1.2 - ಗವಾಮಯನಬ್ರಾಹ್ಮಣಂ - ಕೃಷ್ಣ ಯಜುರ್ವೇದ ತೈತ್ತಿರೀಯ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಪಾಠಃ - ಉದ್ಧನ್ಯಮಾನ-ಮಸ್ಯಾ

ಕೃಷ್ಣ ಯಜುರ್ವೇದೀಯ ತೈತ್ತಿರೀಯ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೇ ಪ್ರಥಮಾಷ್ಟಕೇ ದ್ವಿತೀಯಃ ಪ್ರಪಾಠಕಃ - ಗವಾಮಯನಬ್ರಾಹ್ಮಣಂ
ಓ-ನ್ನಮಃ ಪರಮಾತ್ಮನೇ, ಶ್ರೀ ಮಹಾಗಣಪತಯೇ ನಮಃ,

ಶ್ರೀ ಗುರುಭ್ಯೋ ನಮಃ । ಹರಿಃ ಓಮ್ ॥
ಅನುವಾಕಂ 1 - ಆಧಾನಮನ್ತ್ರಾಃ ಪೂರ್ವಪ್ರಪಾಠಕಶೇಷಭೂತಾಃ
ಉದ್ಧನ್ಯಮಾನ-ಮಸ್ಯಾ ಅಮೇದ್ಧ್ಯಮ್ । ಅಪ ಪಾಪ್ಮಾನಂ-ಯಁಜಮಾನಸ್ಯ ಹನ್ತು । ಶಿವಾ ನಃ ಸನ್ತು ಪ್ರದಿಶಶ್ಚತಸ್ರಃ । ಶ-ನ್ನೋ ಮಾತಾ ಪೃಥಿವೀ ತೋಕಸಾತಾ ॥ ಶ-ನ್ನೋ ದೇವೀರಭಿಷ್ಟಯೇ । ಆಪೋ ಭವನ್ತು ಪೀತಯೇ । ಶಂ-ಯೋಁರಭಿ ಸ್ರವನ್ತು ನಃ ॥ ವೈಶ್ವಾನರಸ್ಯ ರೂಪಮ್ । ಪೃಥಿವ್ಯಾ-ಮ್ಪರಿಸ್ರಸಾ । ಸ್ಯೋನ-ಮಾವಿಶನ್ತು ನಃ ॥ 1 ॥
ಯದಿದ-ನ್ದಿವೋ ಯದದಃ ಪೃಥಿವ್ಯಾಃ । ಸಜಞ್ಜ್ಞಾನೇ ರೋದಸೀ ಸಮ್ಬಭೂವತುಃ । ಊಷಾನ್ ಕೃಷ್ಣಮವತು ಕೃಷ್ಣಮೂಷಾಃ । ಇಹೋಭಯೋ-ರ್ಯಜ್ಞಿಯ-ಮಾಗಮಿಷ್ಠಾಃ ॥ ಊತೀಃ ಕುರ್ವಾಣೋ ಯ-ತ್ಪೃಥಿವೀಮಚರಃ । ಗುಹಾಕಾರ-ಮಾಖುರೂಪ-ಮ್ಪ್ರತೀತ್ಯ । ತ-ತ್ತೇ ನ್ಯಕ್ತಮಿಹ ಸಭಂರನ್ತಃ । ಶತ-ಞ್ಜೀವೇಮ ಶರದ-ಸ್ಸವೀರಾಃ ॥ ಊರ್ಜ-ಮ್ಪೃಥಿವ್ಯಾ ರಸ-ಮಾಭರನ್ತಃ । ಶತ-ಞ್ಜೀವೇಮ ಶರದಃ ಪುರೂಚೀಃ ॥ 2 ॥
ವಮ್ರೀಭಿ-ರನುವಿತ್ತ-ಙ್ಗುಹಾಸು । ಶ್ರೋತ್ರ-ನ್ತ ಉರ್ವ್ಯಬಧಿರಾ ಭವಾಮಃ ॥ ಪ್ರಜಾಪತಿ ಸೃಷ್ಟಾನಾ-ಮ್ಪ್ರಜಾನಾಮ್ । ಕ್ಷುಧೋಪಹತ್ಯೈ ಸುವಿತ-ನ್ನೋ ಅಸ್ತು । ಉಪಪ್ರಭಿನ್ನಮಿಷ-ಮೂರ್ಜ-ಮ್ಪ್ರಜಾಭ್ಯಃ । ಸೂದ-ಙ್ಗೃಹೇಭ್ಯೋ ರಸಮಾಭರಾಮಿ ॥ ಯಸ್ಯ ರೂಪ-ಮ್ಬಿಭ್ರದಿಮಾ-ಮವಿನ್ದತ್ । ಗುಹಾ ಪ್ರವಿಷ್ಟಾಗ್ಂ ಸರಿರಸ್ಯ ಮದ್ಧ್ಯೇ । ತಸ್ಯೇದಂ-ವಿಁಹತ-ಮಾಭರನ್ತಃ । ಅಛಮ್ಬಟ್ಕಾರಮಸ್ಯಾಂ-ವಿಁಧೇಮ ॥ 3 ॥
ಯ-ತ್ಪರ್ಯಪಶ್ಯ-ಥ್ಸರಿರಸ್ಯ ಮದ್ಧ್ಯೇ । ಉರ್ವೀಮಪಶ್ಯ-ಜ್ಜಗತಃ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಮ್ । ತ-ತ್ಪುಷ್ಕರಸ್ಯಾಯತನಾದ್ಧಿ ಜಾತಮ್ । ಪರ್ಣ-ಮ್ಪೃಥಿವ್ಯಾಃ ಪ್ರಥನಗ್ಂ ಹರಾಮಿ ॥ ಯಾಭಿರದೃಗ್ಂಹಜ್ಜಗತಃ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಮ್ । ಉರ್ವೀಮಿಮಾಂ-ವಿಁಶ್ವಜನಸ್ಯ ಭರ್ತ್ರೀಮ್ । ತಾ ನಃ ಶಿವಾ-ಶ್ಶರ್ಕರಾ-ಸ್ಸನ್ತು ಸರ್ವಾಃ ॥ ಅಗ್ನೇ ರೇತಶ್ಚನ್ದ್ರಗ್ಂ ಹಿರಣ್ಯಮ್ । ಅದ್ಭ್ಯ-ಸ್ಸಮ್ಭೂತ-ಮಮೃತ-ಮ್ಪ್ರಜಾಸು । ತ-ಥ್ಸಭಂರನ್ನುತ್ತರತೋ ನಿಧಾಯ ॥ 4 ॥
ಅತಿ ಪ್ರಯಚ್ಛ-ನ್ದುರಿತಿ-ನ್ತರೇಯಮ್ ॥ ಅಶ್ವೋ ರೂಪ-ಙ್ಕೃತ್ವಾ ಯದಶ್ವತ್ಥೇ ಽತಿಷ್ಠಃ । ಸಂವಁಥ್ಸರ-ನ್ದೇವೇಭ್ಯೋ ನಿಲಾಯ । ತತ್ತೇ ನ್ಯಕ್ತಮಿಹ ಸಭಂರನ್ತಃ । ಶತ-ಞ್ಜೀವೇಮ ಶರದ-ಸ್ಸವೀರಾಃ ॥ ಊರ್ಜಃ ಪೃಥಿವ್ಯಾ ಅದ್ಧ್ಯುತ್ಥಿತೋ-ಽಸಿ । ವನಸ್ಪತೇ ಶತವಲ್ಶೋ ವಿರೋಹ । ತ್ವಯಾ ವಯಮಿಷಮೂರ್ಜ-ಮ್ಮದನ್ತಃ । ರಾಯಸ್ಪೋಷೇಣ ಸಮಿಷಾ ಮದೇಮ ॥ ಗಾಯತ್ರಿಯಾ ಹ್ರಿಯಮಾಣಸ್ಯ ಯತ್ತೇ ॥ 5 ॥
ಪರ್ಣಮಪತ-ತ್ತೃತೀಯಸ್ಯೈ ದಿವೋ-ಽಧಿ । ಸೋ-ಽಯ-ಮ್ಪರ್ಣ-ಸ್ಸೋಮಪರ್ಣಾದ್ಧಿ ಜಾತಃ । ತತೋ ಹರಾಮಿ ಸೋಮಪೀಥಸ್ಯಾವ-ರುದ್ಧ್ಯೈ । ದೇವಾನಾ-ಮ್ಬ್ರಹ್ಮವಾದಂ-ವಁದತಾಂ-ಯಁತ್ । ಉಪಾಶೃಣೋ-ಸ್ಸುಶ್ರವಾ ವೈ ಶ್ರುತೋ-ಽಸಿ । ತತೋ ಮಾಮಾವಿಶತು ಬ್ರಹ್ಮವರ್ಚಸಮ್ । ತ-ಥ್ಸಭಂರಗ್ಗ್ ಸ್ತದವರುನ್ಧೀಯ ಸಾಕ್ಷಾತ್ ॥ ಯಯಾ ತೇ ಸೃಷ್ಟಸ್ಯಾಗ್ನೇಃ । ಹೇತಿಮಶಮಯ-ತ್ಪ್ರಜಾಪತಿಃ । ತಾಮಿಮಾಮ ಪ್ರದಾಹಾಯ ॥ 6 ॥
ಶಮೀಗ್ಂ ಶಾನ್ತ್ಯೈ ಹರಾಮ್ಯಹಮ್ ॥ ಯತ್ತೇ ಸೃಷ್ಟಸ್ಯ ಯತಃ । ವಿಕಙ್ಕತ-ಮ್ಭಾ ಆರ್ಛಜ್ಜಾತವೇದಃ । ತಯಾ ಭಾಸಾ ಸಮ್ಮಿತಃ । ಉರು-ನ್ನೋ ಲೋಕಮನು ಪ್ರಭಾಹಿ ॥ ಯತ್ತೇ ತಾನ್ತಸ್ಯ ಹೃದಯಮಾಚ್ಛಿನ್ದನ್ ಜಾತವೇದಃ । ಮರುತೋ-ಽದ್ಭಿಸ್ತಮಯಿತ್ವಾ । ಏತತ್ತೇ ತದಶನೇ-ಸ್ಸಮ್ಭರಾಮಿ । ಸಾತ್ಮಾ ಅಗ್ನೇ ಸಹೃದಯೋ ಭವೇಹ ॥ ಚಿತ್ರಿಯಾದಶ್ವತ್ಥಾ-ಥ್ಸಮ್ಭೃತಾ ಬೃಹತ್ಯಃ ॥ 7 ॥
ಶರೀರಮಭಿ ಸಗ್ಗ್ ಸ್ಕೃತಾ-ಸ್ಸ್ಥ । ಪ್ರಜಾಪತಿನಾ ಯಜ್ಞಮುಖೇನ ಸಮ್ಮಿತಾಃ । ತಿಸ್ರಸ್ ತ್ರಿವೃದ್ಭಿ-ರ್ಮಿಥುನಾಃ ಪ್ರಜಾತ್ಯೈ ॥ ಅಶ್ವತ್ಥಾ-ದ್ಧವ್ಯವಾಹಾ-ದ್ಧಿ ಜಾತಾಮ್ । ಅಗ್ನೇ ಸ್ತನೂಂ-ಯಁಜ್ಞಿಯಾಗ್ಂ ಸಮ್ಭರಾಮಿ । ಶಾನ್ತಯೋನಿಗ್ಂ ಶಮೀಗರ್ಭಮ್ । ಅಗ್ನಯೇ ಪ್ರಜನಯಿತವೇ ॥ ಯೋ ಅಶ್ವತ್ಥ-ಶ್ಶಮೀಗರ್ಭಃ । ಆರುರೋಹ ತ್ವೇ ಸಚಾ । ತ-ನ್ತೇ ಹರಾಮಿ ಬ್ರಹ್ಮಣಾ ॥ 8 ॥
ಯಜ್ಞಿಯೈಃ ಕೇತುಭಿಃ ಸಹ ॥ ಯ-ನ್ತ್ವಾ ಸಮಭರನ್-ಜಾತವೇದಃ । ಯಥಾ ಶರೀರ-ಮ್ಭೂತೇಷು ನ್ಯಕ್ತಮ್ । ಸ ಸಮ್ಭೃತ-ಸ್ಸೀದ ಶಿವಃ ಪ್ರಜಾಭ್ಯಃ । ಉರು-ನ್ನೋ ಲೋಕಮನುನೇಷಿ ವಿದ್ವಾನ್ ॥ ಪ್ರ ವೇಧಸೇ ಕವಯೇ ಮೇದ್ಧ್ಯಾಯ । ವಚೋ ವನ್ದಾರು ವೃಷಭಾಯ ವೃಷ್ಣೇ । ಯತೋ ಭಯಮಭಯ-ನ್ತನ್ನೋ ಅಸ್ತು । ಅವ ದೇವಾನ್. ಯಜೇ ಹೇಡ್ಯಾನ್ ॥ ಸಮಿಧಾ-ಽಗ್ನಿ-ನ್ದುವಸ್ಯತ ॥ 9 ॥
ಘೃತೈ-ರ್ಬೋಧಯತಾತಿಥಿಮ್ । ಆ-ಽಸ್ಮಿನ್. ಹವ್ಯಾ ಜುಹೋತನ ॥ ಉಪ ತ್ವಾ-ಽಗ್ನೇ ಹವಿಷ್ಮತೀಃ । ಘೃತಾಚೀರ್ಯನ್ತು ಹರ್ಯತ । ಜುಷಸ್ವ ಸಮಿಧೋ ಮಮ ॥ ತ-ನ್ತ್ವಾ ಸಮಿದ್ಭಿರಙ್ಗಿರಃ । ಘೃತೇನ ವರ್ಧಯಾಮಸಿ । ಬೃಹಚ್ಛೋಚಾ ಯವಿಷ್ಠ್ಯ ॥ ಸಮಿದ್ಧ್ಯಮಾನಃ ಪ್ರಥಮೋ ನು ಧರ್ಮಃ । ಸಮಕ್ತುಭಿರಜ್ಯತೇ ವಿಶ್ವವಾರಃ ॥ 10 ॥
ಶೋಚಿಷ್ಕೇಶೋ ಘೃತನಿರ್ಣಿಕ್-ಪಾವಕಃ । ಸುಯಜ್ಞೋ ಅಗ್ನಿ-ರ್ಯಜಥಾಯ ದೇವಾನ್ ॥ ಘೃತಪ್ರತೀಕೋ ಘೃತಯೋನಿರಗ್ನಿಃ । ಘೃತೈ-ಸ್ಸಮಿದ್ಧೋ ಘೃತಮಸ್ಯಾನ್ನಮ್ । ಘೃತಪ್ರುಷಸ್ತ್ವಾ ಸರಿತೋ ವಹನ್ತಿ । ಘೃತ-ಮ್ಪಿಬನ್-ಥ್ಸುಯಜಾ ಯಕ್ಷಿ ದೇವಾನ್ ॥ ಆಯುರ್ದಾ ಅಗ್ನೇ ಹವಿಷೋ ಜುಷಾಣಃ । ಘೃತ ಪ್ರತೀಕೋ ಘೃತಯೋನಿರೇಧಿ । ಘೃತ-ಮ್ಪೀತ್ವಾ ಮಧುಚಾರು ಗವ್ಯಮ್ । ಪಿತೇವ ಪುತ್ರಮಭಿ ರಕ್ಷತಾದಿಮಮ್ ॥ 11 ॥
ತ್ವಾಮಗ್ನೇ ಸಮಿಧಾನಂ-ಯಁವಿಷ್ಠ । ದೇವಾ ದೂತ-ಞ್ಚಕ್ರಿರೇ ಹವ್ಯವಾಹಮ್ । ಉರುಜ್ರಯಸ-ಙ್ಘೃತಯೋನಿ-ಮಾಹುತಮ್ । ತ್ವೇಷ-ಞ್ಚಕ್ಷುರ್ದಧಿರೇ ಚೋದಯನ್ವತಿ ॥ ತ್ವಾಮಗ್ನೇ ಪ್ರದಿವ ಆಹುತ-ಙ್ಘೃತೇನ । ಸುಮ್ನಾಯವಃ ಸುಷಮಿಧಾ ಸಮೀಧಿರೇ । ಸ ವಾವೃಧಾನ ಓಷಧೀಭಿರುಕ್ಷಿತಃ । ಉರುಜ್ರಯಾಗ್ಂಸಿ ಪಾರ್ಥಿವಾ ವಿತಿಷ್ಠಸೇ ॥ ಘೃತ ಪ್ರತೀಕಂ-ವಁ ಋತಸ್ಯ ಧೂರ್ಷದಮ್ (ಧೂರ್ಷದಮ್) । ಅಗ್ನಿ-ಮ್ಮಿತ್ರನ್ನ ಸಮಿಧಾನ ಋಞ್ಜತೇ ॥ 12 ॥
ಇನ್ಧಾನೋ ಅಕ್ರೋ ವಿದಥೇಷು ದೀದ್ಯತ್ । ಶುಕ್ರವರ್ಣಾಮುದು ನೋ ಯಗ್ಂಸತೇ ಧಿಯಮ್ ॥ ಪ್ರಜಾ ಅಗ್ನೇ ಸಂವಾಁಸಯ । ಆಶಾಶ್ಚ ಪಶುಭಿಃ ಸಹ । ರಾಷ್ಟ್ರಾಣ್ಯಸ್ಮಾ ಆಧೇಹಿ । ಯಾನ್ಯಾಸನ್-ಥ್ಸವಿತು-ಸ್ಸವೇ ॥ ಮಹೀ ವಿಶ್ಪತ್ನೀ ಸದನೇ ಋತಸ್ಯ । ಅರ್ವಾಚೀ ಏತ-ನ್ಧರುಣೇ ರಯೀಣಾಮ್ । ಅನ್ತರ್ವತ್ನೀ ಜನ್ಯ-ಞ್ಜಾತವೇದಸಮ್ । ಅದ್ಧ್ವರಾಣಾ-ಞ್ಜನಯಥಃ ಪುರೋಗಾಮ್ ॥ 13 ॥
ಆರೋಹತ-ನ್ದಶತಗ್ಂ ಶಕ್ವರೀ-ರ್ಮಮ । ಋತೇನಾಗ್ನ ಆಯುಷಾ ವರ್ಚಸಾ ಸಹ । ಜ್ಯೋಗ್ ಜೀವನ್ತ ಉತ್ತರಾಮುತ್ತರಾಗ್ಂ ಸಮಾಮ್ । ದರ್ಶಮಹ-ಮ್ಪೂರ್ಣಮಾಸಂ-ಯಁಜ್ಞಂ-ಯಁಥಾ ಯಜೈ ॥ ಋತ್ವಿಯವತೀ ಸ್ಥೋ ಅಗ್ನಿರೇತಸೌ । ಗರ್ಭ-ನ್ದಧಾಥಾ-ನ್ತೇ ವಾಮಹ-ನ್ದದೇ । ತ-ಥ್ಸತ್ಯಂ-ಯಁ-ದ್ವೀರ-ಮ್ಬಿಭೃಥಃ । ವೀರ-ಞ್ಜನಯಿಷ್ಯಥಃ । ತೇ ಮ-ತ್ಪ್ರಾತಃ ಪ್ರಜನಿಷ್ಯೇಥೇ । ತೇ ಮಾ ಪ್ರಜಾತೇ ಪ್ರಜನಯಿಷ್ಯಥಃ ॥ 14 ॥
ಪ್ರಜಯಾ ಪಶುಭಿ-ರ್ಬ್ರಹ್ಮವರ್ಚಸೇನ ಸುವರ್ಗೇ ಲೋಕೇ ॥ ಅನೃತಾ-ಥ್ಸತ್ಯಮುಪೈಮಿ । ಮಾನುಷಾ-ದ್ದೈವ್ಯ-ಮುಪೈಮಿ । ದೈವೀಂ-ವಾಁಚಂ-ಯಁಚ್ಛಾಮಿ ॥ ಶಲ್ಕೈರಗ್ನಿಮಿನ್ಧಾನಃ । ಉಭೌ ಲೋಕೌ ಸನೇಮಹಮ್ । ಉಭಯೋ-ರ್ಲೋಕಯೋರ್. ಋದ್ಧ್ವಾ । ಅತಿ ಮೃತ್ಯು-ನ್ತರಾಮ್ಯಹಮ್ ॥ ಜಾತವೇದೋ ಭುವನಸ್ಯ ರೇತಃ । ಇಹ ಸಿಞ್ಚ ತಪಸೋ ಯಜ್ಜನಿಷ್ಯತೇ ॥ 15 ॥
ಅಗ್ನಿಮಶ್ವತ್ಥಾದಧಿ ಹವ್ಯವಾಹಮ್ । ಶಮೀಗರ್ಭಾ-ಜ್ಜನಯನ.ಯೋ ಮಯೋ ಭೂಃ ॥ ಅಯ-ನ್ತೇ ಯೋನಿರ್-ಋತ್ವಿಯಃ । ಯತೋ ಜಾತೋ ಅರೋಚಥಾಃ । ತ-ಞ್ಜಾನನ್ನಗ್ನ ಆರೋಹ । ಅಥಾ ನೋ ವರ್ಧಯಾ ರಯಿಮ್ ॥ ಅಪೇತ ವೀತ ವಿ ಚ ಸರ್ಪತಾತಃ । ಯೇ-ಽತ್ರ ಸ್ಥ ಪುರಾಣಾ ಯೇ ಚ ನೂತನಾಃ । ಅದಾದಿದಂ-ಯಁಮೋ-ಽವಸಾನ-ಮ್ಪೃಥಿವ್ಯಾಃ । ಅಕ್ರನ್ನಿಮ-ಮ್ಪಿತರೋ ಲೋಕಮಸ್ಮೈ ॥ 16 ॥
ಅಗ್ನೇರ್ಭಸ್ಮಾಸ್ಯಗ್ನೇಃ ಪುರೀಷಮಸಿ ॥ ಸಜ್ಞಾನ್ನಮಸಿ ಕಾಮಧರಣಮ್ । ಮಯಿ ತೇ ಕಾಮಧರಣ-ಮ್ಭೂಯಾತ್ ॥ ಸಂ-ವಃ ಁಸೃಜಾಮಿ ಹೃದಯಾನಿ । ಸಗ್ಂ ಸೃಷ್ಟ-ಮ್ಮನೋ ಅಸ್ತು ವಃ । ಸಗ್ಂ ಸೃಷ್ಟಃ ಪ್ರಾಣೋ ಅಸ್ತು ವಃ ॥ ಸಂ-ಯಾಁ ವಃ ಪ್ರಿಯಾಸ್ತನುವಃ । ಸಮ್ಪ್ರಿಯಾ ಹೃದಯಾನಿ ವಃ । ಆತ್ಮಾ ವೋ ಅಸ್ತು ಸಮ್ಪ್ರಿಯಃ । ಸಮ್ಪ್ರಿಯಾ-ಸ್ತನುವೋ ಮಮ ॥ 17 ॥
ಕಲ್ಪೇತಾ-ನ್ದ್ಯಾವಾಪೃಥಿವೀ । ಕಲ್ಪನ್ತಾಮಾಪ ಓಷಧೀಃ । ಕಲ್ಪನ್ತಾಮಗ್ನಯಃ ಪೃಥಕ್ । ಮಮ ಜ್ಯೈಷ್ಠ್ಯಾಯ ಸವ್ರತಾಃ ॥ ಯೇ-ಽಗ್ನಯ-ಸ್ಸಮನಸಃ । ಅನ್ತರಾ ದ್ಯಾವಾಪೃಥಿವೀ । ವಾಸನ್ತಿಕಾವೃತೂ ಅಭಿ ಕಲ್ಪಮಾನಾಃ । ಇನ್ದ್ರಮಿವ ದೇವಾ ಅಭಿ ಸಂವಿಁಶನ್ತು ॥ ದಿವಸ್ತ್ವಾ ವೀರ್ಯೇಣ । ಪೃಥಿವ್ಯೈ-ಮಹಿಮ್ನಾ ॥ 18 ॥
ಅನ್ತರಿಕ್ಷಸ್ಯ ಪೋಷೇಣ । ಸರ್ವಪಶು-ಮಾದಧೇ ॥ ಅಜೀಜನ-ನ್ನಮೃತ-ಮ್ಮರ್ತ್ಯಾಸಃ । ಅಸ್ರೇಮಾಣ-ನ್ತರಣಿಂ-ವೀಁಡುಜಮ್ಭಮ್ । ದಶ ಸ್ವಸಾರೋ ಅಗ್ರುವಃ ಸಮೀಚೀಃ । ಪುಮಾಗ್ಂಸ-ಞ್ಜಾತಮಭಿ ಸಗ್ಂರಭನ್ತಾಮ್ ॥ ಪ್ರಜಾಪತೇಸ್ತ್ವಾ ಪ್ರಾಣೇನಾಭಿ ಪ್ರಾಣಿಮಿ । ಪೂಷ್ಣಃ ಪೋಷೇಣ ಮಹ್ಯಮ್ । ದೀರ್ಘಾಯುತ್ವಾಯ ಶತಶಾರದಾಯ । ಶತಗ್ಂ ಶರದ್ಭ್ಯ ಆಯುಷೇ ವರ್ಚಸೇ ॥ 19 ॥
ಜೀವಾತ್ವೈ ಪುಣ್ಯಾಯ ॥ ಅಹ-ನ್ತ್ವದಸ್ಮಿ ಮದಸಿ ತ್ವಮೇತತ್ । ಮಮಾಸಿ ಯೋನಿಸ್ತವ ಯೋನಿರಸ್ಮಿ । ಮಮೈವ ಸನ್ವಹ ಹವ್ಯಾನ್ಯಗ್ನೇ । ಪುತ್ರಃ ಪಿತ್ರೇ ಲೋಕಕೃ-ಜ್ಜಾತವೇದಃ ॥ ಪ್ರಾಣೇ ತ್ವಾ ಽಮೃತಮಾದಧಾಮಿ । ಅನ್ನಾದಮನ್ನಾದ್ಯಾಯ । ಗೋಪ್ತಾರ-ಙ್ಗುಪ್ತ್ಯೈ ॥ ಸುಗಾರ್ಹಪತ್ಯೋ ವಿದಹನ್ನರಾತೀಃ । ಉಷಸ-ಶ್ಶ್ರೇಯಸೀ-ಶ್ಶ್ರೇಯಸೀ-ರ್ದಧತ್ ॥ 20 ॥
ಅಗ್ನೇ ಸಪತ್ನಾಗ್ಂ ಅಪ ಬಾಧಮಾನಃ । ರಾಯಸ್ಪೋಷ-ಮಿಷಮೂರ್ಜ-ಮಸ್ಮಾಸು ಧೇಹಿ ॥ ಇಮಾ ಉ ಮಾಮುಪತಿಷ್ಠನ್ತು ರಾಯಃ । ಆಭಿಃ ಪ್ರಜಾಭಿರಿಹ ಸಂ-ವಁಸೇಯ । ಇಹೋ ಇಡಾ ತಿಷ್ಠತು ವಿಶ್ವರೂಪೀ । ಮದ್ಧ್ಯೇ ವಸೋ-ರ್ದೀದಿಹಿ ಜಾತವೇದಃ ॥ ಓಜಸೇ ಬಲಾಯ ತ್ವೋದ್ಯಚ್ಛೇ । ವೃಷಣೇ ಶುಷ್ಮಾಯಾಯುಷೇ ವರ್ಚಸೇ । ಸಪತ್ನತೂರಸಿ ವೃತ್ರತೂಃ । ಯಸ್ತೇ ದೇವೇಷು ಮಹಿಮಾ ಸುವರ್ಗಃ ॥ 21 ॥
ಯಸ್ತ ಆತ್ಮಾ ಪಶುಷು ಪ್ರವಿಷ್ಟಃ । ಪುಷ್ಟಿರ್ಯಾ ತೇ ಮನುಷ್ಯೇಷು ಪಪ್ರಥೇ । ತಯಾ ನೋ ಅಗ್ನೇ ಜುಷಮಾಣ ಏಹಿ ॥ ದಿವಃ ಪೃಥಿವ್ಯಾಃ ಪರ್ಯನ್ತರಿಕ್ಷಾತ್ । ವಾತಾ-ತ್ಪಶುಭ್ಯೋ ಅದ್ಧ್ಯೋಷಧೀಭ್ಯಃ । ಯತ್ರಯತ್ರ ಜಾತವೇದ-ಸ್ಸ-ಮ್ಬಭೂಥ । ತತೋ ನೋ ಅಗ್ನೇ ಜುಷಮಾಣ ಏಹಿ ॥ ಪ್ರಾಚೀಮನು ಪ್ರದಿಶ-ಮ್ಪ್ರೇಹಿ ವಿದ್ವಾನ್ । ಅಗ್ನೇರಗ್ನೇ ಪುರೋ ಅಗ್ನಿ-ರ್ಭವೇಹ । ವಿಶ್ವಾ ಆಶಾ ದೀದ್ಯಾನೋ ವಿ ಭಾಹಿ ॥ 22 ॥
ಊರ್ಜ-ನ್ನೋ ಧೇಹಿ ದ್ವಿಪದೇ ಚತುಷ್ಪದೇ ॥ ಅನ್ವಗ್ನಿರುಷಸಾ-ಮಗ್ರ-ಮಖ್ಯತ್ । ಅನ್ವಹಾನಿ ಪ್ರಥಮೋ ಜಾತವೇದಾಃ । ಅನು ಸೂರ್ಯಸ್ಯ ಪುರುತ್ರಾ ಚ ರಶ್ಮೀನ್ । ಅನು ದ್ಯಾವಾಪೃಥಿವೀ ಆತತಾನ ॥ ವಿಕ್ರಮಸ್ವ ಮಹಾಗ್ಂ ಅಸಿ । ವೇದಿಷ-ನ್ಮಾನುಷೇಭ್ಯಃ । ತ್ರಿಷು ಲೋಕೇಷು ಜಾಗೃಹಿ ॥ ಯದಿದ-ನ್ದಿವೋ ಯದದಃ ಪೃಥಿವ್ಯಾಃ । ಸಂ-ವಿಁದಾನೇ ರೋದಸೀ ಸ-ಮ್ಬಭೂವತುಃ ॥ 23 ॥
ತಯೋಃ ಪೃಷ್ಠೇ ಸೀದತು ಜಾತವೇದಾಃ । ಶಭೂಂಃ ಪ್ರಜಾಭ್ಯ-ಸ್ತನುವೇ ಸ್ಯೋನಃ ॥ ಪ್ರಾಣ-ನ್ತ್ವಾ-ಽಮೃತ ಆದಧಾಮಿ । ಅನ್ನಾದಮನ್ನಾದ್ಯಾಯ । ಗೋಪ್ತಾರ-ಙ್ಗುಪ್ತ್ಯೈ । ಯತ್ತೇ ಶುಕ್ರ ಶುಕ್ರಂ-ವಁರ್ಚಃ ಶುಕ್ರಾ ತನೂಃ । ಶುಕ್ರ-ಞ್ಜ್ಯೋತಿ-ರಜಸ್ರಮ್ । ತೇನ ಮೇ ದೀದಿಹಿ ತೇನ ತ್ವಾ-ಽಽದಧೇ । ಅಗ್ನಿನಾ-ಽಽಗ್ನೇ ಬ್ರಹ್ಮಣಾ । ಆನಶೇ ವ್ಯಾನಶೇ ಸರ್ವಮಾಯು-ರ್ವ್ಯಾನಶೇ ॥ 24 ॥
ನರ್ಯ ಪ್ರಜಾ-ಮ್ಮೇ ಗೋಪಾಯ । ಅಮೃತತ್ವಾಯ ಜೀವಸೇ । ಜಾತಾ-ಞ್ಜನಿಷ್ಯಮಾಣಾ-ಞ್ಚ । ಅಮೃತೇ ಸತ್ಯೇ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತಾಮ್ ॥ ಅಥರ್ವ ಪಿತು-ಮ್ಮೇ ಗೋಪಾಯ । ರಸಮನ್ನಮಿಹಾಯುಷೇ । ಅದಬ್ಧಾಯೋ-ಽಶೀತತನೋ । ಅವಿಷ-ನ್ನಃ ಪಿತು-ಙ್ಕೃಣು ॥ ಶಗ್ಗ್ಸ್ಯ ಪಶೂ-ನ್ಮೇ ಗೋಪಾಯ । ದ್ವಿಪಾದೋ ಯೇ ಚತುಷ್ಪದಃ ॥ 25 ॥
ಅಷ್ಟಾಶಫಾಶ್ಚ ಯ ಇಹಾಗ್ನೇ । ಯೇ ಚೈಕಶಫಾ ಆಶುಗಾಃ ॥ ಸಪ್ರಥ ಸಭಾ-ಮ್ಮೇ ಗೋಪಾಯ । ಯೇ ಚ ಸಭ್ಯಾ-ಸ್ಸಭಾಸದಃ । ತಾನಿನ್ದ್ರಿಯಾವತಃ ಕುರು । ಸರ್ವಮಾಯು-ರುಪಾಸತಾಮ್ ॥ ಅಹೇಬುದ್ಧ್ನಿಯ ಮನ್ತ್ರ-ಮ್ಮೇ ಗೋಪಾಯ । ಯಮೃಷಯಸ್ತ್ರೈವಿದಾ ವಿದುಃ । ಋಚ-ಸ್ಸಾಮಾನಿ ಯಜೂಗ್ಂಷಿ । ಸಾ ಹಿ ಶ್ರೀರಮೃತಾ ಸತಾಮ್ ॥ 26 ॥
ಚತುಃ ಶಿಖಣ್ಡಾ ಯುವತಿ-ಸ್ಸುಪೇಶಾಃ । ಘೃತಪ್ರತೀಕಾ ಭುವನಸ್ಯ ಮದ್ಧ್ಯೇ । ಮರ್ಮೃಜ್ಯಮಾನಾ ಮಹತೇ ಸೌಭಗಾಯ । ಮಹ್ಯ-ನ್ಧುಕ್ಷ್ವ ಯಜಮಾನಾಯ ಕಾಮಾನ್ ॥ ಇಹೈವ ಸನ್ತತ್ರ ಸತೋ ವೋ ಅಗ್ನಯಃ । ಪ್ರಾಣೇನ ವಾಚಾ ಮನಸಾ ಬಿಭರ್ಮಿ । ತಿರೋ ಮಾ ಸನ್ತಮಾಯುರ್ಮಾ ಪ್ರಹಾಸೀತ್ । ಜ್ಯೋತಿಷಾ ವೋ ವೈಶ್ವಾನರೇ-ಣೋಪತಿಷ್ಠೇ ॥ ಪಞ್ಚಧಾ-ಽಗ್ನೀನ್-ವ್ಯಕ್ರಾಮತ್ । ವಿರಾಟ್-ಥ್ಸೃಷ್ಟಾ ಪ್ರಜಾಪತೇಃ । ಊರ್ಧ್ವಾ-ಽಽರೋಹ-ದ್ರೋಹಿಣೀ । ಯೋನಿರಗ್ನೇಃ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತಿಃ ॥ 27 ॥

(ವಿಶನ್ತು ನಃ - ಪುರುಚೀ--ರ್ ವಿಧೇಮ - ನಿಧಾಯ - ಯ-ತ್ತೇ - ಽಪ್ರದಾಹಾಯ - ಬೃಹತ್ಯೋ - ಬ್ರಹ್ಮಣಾ - ದುವಸ್ಯತ - ವಿಶ್ವವಾರ - ಇಮ - ಮೃಞ್ಜತೇ - ಪುರೋಗಾಂ - ಪ್ರಜನಯಿಷ್ಯಥೋ - ಜನಿಷ್ಯತೇ-ಽ - ಸ್ಮೈ - ಮಮ - ಮಹಿಮ್ನಾ - ವರ್ಚಸೇ - ದಧಥ್ - ಸುವರ್ಗಾ - ಭಾಹಿ - ಸಮ್ಬಭೂವತು - ರಾಯು-ರ್ವ್ಯಾನಶೇ - ಚತುಷ್ಪದಃ - ಸತಾಂ - ಪ್ರಜಾಪತೇ-ರ್ದ್ವೇ ಚ) (ಅ. 1)
ಅನುವಾಕಂ 2 - ವಿಷೂವನ್ನಾಮಕ-ಮ್ಮುಖ್ಯಮಹ, ತದುಭಯಪಾರ್ಶ್ವವರ್ತೀನಿ ಚತ್ವಾರ್ಯಹಾನಿ ಚೋಚ್ಯನ್ತೇ

ನವೈತಾನ್ಯಹಾನಿ ಭವನ್ತಿ । ನವ ವೈ ಸುವರ್ಗಾ ಲೋಕಾಃ । ಯದೇತಾನ್ಯಹಾ-ನ್ಯುಪಯನ್ತಿ । ನವಸ್ವೇವ ತ-ಥ್ಸುವರ್ಗೇಷು ಲೋಕೇಷು ಸತ್ರಿಣಃ ಪ್ರತಿತಿಷ್ಠನ್ತೋ ಯನ್ತಿ ॥ ಅಗ್ನಿಷ್ಟೋಮಾಃ ಪರಃ ಸಾಮಾನಃ ಕಾರ್ಯಾ ಇತ್ಯಾಹುಃ । ಅಗ್ನಿಷ್ಟೋಮಸಮಿನ್ತ-ಸ್ಸುವರ್ಗೋ ಲೋಕ ಇತಿ । ದ್ವಾದಶಾ-ಗ್ನಿಷ್ಟೋಮಸ್ಯ ಸ್ತೋತ್ರಾಣಿ । ದ್ವಾದಶ ಮಾಸಾ-ಸ್ಸಂವಁಥ್ಸರಃ ॥ ತ-ತ್ತನ್ನ ಸೂರ್ಕ್ಷ್ಯಮ್ । ಉಕ್ಥ್ಯಾ ಏವ ಸಪ್ತದಶಾಃ ಪರಃ ಸಾಮಾನಃ ಕಾರ್ಯಾಃ ॥ 28 ॥
ಪಶವೋ ವಾ ಉಕ್ಥಾನಿ । ಪಶೂನಾಮವ-ರುದ್ಧ್ಯೈ ॥ ವಿಶ್ವಜಿದಭಿಜಿತಾ-ವಗ್ನಿಷ್ಟೋಮೌ ॥ ಉಕ್ಥ್ಯಾ-ಸ್ಸಪ್ತದಶಾಃ ಪರಃ ಸಾಮಾನಃ । ತೇ ಸಗ್ಗ್ಸ್ತುತಾ ವಿರಾಜಮಭಿ ಸಮ್ಪದ್ಯನ್ತೇ । ದ್ವೇ ಚರ್ಚಾವತಿ ರಿಚ್ಯೇತೇ । ಏಕಯಾ ಗೌರತಿರಿಕ್ತಃ । ಏಕಯಾ-ಽಽಯುರೂನಃ । ಸುವರ್ಗೋ ವೈ ಲೋಕೋ ಜ್ಯೋತಿಃ । ಊರ್ಗ್ ವಿರಾಟ್ ॥ 29 ॥
ಸುವರ್ಗಮೇವ ತೇನ ಲೋಕಮಭಿ ಜಯನ್ತಿ ॥ ಯ-ತ್ಪರಗ್ಂ ರಾಥನ್ತರಮ್ । ತ-ತ್ಪ್ರಥಮೇ-ಽಹನ್-ಕಾರ್ಯಮ್ । ಬೃಹ-ದ್ದ್ವಿತೀಯೇ । ವೈರೂಪ-ನ್ತೃತೀಯೇ । ವೈರಾಜ-ಞ್ಚತುರ್ಥೇ । ಶಾಕ್ವರ-ಮ್ಪಞ್ಚಮೇ । ರೈವತಗ್ಂ ಷಷ್ಠೇ । ತದು ಪೃಷ್ಠೇಭ್ಯೋ ನಯನ್ತಿ ॥ ಸತನ್ನಯ ಏತೇ ಗ್ರಹಾ ಗೃಹ್ಯನ್ತೇ ॥ 30 ॥
ಅತಿಗ್ರಾಹ್ಯಾಃ ಪರಃ ಸಾಮಸು । ಇಮಾನೇವೈತೈ-ರ್ಲೋಕಾನ್-ಥ್ಸನ್ತನ್ವನ್ತಿ ॥ ಮಿಥುನಾ ಏತೇ ಗ್ರಹಾ ಗೃಹ್ಯನ್ತೇ । ಅತಿಗ್ರಾಹ್ಯಾಃ ಪರಃ ಸಾಮಸು । ಮಿಥುನಮೇವ ತೈ-ರ್ಯಜಮಾನಾ ಅವರುನ್ಧತೇ ॥ ಬೃಹ-ತ್ಪೃಷ್ಠ-ಮ್ಭವತಿ । ಬೃಹ-ದ್ವೈ ಸುವರ್ಗೋ ಲೋಕಃ । ಬೃಹತೈವ ಸುವರ್ಗಂ-ಲೋಁಕಂ-ಯಁನ್ತಿ ॥ ತ್ರಯಸ್ತ್ರಿಗ್ಂಶಿ ನಾಮ ಸಾಮ । ಮಾದ್ಧ್ಯನ್ದಿನೇ ಪವಮಾನೇ ಭವತಿ ॥ 31 ॥
ತ್ರಯಸ್ತ್ರಿಗ್ಂಶದ್ವೈ ದೇವತಾಃ । ದೇವತಾ ಏವಾವರುನ್ಧತೇ ॥ ಯೇ ವಾ ಇತಃ ಪರಾಞ್ಚಗ್ಂ ಸಂವಁಥ್ಸರ-ಮುಪ ಯನ್ತಿ । ನ ಹೈನ-ನ್ತೇ ಸ್ವಸ್ತಿ ಸಮಶ್ಞುವತೇ । ಅಥ ಯೇ-ಽಮುತೋ-ಽರ್ವಾಞ್ಚಮುಪ ಯನ್ತಿ । ತೇ ಹೈನಗ್ಗ್ ಸ್ವಸ್ತಿ ಸಮಶ್ಞುವತೇ । ಏತದ್ವಾ ಅಮುತೋ-ಽರ್ವಾಞ್ಚಮುಪ ಯನ್ತಿ । ಯದೇವಮ್ । ಯೋ ಹ ಖಲು ವಾವ ಪ್ರಜಾಪತಿಃ । ಸ ಉ ವೇವೇನ್ದ್ರಃ । ತದು ದೇವೇಭ್ಯೋ ನಯನ್ತಿ ॥ 32 ॥

(ಕಾರ್ಯಾ-ವಿರಾಡ್ - ಗೃಹ್ಯನ್ತೇ - ಪವಮಾನೇ ಭವತೀ - ನ್ದ್ರ ಏಕಂ ಚ) (ಅ. 2)
ಅನುವಾಕಂ 3 - ವಿಷುವದ್ದಿನೇ-ಽತಿಗ್ರಾಹ್ಯವಿಶೇಷಾಃ

ಸನ್ತತಿರ್ವಾ ಏತೇ ಗ್ರಹಾಃ । ಯ-ತ್ಪರಃ ಸಾಮಾನಃ । ವಿಷೂವಾನ್-ದಿವಾಕೀರ್ತ್ಯಮ್ । ಯಥಾ ಶಾಲಾಯೈ ಪಕ್ಷಸೀ । ಏವಗ್ಂ ಸಂವಁಥ್ಸರಸ್ಯ ಪಕ್ಷಸೀ । ಯದೇತೇನ ಗೃಹ್ಯೇರನ್ನ್ । ವಿಷೂಚೀ ಸಂವಁಥ್ಸರಸ್ಯ ಪಕ್ಷಸೀ ವ್ಯವಸ್ರಗ್ಂ ಸೇಯಾತಾಮ್ । ಆರ್ತಿಮಾರ್ಚ್ಛೇಯುಃ । ಯದೇತೇ ಗೃಹ್ಯನ್ತೇ । ಯಥಾ ಶಾಲಾಯೈ ಪಕ್ಷಸೀ ಮದ್ಧ್ಯಮಂವಁಗ್ಂಶಮಭಿ ಸಮಾಯಚ್ಛತಿ ॥ 33 ॥
ಏವಗ್ಂ ಸಂವಁಥ್ಸರಸ್ಯ ಪಕ್ಷಸೀ ದಿವಾಕೀರ್ತ್ಯಮಭಿ ಸನ್ತನ್ವನ್ತಿ । ನಾರ್ತಿಮಾರ್ಚ್ಛನ್ತಿ ॥ ಏಕವಿಗ್ಂಶ-ಮಹರ್ಭವತಿ । ಶುಕ್ರಾಗ್ರಾ ಗ್ರಹಾ ಗೃಹ್ಯನ್ತೇ । ಪ್ರತ್ಯುತ್ತಬ್ಧ್ಯೈ ಸಯತ್ವಾಯ ॥ ಸೌರ್ಯ ಏತದಹಃ ಪಶುರಾಲಭ್ಯತೇ । ಸೌರ್ಯೋ-ಽತಿಗ್ರಾಹ್ಯೋ ಗೃಹ್ಯತೇ । ಅಹರೇವ ರೂಪೇಣ ಸಮರ್ಧಯನ್ತಿ । ಅಥೋ ಅಹ್ನ ಏವೈಷ ಬಲಿರ್-ಹ್ರಿಯತೇ ॥ ಸಪ್ತೈ-ತದಹರತಿ-ಗ್ರಾಹ್ಯಾ ಗೃಹ್ಯನ್ತೇ ॥ 34 ॥
ಸಪ್ತ ವೈ ಶೀರ್ಷಣ್ಯಾಃ ಪ್ರಾಣಾಃ । ಅಸಾವಾದಿತ್ಯ-ಶ್ಶಿರಃ ಪ್ರಜಾನಾಮ್ । ಶೀರ್ಷನ್ನೇವ ಪ್ರಜಾನಾ-ಮ್ಪ್ರಾಣಾ-ನ್ದಧಾತಿ । ತಸ್ಮಾಥ್ಸಪ್ತ ಶೀರ್ಷ-ನ್ಪ್ರಾಣಾಃ ॥ ಇನ್ದ್ರೋ ವೃತ್ರಗ್ಂ ಹತ್ವಾ । ಅಸುರಾ-ನ್ಪರಾಭಾವ್ಯ । ಸ ಇಮಾಁಲ್ಲೋಕಾ-ನಭ್ಯಜಯತ್ । ತಸ್ಯಾಸೌ ಲೋಕೋ-ಽನಭಿಜಿತ ಆಸೀತ್ । ತಂ-ವಿಁಶ್ವಕರ್ಮಾ ಭೂತ್ವಾ-ಽಭ್ಯಜಯತ್ । ಯ-ದ್ವೈಶ್ವಕರ್ಮಣೋ ಗೃಹ್ಯತೇ ॥ 35 ॥
ಸುವರ್ಗಸ್ಯ ಲೋಕಸ್ಯಾ-ಭಿಜಿತ್ಯೈ ॥ ಪ್ರ ವಾ ಏತೇ-ಽಸ್ಮಾ-ಲ್ಲೋಕಾ-ಚ್ಚ್ಯವನ್ತೇ । ಯೇ ವೈಶ್ವಕರ್ಮಣ-ಙ್ಗೃಹ್ಣತೇ । ಆದಿತ್ಯಶ್ಶ್ವೋ ಗೃಹ್ಯತೇ । ಇಯಂ-ವಾಁ ಅದಿತಿಃ । ಅಸ್ಯಾಮೇವ ಪ್ರತಿತಿಷ್ಠನ್ತಿ ॥ ಅನ್ಯೋನ್ಯೋ ಗೃಹ್ಯೇತೇ । ವಿಶ್ವಾನ್ಯೇವಾನ್ಯೇನ ಕರ್ಮಾಣಿ ಕುರ್ವಾಣಾ ಯನ್ತಿ । ಅಸ್ಯಾಮನ್ಯೇನ ಪ್ರತಿ ತಿಷ್ಠನ್ತಿ ॥ ತಾವಾ-ಽಪರಾರ್ಧಾ-ಥ್ಸಂವಁಥ್ಸರಸ್ಯಾ-ನ್ಯೋನ್ಯೋ ಗೃಹ್ಯೇತೇ ॥ ತಾವುಭೌ ಸಹ ಮಹಾವ್ರತೇ ಗೃಹ್ಯೇತೇ । ಯಜ್ಞಸ್ಯೈವಾನ್ತ-ಙ್ಗತ್ವಾ । ಉಭಯೋ-ರ್ಲೋಕಯೋಃ ಪ್ರತಿ ತಿಷ್ಠನ್ತಿ ॥ ಅರ್ಕ್ಯಮುಕ್ಥ-ಮ್ಭವತಿ ।

ಅನ್ನಾದ್ಯಸ್ಯಾ-ವರುದ್ಧ್ಯೈ ॥ 36 ॥

(ಸಮಾಯಚ್ಛ - ತ್ಯತಿಗ್ರಾಹ್ಯಾ ಗೃಹ್ಯನ್ತೇ - ಗೃಹ್ಯತೇ - ಸಂವಁಥ್ಸರಸ್ಥಾನ್ಯೋನ್ಯೋ ಗೃಹ್ಯೇತೇ ಪಞ್ಚ ಚ ) (ಅ. 3)
ಅನುವಾಕಂ 4 - ತಸ್ಮಿನ್ನೇವ ದಿನೇ ದಿವಾಕೀರ್ತ್ಯನಾಮಾನಿ ಸಾಮಾನಿ

ಏಕವಿಗ್ಂಶ ಏಷ ಭವತಿ । ಏತೇನ ವೈ ದೇವಾ ಏಕವಿಗ್ಂಶೇನ । ಆದಿತ್ಯಮಿತ ಉತ್ತಮಗ್ಂ ಸುವರ್ಗಂ-ಲೋಁಕ-ಮಾರೋಹಯನ್ನ್ । ಸ ವಾ ಏಷ ಇತ ಏಕವಿಗ್ಂಶಃ । ತಸ್ಯ ದಶಾವಸ್ತಾದಹಾನಿ । ದಶ ಪರಸ್ತಾತ್ । ಸ ವಾ ಏಷ ವಿರಾಜ್ಯುಭಯತಃ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತಃ । ವಿರಾಜಿ ಹಿ ವಾ ಏಷ ಉಭಯತಃ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತಃ । ತಸ್ಮಾದನ್ತರೇಮೌ ಲೋಕೌ ಯನ್ನ್ । ಸರ್ವೇಷು ಸುವರ್ಗೇಷು ಲೋಕೇ-ಷ್ವಭಿತಪನ್ನೇತಿ ॥ 37 ॥
ದೇವಾ ವಾ ಆದಿತ್ಯಸ್ಯ ಸುವರ್ಗಸ್ಯ ಲೋಕಸ್ಯ । ಪರಾಚೋ-ಽತಿಪಾದಾದಬಿಭಯುಃ । ತ-ಞ್ಛನ್ದೋಭಿರದೃಗ್ಂ ಹನ್ಧೃತ್ಯೈ । ದೇವಾ ವಾ ಆದಿತ್ಯಸ್ಯ ಸುವರ್ಗಸ್ಯ ಲೋಕಸ್ಯ । ಅವಾಚೋ-ಽವಪಾದಾದಬಿಭಯುಃ । ತ-ಮ್ಪಞ್ಚಭೀ ರಶ್ಮಿಭಿ-ರುದವಯನ್ನ್ । ತಸ್ಮಾದೇಕವಿಗ್ಂಶೇ ಽಹ-ನ್ಪಞ್ಚ ದಿವಾಕೀರ್ತ್ಯಾನಿ ಕ್ರಿಯನ್ತೇ । ರಶ್ಮಯೋ ವೈ ದಿವಾಕೀರ್ತ್ಯಾನಿ ॥ ಯೇ ಗಾಯತ್ರೇ । ತೇ ಗಾಯತ್ರೀಷೂತ್ತರಯೋಃ ಪವಮಾನಯೋಃ ॥ 38 ॥
ಮಹಾದಿವಾಕೀರ್ತ್ಯಗ್ಂ ಹೋತುಃ ಪೃಷ್ಠಮ್ । ವಿಕರ್ಣ-ಮ್ಬ್ರಹ್ಮಸಾಮಮ್ । ಭಾಸೋ-ಽಗ್ನಿಷ್ಟೋಮಃ ॥ ಅಥೈತಾನಿ ಪರಾಣಿ । ಪರೈರ್ವೈ ದೇವಾ ಆದಿತ್ಯಗ್ಂ ಸುವರ್ಗಂ-ಲೋಁಕಮಪಾರಯನ್ನ್ । ಯದಪಾರಯನ್ನ್ । ತ-ತ್ಪರಾಣಾ-ಮ್ಪರತ್ವಮ್ । ಪಾರಯನ್ತ್ಯೇನ-ಮ್ಪರಾಣಿ । ಯ ಏವಂ-ವೇಁದ । ಅಥೈತಾನಿ ಸ್ಪರಾಣಿ । ಸ್ಪರೈರ್ವೈ ದೇವಾ ಆದಿತ್ಯಗ್ಂ ಸುವರ್ಗಂ-ಲೋಁಕಮಸ್ಪಾರಯನ್ನ್ । ಯದಸ್ಪಾರಯನ್ನ್ । ತ-ಥ್ಸ್ಪರಾಣಾಗ್ ಸ್ಪರತ್ವಮ್ । ಸ್ಪಾರಯನ್ತ್ಯೇನಗ್ಗ್ ಸ್ಪರಾಣಿ । ಯ ಏವಂ-ವೇಁದ ॥ 39 ॥

(ಏತಿ-ಪವಮಾನಯೋಃ-ಸ್ಪರಾಣೀ ಪಞ್ಚ ಚ) (ಅ. 4)
ಅನುವಾಕಂ 5 - ಪಶವಃ ವೈಷ್ಣವಾದ್ಯಾ ನವ

ಅಪ್ರತಿಷ್ಠಾಂ-ವಾಁ ಏತೇ ಗಚ್ಛನ್ತಿ । ಯೇಷಾಗ್ಂ ಸಂವಁಥ್ಸರೇ-ಽನಾಪ್ತೇ-ಽಥ । ಏಕಾದಶಿನ್ಯಾಪ್ಯತೇ ॥ ವೈಷ್ಣವಂ-ವಾಁಮನ-ಮಾಲಭನ್ತೇ । ಯಜ್ಞೋ ವೈ ವಿಷ್ಣುಃ । ಯಜ್ಞಮೇವಾಲಭನ್ತೇ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ್ಯೈ । ಐನ್ದ್ರಾಗ್ನ-ಮಾಲಭನ್ತೇ । ಇನ್ದ್ರಾಗ್ನೀ ವೈ ದೇವಾನಾ-ಮಯಾತಯಾಮಾನೌ । ಯೇ ಏವ ದೇವತೇ ಅಯಾತಯಾಮ್ನೀ । ತೇ ಏವಾಲಭನ್ತೇ ॥ 40 ॥
ವೈಶ್ವದೇವ-ಮಾಲಭನ್ತೇ । ದೇವತಾ ಏವಾವ-ರುನ್ಧತೇ । ದ್ಯಾವಾಪೃಥಿವ್ಯಾ-ನ್ಧೇನು-ಮಾಲಭನ್ತೇ । ದ್ಯಾವಾಪೃಥಿವ್ಯೋರೇವ ಪ್ರತಿ ತಿಷ್ಠನ್ತಿ । ವಾಯವ್ಯಂ-ವಁಥ್ಸಮಾಲಭನ್ತೇ । ವಾಯುರೇವೈಭ್ಯೋ ಯಥಾ-ಽಽಯತನಾ-ದ್ದೇವತಾ ಅವರುನ್ಧೇ । ಆದಿತ್ಯಾಮವಿಂ-ವಁಶಾ-ಮಾಲಭನ್ತೇ । ಇಯಂ-ವಾಁ ಅದಿತಿಃ । ಅಸ್ಯಾಮೇವ ಪ್ರತಿ ತಿಷ್ಠನ್ತಿ । ಮೈತ್ರಾವರುಣೀ-ಮಾಲಭನ್ತೇ ॥ 41 ॥
ಮಿತ್ರೇಣೈವ ಯಜ್ಞಸ್ಯ ಸ್ವಿಷ್ಟಗ್ಂ ಶಮಯನ್ತಿ । ವರುಣೇನ ದುರಿಷ್ಟಮ್ । ಪ್ರಾಜಾಪತ್ಯ-ನ್ತೂಪರ-ಮ್ಮಹಾವ್ರತ ಆಲಭನ್ತೇ । ಪ್ರಾಜಾಪತ್ಯೋ-ಽತಿಗ್ರಾಹ್ಯೋ ಗೃಹ್ಯತೇ । ಅಹರೇವ ರೂಪೇಣ ಸಮರ್ಧಯನ್ತಿ । ಅಥೋ ಅಹ್ನ ಏವೈಷ ಬಲಿರ್-ಹ್ರಿಯತೇ । ಆಗ್ನೇಯಮಾಲಭನ್ತೇ ಪ್ರತಿ ಪ್ರಜ್ಞಾತ್ಯೈ ॥ ಅಜಪೇತ್ವಾನ್. ವಾ ಏತೇ ಪೂರ್ವೈರ್ಮಾಸೈರ-ವರುನ್ಧತೇ । ಯದೇತೇ ಗವ್ಯಾಃ ಪಶವ ಆಲಭ್ಯನ್ತೇ । ಉಭಯೇಷಾ-ಮ್ಪಶೂನಾ-ಮವರುದ್ಧ್ಯೈ ॥ 42 ॥
ಯದತಿರಿಕ್ತಾ-ಮೇಕಾದಶಿನೀ-ಮಾಲಭೇರನ್ನ್ । ಅಪ್ರಿಯ-ಮ್ಭ್ರಾತೃವ್ಯ-ಮಭ್ಯತಿರಿಚ್ಯೇತ । ಯ-ದ್ದ್ವೌದ್ವೌ ಪಶೂ ಸಮಸ್ಯೇಯುಃ । ಕನೀಯ ಆಯುಃ ಕುರ್ವೀರನ್ನ್ । ಯದೇತೇ ಬ್ರಾಹ್ಮಣವನ್ತಃ ಪಶವ ಆಲಭ್ಯನ್ತೇ । ನಾಪ್ರಿಯ-ಮ್ಭ್ರಾತೃವ್ಯ-ಮಭ್ಯತಿರಿಚ್ಯತೇ । ನ ಕನೀಯ ಆಯುಃ ಕುರ್ವತೇ ॥ 43 ॥

(ತೇ-ಏವಾಲಭನ್ತೇ-ಮೈತ್ರಾವರುಣೀಮಾಲಭನ್ತೇ-ಽವರುದ್ಧ್ಯೈ-+ಸಪ್ತ ಚ) (ಅ. 5)
ಅನುವಾಕಂ 6 - ಮಹಾವ್ರತಮ್

ಪ್ರಜಾಪತಿಃ ಪ್ರಜಾ-ಸ್ಸೃಷ್ಟ್ವಾ ವೃತ್ತೋ-ಽಶಯತ್ । ತ-ನ್ದೇವಾ ಭೂತಾನಾಗ್ಂ ರಸ-ನ್ತೇಜಃ ಸಭೃನ್ತ್ಯ । ತೇನೈನಮಭಿಷಜ್ಯನ್ನ್ । ಮಹಾನವವರ್ತೀತಿ । ತ-ನ್ಮಹಾವ್ರತಸ್ಯ ಮಹಾವ್ರತತ್ವಮ್ । ಮಹ-ದ್ವ್ರತಮಿತಿ । ತ-ನ್ಮಹಾವ್ರತಸ್ಯ ಮಹಾವ್ರತತ್ವಮ್ । ಮಹತೋ ವ್ರತಮಿತಿ । ತ-ನ್ಮಹಾವ್ರತಸ್ಯ ಮಹಾವ್ರತತ್ವಮ್ ॥ ಪಞ್ಚವಿಗ್ಂಶ-ಸ್ಸ್ತೋಮೋ ಭವತಿ ॥ 44 ॥
ಚತುರ್ವಿಗ್ಂಶ-ತ್ಯರ್ಧಮಾಸ-ಸ್ಸಂವಁಥ್ಸರಃ । ಯ-ದ್ವಾ ಏತಸ್ಮಿನ್-ಥ್ಸಂವಁಥ್ಸರೇ ಽಧಿಪ್ರಾಜಾಯತ । ತದನ್ನ-ಮ್ಪಞ್ಚವಿಗ್ಂಶ-ಮಭವತ್ ॥ ಮದ್ಧ್ಯತಃ ಕ್ರಿಯತೇ । ಮದ್ಧ್ಯತೋ ಹ್ಯನ್ನಮಶಿತ-ನ್ಧಿನೋತಿ । ಅಥೋ ಮದ್ಧ್ಯತ ಏವ ಪ್ರಜಾನಾಮೂರ್ಗ್ಧೀಯತೇ ॥ ಅಥ ಯದ್ವಾ ಇದಮನ್ತತಃ ಕ್ರಿಯತೇ । ತಸ್ಮಾದುದನ್ತೇ ಪ್ರಜಾ-ಸ್ಸಮೇಧನ್ತೇ । ಅನ್ತತಃ ಕ್ರಿಯತೇ ಪ್ರಜನನಾಯೈವ ॥ ತ್ರಿವೃಚ್ಛಿರೋ ಭವತಿ ॥ 45 ॥
ತ್ರೇಧಾ ವಿಹಿತಗ್ಂ ಹಿ ಶಿರಃ । ಲೋಮ ಛವೀರಸ್ಥಿ ॥ ಪರಾಚಾ ಸ್ತುವನ್ತಿ । ತಸ್ಮಾ-ತ್ತ-ಥ್ಸದೃಗೇವ । ನ ಮೇದ್ಯತೋ-ಽನು ಮೇದ್ಯತಿ । ನ ಕೃಶ್ಯತೋ-ಽನು ಕೃಶ್ಯತಿ ॥ ಪಞ್ಚದಶೋ-ಽನ್ಯಃ ಪಕ್ಷೋ ಭವತಿ । ಸಪ್ತದಶೋ-ಽನ್ಯಃ । ತಸ್ಮಾ-ದ್ವಯಾಗ್ಸ್ಯ-ನ್ಯತರಮರ್ಧಮಭಿ ಪರ್ಯಾವರ್ತನ್ತೇ । ಅನ್ಯತರತೋ ಹಿ ತ-ದ್ಗರೀಯಃ ಕ್ರಿಯತೇ ॥ 46 ॥
ಪಞ್ಚವಿಗ್ಂಶ ಆತ್ಮಾ ಭವತಿ । ತಸ್ಮಾ-ನ್ಮದ್ಧ್ಯತಃ ಪಶವೋ ವರಿಷ್ಠಾಃ ॥ ಏಕವಿಗ್ಂಶ-ಮ್ಪುಚ್ಛಮ್ । ದ್ವಿಪದಾಸು ಸ್ತುವನ್ತಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ್ಯೈ ॥ ಸರ್ವೇಣ ಸಹ ಸ್ತುವನ್ತಿ । ಸರ್ವೇಣ ಹ್ಯಾತ್ಮನಾ-ಽಽತ್ಮನ್ವೀ । ಸಹೋತ್ಪತನ್ತಿ ॥ ಏಕೈಕಾ-ಮುಚ್ಛಿಗ್ಂಷನ್ತಿ । ಆತ್ಮನ್ನ್. ಹ್ಯಙ್ಗಾನಿ ಬದ್ಧಾನಿ ॥ ನ ವಾ ಏತೇನ ಸರ್ವಃ ಪುರುಷಃ ॥ 47 ॥
ಯದಿತ ಇತೋ ಲೋಮಾನಿ ದತೋ ನಖಾನ್ । ಪರಿಮಾದಃ ಕ್ರಿಯನ್ತೇ । ತಾನ್ಯೇವ ತೇನ ಪ್ರತ್ಯುಪ್ಯನ್ತೇ ॥ ಔದುಮ್ಬರಸ್ತಲ್ಪೋ ಭವತಿ । ಊರ್ಗ್ವಾ ಅನ್ನಮುದುಮ್ಬರಃ । ಊರ್ಜ ಏವಾನ್ನಾದ್ಯಸ್ಯಾ-ವರುದ್ಧ್ಯೈ ॥ ಯಸ್ಯ ತಲ್ಪಸದ್ಯ-ಮನಭಿಜಿತಗ್ಗ್ ಸ್ಯಾತ್ । ಸ ದೇವಾನಾಗ್ಂ ಸಾಮ್ಯಕ್ಷೇ । ತಲ್ಪಸದ್ಯ-ಮಭಿಜಯಾನೀತಿ ತಲ್ಪಮಾ-ರುಹ್ಯೋ-ದ್ಗಾಯೇತ್ । ತಲ್ಪಸದ್ಯ-ಮೇವಾಭಿಜಯತಿ ॥ 48 ॥
ಯಸ್ಯ ತಲ್ಪಸದ್ಯ-ಮಭಿಜಿತಗ್ಗ್ ಸ್ಯಾತ್ । ಸ ದೇವಾನಾಗ್ಂ ಸಾಮ್ಯಕ್ಷೇ । ತಲ್ಪಸದ್ಯ-ಮ್ಮಾ ಪರಾಜೇಷೀತಿ ತಲ್ಪ-ಮಾರುಹ್ಯೋ-ದ್ಗಾಯೇತ್ । ನ ತಲ್ಪಸದ್ಯ-ಮ್ಪರಾಜಯತೇ ॥ ಪ್ಲೇಙ್ಖೇ ಶಗ್ಂಸತಿ । ಮಹೋ ವೈ ಪ್ಲೇಙ್ಖಃ । ಮಹಸ ಏವಾನ್ನಾದ್ಯಸ್ಯಾ-ವರುದ್ಧ್ಯೈ ॥ ದೇವಾಸುರಾ-ಸ್ಸಂಯಁತ್ತಾ ಆಸನ್ನ್ । ತ ಆದಿತ್ಯೇ ವ್ಯಾಯಚ್ಛನ್ತ । ತ-ನ್ದೇವಾ-ಸ್ಸಮಜಯನ್ನ್ ॥ 49 ॥
ಬ್ರಾಹ್ಮಣಶ್ಚ ಶೂದ್ರಶ್ಚ ಚರ್ಮಕರ್ತೇ ವ್ಯಾಯಚ್ಛೇತೇ । ದೈವ್ಯೋ ವೈ ವರ್ಣೋ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಃ । ಅಸರ್ಯಃ ಶೂದ್ರಃ । ಇಮೇ-ಽರಾ-ಥ್ಸುರಿಮೇ ಸುಭೂತ-ಮಕ್ರ-ನ್ನಿತ್ಯನ್ಯತರೋ ಬ್ರೂಯಾತ್ । ಇಮ ಉದ್ವಾಸೀಕಾರಿಣ ಇಮೇ ದುರ್ಭೂತ-ಮಕ್ರನ್ನಿತ್ಯನ್ಯತರಃ । ಯದೇವೈಷಾಗ್ಂ ಸುಕೃತಂ-ಯಾಁ ರಾದ್ಧಿಃ । ತದನ್ಯತರೋ-ಽಭಿಶ್ರೀಣಾತಿ । ಯದೇವೈಷಾ-ನ್ದುಷ್ಕೃತಂ-ಯಾಁ-ಽರಾದ್ಧಿಃ । ತದನ್ಯತರೋ-ಽಪಹನ್ತಿ । ಬ್ರಾಹ್ಮಣ-ಸ್ಸ-ಞ್ಜಯತಿ । ಅಮುಮೇವಾದಿತ್ಯ-ಮ್ಭ್ರಾತೃವ್ಯಸ್ಯ ಸಂವಿಁನ್ದನ್ತೇ ॥ 50 ॥