1.2 - கவாமயநப்ராஹ்மணம் - க்ரு'ஷ்ண யஜுர்வேத தைத்திரீய ப்ராஹ்மண பாடஃ - உத்தந்யமாந-மஸ்யா

க்ரு'ஷ்ண யஜுர்வேதீய தைத்திரீய ப்ராஹ்மணே ப்ரதமாஷ்டகே த்விதீயஃ ப்ரபாடகஃ - கவாமயநப்ராஹ்மணம்
ஓ-ந்நமஃ பரமாத்மநே, ஶ்ரீ மஹாகணபதயே நமஃ,

ஶ்ரீ குருப்யோ நமஃ । ஹரிஃ ஓம் ॥
அநுவாகம் 1 - ஆதாநமந்த்ராஃ பூர்வப்ரபாடகஶேஷபூதாஃ
உத்தந்யமாந-மஸ்யா அமேத்த்யம் । அப பாப்மாநம்-யஂஜமாநஸ்ய ஹந்து । ஶிவா நஃ ஸந்து ப்ரதிஶஶ்சதஸ்ரஃ । ஶ-ந்நோ மாதா ப்ரு'திவீ தோகஸாதா ॥ ஶ-ந்நோ தேவீரபிஷ்டயே । ஆபோ பவந்து பீதயே । ஶம்-யோஂரபி ஸ்ரவந்து நஃ ॥ வைஶ்வாநரஸ்ய ரூபம் । ப்ரு'திவ்யா-ம்பரிஸ்ரஸா । ஸ்யோந-மாவிஶந்து நஃ ॥ 1 ॥
யதித-ந்திவோ யததஃ ப்ரு'திவ்யாஃ । ஸஜஞ்ஜ்ஞாநே ரோதஸீ ஸம்பபூவதுஃ । ஊஷாந் க்ரு'ஷ்ணமவது க்ரு'ஷ்ணமூஷாஃ । இஹோபயோ-ர்யஜ்ஞிய-மாகமிஷ்டாஃ ॥ ஊதீஃ குர்வாணோ ய-த்ப்ரு'திவீமசரஃ । குஹாகார-மாகுரூப-ம்ப்ரதீத்ய । த-த்தே ந்யக்தமிஹ ஸபம்ரந்தஃ । ஶத-ஞ்ஜீவேம ஶரத-ஸ்ஸவீராஃ ॥ ஊர்ஜ-ம்ப்ரு'திவ்யா ரஸ-மாபரந்தஃ । ஶத-ஞ்ஜீவேம ஶரதஃ புரூசீஃ ॥ 2 ॥
வம்ரீபி-ரநுவித்த-ங்குஹாஸு । ஶ்ரோத்ர-ந்த உர்வ்யபதிரா பவாமஃ ॥ ப்ரஜாபதி ஸ்ரு'ஷ்டாநா-ம்ப்ரஜாநாம் । க்ஷுதோபஹத்யை ஸுவித-ந்நோ அஸ்து । உபப்ரபிந்நமிஷ-மூர்ஜ-ம்ப்ரஜாப்யஃ । ஸூத-ங்க்ரு'ஹேப்யோ ரஸமாபராமி ॥ யஸ்ய ரூப-ம்பிப்ரதிமா-மவிந்தத் । குஹா ப்ரவிஷ்டாக்ம் ஸரிரஸ்ய மத்த்யே । தஸ்யேதம்-விஂஹத-மாபரந்தஃ । அசம்பட்காரமஸ்யாம்-விஂதேம ॥ 3 ॥
ய-த்பர்யபஶ்ய-த்ஸரிரஸ்ய மத்த்யே । உர்வீமபஶ்ய-ஜ்ஜகதஃ ப்ரதிஷ்டாம் । த-த்புஷ்கரஸ்யாயதநாத்தி ஜாதம் । பர்ண-ம்ப்ரு'திவ்யாஃ ப்ரதநக்ம் ஹராமி ॥ யாபிரத்ரு'க்ம்ஹஜ்ஜகதஃ ப்ரதிஷ்டாம் । உர்வீமிமாம்-விஂஶ்வஜநஸ்ய பர்த்ரீம் । தா நஃ ஶிவா-ஶ்ஶர்கரா-ஸ்ஸந்து ஸர்வாஃ ॥ அக்நே ரேதஶ்சந்த்ரக்ம் ஹிரண்யம் । அத்ப்ய-ஸ்ஸம்பூத-மம்ரு'த-ம்ப்ரஜாஸு । த-த்ஸபம்ரந்நுத்தரதோ நிதாய ॥ 4 ॥
அதி ப்ரயச்ச-ந்துரிதி-ந்தரேயம் ॥ அஶ்வோ ரூப-ங்க்ரு'த்வா யதஶ்வத்தே 'திஷ்டஃ । ஸம்வஂத்ஸர-ந்தேவேப்யோ நிலாய । தத்தே ந்யக்தமிஹ ஸபம்ரந்தஃ । ஶத-ஞ்ஜீவேம ஶரத-ஸ்ஸவீராஃ ॥ ஊர்ஜஃ ப்ரு'திவ்யா அத்த்யுத்திதோ-'ஸி । வநஸ்பதே ஶதவல்ஶோ விரோஹ । த்வயா வயமிஷமூர்ஜ-ம்மதந்தஃ । ராயஸ்போஷேண ஸமிஷா மதேம ॥ காயத்ரியா ஹ்ரியமாணஸ்ய யத்தே ॥ 5 ॥
பர்ணமபத-த்த்ரு'தீயஸ்யை திவோ-'தி । ஸோ-'ய-ம்பர்ண-ஸ்ஸோமபர்ணாத்தி ஜாதஃ । ததோ ஹராமி ஸோமபீதஸ்யாவ-ருத்த்யை । தேவாநா-ம்ப்ரஹ்மவாதம்-வஂததாம்-யஂத் । உபாஶ்ரு'ணோ-ஸ்ஸுஶ்ரவா வை ஶ்ருதோ-'ஸி । ததோ மாமாவிஶது ப்ரஹ்மவர்சஸம் । த-த்ஸபம்ரக்க் ஸ்ததவருந்தீய ஸாக்ஷாத் ॥ யயா தே ஸ்ரு'ஷ்டஸ்யாக்நேஃ । ஹேதிமஶமய-த்ப்ரஜாபதிஃ । தாமிமாம ப்ரதாஹாய ॥ 6 ॥
ஶமீக்ம் ஶாந்த்யை ஹராம்யஹம் ॥ யத்தே ஸ்ரு'ஷ்டஸ்ய யதஃ । விகங்கத-ம்பா ஆர்சஜ்ஜாதவேதஃ । தயா பாஸா ஸம்மிதஃ । உரு-ந்நோ லோகமநு ப்ரபாஹி ॥ யத்தே தாந்தஸ்ய ஹ்ரு'தயமாச்சிந்தந் ஜாதவேதஃ । மருதோ-'த்பிஸ்தமயித்வா । ஏதத்தே ததஶநே-ஸ்ஸம்பராமி । ஸாத்மா அக்நே ஸஹ்ரு'தயோ பவேஹ ॥ சித்ரியாதஶ்வத்தா-த்ஸம்ப்ரு'தா ப்ரு'ஹத்யஃ ॥ 7 ॥
ஶரீரமபி ஸக்க் ஸ்க்ரு'தா-ஸ்ஸ்த । ப்ரஜாபதிநா யஜ்ஞமுகேந ஸம்மிதாஃ । திஸ்ரஸ் த்ரிவ்ரு'த்பி-ர்மிதுநாஃ ப்ரஜாத்யை ॥ அஶ்வத்தா-த்தவ்யவாஹா-த்தி ஜாதாம் । அக்நே ஸ்தநூம்-யஂஜ்ஞியாக்ம் ஸம்பராமி । ஶாந்தயோநிக்ம் ஶமீகர்பம் । அக்நயே ப்ரஜநயிதவே ॥ யோ அஶ்வத்த-ஶ்ஶமீகர்பஃ । ஆருரோஹ த்வே ஸசா । த-ந்தே ஹராமி ப்ரஹ்மணா ॥ 8 ॥
யஜ்ஞியைஃ கேதுபிஃ ஸஹ ॥ ய-ந்த்வா ஸமபரந்-ஜாதவேதஃ । யதா ஶரீர-ம்பூதேஷு ந்யக்தம் । ஸ ஸம்ப்ரு'த-ஸ்ஸீத ஶிவஃ ப்ரஜாப்யஃ । உரு-ந்நோ லோகமநுநேஷி வித்வாந் ॥ ப்ர வேதஸே கவயே மேத்த்யாய । வசோ வந்தாரு வ்ரு'ஷபாய வ்ரு'ஷ்ணே । யதோ பயமபய-ந்தந்நோ அஸ்து । அவ தேவாந். யஜே ஹேட்யாந் ॥ ஸமிதா-'க்நி-ந்துவஸ்யத ॥ 9 ॥
க்ரு'தை-ர்போதயதாதிதிம் । ஆ-'ஸ்மிந். ஹவ்யா ஜுஹோதந ॥ உப த்வா-'க்நே ஹவிஷ்மதீஃ । க்ரு'தாசீர்யந்து ஹர்யத । ஜுஷஸ்வ ஸமிதோ மம ॥ த-ந்த்வா ஸமித்பிரங்கிரஃ । க்ரு'தேந வர்தயாமஸி । ப்ரு'ஹச்சோசா யவிஷ்ட்ய ॥ ஸமித்த்யமாநஃ ப்ரதமோ நு தர்மஃ । ஸமக்துபிரஜ்யதே விஶ்வவாரஃ ॥ 10 ॥
ஶோசிஷ்கேஶோ க்ரு'தநிர்ணிக்-பாவகஃ । ஸுயஜ்ஞோ அக்நி-ர்யஜதாய தேவாந் ॥ க்ரு'தப்ரதீகோ க்ரு'தயோநிரக்நிஃ । க்ரு'தை-ஸ்ஸமித்தோ க்ரு'தமஸ்யாந்நம் । க்ரு'தப்ருஷஸ்த்வா ஸரிதோ வஹந்தி । க்ரு'த-ம்பிபந்-த்ஸுயஜா யக்ஷி தேவாந் ॥ ஆயுர்தா அக்நே ஹவிஷோ ஜுஷாணஃ । க்ரு'த ப்ரதீகோ க்ரு'தயோநிரேதி । க்ரு'த-ம்பீத்வா மதுசாரு கவ்யம் । பிதேவ புத்ரமபி ரக்ஷதாதிமம் ॥ 11 ॥
த்வாமக்நே ஸமிதாநம்-யஂவிஷ்ட । தேவா தூத-ஞ்சக்ரிரே ஹவ்யவாஹம் । உருஜ்ரயஸ-ங்க்ரு'தயோநி-மாஹுதம் । த்வேஷ-ஞ்சக்ஷுர்ததிரே சோதயந்வதி ॥ த்வாமக்நே ப்ரதிவ ஆஹுத-ங்க்ரு'தேந । ஸும்நாயவஃ ஸுஷமிதா ஸமீதிரே । ஸ வாவ்ரு'தாந ஓஷதீபிருக்ஷிதஃ । உருஜ்ரயாக்ம்ஸி பார்திவா விதிஷ்டஸே ॥ க்ரு'த ப்ரதீகம்-வஂ ரு'தஸ்ய தூர்ஷதம் (தூர்ஷதம்) । அக்நி-ம்மித்ரந்ந ஸமிதாந ரு'ஞ்ஜதே ॥ 12 ॥
இந்தாநோ அக்ரோ விததேஷு தீத்யத் । ஶுக்ரவர்ணாமுது நோ யக்ம்ஸதே தியம் ॥ ப்ரஜா அக்நே ஸம்வாஂஸய । ஆஶாஶ்ச பஶுபிஃ ஸஹ । ராஷ்ட்ராண்யஸ்மா ஆதேஹி । யாந்யாஸந்-த்ஸவிது-ஸ்ஸவே ॥ மஹீ விஶ்பத்நீ ஸதநே ரு'தஸ்ய । அர்வாசீ ஏத-ந்தருணே ரயீணாம் । அந்தர்வத்நீ ஜந்ய-ஞ்ஜாதவேதஸம் । அத்த்வராணா-ஞ்ஜநயதஃ புரோகாம் ॥ 13 ॥
ஆரோஹத-ந்தஶதக்ம் ஶக்வரீ-ர்மம । ரு'தேநாக்ந ஆயுஷா வர்சஸா ஸஹ । ஜ்யோக் ஜீவந்த உத்தராமுத்தராக்ம் ஸமாம் । தர்ஶமஹ-ம்பூர்ணமாஸம்-யஂஜ்ஞம்-யஂதா யஜை ॥ ரு'த்வியவதீ ஸ்தோ அக்நிரேதஸௌ । கர்ப-ந்ததாதா-ந்தே வாமஹ-ந்ததே । த-த்ஸத்யம்-யஂ-த்வீர-ம்பிப்ரு'தஃ । வீர-ஞ்ஜநயிஷ்யதஃ । தே ம-த்ப்ராதஃ ப்ரஜநிஷ்யேதே । தே மா ப்ரஜாதே ப்ரஜநயிஷ்யதஃ ॥ 14 ॥
ப்ரஜயா பஶுபி-ர்ப்ரஹ்மவர்சஸேந ஸுவர்கே லோகே ॥ அந்ரு'தா-த்ஸத்யமுபைமி । மாநுஷா-த்தைவ்ய-முபைமி । தைவீம்-வாஂசம்-யஂச்சாமி ॥ ஶல்கைரக்நிமிந்தாநஃ । உபௌ லோகௌ ஸநேமஹம் । உபயோ-ர்லோகயோர். ரு'த்த்வா । அதி ம்ரு'த்யு-ந்தராம்யஹம் ॥ ஜாதவேதோ புவநஸ்ய ரேதஃ । இஹ ஸிஞ்ச தபஸோ யஜ்ஜநிஷ்யதே ॥ 15 ॥
அக்நிமஶ்வத்தாததி ஹவ்யவாஹம் । ஶமீகர்பா-ஜ்ஜநயந.யோ மயோ பூஃ ॥ அய-ந்தே யோநிர்-ரு'த்வியஃ । யதோ ஜாதோ அரோசதாஃ । த-ஞ்ஜாநந்நக்ந ஆரோஹ । அதா நோ வர்தயா ரயிம் ॥ அபேத வீத வி ச ஸர்பதாதஃ । யே-'த்ர ஸ்த புராணா யே ச நூதநாஃ । அதாதிதம்-யஂமோ-'வஸாந-ம்ப்ரு'திவ்யாஃ । அக்ரந்நிம-ம்பிதரோ லோகமஸ்மை ॥ 16 ॥
அக்நேர்பஸ்மாஸ்யக்நேஃ புரீஷமஸி ॥ ஸஜ்ஞாந்நமஸி காமதரணம் । மயி தே காமதரண-ம்பூயாத் ॥ ஸம்-வஃ ஂஸ்ரு'ஜாமி ஹ்ரு'தயாநி । ஸக்ம் ஸ்ரு'ஷ்ட-ம்மநோ அஸ்து வஃ । ஸக்ம் ஸ்ரு'ஷ்டஃ ப்ராணோ அஸ்து வஃ ॥ ஸம்-யாஂ வஃ ப்ரியாஸ்தநுவஃ । ஸம்ப்ரியா ஹ்ரு'தயாநி வஃ । ஆத்மா வோ அஸ்து ஸம்ப்ரியஃ । ஸம்ப்ரியா-ஸ்தநுவோ மம ॥ 17 ॥
கல்பேதா-ந்த்யாவாப்ரு'திவீ । கல்பந்தாமாப ஓஷதீஃ । கல்பந்தாமக்நயஃ ப்ரு'தக் । மம ஜ்யைஷ்ட்யாய ஸவ்ரதாஃ ॥ யே-'க்நய-ஸ்ஸமநஸஃ । அந்தரா த்யாவாப்ரு'திவீ । வாஸந்திகாவ்ரு'தூ அபி கல்பமாநாஃ । இந்த்ரமிவ தேவா அபி ஸம்விஂஶந்து ॥ திவஸ்த்வா வீர்யேண । ப்ரு'திவ்யை-மஹிம்நா ॥ 18 ॥
அந்தரிக்ஷஸ்ய போஷேண । ஸர்வபஶு-மாததே ॥ அஜீஜந-ந்நம்ரு'த-ம்மர்த்யாஸஃ । அஸ்ரேமாண-ந்தரணிம்-வீஂடுஜம்பம் । தஶ ஸ்வஸாரோ அக்ருவஃ ஸமீசீஃ । புமாக்ம்ஸ-ஞ்ஜாதமபி ஸக்ம்ரபந்தாம் ॥ ப்ரஜாபதேஸ்த்வா ப்ராணேநாபி ப்ராணிமி । பூஷ்ணஃ போஷேண மஹ்யம் । தீர்காயுத்வாய ஶதஶாரதாய । ஶதக்ம் ஶரத்ப்ய ஆயுஷே வர்சஸே ॥ 19 ॥
ஜீவாத்வை புண்யாய ॥ அஹ-ந்த்வதஸ்மி மதஸி த்வமேதத் । மமாஸி யோநிஸ்தவ யோநிரஸ்மி । மமைவ ஸந்வஹ ஹவ்யாந்யக்நே । புத்ரஃ பித்ரே லோகக்ரு'-ஜ்ஜாதவேதஃ ॥ ப்ராணே த்வா 'ம்ரு'தமாததாமி । அந்நாதமந்நாத்யாய । கோப்தார-ங்குப்த்யை ॥ ஸுகார்ஹபத்யோ விதஹந்நராதீஃ । உஷஸ-ஶ்ஶ்ரேயஸீ-ஶ்ஶ்ரேயஸீ-ர்ததத் ॥ 20 ॥
அக்நே ஸபத்நாக்ம் அப பாதமாநஃ । ராயஸ்போஷ-மிஷமூர்ஜ-மஸ்மாஸு தேஹி ॥ இமா உ மாமுபதிஷ்டந்து ராயஃ । ஆபிஃ ப்ரஜாபிரிஹ ஸம்-வஂஸேய । இஹோ இடா திஷ்டது விஶ்வரூபீ । மத்த்யே வஸோ-ர்தீதிஹி ஜாதவேதஃ ॥ ஓஜஸே பலாய த்வோத்யச்சே । வ்ரு'ஷணே ஶுஷ்மாயாயுஷே வர்சஸே । ஸபத்நதூரஸி வ்ரு'த்ரதூஃ । யஸ்தே தேவேஷு மஹிமா ஸுவர்கஃ ॥ 21 ॥
யஸ்த ஆத்மா பஶுஷு ப்ரவிஷ்டஃ । புஷ்டிர்யா தே மநுஷ்யேஷு பப்ரதே । தயா நோ அக்நே ஜுஷமாண ஏஹி ॥ திவஃ ப்ரு'திவ்யாஃ பர்யந்தரிக்ஷாத் । வாதா-த்பஶுப்யோ அத்த்யோஷதீப்யஃ । யத்ரயத்ர ஜாதவேத-ஸ்ஸ-ம்பபூத । ததோ நோ அக்நே ஜுஷமாண ஏஹி ॥ ப்ராசீமநு ப்ரதிஶ-ம்ப்ரேஹி வித்வாந் । அக்நேரக்நே புரோ அக்நி-ர்பவேஹ । விஶ்வா ஆஶா தீத்யாநோ வி பாஹி ॥ 22 ॥
ஊர்ஜ-ந்நோ தேஹி த்விபதே சதுஷ்பதே ॥ அந்வக்நிருஷஸா-மக்ர-மக்யத் । அந்வஹாநி ப்ரதமோ ஜாதவேதாஃ । அநு ஸூர்யஸ்ய புருத்ரா ச ரஶ்மீந் । அநு த்யாவாப்ரு'திவீ ஆததாந ॥ விக்ரமஸ்வ மஹாக்ம் அஸி । வேதிஷ-ந்மாநுஷேப்யஃ । த்ரிஷு லோகேஷு ஜாக்ரு'ஹி ॥ யதித-ந்திவோ யததஃ ப்ரு'திவ்யாஃ । ஸம்-விஂதாநே ரோதஸீ ஸ-ம்பபூவதுஃ ॥ 23 ॥
தயோஃ ப்ரு'ஷ்டே ஸீதது ஜாதவேதாஃ । ஶபூம்ஃ ப்ரஜாப்ய-ஸ்தநுவே ஸ்யோநஃ ॥ ப்ராண-ந்த்வா-'ம்ரு'த ஆததாமி । அந்நாதமந்நாத்யாய । கோப்தார-ங்குப்த்யை । யத்தே ஶுக்ர ஶுக்ரம்-வஂர்சஃ ஶுக்ரா தநூஃ । ஶுக்ர-ஞ்ஜ்யோதி-ரஜஸ்ரம் । தேந மே தீதிஹி தேந த்வா-''ததே । அக்நிநா-''க்நே ப்ரஹ்மணா । ஆநஶே வ்யாநஶே ஸர்வமாயு-ர்வ்யாநஶே ॥ 24 ॥
நர்ய ப்ரஜா-ம்மே கோபாய । அம்ரு'தத்வாய ஜீவஸே । ஜாதா-ஞ்ஜநிஷ்யமாணா-ஞ்ச । அம்ரு'தே ஸத்யே ப்ரதிஷ்டிதாம் ॥ அதர்வ பிது-ம்மே கோபாய । ரஸமந்நமிஹாயுஷே । அதப்தாயோ-'ஶீததநோ । அவிஷ-ந்நஃ பிது-ங்க்ரு'ணு ॥ ஶக்க்ஸ்ய பஶூ-ந்மே கோபாய । த்விபாதோ யே சதுஷ்பதஃ ॥ 25 ॥
அஷ்டாஶபாஶ்ச ய இஹாக்நே । யே சைகஶபா ஆஶுகாஃ ॥ ஸப்ரத ஸபா-ம்மே கோபாய । யே ச ஸப்யா-ஸ்ஸபாஸதஃ । தாநிந்த்ரியாவதஃ குரு । ஸர்வமாயு-ருபாஸதாம் ॥ அஹேபுத்த்நிய மந்த்ர-ம்மே கோபாய । யம்ரு'ஷயஸ்த்ரைவிதா விதுஃ । ரு'ச-ஸ்ஸாமாநி யஜூக்ம்ஷி । ஸா ஹி ஶ்ரீரம்ரு'தா ஸதாம் ॥ 26 ॥
சதுஃ ஶிகண்டா யுவதி-ஸ்ஸுபேஶாஃ । க்ரு'தப்ரதீகா புவநஸ்ய மத்த்யே । மர்ம்ரு'ஜ்யமாநா மஹதே ஸௌபகாய । மஹ்ய-ந்துக்ஷ்வ யஜமாநாய காமாந் ॥ இஹைவ ஸந்தத்ர ஸதோ வோ அக்நயஃ । ப்ராணேந வாசா மநஸா பிபர்மி । திரோ மா ஸந்தமாயுர்மா ப்ரஹாஸீத் । ஜ்யோதிஷா வோ வைஶ்வாநரே-ணோபதிஷ்டே ॥ பஞ்சதா-'க்நீந்-வ்யக்ராமத் । விராட்-த்ஸ்ரு'ஷ்டா ப்ரஜாபதேஃ । ஊர்த்வா-''ரோஹ-த்ரோஹிணீ । யோநிரக்நேஃ ப்ரதிஷ்டிதிஃ ॥ 27 ॥

(விஶந்து நஃ - புருசீ--ர் விதேம - நிதாய - ய-த்தே - 'ப்ரதாஹாய - ப்ரு'ஹத்யோ - ப்ரஹ்மணா - துவஸ்யத - விஶ்வவார - இம - ம்ரு'ஞ்ஜதே - புரோகாம் - ப்ரஜநயிஷ்யதோ - ஜநிஷ்யதே-' - ஸ்மை - மம - மஹிம்நா - வர்சஸே - ததத் - ஸுவர்கா - பாஹி - ஸம்பபூவது - ராயு-ர்வ்யாநஶே - சதுஷ்பதஃ - ஸதாம் - ப்ரஜாபதே-ர்த்வே ச) (அ. 1)
அநுவாகம் 2 - விஷூவந்நாமக-ம்முக்யமஹ, ததுபயபார்ஶ்வவர்தீநி சத்வார்யஹாநி சோச்யந்தே

நவைதாந்யஹாநி பவந்தி । நவ வை ஸுவர்கா லோகாஃ । யதேதாந்யஹா-ந்யுபயந்தி । நவஸ்வேவ த-த்ஸுவர்கேஷு லோகேஷு ஸத்ரிணஃ ப்ரதிதிஷ்டந்தோ யந்தி ॥ அக்நிஷ்டோமாஃ பரஃ ஸாமாநஃ கார்யா இத்யாஹுஃ । அக்நிஷ்டோமஸமிந்த-ஸ்ஸுவர்கோ லோக இதி । த்வாதஶா-க்நிஷ்டோமஸ்ய ஸ்தோத்ராணி । த்வாதஶ மாஸா-ஸ்ஸம்வஂத்ஸரஃ ॥ த-த்தந்ந ஸூர்க்ஷ்யம் । உக்த்யா ஏவ ஸப்ததஶாஃ பரஃ ஸாமாநஃ கார்யாஃ ॥ 28 ॥
பஶவோ வா உக்தாநி । பஶூநாமவ-ருத்த்யை ॥ விஶ்வஜிதபிஜிதா-வக்நிஷ்டோமௌ ॥ உக்த்யா-ஸ்ஸப்ததஶாஃ பரஃ ஸாமாநஃ । தே ஸக்க்ஸ்துதா விராஜமபி ஸம்பத்யந்தே । த்வே சர்சாவதி ரிச்யேதே । ஏகயா கௌரதிரிக்தஃ । ஏகயா-''யுரூநஃ । ஸுவர்கோ வை லோகோ ஜ்யோதிஃ । ஊர்க் விராட் ॥ 29 ॥
ஸுவர்கமேவ தேந லோகமபி ஜயந்தி ॥ ய-த்பரக்ம் ராதந்தரம் । த-த்ப்ரதமே-'ஹந்-கார்யம் । ப்ரு'ஹ-த்த்விதீயே । வைரூப-ந்த்ரு'தீயே । வைராஜ-ஞ்சதுர்தே । ஶாக்வர-ம்பஞ்சமே । ரைவதக்ம் ஷஷ்டே । தது ப்ரு'ஷ்டேப்யோ நயந்தி ॥ ஸதந்நய ஏதே க்ரஹா க்ரு'ஹ்யந்தே ॥ 30 ॥
அதிக்ராஹ்யாஃ பரஃ ஸாமஸு । இமாநேவைதை-ர்லோகாந்-த்ஸந்தந்வந்தி ॥ மிதுநா ஏதே க்ரஹா க்ரு'ஹ்யந்தே । அதிக்ராஹ்யாஃ பரஃ ஸாமஸு । மிதுநமேவ தை-ர்யஜமாநா அவருந்ததே ॥ ப்ரு'ஹ-த்ப்ரு'ஷ்ட-ம்பவதி । ப்ரு'ஹ-த்வை ஸுவர்கோ லோகஃ । ப்ரு'ஹதைவ ஸுவர்கம்-லோஂகம்-யஂந்தி ॥ த்ரயஸ்த்ரிக்ம்ஶி நாம ஸாம । மாத்த்யந்திநே பவமாநே பவதி ॥ 31 ॥
த்ரயஸ்த்ரிக்ம்ஶத்வை தேவதாஃ । தேவதா ஏவாவருந்ததே ॥ யே வா இதஃ பராஞ்சக்ம் ஸம்வஂத்ஸர-முப யந்தி । ந ஹைந-ந்தே ஸ்வஸ்தி ஸமஶ்ஞுவதே । அத யே-'முதோ-'ர்வாஞ்சமுப யந்தி । தே ஹைநக்க் ஸ்வஸ்தி ஸமஶ்ஞுவதே । ஏதத்வா அமுதோ-'ர்வாஞ்சமுப யந்தி । யதேவம் । யோ ஹ கலு வாவ ப்ரஜாபதிஃ । ஸ உ வேவேந்த்ரஃ । தது தேவேப்யோ நயந்தி ॥ 32 ॥

(கார்யா-விராட் - க்ரு'ஹ்யந்தே - பவமாநே பவதீ - ந்த்ர ஏகம் ச) (அ. 2)
அநுவாகம் 3 - விஷுவத்திநே-'திக்ராஹ்யவிஶேஷாஃ

ஸந்ததிர்வா ஏதே க்ரஹாஃ । ய-த்பரஃ ஸாமாநஃ । விஷூவாந்-திவாகீர்த்யம் । யதா ஶாலாயை பக்ஷஸீ । ஏவக்ம் ஸம்வஂத்ஸரஸ்ய பக்ஷஸீ । யதேதேந க்ரு'ஹ்யேரந்ந் । விஷூசீ ஸம்வஂத்ஸரஸ்ய பக்ஷஸீ வ்யவஸ்ரக்ம் ஸேயாதாம் । ஆர்திமார்ச்சேயுஃ । யதேதே க்ரு'ஹ்யந்தே । யதா ஶாலாயை பக்ஷஸீ மத்த்யமம்வஂக்ம்ஶமபி ஸமாயச்சதி ॥ 33 ॥
ஏவக்ம் ஸம்வஂத்ஸரஸ்ய பக்ஷஸீ திவாகீர்த்யமபி ஸந்தந்வந்தி । நார்திமார்ச்சந்தி ॥ ஏகவிக்ம்ஶ-மஹர்பவதி । ஶுக்ராக்ரா க்ரஹா க்ரு'ஹ்யந்தே । ப்ரத்யுத்தப்த்யை ஸயத்வாய ॥ ஸௌர்ய ஏததஹஃ பஶுராலப்யதே । ஸௌர்யோ-'திக்ராஹ்யோ க்ரு'ஹ்யதே । அஹரேவ ரூபேண ஸமர்தயந்தி । அதோ அஹ்ந ஏவைஷ பலிர்-ஹ்ரியதே ॥ ஸப்தை-ததஹரதி-க்ராஹ்யா க்ரு'ஹ்யந்தே ॥ 34 ॥
ஸப்த வை ஶீர்ஷண்யாஃ ப்ராணாஃ । அஸாவாதித்ய-ஶ்ஶிரஃ ப்ரஜாநாம் । ஶீர்ஷந்நேவ ப்ரஜாநா-ம்ப்ராணா-ந்ததாதி । தஸ்மாத்ஸப்த ஶீர்ஷ-ந்ப்ராணாஃ ॥ இந்த்ரோ வ்ரு'த்ரக்ம் ஹத்வா । அஸுரா-ந்பராபாவ்ய । ஸ இமாஂல்லோகா-நப்யஜயத் । தஸ்யாஸௌ லோகோ-'நபிஜித ஆஸீத் । தம்-விஂஶ்வகர்மா பூத்வா-'ப்யஜயத் । ய-த்வைஶ்வகர்மணோ க்ரு'ஹ்யதே ॥ 35 ॥
ஸுவர்கஸ்ய லோகஸ்யா-பிஜித்யை ॥ ப்ர வா ஏதே-'ஸ்மா-ல்லோகா-ச்ச்யவந்தே । யே வைஶ்வகர்மண-ங்க்ரு'ஹ்ணதே । ஆதித்யஶ்ஶ்வோ க்ரு'ஹ்யதே । இயம்-வாஂ அதிதிஃ । அஸ்யாமேவ ப்ரதிதிஷ்டந்தி ॥ அந்யோந்யோ க்ரு'ஹ்யேதே । விஶ்வாந்யேவாந்யேந கர்மாணி குர்வாணா யந்தி । அஸ்யாமந்யேந ப்ரதி திஷ்டந்தி ॥ தாவா-'பரார்தா-த்ஸம்வஂத்ஸரஸ்யா-ந்யோந்யோ க்ரு'ஹ்யேதே ॥ தாவுபௌ ஸஹ மஹாவ்ரதே க்ரு'ஹ்யேதே । யஜ்ஞஸ்யைவாந்த-ங்கத்வா । உபயோ-ர்லோகயோஃ ப்ரதி திஷ்டந்தி ॥ அர்க்யமுக்த-ம்பவதி ।

அந்நாத்யஸ்யா-வருத்த்யை ॥ 36 ॥

(ஸமாயச்ச - த்யதிக்ராஹ்யா க்ரு'ஹ்யந்தே - க்ரு'ஹ்யதே - ஸம்வஂத்ஸரஸ்தாந்யோந்யோ க்ரு'ஹ்யேதே பஞ்ச ச ) (அ. 3)
அநுவாகம் 4 - தஸ்மிந்நேவ திநே திவாகீர்த்யநாமாநி ஸாமாநி

ஏகவிக்ம்ஶ ஏஷ பவதி । ஏதேந வை தேவா ஏகவிக்ம்ஶேந । ஆதித்யமித உத்தமக்ம் ஸுவர்கம்-லோஂக-மாரோஹயந்ந் । ஸ வா ஏஷ இத ஏகவிக்ம்ஶஃ । தஸ்ய தஶாவஸ்தாதஹாநி । தஶ பரஸ்தாத் । ஸ வா ஏஷ விராஜ்யுபயதஃ ப்ரதிஷ்டிதஃ । விராஜி ஹி வா ஏஷ உபயதஃ ப்ரதிஷ்டிதஃ । தஸ்மாதந்தரேமௌ லோகௌ யந்ந் । ஸர்வேஷு ஸுவர்கேஷு லோகே-ஷ்வபிதபந்நேதி ॥ 37 ॥
தேவா வா ஆதித்யஸ்ய ஸுவர்கஸ்ய லோகஸ்ய । பராசோ-'திபாதாதபிபயுஃ । த-ஞ்சந்தோபிரத்ரு'க்ம் ஹந்த்ரு'த்யை । தேவா வா ஆதித்யஸ்ய ஸுவர்கஸ்ய லோகஸ்ய । அவாசோ-'வபாதாதபிபயுஃ । த-ம்பஞ்சபீ ரஶ்மிபி-ருதவயந்ந் । தஸ்மாதேகவிக்ம்ஶே 'ஹ-ந்பஞ்ச திவாகீர்த்யாநி க்ரியந்தே । ரஶ்மயோ வை திவாகீர்த்யாநி ॥ யே காயத்ரே । தே காயத்ரீஷூத்தரயோஃ பவமாநயோஃ ॥ 38 ॥
மஹாதிவாகீர்த்யக்ம் ஹோதுஃ ப்ரு'ஷ்டம் । விகர்ண-ம்ப்ரஹ்மஸாமம் । பாஸோ-'க்நிஷ்டோமஃ ॥ அதைதாநி பராணி । பரைர்வை தேவா ஆதித்யக்ம் ஸுவர்கம்-லோஂகமபாரயந்ந் । யதபாரயந்ந் । த-த்பராணா-ம்பரத்வம் । பாரயந்த்யேந-ம்பராணி । ய ஏவம்-வேஂத । அதைதாநி ஸ்பராணி । ஸ்பரைர்வை தேவா ஆதித்யக்ம் ஸுவர்கம்-லோஂகமஸ்பாரயந்ந் । யதஸ்பாரயந்ந் । த-த்ஸ்பராணாக் ஸ்பரத்வம் । ஸ்பாரயந்த்யேநக்க் ஸ்பராணி । ய ஏவம்-வேஂத ॥ 39 ॥

(ஏதி-பவமாநயோஃ-ஸ்பராணீ பஞ்ச ச) (அ. 4)
அநுவாகம் 5 - பஶவஃ வைஷ்ணவாத்யா நவ

அப்ரதிஷ்டாம்-வாஂ ஏதே கச்சந்தி । யேஷாக்ம் ஸம்வஂத்ஸரே-'நாப்தே-'த । ஏகாதஶிந்யாப்யதே ॥ வைஷ்ணவம்-வாஂமந-மாலபந்தே । யஜ்ஞோ வை விஷ்ணுஃ । யஜ்ஞமேவாலபந்தே ப்ரதிஷ்டித்யை । ஐந்த்ராக்ந-மாலபந்தே । இந்த்ராக்நீ வை தேவாநா-மயாதயாமாநௌ । யே ஏவ தேவதே அயாதயாம்நீ । தே ஏவாலபந்தே ॥ 40 ॥
வைஶ்வதேவ-மாலபந்தே । தேவதா ஏவாவ-ருந்ததே । த்யாவாப்ரு'திவ்யா-ந்தேநு-மாலபந்தே । த்யாவாப்ரு'திவ்யோரேவ ப்ரதி திஷ்டந்தி । வாயவ்யம்-வஂத்ஸமாலபந்தே । வாயுரேவைப்யோ யதா-''யதநா-த்தேவதா அவருந்தே । ஆதித்யாமவிம்-வஂஶா-மாலபந்தே । இயம்-வாஂ அதிதிஃ । அஸ்யாமேவ ப்ரதி திஷ்டந்தி । மைத்ராவருணீ-மாலபந்தே ॥ 41 ॥
மித்ரேணைவ யஜ்ஞஸ்ய ஸ்விஷ்டக்ம் ஶமயந்தி । வருணேந துரிஷ்டம் । ப்ராஜாபத்ய-ந்தூபர-ம்மஹாவ்ரத ஆலபந்தே । ப்ராஜாபத்யோ-'திக்ராஹ்யோ க்ரு'ஹ்யதே । அஹரேவ ரூபேண ஸமர்தயந்தி । அதோ அஹ்ந ஏவைஷ பலிர்-ஹ்ரியதே । ஆக்நேயமாலபந்தே ப்ரதி ப்ரஜ்ஞாத்யை ॥ அஜபேத்வாந். வா ஏதே பூர்வைர்மாஸைர-வருந்ததே । யதேதே கவ்யாஃ பஶவ ஆலப்யந்தே । உபயேஷா-ம்பஶூநா-மவருத்த்யை ॥ 42 ॥
யததிரிக்தா-மேகாதஶிநீ-மாலபேரந்ந் । அப்ரிய-ம்ப்ராத்ரு'வ்ய-மப்யதிரிச்யேத । ய-த்த்வௌத்வௌ பஶூ ஸமஸ்யேயுஃ । கநீய ஆயுஃ குர்வீரந்ந் । யதேதே ப்ராஹ்மணவந்தஃ பஶவ ஆலப்யந்தே । நாப்ரிய-ம்ப்ராத்ரு'வ்ய-மப்யதிரிச்யதே । ந கநீய ஆயுஃ குர்வதே ॥ 43 ॥

(தே-ஏவாலபந்தே-மைத்ராவருணீமாலபந்தே-'வருத்த்யை-+ஸப்த ச) (அ. 5)
அநுவாகம் 6 - மஹாவ்ரதம்

ப்ரஜாபதிஃ ப்ரஜா-ஸ்ஸ்ரு'ஷ்ட்வா வ்ரு'த்தோ-'ஶயத் । த-ந்தேவா பூதாநாக்ம் ரஸ-ந்தேஜஃ ஸப்ரு'ந்த்ய । தேநைநமபிஷஜ்யந்ந் । மஹாநவவர்தீதி । த-ந்மஹாவ்ரதஸ்ய மஹாவ்ரதத்வம் । மஹ-த்வ்ரதமிதி । த-ந்மஹாவ்ரதஸ்ய மஹாவ்ரதத்வம் । மஹதோ வ்ரதமிதி । த-ந்மஹாவ்ரதஸ்ய மஹாவ்ரதத்வம் ॥ பஞ்சவிக்ம்ஶ-ஸ்ஸ்தோமோ பவதி ॥ 44 ॥
சதுர்விக்ம்ஶ-த்யர்தமாஸ-ஸ்ஸம்வஂத்ஸரஃ । ய-த்வா ஏதஸ்மிந்-த்ஸம்வஂத்ஸரே 'திப்ராஜாயத । ததந்ந-ம்பஞ்சவிக்ம்ஶ-மபவத் ॥ மத்த்யதஃ க்ரியதே । மத்த்யதோ ஹ்யந்நமஶித-ந்திநோதி । அதோ மத்த்யத ஏவ ப்ரஜாநாமூர்க்தீயதே ॥ அத யத்வா இதமந்ததஃ க்ரியதே । தஸ்மாதுதந்தே ப்ரஜா-ஸ்ஸமேதந்தே । அந்ததஃ க்ரியதே ப்ரஜநநாயைவ ॥ த்ரிவ்ரு'ச்சிரோ பவதி ॥ 45 ॥
த்ரேதா விஹிதக்ம் ஹி ஶிரஃ । லோம சவீரஸ்தி ॥ பராசா ஸ்துவந்தி । தஸ்மா-த்த-த்ஸத்ரு'கேவ । ந மேத்யதோ-'நு மேத்யதி । ந க்ரு'ஶ்யதோ-'நு க்ரு'ஶ்யதி ॥ பஞ்சதஶோ-'ந்யஃ பக்ஷோ பவதி । ஸப்ததஶோ-'ந்யஃ । தஸ்மா-த்வயாக்ஸ்ய-ந்யதரமர்தமபி பர்யாவர்தந்தே । அந்யதரதோ ஹி த-த்கரீயஃ க்ரியதே ॥ 46 ॥
பஞ்சவிக்ம்ஶ ஆத்மா பவதி । தஸ்மா-ந்மத்த்யதஃ பஶவோ வரிஷ்டாஃ ॥ ஏகவிக்ம்ஶ-ம்புச்சம் । த்விபதாஸு ஸ்துவந்தி ப்ரதிஷ்டித்யை ॥ ஸர்வேண ஸஹ ஸ்துவந்தி । ஸர்வேண ஹ்யாத்மநா-''த்மந்வீ । ஸஹோத்பதந்தி ॥ ஏகைகா-முச்சிக்ம்ஷந்தி । ஆத்மந்ந். ஹ்யங்காநி பத்தாநி ॥ ந வா ஏதேந ஸர்வஃ புருஷஃ ॥ 47 ॥
யதித இதோ லோமாநி ததோ நகாந் । பரிமாதஃ க்ரியந்தே । தாந்யேவ தேந ப்ரத்யுப்யந்தே ॥ ஔதும்பரஸ்தல்போ பவதி । ஊர்க்வா அந்நமுதும்பரஃ । ஊர்ஜ ஏவாந்நாத்யஸ்யா-வருத்த்யை ॥ யஸ்ய தல்பஸத்ய-மநபிஜிதக்க் ஸ்யாத் । ஸ தேவாநாக்ம் ஸாம்யக்ஷே । தல்பஸத்ய-மபிஜயாநீதி தல்பமா-ருஹ்யோ-த்காயேத் । தல்பஸத்ய-மேவாபிஜயதி ॥ 48 ॥
யஸ்ய தல்பஸத்ய-மபிஜிதக்க் ஸ்யாத் । ஸ தேவாநாக்ம் ஸாம்யக்ஷே । தல்பஸத்ய-ம்மா பராஜேஷீதி தல்ப-மாருஹ்யோ-த்காயேத் । ந தல்பஸத்ய-ம்பராஜயதே ॥ ப்லேங்கே ஶக்ம்ஸதி । மஹோ வை ப்லேங்கஃ । மஹஸ ஏவாந்நாத்யஸ்யா-வருத்த்யை ॥ தேவாஸுரா-ஸ்ஸம்யஂத்தா ஆஸந்ந் । த ஆதித்யே வ்யாயச்சந்த । த-ந்தேவா-ஸ்ஸமஜயந்ந் ॥ 49 ॥
ப்ராஹ்மணஶ்ச ஶூத்ரஶ்ச சர்மகர்தே வ்யாயச்சேதே । தைவ்யோ வை வர்ணோ ப்ராஹ்மணஃ । அஸர்யஃ ஶூத்ரஃ । இமே-'ரா-த்ஸுரிமே ஸுபூத-மக்ர-ந்நித்யந்யதரோ ப்ரூயாத் । இம உத்வாஸீகாரிண இமே துர்பூத-மக்ரந்நித்யந்யதரஃ । யதேவைஷாக்ம் ஸுக்ரு'தம்-யாஂ ராத்திஃ । ததந்யதரோ-'பிஶ்ரீணாதி । யதேவைஷா-ந்துஷ்க்ரு'தம்-யாஂ-'ராத்திஃ । ததந்யதரோ-'பஹந்தி । ப்ராஹ்மண-ஸ்ஸ-ஞ்ஜயதி । அமுமேவாதித்ய-ம்ப்ராத்ரு'வ்யஸ்ய ஸம்விஂந்தந்தே ॥ 50 ॥