o-nnamaḥ paramātmane, śrī mahāgaṇapataye namaḥ,
anuvākaṃ 1 - ādhānamantrāḥ pūrvaprapāṭhakaśeṣabhūtāḥ
uddhanyamā̭na-masyā a̭meddhyam | apa̭ pāpmānaṃ-ya~ja̭mānasya hantu | śivā naḥ̭ santu pradiśaścata̭sraḥ | śa-nno̭ mātā pṛ̭thivī toka̭sātā || śa-nno̭ devīrabhiṣṭa̭ye | āpo̭ bhavantu pītaye | śaṃ-yo~rabhi sra̭vantu naḥ || vaiśvānarasya̭ rūpam | pṛthivyā-mpa̭risrasā | syona-māvi̭śantu naḥ || 1 ||
yadida-ndivo yadadaḥ pṛ̭thivyāḥ | sajañjñāne roda̭sī sambabhūvatuḥ̭ | ūṣān kṛṣṇama̭vatu kṛṣṇamūṣāḥ | ihobhayo-ryajñiya-māga̭miṣṭhāḥ || ūtīḥ kṷrvāṇo ya-tpṛ̭thivīmaca̭raḥ | guhākāra̭-mākhurūpa-mpratītya̭ | ta-tte nya̭ktamiha sabhaṃra̭ntaḥ | śata-ñjī̭vema śarada-ssavī̭rāḥ || ūrja̭-mpṛthivyā rasa̭-mābhara̭ntaḥ | śata-ñjī̭vema śaradaḥ̭ purūcīḥ || 2 ||
vamrībhi-ranṷvitta-ṅguhā̭su | śrotra̭-nta urvyaba̭dhirā bhavāmaḥ || prajāpa̭ti sṛṣṭānā-mprajānām | kṣudhopa̭hatyai suvita-nno̭ astu | upaprabhi̭nnamiṣa-mūrja̭-mprajābhyaḥ̭ | sūda̭-ṅgṛhebhyo rasamābha̭rāmi || yasya̭ rūpa-mbibhra̭dimā-mavi̭ndat | guhā pravi̭ṣṭāgṃ sarirasya maddhye | tasyedaṃ-vi~ha̭ta-mābhara̭ntaḥ | acha̭mbaṭkāramasyāṃ-vi~̭dhema || 3 ||
ya-tparyapa̭śya-thsarirasya maddhye | urvīmapa̭śya-jjaga̭taḥ pratiṣṭhām | ta-tpuṣka̭rasyāyata̭nāddhi jātam | parṇa-mpṛ̭thivyāḥ pratha̭nagṃ harāmi || yābhiradṛgṃ̭hajjaga̭taḥ pratiṣṭhām | urvīmimāṃ-vi~̭śvajanasya̭ bhartrīm | tā naḥ̭ śivā-śśarka̭rā-ssantu sarvāḥ || agne reta̭ścandragṃ hira̭ṇyam | adbhya-ssambhṷ̄ta-mamṛta̭-mprajāsṷ | ta-thsabhaṃra̭nnuttarato nidhāya̭ || 4 ||
ati prayaccha-nduri̭ti-ntareyam || aśvo̭ rūpa-ṅkṛtvā yada̭śvatthe 'ti̭ṣṭhaḥ | saṃva~thsara-ndevebhyo̭ nilāya̭ | tatte nya̭ktamiha sabhaṃra̭ntaḥ | śata-ñjī̭vema śarada-ssavī̭rāḥ || ūrjaḥ pṛ̭thivyā addhyutthi̭to-'si | vana̭spate śatava̭lśo viro̭ha | tvayā̭ vayamiṣamūrja-mmada̭ntaḥ | rāyaspoṣḙṇa samiṣā ma̭dema || gāyatriyā hriyamā̭ṇasya yatte || 5 ||
parṇamapa̭ta-ttṛtīya̭syai divo-'dhi̭ | so̭-'ya-mparṇa-sso̭maparṇāddhi jātaḥ | tato̭ harāmi somapīthasyāva̭-ruddhyai | devānā-mbrahmavādaṃ-va~da̭tāṃ-ya~t | upāśṛ̭ṇo-ssuśravā vai śruto̭-'si | tato māmāvi̭śatu brahmavarcasam | ta-thsabhaṃragg stadava̭rundhīya sākṣāt || yayā̭ te sṛṣṭasyāgneḥ | hetimaśa̭maya-tprajāpa̭tiḥ | tāmimāma pra̭dāhāya || 6 ||
śamīgṃ śāntyai̭ harāmyaham || yattḙ sṛṣṭasya̭ yataḥ | vika̭ṅkata-mbhā ārchajjātavedaḥ | tayā̭ bhāsā sammi̭taḥ | uru-nno̭ lokamanu prabhā̭hi || yattḙ tāntasya hṛda̭yamācchi̭ndan jātavedaḥ | maruto-'dbhista̭mayitvā | etatte tada̭śane-ssambha̭rāmi | sātmā̭ agne sahṛ̭dayo bhaveha || citri̭yādaśvatthā-thsambhṛ̭tā bṛhatyaḥ̭ || 7 ||
śarī̭ramabhi sagg skṛ̭tā-sstha | prajāpa̭tinā yajñamukhena sammi̭tāḥ | tisras trivṛdbhi̭-rmithunāḥ prajātyai || aśvatthā-ddha̭vyavāhā-ddhi jātām | agne stanūṃ-ya~jñiyāgṃ sambha̭rāmi | śāntayo̭nigṃ śamīgarbham | agnaye praja̭nayitave || yo a̭śvattha-śśa̭mīgarbhaḥ | āruroha tve sacā | ta-ntḙ harāmi brahma̭ṇā || 8 ||
yajñiyaiḥ ketubhiḥ̭ saha || ya-ntvā̭ samabha̭ran-jātavedaḥ | yathā śarīra-mbhūteṣu nya̭ktam | sa sambhṛ̭ta-ssīda śivaḥ prajābhyaḥ̭ | uru-nno̭ lokamanṷneṣi vidvān || pra vedhasḙ kavaye meddhyā̭ya | vaco̭ vandārṷ vṛṣabhāya vṛṣṇe | yato̭ bhayamabha̭ya-ntanno̭ astu | ava̭ devān. ya̭je heḍyāṋ || samidhā-'gni-ndṷvasyata || 9 ||
ghṛtai-rbo̭dhayatāti̭thim | ā-'smi̭n. havyā jṷhotana || upa̭ tvā-'gne haviṣma̭tīḥ | ghṛtācīryantu haryata | juṣasva̭ samidho mama̭ || ta-ntvā̭ samidbhi̭raṅgiraḥ | ghṛtena̭ vardhayāmasi | bṛhaccho̭cā yaviṣṭhya || samiddhyamā̭naḥ prathamo nu dharmaḥ̭ | samaktubhi̭rajyate viśvavā̭raḥ || 10 ||
śociṣkḙśo ghṛtani̭rṇik-pāvakaḥ | suyajño agni-ryajathā̭ya devān || ghṛtapra̭tīko ghṛtayo̭niragniḥ | ghṛtai-ssami̭ddho ghṛtamasyānnam | ghṛtapruṣa̭stvā sarito̭ vahanti | ghṛta-mpiban-thsuyajā̭ yakṣi devān || āyurdā a̭gne haviṣo̭ juṣāṇaḥ | ghṛta pra̭tīko ghṛtayo̭niredhi | ghṛta-mpītvā madhucāru gavyam | piteva̭ putramabhi ra̭kṣatādimam || 11 ||
tvāma̭gne samidhānaṃ-ya~̭viṣṭha | devā dūta-ñca̭krire havyavāham | urujraya̭sa-ṅghṛtayo̭ni-māhṷtam | tveṣa-ñcakṣṷrdadhire codayanva̭ti || tvāma̭gne pradiva āhṷta-ṅghṛtena̭ | sumnāyavaḥ̭ suṣamidhā samī̭dhire | sa vā̭vṛdhāna oṣa̭dhībhirukṣitaḥ | urujrayāgṃ̭si pārthi̭vā viti̭ṣṭhase || ghṛta pra̭tīkaṃ-va~ ṛtasya̭ dhūrṣadam (dhūrṣadam) | agni-mmitranna sa̭midhāna ṛ̭ñjate || 12 ||
indhā̭no akro vidathḙṣu dīdya̭t | śukrava̭rṇāmudṷ no yagṃsate dhiyam || prajā a̭gne saṃvā~̭saya | āśāśca paśubhiḥ̭ saha | rāṣṭrāṇya̭smā ādhḙhi | yānyāsan-thsavitu-ssave || mahī viśpatnī sada̭ne ṛtasya̭ | arvācī eta̭-ndharuṇe rayīṇām | antarva̭tnī janya̭-ñjātavḙdasam | addhvarāṇā-ñjanayathaḥ purogām || 13 ||
āro̭hata-ndaśatagṃ śakva̭rī-rmama̭ | ṛtenāgna āyṷṣā varca̭sā saha | jyog jīva̭nta utta̭rāmuttarāgṃ samām | darśa̭maha-mpūrṇamā̭saṃ-ya~jñaṃ-ya~thā yajai || ṛtvi̭yavatī stho agnirḙtasau | garbha̭-ndadhāthā-nte vā̭maha-nda̭de | ta-thsatyaṃ-ya~-dvīra-mbi̭bhṛthaḥ | vīra-ñja̭nayiṣyathaḥ̭ | te ma-tprātaḥ praja̭niṣyethe | te mā prajā̭te praja̭nayiṣyathaḥ̭ || 14 ||
prajayā̭ paśubhi̭-rbrahmavarcasena̭ suvarge loke || anṛ̭tā-thsatyamupai̭mi | mānuṣā-ddaivya-mupai̭mi | daivīṃ-vā~caṃ̭-ya~cchāmi || śalkai̭ragnimi̭ndhānaḥ | ubhau lokau sa̭nemaham | ubhayo-rlokayor̭. ṛddhvā | ati̭ mṛtyu-nta̭rāmyaham || jāta̭vedo bhuva̭nasya retaḥ̭ | iha si̭ñca tapa̭so yajja̭niṣyate || 15 ||
agnima̭śvatthādadhi̭ havyavāham | śamīgarbhā-jjanayana.yo ma̭yo bhūḥ || aya-nte yoni̭r-ṛtviyaḥ̭ | yato̭ jāto aro̭cathāḥ | ta-ñjānanna̭gna āro̭ha | athā̭ no vardhayā rayim || apḙta vīta vi ca̭ sarpatātaḥ̭ | ye-'tra stha pṷrāṇā ye ca nūta̭nāḥ | adā̭didaṃ-ya~mo̭-'vasāna̭-mpṛthivyāḥ | akra̭nnima-mpitaro̭ lokama̭smai || 16 ||
agnerbhasmāsyagneḥ purī̭ṣamasi || sajñānna̭masi kāmadhara̭ṇam | mayi̭ te kāmadhara̭ṇa-mbhūyāt || saṃ-vaḥ̭ ~sṛjāmi hṛda̭yāni | sagṃ sṛ̭ṣṭa-mmano̭ astu vaḥ | sagṃ sṛ̭ṣṭaḥ prāṇo a̭stu vaḥ || saṃ-yā~ vaḥ̭ priyāstanuvaḥ̭ | sampriyā hṛda̭yāni vaḥ | ātmā vo̭ astu sampri̭yaḥ | sampri̭yā-stanuvo mama̭ || 17 ||
kalpḙtā-ndyāvā̭pṛthivī | kalpa̭ntāmāpa oṣa̭dhīḥ | kalpa̭ntāmagnayaḥ pṛtha̭k | mama jyaiṣṭhyā̭ya savra̭tāḥ || ye-'gnaya-ssama̭nasaḥ | antarā dyāvā̭pṛthivī | vāsa̭ntikāvṛtū abhi kalpa̭mānāḥ | indra̭miva devā abhi saṃvi~̭śantu || divastvā̭ vīryḙṇa | pṛthivyai-ma̭himnā || 18 ||
antari̭kṣasya poṣḙṇa | sarvapa̭śu-māda̭dhe || ajī̭jana-nnamṛta-mmartyā̭saḥ | asremāṇa̭-ntaraṇiṃ̭-vī~ḍuja̭mbham | daśa svasā̭ro agruvaḥ̭ samīcīḥ | pumāgṃ̭sa-ñjātamabhi sagṃra̭bhantām || prajāpa̭testvā prāṇenābhi prāṇi̭mi | pūṣṇaḥ poṣḙṇa mahyam | dīrghāyutvāya̭ śataśā̭radāya | śatagṃ śaradbhya āyṷṣe varca̭se || 19 ||
jīvātvai puṇyā̭ya || aha-ntvada̭smi mada̭si tvametat | mamā̭si yonistava yoni̭rasmi | mamaiva sanvaha̭ havyānya̭gne | putraḥ pitre lo̭kakṛ-jjā̭tavedaḥ || prāṇe tvā 'mṛtamāda̭dhāmi | annādamannādyā̭ya | goptāra-ṅguptyai || sugārhapatyo vidahannarā̭tīḥ | uṣasa-śśreya̭sī-śśreyasī-rdadha̭t || 20 ||
agnḙ sapatnāgṃ̭ apa bādha̭mānaḥ | rāyaspoṣa-miṣamūrja̭-masmāsṷ dhehi || imā u māmupa̭tiṣṭhantu rāyaḥ̭ | ābhiḥ prajābhi̭riha saṃ-va~̭seya | iho iḍā̭ tiṣṭhatu viśvarūpī | maddhye vaso-rdīdihi jātavedaḥ || oja̭se balā̭ya tvodya̭cche | vṛṣa̭ṇe śuṣmāyāyṷṣe varca̭se | sapatnatūra̭si vṛtratūḥ | yastḙ deveṣṷ mahimā sṷvargaḥ || 21 ||
yasta̭ ātmā paśuṣu pravi̭ṣṭaḥ | puṣṭiryā tḙ manuṣyḙṣu paprathe | tayā̭ no agne juṣamā̭ṇa ehi̭ || divaḥ pṛ̭thivyāḥ paryantari̭kṣāt | vātā-tpaśubhyo addhyoṣa̭dhībhyaḥ | yatra̭yatra jātaveda-ssa-mbabhūtha̭ | tato̭ no agne juṣamā̭ṇa ehi̭ || prācīmanṷ pradiśa-mprehi̭ vidvān | agnera̭gne puro a̭gni-rbhaveha | viśvā āśā dīdyā̭no vi bhā̭hi || 22 ||
ūrja̭-nno dhehi dvipade catṷṣpade || anvagniruṣasā-magra̭-makhyat | anvahā̭ni prathamo jātavḙdāḥ | anu sūrya̭sya purutrā ca̭ raśmīn | anu dyāvā̭pṛthivī āta̭tāna || vikra̭masva mahāgṃ a̭si | vediṣa-nmānṷṣebhyaḥ | triṣu lokeṣṷ jāgṛhi || yadida-ndivo yadadaḥ pṛ̭thivyāḥ | saṃ-vi~dāne roda̭sī sa-mbabhūvatuḥ̭ || 23 ||
tayoḥ pṛṣṭhe sī̭datu jātavḙdāḥ | śabhūṃḥ prajābhya̭-stanuve syonaḥ || prāṇa-ntvā-'mṛta āda̭dhāmi | annādamannādyā̭ya | goptāra-ṅguptyai | yattḙ śukra śukraṃ-va~rcaḥ̭ śukrā tanūḥ | śukra-ñjyoti-raja̭sram | tena̭ me dīdihi tena tvā-''da̭dhe | agninā-''gne brahma̭ṇā | ānaśe vyā̭naśe sarvamāyu-rvyā̭naśe || 24 ||
narya̭ prajā-mmḙ gopāya | amṛtatvāya̭ jīvase | jātā-ñja̭niṣyamā̭ṇā-ñca | amṛtḙ satye prati̭ṣṭhitām || atha̭rva pitu-mmḙ gopāya | rasamanna̭mihāyṷṣe | ada̭bdhāyo-'śī̭tatano | avi̭ṣa-nnaḥ pitu-ṅkṛ̭ṇu || śaggsya̭ paśū-nmḙ gopāya | dvipādo ye catṷṣpadaḥ || 25 ||
aṣṭāśa̭phāśca ya ihāgne | ye caika̭śaphā āśugāḥ || sapra̭tha sabhā-mmḙ gopāya | ye ca sabhyā-ssabhāsadaḥ̭ | tāni̭ndriyāva̭taḥ kuru | sarvamāyu-rupā̭satām || ahḙbuddhniya mantra̭-mme gopāya | yamṛṣa̭yastraividā viduḥ | ṛca-ssāmā̭ni yajūgṃ̭ṣi | sā hi śrīramṛtā̭ satām || 26 ||
catuḥ̭ śikhaṇḍā yuvati-ssupeśāḥ | ghṛtapra̭tīkā bhuva̭nasya maddhye | marmṛjyamā̭nā mahate saubha̭gāya | mahya̭-ndhukṣva yaja̭mānāya kāmāṋ || ihaiva santatra̭ sato vo̭ agnayaḥ | prāṇena̭ vācā mana̭sā bibharmi | tiro mā santamāyurmā prahā̭sīt | jyoti̭ṣā vo vaiśvānare-ṇopa̭tiṣṭhe || pañcadhā-'gnīn-vya̭krāmat | virāṭ-thsṛṣṭā prajāpa̭teḥ | ūrdhvā-''ro̭ha-drohiṇī | yoni̭ragneḥ prati̭ṣṭhitiḥ || 27 ||
anuvākaṃ 2 - viṣūvannāmaka-mmukhyamaha, tadubhayapārśvavartīni catvāryahāni cocyante
paśavo vā ukthāni̭ | paśūnāmava̭-ruddhyai || viśvajidabhijitā̭-vagniṣṭomau || ukthyā-ssaptadaśāḥ paraḥ̭ sāmānaḥ | te saggstṷtā virāja̭mabhi sampa̭dyante | dve carcāvati̭ ricyete | eka̭yā gaurati̭riktaḥ | ekayā-''yṷrūnaḥ | suvargo vai loko jyotiḥ̭ | ūrg virāṭ || 29 ||
suvargameva tena̭ lokamabhi ja̭yanti || ya-tparagṃ rātha̭ntaram | ta-tpra̭thame-'ha̭n-kāryam | bṛha-ddvitīye | vairūpa-ntṛtīye | vairāja-ñca̭turthe | śākvara-mpa̭ñcame | raivatagṃ ṣaṣṭhe | tadṷ pṛṣṭhebhyo naya̭nti || satanna̭ya ete grahā̭ gṛhyante || 30 ||
atigrāhyāḥ paraḥ̭ sāmasu | imānevaitai-rlokān-thsanta̭nvanti || mithunā ete grahā̭ gṛhyante | atigrāhyāḥ paraḥ̭ sāmasu | mithunameva tai-ryaja̭mānā ava̭rundhate || bṛha-tpṛṣṭha-mbha̭vati | bṛha-dvai sṷvargo lokaḥ | bṛhataiva sṷvargaṃ-lo~kaṃ-ya~̭nti || trayastrigṃśi nāma sāma̭ | māddhya̭ndine pava̭māne bhavati || 31 ||
traya̭strigṃśadvai devatāḥ | devatā̭ evāva̭rundhate || ye vā itaḥ parāñcagṃ saṃva~thsara-mṷpa yanti̭ | na hai̭na-nte svasti sama̭śñuvate | atha yḙ-'muto-'rvāñca̭mupa yanti̭ | te hai̭nagg svasti sama̭śñuvate | etadvā amuto-'rvāñcamupa̭ yanti | yadevam | yo ha khalu vāva prajāpa̭tiḥ | sa ṷ vevendraḥ̭ | tadṷ devebhyo naya̭nti || 32 ||
anuvākaṃ 3 - viṣuvaddine-'tigrāhyaviśeṣāḥ
evagṃ saṃ̭va~thsarasya pakṣa̭sī divākīrtya̭mabhi santa̭nvanti | nārtimārccha̭nti || ekavigṃśa-maha̭rbhavati | śukrāgrā grahā̭ gṛhyante | pratyutta̭bdhyai sayatvāya̭ || saurya̭ etadahaḥ̭ paśurāla̭bhyate | sauryo̭-'tigrāhyo̭ gṛhyate | aha̭reva rūpeṇa sama̭rdhayanti | atho ahna̭ evaiṣa balir-hri̭yate || saptai-tadaha̭rati-grāhyā̭ gṛhyante || 34 ||
sapta vai śī̭rṣaṇyāḥ prāṇāḥ | asāvā̭ditya-śśiraḥ̭ prajānām | śīrṣanneva prajānā-mprāṇā-nda̭dhāti | tasmāthsapta śīrṣa-nprāṇāḥ || indro̭ vṛtragṃ hatvā | asṷrā-nparābhāvya̭ | sa imā~llokā-nabhya̭jayat | tasyāsau loko-'na̭bhijita āsīt | taṃ-vi~śvaka̭rmā bhūtvā-'bhya̭jayat | ya-dvaiśvakarmaṇo gṛhyate || 35 ||
suvargasya̭ lokasyā-bhiji̭tyai || pra vā ete-'smā-llokā-ccya̭vante | ye vaiśvakarmaṇa-ṅgṛhṇate | ādityaśśvo gṛ̭hyate | iyaṃ-vā~ adi̭tiḥ | asyāmeva prati̭tiṣṭhanti || anyonyo gṛhyete | viśvānyevānyena karmā̭ṇi kurvāṇā ya̭nti | asyāmanyena prati̭ tiṣṭhanti || tāvā-'pa̭rārdhā-thsaṃ̭va~thsarasyā-nyonyo gṛhyete || tāvubhau saha ma̭hāvrate gṛ̭hyete | yajñasyaivānta̭-ṅgatvā | ubhayo-rlokayoḥ prati̭ tiṣṭhanti || arkya̭muktha-mbha̭vati |
anuvākaṃ 4 - tasminneva dine divākīrtyanāmāni sāmāni
devā vā ā̭dityasya̭ suvargasya̭ lokasya̭ | parā̭co-'tipādāda̭bibhayuḥ | ta-ñchando̭bhiradṛgṃ handhṛtyai | devā vā ā̭dityasya̭ suvargasya̭ lokasya̭ | avā̭co-'vapādāda̭bibhayuḥ | ta-mpañcabhī̭ raśmibhi-ruda̭vayann | tasmā̭dekavigṃśe 'ha-npañca̭ divākīrtyā̭ni kriyante | raśmayo vai di̭vākīrtyā̭ni || ye gā̭yatre | te gā̭yatrīṣūtta̭rayoḥ pava̭mānayoḥ || 38 ||
mahādi̭vākīrtyagṃ hotuḥ̭ pṛṣṭham | vikarṇa-mbra̭hmasāmam | bhāso-'gniṣṭomaḥ || athaitāni parā̭ṇi | parairvai devā ā̭dityagṃ sṷvargaṃ-lo~kama̭pārayann | yadapā̭rayann | ta-tparā̭ṇā-mparatvam | pāraya̭ntyena-mparā̭ṇi | ya evaṃ-ve~da̭ | athaitāni sparā̭ṇi | sparairvai devā ā̭dityagṃ sṷvargaṃ-lo~kama̭spārayann | yadaspā̭rayann | ta-thsparā̭ṇāg sparatvam | spāraya̭ntyenagg sparā̭ṇi | ya evaṃ-ve~da̭ || 39 ||
anuvākaṃ 5 - paśavaḥ vaiṣṇavādyā nava
vaiśvadeva-māla̭bhante | devatā̭ evāva̭-rundhate | dyāvāpṛthivyā-ndhenu-māla̭bhante | dyāvā̭pṛthivyoreva prati̭ tiṣṭhanti | vāyavyaṃ̭-va~thsamāla̭bhante | vāyurevaibhyo̭ yathā-''yatanā-ddevatā ava̭rundhe | ādityāmaviṃ̭-va~śā-māla̭bhante | iyaṃ-vā~ adi̭tiḥ | asyāmeva prati̭ tiṣṭhanti | maitrāvaruṇī-māla̭bhante || 41 ||
mitreṇaiva yajñasya svi̭ṣṭagṃ śamayanti | varṷṇena duri̭ṣṭam | prājāpatya-ntṷ̄para-mma̭hāvrata āla̭bhante | prājāpatyo̭-'tigrāhyo̭ gṛhyate | aha̭reva rūpeṇa sama̭rdhayanti | atho ahna̭ evaiṣa balir-hri̭yate | āgneyamāla̭bhante prati prajñātyai || ajapetvān. vā ete pūrvairmāsaira-va̭rundhate | yadete gavyāḥ paśava̭ ālabhyante | ubhayḙṣā-mpaśūnā-mava̭ruddhyai || 42 ||
yadati̭riktā-mekādaśinī̭-mālabhḙrann | apri̭ya-mbhrātṛ̭vya-mabhyati̭ricyeta | ya-ddvaudvaṷ paśū samasyḙyuḥ | kanī̭ya āyuḥ̭ kurvīrann | yadete brāhma̭ṇavantaḥ paśava̭ ālabhyante | nāpri̭ya-mbhrātṛ̭vya-mabhya̭tiricya̭te | na kanī̭ya āyuḥ̭ kurvate || 43 ||
anuvākaṃ 6 - mahāvratam
catṷrvigṃśa-tyardhamāsa-ssaṃva~thsaraḥ | ya-dvā etasmin-thsaṃva~thsare 'dhiprājā̭yata | tadanna̭-mpañcavigṃśa-ma̭bhavat || maddhyataḥ kri̭yate | maddhyato hyanna̭maśita-ndhinoti̭ | atho̭ maddhyata eva prajānāmūrgdhī̭yate || atha yadvā idama̭ntataḥ kriyate | tasmā̭dudante prajā-ssamḙdhante | antataḥ kri̭yate prajana̭nāyaiva || trivṛcchiro̭ bhavati || 45 ||
tredhā vihitagṃ hi śiraḥ̭ | loma̭ chavīrasthi̭ || parā̭cā stuvanti | tasmā-tta-thsadṛgeva | na medyato-'nṷ medyati | na kṛśyato-'nṷ kṛśyati || pañcadaśo-'nyaḥ pakṣo bha̭vati | saptadaśo-'nyaḥ | tasmā-dvayāg̭sya-nyataramardhamabhi paryāva̭rtante | anyatarato hi ta-dgarī̭yaḥ kriyate || 46 ||
pañcavigṃśa ātmā bha̭vati | tasmā-nmaddhyataḥ paśavo vari̭ṣṭhāḥ || ekavigṃśa-mpuccham | dvipadā̭su stuvanti prati̭ṣṭhityai || sarvḙṇa saha stṷvanti | sarvḙṇa hyātmanā-''tmanvī | sahotpata̭nti || ekai̭kā-mucchigṃ̭ṣanti | ātmann. hyaṅgā̭ni baddhāni̭ || na vā etena sarvaḥ purṷṣaḥ || 47 ||
yadita i̭to lomā̭ni dato nakhān | parimādaḥ̭ kriyante | tānyeva tena pratyṷpyante || audṷmbarastalpo̭ bhavati | ūrgvā anna̭mudumbaraḥ̭ | ūrja evānnādyasyā-va̭ruddhyai || yasya̭ talpasadya-mana̭bhijitagg syāt | sa devānāgṃ sāmya̭kṣe | talpasadya̭-mabhija̭yānīti talpa̭mā-ruhyo-dgā̭yet | talpasadya̭-mevābhija̭yati || 48 ||
yasya̭ talpasadya̭-mabhiji̭tagg syāt | sa devānāgṃ sāmya̭kṣe | talpasadya-mmā parā̭jeṣīti talpa̭-māruhyo-dgā̭yet | na ta̭lpasadya-mparā̭jayate || pleṅkhe śagṃ̭sati | maho vai pleṅkhaḥ | maha̭sa evānnādyasyā-va̭ruddhyai || devāsurā-ssaṃya~̭ttā āsann | ta ā̭ditye vyāya̭cchanta | ta-ndevā-ssama̭jayann || 49 ||
brāhmaṇaśca̭ śūdraśca̭ carmakarte vyāya̭cchete | daivyo vai varṇo brāhmaṇaḥ | asaryaḥ̭ śūdraḥ | imḙ-'rā-thsurime sṷbhūta-ma̭kra-nnitya̭nyataro brṷ̄yāt | ima ṷdvāsīkāriṇa̭ ime dṷrbhūta-ma̭krannitya̭nyataraḥ | yadevaiṣāgṃ̭ sukṛtaṃ-yā~ rāddhiḥ̭ | tada̭nyataro̭-'bhiśrī̭ṇāti | yadevaiṣā-nduṣkṛtaṃ-yā~-'rāddhiḥ | tada̭nyataro-'pa̭hanti | brāhmaṇa-ssa-ñja̭yati | amumevāditya-mbhrātṛ̭vyasya saṃvi~̭ndante || 50 ||
