজা-ম্মে গোপায । অমৃতত্ৱায জীৱসে । জাতা-ঞ্জনিষ্যমাণা-ঞ্চ । অমৃতে সত্যে প্ৰতিষ্ঠিতাম্ ॥ অথৰ্ৱ পিতু-ম্মে গোপায । ৰসমন্নমিহাযুষে । অদব্ধাযো-ঽশীততনো । অৱিষ-ন্নঃ পিতু-ঙ্কৃণু ॥ শগ্গ্স্য পশূ-ন্মে গোপায । দ্ৱিপাদো যে চতুষ্পদঃ ॥ 25 ॥
অষ্টাশফাশ্চ য ইহাগ্নে । যে চৈকশফা আশুগাঃ ॥ সপ্ৰথ সভা-ম্মে গোপায । যে চ সভ্যা-স্সভাসদঃ । তানিন্দ্ৰিযাৱতঃ কুৰু । সৰ্ৱমাযু-ৰুপাসতাম্ ॥ অহেবুদ্ধ্নিয মন্ত্ৰ-ম্মে গোপায । যমৃষযস্ত্ৰৈৱিদা ৱিদুঃ । ঋচ-স্সামানি যজূগ্ংষি । সা হি শ্ৰীৰমৃতা সতাম্ ॥ 26 ॥
চতুঃ শিখণ্ডা যুৱতি-স্সুপেশাঃ । ঘৃতপ্ৰতীকা ভুৱনস্য মদ্ধ্যে । মৰ্মৃজ্যমানা মহতে সৌভগায । মহ্য-ন্ধুক্ষ্ৱ যজমানায কামান্ ॥ ইহৈৱ সন্তত্ৰ সতো ৱো অগ্নযঃ । প্ৰাণেন ৱাচা মনসা বিভৰ্মি । তিৰো মা সন্তমাযুৰ্মা প্ৰহাসীত্ । জ্যোতিষা ৱো ৱৈশ্ৱানৰে-ণোপতিষ্ঠে ॥ পঞ্চধা-ঽগ্নীন্-ৱ্যক্ৰামত্ । ৱিৰাট্-থ্সৃষ্টা প্ৰজাপতেঃ । ঊৰ্ধ্ৱা-ঽঽৰোহ-দ্ৰোহিণী । যোনিৰগ্নেঃ প্ৰতিষ্ঠিতিঃ ॥ 27 ॥

(ৱিশন্তু নঃ - পুৰুচী--ৰ্ ৱিধেম - নিধায - য-ত্তে - ঽপ্ৰদাহায - বৃহত্যো - ব্ৰহ্মণা - দুৱস্যত - ৱিশ্ৱৱাৰ - ইম - মৃঞ্জতে - পুৰোগাং - প্ৰজনযিষ্যথো - জনিষ্যতে-ঽ - স্মৈ - মম - মহিম্না - ৱৰ্চসে - দধথ্ - সুৱৰ্গা - ভাহি - সম্বভূৱতু - ৰাযু-ৰ্ৱ্যানশে - চতুষ্পদঃ - সতাং - প্ৰজাপতে-ৰ্দ্ৱে চ) (অ. 1)
অনুৱাকং 2 - ৱিষূৱন্নামক-ম্মুখ্যমহ, তদুভযপাৰ্শ্ৱৱৰ্তীনি চত্ৱাৰ্যহানি চোচ্যন্তে

নৱৈতান্যহানি ভৱন্তি । নৱ ৱৈ সুৱৰ্গা লোকাঃ । যদেতান্যহা-ন্যুপযন্তি । নৱস্ৱেৱ ত-থ্সুৱৰ্গেষু লোকেষু সত্ৰিণঃ প্ৰতিতিষ্ঠন্তো যন্তি ॥ অগ্নিষ্টোমাঃ পৰঃ সামানঃ কাৰ্যা ইত্যাহুঃ । অগ্নিষ্টোমসমিন্ত-স্সুৱৰ্গো লোক ইতি । দ্ৱাদশা-গ্নিষ্টোমস্য স্তোত্ৰাণি । দ্ৱাদশ মাসা-স্সংৱঁথ্সৰঃ ॥ ত-ত্তন্ন সূৰ্ক্ষ্যম্ । উক্থ্যা এৱ সপ্তদশাঃ পৰঃ সামানঃ কাৰ্যাঃ ॥ 28 ॥
পশৱো ৱা উক্থানি । পশূনামৱ-ৰুদ্ধ্যৈ ॥ ৱিশ্ৱজিদভিজিতা-ৱগ্নিষ্টোমৌ ॥ উক্থ্যা-স্সপ্তদশাঃ পৰঃ সামানঃ । তে সগ্গ্স্তুতা ৱিৰাজমভি সম্পদ্যন্তে । দ্ৱে চৰ্চাৱতি ৰিচ্যেতে । একযা গৌৰতিৰিক্তঃ । একযা-ঽঽযুৰূনঃ । সুৱৰ্গো ৱৈ লোকো জ্যোতিঃ । ঊৰ্গ্ ৱিৰাট্ ॥ 29 ॥
সুৱৰ্গমেৱ তেন লোকমভি জযন্তি ॥ য-ত্পৰগ্ং ৰাথন্তৰম্ । ত-ত্প্ৰথমে-ঽহন্-কাৰ্যম্ । বৃহ-দ্দ্ৱিতীযে । ৱৈৰূপ-ন্তৃতীযে । ৱৈৰাজ-ঞ্চতুৰ্থে । শাক্ৱৰ-ম্পঞ্চমে । ৰৈৱতগ্ং ষষ্ঠে । তদু পৃষ্ঠেভ্যো নযন্তি ॥ সতন্নয এতে গ্ৰহা গৃহ্যন্তে ॥ 30 ॥
অতিগ্ৰাহ্যাঃ পৰঃ সামসু । ইমানেৱৈতৈ-ৰ্লোকান্-থ্সন্তন্ৱন্তি ॥ মিথুনা এতে গ্ৰহা গৃহ্যন্তে । অতিগ্ৰাহ্যাঃ পৰঃ সামসু । মিথুনমেৱ তৈ-ৰ্যজমানা অৱৰুন্ধতে ॥ বৃহ-ত্পৃষ্ঠ-ম্ভৱতি । বৃহ-দ্ৱৈ সুৱৰ্গো লোকঃ । বৃহতৈৱ সুৱৰ্গং-লোঁকং-যঁন্তি ॥ ত্ৰযস্ত্ৰিগ্ংশি নাম সাম । মাদ্ধ্যন্দিনে পৱমানে ভৱতি ॥ 31 ॥
ত্ৰযস্ত্ৰিগ্ংশদ্ৱৈ দেৱতাঃ । দেৱতা এৱাৱৰুন্ধতে ॥ যে ৱা ইতঃ পৰাঞ্চগ্ং সংৱঁথ্সৰ-মুপ যন্তি । ন হৈন-ন্তে স্ৱস্তি সমশ্ঞুৱতে । অথ যে-ঽমুতো-ঽৰ্ৱাঞ্চমুপ যন্তি । তে হৈনগ্গ্ স্ৱস্তি সমশ্ঞুৱতে । এতদ্ৱা অমুতো-ঽৰ্ৱাঞ্চমুপ যন্তি । যদেৱম্ । যো হ খলু ৱাৱ প্ৰজাপতিঃ । স উ ৱেৱেন্দ্ৰঃ । তদু দেৱেভ্যো নযন্তি ॥ 32 ॥

(কাৰ্যা-ৱিৰাড্ - গৃহ্যন্তে - পৱমানে ভৱতী - ন্দ্ৰ একং চ) (অ. 2)
অনুৱাকং 3 - ৱিষুৱদ্দিনে-ঽতিগ্ৰাহ্যৱিশেষাঃ

সন্ততিৰ্ৱা এতে গ্ৰহাঃ । য-ত্পৰঃ সামানঃ । ৱিষূৱান্-দিৱাকীৰ্ত্যম্ । যথা শালাযৈ পক্ষসী । এৱগ্ং সংৱঁথ্সৰস্য পক্ষসী । যদেতেন গৃহ্যেৰন্ন্ । ৱিষূচী সংৱঁথ্সৰস্য পক্ষসী ৱ্যৱস্ৰগ্ং সেযাতাম্ । আৰ্তিমাৰ্চ্ছেযুঃ । যদেতে গৃহ্যন্তে । যথা শালাযৈ পক্ষসী মদ্ধ্যমংৱঁগ্ংশমভি সমাযচ্ছতি ॥ 33 ॥
এৱগ্ং সংৱঁথ্সৰস্য পক্ষসী দিৱাকীৰ্ত্যমভি সন্তন্ৱন্তি । নাৰ্তিমাৰ্চ্ছন্তি ॥ একৱিগ্ংশ-মহৰ্ভৱতি । শুক্ৰাগ্ৰা গ্ৰহা গৃহ্যন্তে । প্ৰত্যুত্তব্ধ্যৈ সযত্ৱায ॥ সৌৰ্য এতদহঃ পশুৰালভ্যতে । সৌৰ্যো-ঽতিগ্ৰাহ্যো গৃহ্যতে । অহৰেৱ ৰূপেণ সমৰ্ধযন্তি । অথো অহ্ন এৱৈষ বলিৰ্-হ্ৰিযতে ॥ সপ্তৈ-তদহৰতি-গ্ৰাহ্যা গৃহ্যন্তে ॥ 34 ॥
সপ্ত ৱৈ শীৰ্ষণ্যাঃ প্ৰাণাঃ । অসাৱাদিত্য-শ্শিৰঃ প্ৰজানাম্ । শীৰ্ষন্নেৱ প্ৰজানা-ম্প্ৰাণা-ন্দধাতি । তস্মাথ্সপ্ত শীৰ্ষ-ন্প্ৰাণাঃ ॥ ইন্দ্ৰো ৱৃত্ৰগ্ং হত্ৱা । অসুৰা-ন্পৰাভাৱ্য । স ইমাঁল্লোকা-নভ্যজযত্ । তস্যাসৌ লোকো-ঽনভিজিত আসীত্ । তং-ৱিঁশ্ৱকৰ্মা ভূত্ৱা-ঽভ্যজযত্ । য-দ্ৱৈশ্ৱকৰ্মণো গৃহ্যতে ॥ 35 ॥
সুৱৰ্গস্য লোকস্যা-ভিজিত্যৈ ॥ প্ৰ ৱা এতে-ঽস্মা-ল্লোকা-চ্চ্যৱন্তে । যে ৱৈশ্ৱকৰ্মণ-ঙ্গৃহ্ণতে । আদিত্যশ্শ্ৱো গৃহ্যতে । ইযং-ৱাঁ অদিতিঃ । অস্যামেৱ প্ৰতিতিষ্ঠন্তি ॥ অন্যোন্যো গৃহ্যেতে । ৱিশ্ৱান্যেৱান্যেন কৰ্মাণি কুৰ্ৱাণা যন্তি । অস্যামন্যেন প্ৰতি তিষ্ঠন্তি ॥ তাৱা-ঽপৰাৰ্ধা-থ্সংৱঁথ্সৰস্যা-ন্যোন্যো গৃহ্যেতে ॥ তাৱুভৌ সহ মহাৱ্ৰতে গৃহ্যেতে । যজ্ঞস্যৈৱান্ত-ঙ্গত্ৱা । উভযো-ৰ্লোকযোঃ প্ৰতি তিষ্ঠন্তি ॥ অৰ্ক্যমুক্থ-ম্ভৱতি ।

অন্নাদ্যস্যা-ৱৰুদ্ধ্যৈ ॥ 36 ॥

(সমাযচ্ছ - ত্যতিগ্ৰাহ্যা গৃহ্যন্তে - গৃহ্যতে - সংৱঁথ্সৰস্থান্যোন্যো গৃহ্যেতে পঞ্চ চ ) (অ. 3)
অনুৱাকং 4 - তস্মিন্নেৱ দিনে দিৱাকীৰ্ত্যনামানি সামানি

একৱিগ্ংশ এষ ভৱতি । এতেন ৱৈ দেৱা একৱিগ্ংশেন । আদিত্যমিত উত্তমগ্ং সুৱৰ্গং-লোঁক-মাৰোহযন্ন্ । স ৱা এষ ইত একৱিগ্ংশঃ । তস্য দশাৱস্তাদহানি । দশ পৰস্তাত্ । স ৱা এষ ৱিৰাজ্যুভযতঃ প্ৰতিষ্ঠিতঃ । ৱিৰাজি হি ৱা এষ উভযতঃ প্ৰতিষ্ঠিতঃ । তস্মাদন্তৰেমৌ লোকৌ যন্ন্ । সৰ্ৱেষু সুৱৰ্গেষু লোকে-ষ্ৱভিতপন্নেতি ॥ 37 ॥
দেৱা ৱা আদিত্যস্য সুৱৰ্গস্য লোকস্য । পৰাচো-ঽতিপাদাদবিভযুঃ । ত-ঞ্ছন্দোভিৰদৃগ্ং হন্ধৃত্যৈ । দেৱা ৱা আদিত্যস্য সুৱৰ্গস্য লোকস্য । অৱাচো-ঽৱপাদাদবিভযুঃ । ত-ম্পঞ্চভী ৰশ্মিভি-ৰুদৱযন্ন্ । তস্মাদেকৱিগ্ংশে ঽহ-ন্পঞ্চ দিৱাকীৰ্ত্যানি ক্ৰিযন্তে । ৰশ্মযো ৱৈ দিৱাকীৰ্ত্যানি ॥ যে গাযত্ৰে । তে গাযত্ৰীষূত্তৰযোঃ পৱমানযোঃ ॥ 38 ॥
মহাদিৱাকীৰ্ত্যগ্ং হোতুঃ পৃষ্ঠম্ । ৱিকৰ্ণ-ম্ব্ৰহ্মসামম্ । ভাসো-ঽগ্নিষ্টোমঃ ॥ অথৈতানি পৰাণি । পৰৈৰ্ৱৈ দেৱা আদিত্যগ্ং সুৱৰ্গং-লোঁকমপাৰযন্ন্ । যদপাৰযন্ন্ । ত-ত্পৰাণা-ম্পৰত্ৱম্ । পাৰযন্ত্যেন-ম্পৰাণি । য এৱং-ৱেঁদ । অথৈতানি স্পৰাণি । স্পৰৈৰ্ৱৈ দেৱা আদিত্যগ্ং সুৱৰ্গং-লোঁকমস্পাৰযন্ন্ । যদস্পাৰযন্ন্ । ত-থ্স্পৰাণাগ্ স্পৰত্ৱম্ । স্পাৰযন্ত্যেনগ্গ্ স্পৰাণি । য এৱং-ৱেঁদ ॥ 39 ॥

(এতি-পৱমানযোঃ-স্পৰাণী পঞ্চ চ) (অ. 4)
অনুৱাকং 5 - পশৱঃ ৱৈষ্ণৱাদ্যা নৱ

অপ্ৰতিষ্ঠাং-ৱাঁ এতে গচ্ছন্তি । যেষাগ্ং সংৱঁথ্সৰে-ঽনাপ্তে-ঽথ । একাদশিন্যাপ্যতে ॥ ৱৈষ্ণৱং-ৱাঁমন-মালভন্তে । যজ্ঞো ৱৈ ৱিষ্ণুঃ । যজ্ঞমেৱালভন্তে প্ৰতিষ্ঠিত্যৈ । ঐন্দ্ৰাগ্ন-মালভন্তে । ইন্দ্ৰাগ্নী ৱৈ দেৱানা-মযাতযামানৌ । যে এৱ দেৱতে অযাতযাম্নী । তে এৱালভন্তে ॥ 40 ॥
ৱৈশ্ৱদেৱ-মালভন্তে । দেৱতা এৱাৱ-ৰুন্ধতে । দ্যাৱাপৃথিৱ্যা-ন্ধেনু-মালভন্তে । দ্যাৱাপৃথিৱ্যোৰেৱ প্ৰতি তিষ্ঠন্তি । ৱাযৱ্যং-ৱঁথ্সমালভন্তে । ৱাযুৰেৱৈভ্যো যথা-ঽঽযতনা-দ্দেৱতা অৱৰুন্ধে । আদিত্যামৱিং-ৱঁশা-মালভন্তে । ইযং-ৱাঁ অদিতিঃ । অস্যামেৱ প্ৰতি তিষ্ঠন্তি । মৈত্ৰাৱৰুণী-মালভন্তে ॥ 41 ॥
মিত্ৰেণৈৱ যজ্ঞস্য স্ৱিষ্টগ্ং শমযন্তি । ৱৰুণেন দুৰিষ্টম্ । প্ৰাজাপত্য-ন্তূপৰ-ম্মহাৱ্ৰত আলভন্তে । প্ৰাজাপত্যো-ঽতিগ্ৰাহ্যো গৃহ্যতে । অহৰেৱ ৰূপেণ সমৰ্ধযন্তি । অথো অহ্ন এৱৈষ বলিৰ্-হ্ৰিযতে । আগ্নেযমালভন্তে প্ৰতি প্ৰজ্ঞাত্যৈ ॥ অজপেত্ৱান্. ৱা এতে পূৰ্ৱৈৰ্মাসৈৰ-ৱৰুন্ধতে । যদেতে গৱ্যাঃ পশৱ আলভ্যন্তে । উভযেষা-ম্পশূনা-মৱৰুদ্ধ্যৈ ॥ 42 ॥
যদতিৰিক্তা-মেকাদশিনী-মালভেৰন্ন্ । অপ্ৰিয-ম্ভ্ৰাতৃৱ্য-মভ্যতিৰিচ্যেত । য-দ্দ্ৱৌদ্ৱৌ পশূ সমস্যেযুঃ । কনীয আযুঃ কুৰ্ৱীৰন্ন্ । যদেতে ব্ৰাহ্মণৱন্তঃ পশৱ আলভ্যন্তে । নাপ্ৰিয-ম্ভ্ৰাতৃৱ্য-মভ্যতিৰিচ্যতে । ন কনীয আযুঃ কুৰ্ৱতে ॥ 43 ॥

(তে-এৱালভন্তে-মৈত্ৰাৱৰুণীমালভন্তে-ঽৱৰুদ্ধ্যৈ-+সপ্ত চ) (অ. 5)
অনুৱাকং 6 - মহাৱ্ৰতম্

প্ৰজাপতিঃ প্ৰজা-স্সৃষ্ট্ৱা ৱৃত্তো-ঽশযত্ । ত-ন্দেৱা ভূতানাগ্ং ৰস-ন্তেজঃ সভৃন্ত্য । তেনৈনমভিষজ্যন্ন্ । মহানৱৱৰ্তীতি । ত-ন্মহাৱ্ৰতস্য মহাৱ্ৰতত্ৱম্ । মহ-দ্ৱ্ৰতমিতি । ত-ন্মহাৱ্ৰতস্য মহাৱ্ৰতত্ৱম্ । মহতো ৱ্ৰতমিতি । ত-ন্মহাৱ্ৰতস্য মহাৱ্ৰতত্ৱম্ ॥ পঞ্চৱিগ্ংশ-স্স্তোমো ভৱতি ॥ 44 ॥
চতুৰ্ৱিগ্ংশ-ত্যৰ্ধমাস-স্সংৱঁথ্সৰঃ । য-দ্ৱা এতস্মিন্-থ্সংৱঁথ্সৰে ঽধিপ্ৰাজাযত । তদন্ন-ম্পঞ্চৱিগ্ংশ-মভৱত্ ॥ মদ্ধ্যতঃ ক্ৰিযতে । মদ্ধ্যতো হ্যন্নমশিত-ন্ধিনোতি । অথো মদ্ধ্যত এৱ প্ৰজানামূৰ্গ্ধীযতে ॥ অথ যদ্ৱা ইদমন্ততঃ ক্ৰিযতে । তস্মাদুদন্তে প্ৰজা-স্সমেধন্তে । অন্ততঃ ক্ৰিযতে প্ৰজননাযৈৱ ॥ ত্ৰিৱৃচ্ছিৰো ভৱতি ॥ 45 ॥
ত্ৰেধা ৱিহিতগ্ং হি শিৰঃ । লোম ছৱীৰস্থি ॥ পৰাচা স্তুৱন্তি । তস্মা-ত্ত-থ্সদৃগেৱ । ন মেদ্যতো-ঽনু মেদ্যতি । ন কৃশ্যতো-ঽনু কৃশ্যতি ॥ পঞ্চদশো-ঽন্যঃ পক্ষো ভৱতি । সপ্তদশো-ঽন্যঃ । তস্মা-দ্ৱযাগ্স্য-ন্যতৰমৰ্ধমভি পৰ্যাৱৰ্তন্তে । অন্যতৰতো হি ত-দ্গৰীযঃ ক্ৰিযতে ॥ 46 ॥
পঞ্চৱিগ্ংশ আত্মা ভৱতি । তস্মা-ন্মদ্ধ্যতঃ পশৱো ৱৰিষ্ঠাঃ ॥ একৱিগ্ংশ-ম্পুচ্ছম্ । দ্ৱিপদাসু স্তুৱন্তি প্ৰতিষ্ঠিত্যৈ ॥ সৰ্ৱেণ সহ স্তুৱন্তি । সৰ্ৱেণ হ্যাত্মনা-ঽঽত্মন্ৱী । সহোত্পতন্তি ॥ একৈকা-মুচ্ছিগ্ংষন্তি । আত্মন্ন্. হ্যঙ্গানি বদ্ধানি ॥ ন ৱা এতেন সৰ্ৱঃ পুৰুষঃ ॥ 47 ॥
যদিত ইতো লোমানি দতো নখান্ । পৰিমাদঃ ক্ৰিযন্তে । তান্যেৱ তেন প্ৰত্যুপ্যন্তে ॥ ঔদুম্বৰস্তল্পো ভৱতি । ঊৰ্গ্ৱা অন্নমুদুম্বৰঃ । ঊৰ্জ এৱান্নাদ্যস্যা-ৱৰুদ্ধ্যৈ ॥ যস্য তল্পসদ্য-মনভিজিতগ্গ্ স্যাত্ । স দেৱানাগ্ং সাম্যক্ষে । তল্পসদ্য-মভিজযানীতি তল্পমা-ৰুহ্যো-দ্গাযেত্ । তল্পসদ্য-মেৱাভিজযতি ॥ 48 ॥
যস্য তল্পসদ্য-মভিজিতগ্গ্ স্যাত্ । স দেৱানাগ্ং সাম্যক্ষে । তল্পসদ্য-ম্মা পৰাজেষীতি তল্প-মাৰুহ্যো-দ্গাযেত্ । ন তল্পসদ্য-ম্পৰাজযতে ॥ প্লেঙ্খে শগ্ংসতি । মহো ৱৈ প্লেঙ্খঃ । মহস এৱান্নাদ্যস্যা-ৱৰুদ্ধ্যৈ ॥ দেৱাসুৰা-স্সংযঁত্তা আসন্ন্ । ত আদিত্যে ৱ্যাযচ্ছন্ত । ত-ন্দেৱা-স্সমজযন্ন্ ॥ 49 ॥
ব্ৰাহ্মণশ্চ শূদ্ৰশ্চ চৰ্মকৰ্তে ৱ্যাযচ্ছেতে । দৈৱ্যো ৱৈ ৱৰ্ণো ব্ৰাহ্মণঃ । অসৰ্যঃ শূদ্ৰঃ । ইমে-ঽৰা-থ্সুৰিমে সুভূত-মক্ৰ-ন্নিত্যন্যতৰো ব্ৰূযাত্ । ইম উদ্ৱাসীকাৰিণ ইমে দুৰ্ভূত-মক্ৰন্নিত্যন্যতৰঃ । যদেৱৈষাগ্ং সুকৃতং-যাঁ ৰাদ্ধিঃ । তদন্যতৰো-ঽভিশ্ৰীণাতি । যদেৱৈষা-ন্দুষ্কৃতং-যাঁ-ঽৰাদ্ধিঃ । তদন্যতৰো-ঽপহন্তি । ব্ৰাহ্মণ-স্স-ঞ্জযতি । অমুমেৱাদিত্য-ম্ভ্ৰাতৃৱ্যস্য সংৱিঁন্দন্তে ॥ 50 ॥