କୃଷ୍ଣ ଯଜୁର୍ଵେଦୀଯ ତୈତ୍ତିରୀଯ ବ୍ରାହ୍ମଣେ ପ୍ରଥମାଷ୍ଟକେ ଚତୁର୍ଥଃ ପ୍ରପାଠକଃ - ସୋମାଦିବ୍ରାହ୍ମଣଂ
ଓ-ନ୍ନମଃ ପରମାତ୍ମନେ, ଶ୍ରୀ ମହାଗଣପତଯେ ନମଃ,
ଶ୍ରୀ ଗୁରୁଭ୍ଯୋ ନମଃ । ହରିଃ ଓମ୍ ॥
ଅନୁଵାକଂ 1 - ଗ୍ରହଣା ଗ୍ରହଣମ୍
ଉଭଯେ ଵା ଏତେ ପ୍ରଜାପତେରଦ୍ଧ୍ଯ-ସୃଜ୍ଯନ୍ତ । ଦେଵାଶ୍ଚାସୁରାଶ୍ଚ । ତାନ୍ନ ଵ୍ଯଜାନାତ୍ । ଇମେ-ଽନ୍ଯ ଇମେ-ଽନ୍ଯ ଇତି । ସ ଦେଵାନଗ୍ଂ ଶୂନକରୋତ୍ । ତାନଭ୍ଯଷୁଣୋତ୍ । ତା-ନ୍ପଵିତ୍ରେଣା-ପୁନାତ୍ । ତାନ୍-ପରସ୍ତାତ୍-ପଵିତ୍ରସ୍ଯ-ଵ୍ଯଗୃହ୍ଣାତ୍ । ତେ ଗ୍ରହା ଅଭଵନ୍ନ୍ । ତଦ୍ଗ୍ରହାଣା-ଙ୍ଗ୍ରହତ୍ଵମ୍ ॥ 1 ॥
ଓ-ନ୍ନମଃ ପରମାତ୍ମନେ, ଶ୍ରୀ ମହାଗଣପତଯେ ନମଃ,
ଶ୍ରୀ ଗୁରୁଭ୍ଯୋ ନମଃ । ହରିଃ ଓମ୍ ॥
ଅନୁଵାକଂ 1 - ଗ୍ରହଣା ଗ୍ରହଣମ୍
ଉଭଯେ ଵା ଏତେ ପ୍ରଜାପତେରଦ୍ଧ୍ଯ-ସୃଜ୍ଯନ୍ତ । ଦେଵାଶ୍ଚାସୁରାଶ୍ଚ । ତାନ୍ନ ଵ୍ଯଜାନାତ୍ । ଇମେ-ଽନ୍ଯ ଇମେ-ଽନ୍ଯ ଇତି । ସ ଦେଵାନଗ୍ଂ ଶୂନକରୋତ୍ । ତାନଭ୍ଯଷୁଣୋତ୍ । ତା-ନ୍ପଵିତ୍ରେଣା-ପୁନାତ୍ । ତାନ୍-ପରସ୍ତାତ୍-ପଵିତ୍ରସ୍ଯ-ଵ୍ଯଗୃହ୍ଣାତ୍ । ତେ ଗ୍ରହା ଅଭଵନ୍ନ୍ । ତଦ୍ଗ୍ରହାଣା-ଙ୍ଗ୍ରହତ୍ଵମ୍ ॥ 1 ॥
ଦେଵତା ଵା ଏତା ଯଜମାନସ୍ଯ ଗୃହେ ଗୃହ୍ଯନ୍ତେ । ଯ-ଦ୍ଗ୍ରହାଃ । ଵିଦୁରେନ-ନ୍ଦେଵାଃ । ଯସ୍ଯୈଵଂ-ଵିଁଦୁଷ ଏତେ ଗ୍ରହା ଗୃହ୍ଯନ୍ତେ ॥ ଏଷା ଵୈ ସୋମସ୍ଯାହୁତିଃ । ଯଦୁପାଗ୍ଂଶୁଃ । ସୋମେନ ଦେଵାଗ୍ ସ୍ତର୍ପଯାଣୀତି ଖଲୁ ଵୈ ସୋମେନ ଯଜତେ । ଯଦୁପାଗ୍ଂଶୁ-ଞ୍ଜୁହୋତି । ସୋମେନୈଵ ତ-ଦ୍ଦେଵାଗ୍ ସ୍ତର୍ପଯତି ॥ ଯଦ୍ଗ୍ରହାଞ୍ଜୁହୋତି ॥ 2 ॥
ଦେଵା ଏଵ ତ-ଦ୍ଦେଵାନ୍-ଗଚ୍ଛନ୍ତି ॥ ଯଚ୍ଚମସାଞ୍ଜୁହୋତି । ତେନୈଵାନୁରୂପେଣ ଯଜମାନ-ସ୍ସୁଵର୍ଗଂ-ଲୋଁକମେତି ॥ କି-ନ୍ନ୍ଵେତଦଗ୍ର ଆସୀଦିତ୍ଯାହୁଃ । ଯ-ତ୍ପାତ୍ରାଣୀତି । ଇଯଂ-ଵାଁ ଏତଦଗ୍ର ଆସୀତ୍ । ମୃନ୍ମଯାନି ଵା ଏତାନ୍ଯାସନ୍ନ୍ । ତୈର୍ଦେଵା ନ ଵ୍ଯାଵୃତ-ମଗଚ୍ଛନ୍ନ୍ । ତ ଏତାନି ଦାରୁମଯାଣି ପାତ୍ରାଣ୍ଯ-ପଶ୍ଯନ୍ନ୍ । ତାନ୍ଯକୁର୍ଵତ ॥ 3 ॥
ତୈର୍ଵୈ ତେ ଵ୍ଯାଵୃତ-ମଗଚ୍ଛନ୍ନ୍ । ଯ-ଦ୍ଦାରୁମଯାଣି ପାତ୍ରାଣି ଭଵନ୍ତି । ଵ୍ଯାଵୃତମେଵ ତୈ-ର୍ଯଜମାନୋ ଗଚ୍ଛତି ॥ ଯାନି ଦାରୁମଯାଣି ପାତ୍ରାଣି ଭଵନ୍ତି । ଅମୁମେଵ ତୈ-ର୍ଲୋକ-ମଭିଜଯତି । ଯାନି ମୃନ୍ମଯାନି । ଇମମେଵ ତୈ-ର୍ଲୋକ-ମଭିଜଯତି ॥ ବ୍ରହ୍ମଵାଦିନୋ ଵଦନ୍ତି । କାଶ୍ଚତସ୍ର-ସ୍ସ୍ଥାଲୀର୍ଵାଯଵ୍ଯା-ସ୍ସୋମଗ୍ରହଣୀରିତି । ଦେଵା ଵୈ ପୃଶ୍ଞିମଦୁହ୍ରନ୍ନ୍ ॥ 4 ॥
ତସ୍ଯା ଏତେ ସ୍ତନା ଆସନ୍ନ୍ । ଇଯଂ-ଵୈଁ ପୃଶ୍ଞିଃ । ତାମାଦିତ୍ଯା ଆଦିତ୍ଯସ୍ଥାଲ୍ଯା ଚତୁଷ୍ପଦଃ ପଶୂନଦୁହ୍ରନ୍ନ୍ । ଯଦାଦିତ୍ଯସ୍ଥାଲୀ ଭଵତି । ଚତୁଷ୍ପଦ ଏଵ ତଯା ପଶୂନ୍. ଯଜମାନ ଇମା-ନ୍ଦୁହେ । ତାମିନ୍ଦ୍ର ଉକ୍ଥ୍ଯସ୍ଥାଲ୍ଯେନ୍ଦ୍ରିଯ-ମଦୁହତ୍ । ଯଦୁକ୍ଥ୍ଯସ୍ଥାଲୀ ଭଵତି । ଇନ୍ଦ୍ରିଯମେଵ ତଯା ଯଜମାନ ଇମା-ନ୍ଦୁହେ । ତାଂ-ଵିଁଶ୍ଵେ ଦେଵା ଆଗ୍ରଯଣସ୍ଥାଲ୍ଯୋର୍ଜ-ମଦୁହ୍ରନ୍ନ୍ । ଯଦାଗ୍ରଯଣସ୍ଥାଲୀ ଭଵତି ॥ 5 ॥
ଊର୍ଜମେଵ ତଯା ଯଜମାନ ଇମା-ନ୍ଦୁହେ । ତା-ମ୍ମନୁଷ୍ଯା ଧ୍ରୁଵସ୍ଥାଲ୍ଯା ଽଽଯୁରଦୁହ୍ରନ୍ନ୍ । ଯଦ୍ଧ୍ରୁଵସ୍ଥାଲୀ ଭଵତି । ଆଯୁରେଵ ତଯା ଯଜମାନ ଇମା-ନ୍ଦୁହେ । ସ୍ଥାଲ୍ଯା ଗୃହ୍ଣାତି । ଵାଯଵ୍ଯେନ ଜୁହୋତି । ତସ୍ମାଦନ୍ଯେନ ପାତ୍ରେଣ ପଶୂ-ନ୍ଦୁହନ୍ତି । ଅନ୍ଯେନ ପ୍ରତିଗୃହ୍ଣନ୍ତି । ଅଥୋ ଵ୍ଯାଵୃତମେଵ ତ-ଦ୍ଯଜମାନୋ ଗଚ୍ଛତି ॥ 6 ॥
(ଗ୍ରହତ୍ଵଂ - ଗ୍ରହାନ୍ ଜୁହୋତ୍ଯ-କୁର୍ଵ-ତାଦୁହ୍ର-ନ୍ନାଗ୍ରଯଣସ୍ଥାଲୀ ଭଵତି-+ନଵ ଚ) (ଅ. 1)
ଅନୁଵାକଂ 2 - ସୋତ୍ରାମଣୀଶେଷା ମନ୍ତ୍ରାଃ
ଯୁଵଗ୍ଂ ସୁରାମମଶ୍ଵିନା । ନମୁଚାଵା-ଽସୁରେ ସଚା । ଵିପିପାନା ଶୁଭସ୍ପତୀ । ଇନ୍ଦ୍ର-ଙ୍କର୍ମସ୍ଵାଵତମ୍ ॥ ପୁତ୍ରମିଵ ପିତରାଵଶ୍ଵିନୋଭା । ଇନ୍ଦ୍ରାଵତ-ଙ୍କର୍ମଣା ଦଗ୍ଂସନାଭିଃ । ଯ-ଥ୍ସୁରାମଂ-ଵ୍ଯଁପିବ-ଶ୍ଶଚୀଭିଃ । ସରସ୍ଵତୀ ତ୍ଵା ମଘଵନ୍ନଭୀଷ୍ଣାତ୍ ॥ ଅହାଵ୍ଯଗ୍ନେ ହଵିରାସ୍ଯେ ତେ । ସ୍ରୁଚୀଵ ଘୃତ-ଞ୍ଚମୂ ଇଵ ସୋମଃ ॥ 7 ॥
ଅନୁଵାକଂ 2 - ସୋତ୍ରାମଣୀଶେଷା ମନ୍ତ୍ରାଃ
ଯୁଵଗ୍ଂ ସୁରାମମଶ୍ଵିନା । ନମୁଚାଵା-ଽସୁରେ ସଚା । ଵିପିପାନା ଶୁଭସ୍ପତୀ । ଇନ୍ଦ୍ର-ଙ୍କର୍ମସ୍ଵାଵତମ୍ ॥ ପୁତ୍ରମିଵ ପିତରାଵଶ୍ଵିନୋଭା । ଇନ୍ଦ୍ରାଵତ-ଙ୍କର୍ମଣା ଦଗ୍ଂସନାଭିଃ । ଯ-ଥ୍ସୁରାମଂ-ଵ୍ଯଁପିବ-ଶ୍ଶଚୀଭିଃ । ସରସ୍ଵତୀ ତ୍ଵା ମଘଵନ୍ନଭୀଷ୍ଣାତ୍ ॥ ଅହାଵ୍ଯଗ୍ନେ ହଵିରାସ୍ଯେ ତେ । ସ୍ରୁଚୀଵ ଘୃତ-ଞ୍ଚମୂ ଇଵ ସୋମଃ ॥ 7 ॥
ଵାଜସନିଗ୍ଂ ରଯିମସ୍ମେ ସୁଵୀରମ୍ । ପ୍ରଶସ୍ତ-ନ୍ଧେହି ଯଶସ-ମ୍ବୃହନ୍ତମ୍ ॥ ଯସ୍ମିନ୍ନଶ୍ଵାସ ଋଷଭାସ ଉକ୍ଷଣଃ । ଵଶା ମେଷା ଅଵସୃଷ୍ଟାସ ଆହୁତାଃ । କୀଲାଲପେ ସୋମପୃଷ୍ଠାଯ ଵେଧସେ । ହୃଦାମତି-ଞ୍ଜନଯ ଚାରୁମଗ୍ନଯେ ॥ ନାନା ହି ଵା-ନ୍ଦେଵହିତଗ୍ଂ ସଦୋ ମିତମ୍ । ମା ସଗ୍ଂସୃକ୍ଷାଥା-ମ୍ପରମେ ଵ୍ଯୋମନ୍ନ୍ । ସୁରା ତ୍ଵମସି ଶୁଷ୍ମିଣୀ ସୋମ ଏଷଃ । ମା ମା ହିଗ୍ଂସୀ-ସ୍ସ୍ଵାଂ-ଯୋଁନିମାଵିଶନ୍ନ୍ ॥ 8 ॥
ଯଦତ୍ର ଶିଷ୍ଟଗ୍ଂ ରସିନଃ ସୁତସ୍ଯ । ଯଦିନ୍ଦ୍ରୋ ଅପିବଚ୍ଛଚୀଭିଃ । ଅହ-ନ୍ତଦସ୍ଯ ମନସା ଶିଵେନ । ସୋମଗ୍ଂ ରାଜାନମିହ ଭକ୍ଷଯାମି ॥ ଦ୍ଵେ ସ୍ରୁତୀ ଅଶୃଣଵ-ମ୍ପିତୃଣାମ୍ । ଅହ-ନ୍ଦେଵାନାମୁତ ମର୍ତ୍ଯାନାମ୍ । ତାଭ୍ଯାମିଦଂ-ଵିଁଶ୍ଵ-ମ୍ଭୁଵନଗ୍ଂ ସମେତି । ଅନ୍ତରା ପୂର୍ଵମପର-ଞ୍ଚ କେତୁମ୍ ॥ ଯସ୍ତେ ଦେଵ ଵରୁଣ ଗାଯତ୍ରଛନ୍ଦାଃ ପାଶଃ । ତ-ନ୍ତ ଏତେନାଵଯଜେ ॥ 9 ॥
ଯସ୍ତେ ଦେଵ ଵରୁଣ ତ୍ରିଷ୍ଟୁପ୍ଛନ୍ଦାଃ ପାଶଃ । ତ-ନ୍ତ ଏତେନାଵଯଜେ । ଯସ୍ତେ ଦେଵ ଵରୁଣ ଜଗତୀଛନ୍ଦାଃ ପାଶଃ । ତ-ନ୍ତ ଏତେନାଵଯଜେ ॥ ସୋମୋ ଵା ଏତସ୍ଯ ରାଜ୍ଯମାଦତ୍ତେ । ଯୋ ରାଜା ସ-ନ୍ରାଜ୍ଯୋ ଵା ସୋମେନ ଯଜତେ । ଦେଵସୁଵାମେତାନି ହଵୀଗ୍ଂଷି ଭଵନ୍ତି । ଏତାଵନ୍ତୋ ଵୈ ଦେଵାନାଗ୍ଂ ସଵାଃ । ତ ଏଵାସ୍ମୈ ସଵା-ନ୍ପ୍ରଯଚ୍ଛନ୍ତି । ତ ଏନ-ମ୍ପୁନଃ ସୁଵନ୍ତେ ରାଜ୍ଯାଯ । ଦେଵସୂ ରାଜା ଭଵତି ॥ 10 ॥
(ସୋମ - ଆଵିଶନ୍. - ଯଜେ - ରାଜ୍ଯାଯୈକଂ ଚ) (ଅ. 2)
ଅନୁଵାକଂ 3 - ଦୋହପ୍ରାଯଶ୍ଚିତ୍ତମ୍, ଅଗ୍ନିହୋତ୍ରେ
ଉଦସ୍ଥା-ଦ୍ଦେଵ୍ଯଦିତି-ର୍ଵିଶ୍ଵରୂପୀ । ଆଯୁର୍ଯଜ୍ଞପତାଵଧାତ୍ । ଇନ୍ଦ୍ରାଯ କୃଣ୍ଵତୀ ଭାଗମ୍ । ମିତ୍ରାଯ ଵରୁଣାଯ ଚ ॥ ଇଯଂ-ଵାଁ ଅଗ୍ନିହୋତ୍ରୀ । ଇଯଂ-ଵାଁ ଏତସ୍ଯ ନିଷୀଦତି । ଯସ୍ଯାଗ୍ନିହୋତ୍ରୀ ନିଷୀଦତି । ତାମୁତ୍ଥାପଯେତ୍ । ଉଦସ୍ଥା-ଦ୍ଦେଵ୍ଯଦିତିରିତି । ଇଯଂ-ଵୈଁ ଦେଵ୍ଯଦିତିଃ ॥ 11 ॥
ଅନୁଵାକଂ 3 - ଦୋହପ୍ରାଯଶ୍ଚିତ୍ତମ୍, ଅଗ୍ନିହୋତ୍ରେ
ଉଦସ୍ଥା-ଦ୍ଦେଵ୍ଯଦିତି-ର୍ଵିଶ୍ଵରୂପୀ । ଆଯୁର୍ଯଜ୍ଞପତାଵଧାତ୍ । ଇନ୍ଦ୍ରାଯ କୃଣ୍ଵତୀ ଭାଗମ୍ । ମିତ୍ରାଯ ଵରୁଣାଯ ଚ ॥ ଇଯଂ-ଵାଁ ଅଗ୍ନିହୋତ୍ରୀ । ଇଯଂ-ଵାଁ ଏତସ୍ଯ ନିଷୀଦତି । ଯସ୍ଯାଗ୍ନିହୋତ୍ରୀ ନିଷୀଦତି । ତାମୁତ୍ଥାପଯେତ୍ । ଉଦସ୍ଥା-ଦ୍ଦେଵ୍ଯଦିତିରିତି । ଇଯଂ-ଵୈଁ ଦେଵ୍ଯଦିତିଃ ॥ 11 ॥
ଇମାମେଵାସ୍ମା ଉତ୍ଥାପଯତି ॥ ଆଯୁର୍ଯଜ୍ଞପତାଵଧାଦିତ୍ଯାହ । ଆଯୁରେଵାସ୍ମି-ନ୍ଦଧାତି ॥ ଇନ୍ଦ୍ରାଯ କୃଣ୍ଵତୀ ଭାଗ-ମ୍ମିତ୍ରାଯ ଵରୁଣାଯ ଚେତ୍ଯାହ । ଯଥା ଯଜୁରେଵୈତତ୍ ॥ ଅଵର୍ତିଂ-ଵାଁ ଏଷୈତସ୍ଯ ପାପ୍ମାନ-ମ୍ପ୍ରତିଖ୍ଯାଯ ନିଷୀଦତି । ଯସ୍ଯା-ଗ୍ନିହୋତ୍ର୍ଯୁପସୃଷ୍ଟା ନିଷୀଦତି । ତା-ନ୍ଦୁଗ୍ଧ୍ଵା ବ୍ରାହ୍ମଣାଯ ଦଦ୍ଯାତ୍ । ଯସ୍ଯାନ୍ନ-ନ୍ନାଦ୍ଯାତ୍ । ଅଵର୍ତିମେଵାସ୍ମି-ନ୍ପାପ୍ମାନ-ମ୍ପ୍ରତିମୁଞ୍ଚତି ॥ 12 ॥
ଦୁଗ୍ଧ୍ଵା ଦଦାତି । ନ ହ୍ଯଦୃଷ୍ଟା ଦକ୍ଷିଣା ଦୀଯତେ ॥ ପୃଥିଵୀଂ-ଵାଁ ଏତସ୍ଯ ପଯଃ ପ୍ରଵିଶତି । ଯସ୍ଯାଗ୍ନିହୋତ୍ର-ନ୍ଦୁହ୍ଯମାନଗ୍ଗ୍ ସ୍କନ୍ଦତି ॥ ଯଦଦ୍ଯ ଦୁଗ୍ଧ-ମ୍ପୃଥିଵୀମସକ୍ତ । ଯଦୋଷଧୀ-ରପ୍ଯସର-ଦ୍ଯଦାପଃ । ପଯୋ ଗୃହେଷୁ ପଯୋ ଅଘ୍ନିଯାସୁ । ପଯୋ ଵଥ୍ସେଷୁ ପଯୋ ଅସ୍ତୁ ତନ୍ମଯୀତ୍ଯାହ । ପଯ ଏଵାତ୍ମ-ନ୍ଗୃହେଷୁ ପଶୁଷୁ ଧତ୍ତେ ॥ ଅପ ଉପସୃଜତି ॥ 13 ॥
ଅଦ୍ଭିରେଵୈନଦାପ୍ନୋତି ॥ ଯୋ ଵୈ ଯଜ୍ଞସ୍ଯାର୍ତେନାନାର୍ତଗ୍ଂ ସଗ୍ଂ ସୃଜତି । ଉଭେ ଵୈ ତେ ତର୍ହ୍ଯାର୍ଚ୍ଛତଃ । ଆର୍ଚ୍ଛତି ଖଲୁ ଵା ଏତଦଗ୍ନିହୋତ୍ରମ୍ । ଯ-ଦ୍ଦୁହ୍ଯମାନଗ୍ଗ୍ ସ୍କନ୍ଦତି । ଯଦଭିଦୁହ୍ଯାତ୍ । ଆର୍ତେନାନାର୍ତଂ-ଯଁଜ୍ଞସ୍ଯ ସଗ୍ଂସୃଜେତ୍ । ତଦେଵ ଯାଦୃକ୍କୀଦୃକ୍ଚ ହୋତଵ୍ଯମ୍ । ଅଥାନ୍ଯା-ନ୍ଦୁଗ୍ଧ୍ଵା ପୁନର୍-ହୋତଵ୍ଯମ୍ । ଅନାର୍ତେନୈଵାର୍ତଂ-ଯଁଜ୍ଞସ୍ଯ ନିଷ୍କରୋତି ॥ 14 ॥
ଯ-ଦ୍ଯୁଦ୍ଦ୍ରୁତସ୍ଯ ସ୍କନ୍ଦେତ୍ । ଯ-ତ୍ତତୋ-ଽହୁତ୍ଵା ପୁନରେଯାତ୍ । ଯଜ୍ଞଂ-ଵିଁଚ୍ଛିନ୍ଦ୍ଯାତ୍ । ଯତ୍ର ସ୍କନ୍ଦେତ୍ । ତନ୍ନିଷଦ୍ଯ ପୁନର୍ଗୃହ୍ଣୀଯାତ୍ । ଯତ୍ରୈଵ ସ୍କନ୍ଦତି । ତତ ଏଵୈନତ୍-ପୁନର୍ଗୃହ୍ଣାତି । ତଦେଵ ଯାଦୃକ୍-କୀଦୃକ୍ଚ ହୋତଵ୍ଯମ୍ । ଅଥାନ୍ଯା-ନ୍ଦୁଗ୍ଧ୍ଵା ପୁନର୍-ହୋତଵ୍ଯମ୍ । ଅନାର୍ତେନୈଵାର୍ତଂ-ଯଁଜ୍ଞସ୍ଯ ନିଷ୍କରୋତି ॥ 15 ॥
ଵି ଵା ଏତସ୍ଯ ଯଜ୍ଞଶ୍ଛିଦ୍ଯତେ । ଯସ୍ଯାଗ୍ନିହୋତ୍ରେ-ଽଧିଶ୍ରିତେ ଶ୍ଵା-ଽନ୍ତରା ଧାଵତି । ରୁଦ୍ରଃ ଖଲୁ ଵା ଏଷଃ । ଯଦଗ୍ନିଃ । ଯ-ଦ୍ଗାମନ୍ଵତ୍ଯାଵର୍ତଯେତ୍ । ରୁଦ୍ରାଯ ପଶୂ-ନପିଦଦ୍ଧ୍ଯାତ୍ । ଅପଶୁ-ର୍ଯଜମାନ-ସ୍ସ୍ଯାତ୍ । ଯଦପୋ ଽନ୍ଵତିଷିଞ୍ଚେତ୍ । ଅନାଦ୍ଯ-ମଗ୍ନେରାପଃ । ଅନାଦ୍ଯମାଭ୍ଯା-ମପିଦଦ୍ଧ୍ଯାତ୍ । ଗାର୍ହପତ୍ଯା-ଦ୍ଭସ୍ମାଦାଯ । ଇଦଂ-ଵିଁଷ୍ଣୁ-ର୍ଵିଚକ୍ରମ ଇତି ଵୈଷ୍ଣଵ୍ଯର୍ଚା ଽଽହଵନୀଯାଦ୍ଧ୍ଵଗ୍ଂ ସଯନ୍ନୁଦ୍ରଵେତ୍ । ଯଜ୍ଞୋ ଵୈ ଵିଷ୍ଣୁଃ । ଯଜ୍ଞେନୈଵ ଯଜ୍ଞଗ୍ଂ ସନ୍ତନୋତି । ଭସ୍ମନା ପଦମପିଵପତି ଶାନ୍ତ୍ଯୈ ॥ 16 ॥
(ଵୈ ଦେଵ୍ଯଦିତି--ର୍ ମୁଞ୍ଚତି - ସୃଜତି - କରୋତି - କରୋତ୍ଯା - ଭ୍ଯାମପିଦଦ୍ଧ୍ଯା-ତ୍ପଞ୍ଚ ଚ) (ଅ. 3)
ଅନୁଵାକଂ 4 - ଅଗ୍ନିପ୍ରାଯଶ୍ଚିତ୍ତଂ ଅଗ୍ନିହୋତ୍ରେ
ନି ଵା ଏତସ୍ଯାହଵନୀଯୋ ଗାର୍ହପତ୍ଯ-ଙ୍କାମଯତେ । ନି ଗାର୍ହପତ୍ଯ ଆହଵନୀଯମ୍ । ଯସ୍ଯାଗ୍ନିମନୁଦ୍ଧୃତଗ୍ଂ ସୂର୍ଯୋ-ଽଭିନିମ୍ରୋଚତି । ଦର୍ଭେଣ ହିରଣ୍ଯ-ମ୍ପ୍ରବଦ୍ଧ୍ଯ ପୁରସ୍ତାଦ୍ଧରେତ୍ । ଅଥାଗ୍ନିମ୍ । ଅଥାଗ୍ନିହୋତ୍ରମ୍ । ଯଦ୍ଧିରଣ୍ଯ-ମ୍ପୁରସ୍ତାଦ୍ଧରତି । ଜ୍ଯୋତିର୍ଵୈ ହିରଣ୍ଯମ୍ । ଜ୍ଯୋତିରେଵୈନ-ମ୍ପଶ୍ଯ-ନ୍ନୁଦ୍ଧରତି । ଯଦଗ୍ନି-ମ୍ପୂର୍ଵଗ୍ଂ ହରତ୍ଯଥା-ଗ୍ନିହୋତ୍ରମ୍ ॥ 17 ॥
ଅନୁଵାକଂ 4 - ଅଗ୍ନିପ୍ରାଯଶ୍ଚିତ୍ତଂ ଅଗ୍ନିହୋତ୍ରେ
ନି ଵା ଏତସ୍ଯାହଵନୀଯୋ ଗାର୍ହପତ୍ଯ-ଙ୍କାମଯତେ । ନି ଗାର୍ହପତ୍ଯ ଆହଵନୀଯମ୍ । ଯସ୍ଯାଗ୍ନିମନୁଦ୍ଧୃତଗ୍ଂ ସୂର୍ଯୋ-ଽଭିନିମ୍ରୋଚତି । ଦର୍ଭେଣ ହିରଣ୍ଯ-ମ୍ପ୍ରବଦ୍ଧ୍ଯ ପୁରସ୍ତାଦ୍ଧରେତ୍ । ଅଥାଗ୍ନିମ୍ । ଅଥାଗ୍ନିହୋତ୍ରମ୍ । ଯଦ୍ଧିରଣ୍ଯ-ମ୍ପୁରସ୍ତାଦ୍ଧରତି । ଜ୍ଯୋତିର୍ଵୈ ହିରଣ୍ଯମ୍ । ଜ୍ଯୋତିରେଵୈନ-ମ୍ପଶ୍ଯ-ନ୍ନୁଦ୍ଧରତି । ଯଦଗ୍ନି-ମ୍ପୂର୍ଵଗ୍ଂ ହରତ୍ଯଥା-ଗ୍ନିହୋତ୍ରମ୍ ॥ 17 ॥
ଭାଗଧେଯେନୈଵୈନ-ମ୍ପ୍ରଣଯତି ॥ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଆର୍ଷେଯ ଉଦ୍ଧରେତ୍ । ବ୍ରାହ୍ମଣୋ ଵୈ ସର୍ଵା ଦେଵତାଃ । ସର୍ଵାଭିରେଵୈନ-ନ୍ଦେଵତାଭିରୁଦ୍ଧରତି ॥ ଅଗ୍ନିହୋତ୍ର-ମୁପସା-ଦ୍ଯାତମିତୋ-ରାସୀତ । ଵ୍ରତମେଵ ହତମନୁ ମ୍ରିଯତେ ॥ ଅନ୍ତଂ-ଵାଁ ଏଷ ଆତ୍ମନୋ ଗଚ୍ଛତି । ଯସ୍ତାମ୍ଯତି । ଅନ୍ତମେଷ ଯଜ୍ଞସ୍ଯ ଗଚ୍ଛତି । ଯସ୍ଯାଗ୍ନିମନୁଦ୍ଧୃତଗ୍ଂ ସୂର୍ଯୋ-ଽଭିନିମ୍ରୋଚତି ॥ 18 ॥
ପୁନଃ ସମନ୍ଯ ଜୁହୋତି । ଅନ୍ତେନୈଵାନ୍ତଂ-ଯଁଜ୍ଞସ୍ଯ ନିଷ୍କରୋତି ॥ ଵରୁଣୋ ଵା ଏତସ୍ଯ ଯଜ୍ଞ-ଙ୍ଗୃହ୍ଣାତି । ଯସ୍ଯାଗ୍ନି-ମନୁଦ୍ଧୃତଗ୍ଂ ସୂର୍ଯୋ-ଽଭିନିମ୍ରୋଚତି । ଵାରୁଣ-ଞ୍ଚରୁ-ନ୍ନିର୍ଵପେତ୍ । ତେନୈଵ ଯଜ୍ଞ-ନ୍ନିଷ୍କ୍ରୀଣୀତେ ॥ ନି ଵା ଏତସ୍ଯାହଵନୀଯୋ ଗାର୍ହପତ୍ଯ-ଙ୍କାମଯତେ । ନି ଗାର୍ହପତ୍ଯ ଆହଵନୀଯମ୍ । ଯସ୍ଯାଗ୍ନି-ମନୁଦ୍ଧୃତଗ୍ଂ ସୂର୍ଯୋ-ଽଭ୍ଯୁଦେତି । ଚତୁର୍ଗୃହୀତ-ମାଜ୍ଯ-ମ୍ପୁରସ୍ତାଦ୍ଧରେତ୍ ॥ 19 ॥
ଅଥାଗ୍ନିମ୍ । ଅଥାଗ୍ନିହୋତ୍ରମ୍ । ଯଦାଜ୍ଯ-ମ୍ପୁରସ୍ତାଦ୍ଧରତି । ଏତଦ୍ଵା ଅଗ୍ନେଃ ପ୍ରିଯ-ନ୍ଧାମ । ଯଦାଜ୍ଯମ୍ । ପ୍ରିଯେଣୈଵୈନ-ନ୍ଧାମ୍ନା ସମର୍ଧଯତି । ଯଦଗ୍ନି-ମ୍ପୂର୍ଵଗ୍ଂ ହରତ୍ଯଥା-ଗ୍ନିହୋତ୍ରମ୍ । ଭାଗଧେଯେନୈଵୈନ-ମ୍ପ୍ରଣଯତି । ବ୍ରାହ୍ମଣ ଆର୍ଷେଯ ଉଦ୍ଧରେତ୍ । ବ୍ରାହ୍ମଣୋ ଵୈ ସର୍ଵା ଦେଵତାଃ ॥ 20 ॥
ସର୍ଵାଭିରେଵୈନ-ନ୍ଦେଵତାଭିରୁଦ୍ଧରତି ॥ ପରାଚୀ ଵା ଏତସ୍ମୈ ଵ୍ଯୁଚ୍ଛନ୍ତୀ ଵ୍ଯୁଚ୍ଛତି । ଯସ୍ଯାଗ୍ନି-ମନୁଦ୍ଧୃତଗ୍ଂ ସୂର୍ଯୋ-ଽଭ୍ଯୁଦେତି । ଉଷାଃ କେତୁନା ଜୁଷତାମ୍ । ଯଜ୍ଞ-ନ୍ଦେଵେଭିରିନ୍ଵିତମ୍ । ଦେଵେଭ୍ଯୋ ମଧୁମତ୍ତମଗ୍ଗ୍ ସ୍ଵାହେତି ପ୍ରତ୍ଯଂ-ନିଷଦ୍ଯାଜ୍ଯେନ ଜୁହୁଯାତ୍ । ପ୍ରତୀଚୀମେଵାସ୍ମୈ ଵିଵାସଯତି ॥ ଅଗ୍ନିହୋତ୍ର-ମୁପସାଦ୍ଯାତମିତୋ-ରାସୀତ । ଵ୍ରତମେଵ ହତମନୁ ମ୍ରିଯତେ । ଅନ୍ତଂ-ଵାଁ ଏଷ ଆତ୍ମନୋ ଗଚ୍ଛତି ॥ 21 ॥
ଯସ୍ତାମ୍ଯତି । ଅନ୍ତମେଷ ଯଜ୍ଞସ୍ଯ ଗଚ୍ଛତି । ଯସ୍ଯାଗ୍ନି-ମନୁଦ୍ଧୃତଗ୍ଂ ସୂର୍ଯୋ-ଽଭ୍ଯୁଦେତି । ପୁନଃ ସମନ୍ଯ ଜୁହୋତି । ଅନ୍ତେନୈଵାନ୍ତଂ-ଯଁଜ୍ଞସ୍ଯ ନିଷ୍କରୋତି । ମିତ୍ରୋ ଵା ଏତସ୍ଯ ଯଜ୍ଞ-ଙ୍ଗୃହ୍ଣାତି । ଯସ୍ଯାଗ୍ନି-ମନୁଦ୍ଧୃତଗ୍ଂ ସୂର୍ଯୋ-ଽଭ୍ଯୁଦେତି । ମୈତ୍ର-ଞ୍ଚରୁ-ନ୍ନିର୍ଵପେତ୍ । ତେନୈଵ ଯଜ୍ଞ-ନ୍ନିଷ୍କ୍ରୀଣୀତେ ॥ ଯସ୍ଯା-ହଵନୀଯେ-ଽନୁଦ୍ଵାତେ ଗାର୍ହପତ୍ଯ ଉଦ୍ଵାଯେତ୍ ॥ 22 ॥
ଯଦାହଵନୀଯ-ମନୁଦ୍ଵାପ୍ଯ ଗାର୍ହପତ୍ଯ-ମ୍ମନ୍ଥେତ୍ । ଵିଚ୍ଛିନ୍ଦ୍ଯାତ୍ । ଭ୍ରାତୃଵ୍ଯମସ୍ମୈ ଜନଯେତ୍ । ଯଦ୍ଵୈ ଯଜ୍ଞସ୍ଯ ଵାସ୍ତଵ୍ଯ-ଙ୍କ୍ରିଯତେ । ତଦନୁ ରୁଦ୍ରୋ-ଽଵଚରତି । ଯ-ତ୍ପୂର୍ଵ-ମନ୍ଵଵସ୍ଯେତ୍ । ଵାସ୍ତଵ୍ଯ-ମଗ୍ନିମୁପାସୀତ । ରୁଦ୍ରୋ-ଽସ୍ଯ ପଶୂ-ନ୍ଘାତୁକ-ସ୍ସ୍ଯାତ୍ । ଆହଵନୀଯ-ମୁଦ୍ଵାପ୍ଯ । ଗାର୍ହପତ୍ଯ-ମ୍ମନ୍ଥେତ୍ ॥ 23 ॥
ଇତଃ ପ୍ରଥମ-ଞ୍ଜଜ୍ଞେ ଅଗ୍ନିଃ । ସ୍ଵାଦ୍ଯୋନେରଧି ଜାତଵେଦାଃ । ସ ଗାଯତ୍ରିଯା ତ୍ରିଷ୍ଟୁଭା ଜଗତ୍ଯା । ଦେଵେଭ୍ଯୋ ହଵ୍ଯଂ-ଵଁହତୁ ପ୍ରଜାନନ୍ନିତି । ଛନ୍ଦୋଭିରେଵୈନଗ୍ଗ୍ ସ୍ଵାଦ୍ଯୋନେଃ ପ୍ରଜନଯତି ॥ ଗାର୍ହପତ୍ଯ-ମ୍ମନ୍ଥତି । ଗାର୍ହପତ୍ଯଂ-ଵାଁ ଅନ୍ଵାହିତାଗ୍ନେଃ ପଶଵ ଉପ ତିଷ୍ଠନ୍ତେ । ସ ଯଦୁଦ୍ଵାଯତି । ତଦନୁ ପଶଵୋ-ଽପକ୍ରାମନ୍ତି । ଇଷେ ରଯ୍ଯୈ ରମସ୍ଵ ॥ 24 ॥
ସହସେ ଦ୍ଯୁମ୍ନାଯ । ଊର୍ଜେ ପତ୍ଯାଯେତ୍ଯାହ । ପଶଵୋ ଵୈ ରଯିଃ । ପଶୂନେଵାସ୍ମୈ ରମଯତି ॥ ସାରସ୍ଵତୌ ତ୍ଵୋଥ୍ସୌ ସମିନ୍ଧାତାମିତ୍ଯାହ । ଋ-ଖ୍ସାମେ ଵୈ ସାରସ୍ଵତାଵୁଥ୍ସୌ । ଋଖ୍-ସାମାଭ୍ଯାମେଵୈନଗ୍ଂ ସମିନ୍ଧେ ॥ ସମ୍ରାଡସି ଵିରାଡସୀତ୍ଯାହ । ରଥନ୍ତରଂ-ଵୈଁ ସମ୍ରାଟ୍ । ବୃହ-ଦ୍ଵିରାଟ୍ ॥ 25 ॥
ତାଭ୍ଯାମେଵୈନଗ୍ଂ ସମିନ୍ଧେ ॥ ଵଜ୍ରୋ ଵୈ ଚକ୍ରମ୍ । ଵଜ୍ରୋ ଵା ଏତସ୍ଯ ଯଜ୍ଞଂ-ଵିଁଚ୍ଛିନତ୍ତି । ଯସ୍ଯାନୋ ଵା ରଥୋ ଵା-ଽନ୍ତରା-ଽଗ୍ନୀ ଯାତି । ଆହଵନୀଯ-ମୁଦ୍ଵାପ୍ଯ । ଗାର୍ହପତ୍ଯା-ଦୁଦ୍ଧରେତ୍ । ଯଦଗ୍ନେ ପୂର୍ଵ-ମ୍ପ୍ରଭୃତ-ମ୍ପଦଗ୍ଂ ହି ତେ । ସୂର୍ଯସ୍ଯ ରଶ୍ମୀନ-ନ୍ଵାତତାନ । ତତ୍ର ରଯିଷ୍ଠାମନୁ ସମ୍ଭରୈତମ୍ । ସ-ନ୍ନଃ ସୃଜ ସୁମତ୍ଯା ଵାଜଵତ୍ଯେତି ॥ 26 ॥
ପୂର୍ଵେଣୈଵାସ୍ଯ ଯଜ୍ଞେନ ଯଜ୍ଞମନୁ ସ-ନ୍ତନୋତି ॥ ତ୍ଵମଗ୍ନେ ସପ୍ରଥା ଅସୀତ୍ଯାହ । ଅଗ୍ନି-ସ୍ସର୍ଵା ଦେଵତାଃ । ଦେଵତାଭିରେଵ ଯଜ୍ଞଗ୍ଂ ସ-ନ୍ତନୋତି ॥ ଅଗ୍ନଯେ ପଥିକୃତେ ପୁରୋଡାଶମଷ୍ଟାକପାଲ-ନ୍ନିର୍ଵପେତ୍ । ଅଗ୍ନିମେଵ ପଥିକୃତଗ୍ଗ୍ ସ୍ଵେନ ଭାଗଧେଯେନୋପ ଧାଵତି । ସ ଏଵୈନଂ-ଯଁଜ୍ଞିଯ-ମ୍ପନ୍ଥାମପି-ନଯତି । ଅନଡ୍ଵାନ୍-ଦକ୍ଷିଣା । ଵହୀ ହ୍ଯେଷ ସମୃଦ୍ଧ୍ଯୈ ॥ 27 ॥
(ହରତ୍ଯଥାଗ୍ନିହୋତ୍ରଂ - ନିମ୍ରୋଚତି - ହରେ-ଦ୍- ଦେଵତା - ଗଚ୍ଛ - ତ୍ଯୁଦ୍ଵାଯେ-ନ୍ମନ୍ଥେ-ଦ୍ରମସ୍ଵ-ବୃହ-ଦ୍ଵିରାଡ୍-ଇତି-ନଵ ଚ) (ଅ. 4)
(ନି ଵୈ ପୂର୍ଵ-ନ୍ତ୍ରୀଣି ନିମ୍ରୋଚତି ଦର୍ଭେଣ ଯଦ୍ଧିରଣ୍ଯମଗ୍ନିହୋତ୍ର-ମ୍ପୁନର୍ଵରୁଣୋ
ଵାରୁଣ-ନ୍ନି ଵା ଏତସ୍ଯାଭ୍ଯୁଦେତି ଚତୁର୍ଗୃହୀତମାଜ୍ଯଂ ଯଦାଜ୍ଯଂ ପରାଚ୍ଯୁଷାଃ ପୁନର୍ମିତ୍ରୋ ମେତ୍ରଂ-ଯଁସ୍ଯାହଵନୀଯେ-ଽନୁଦ୍ଵାତେ ଗାର୍ହପତ୍ଯୋ ଯଦ୍ଵୈ ମନ୍ଥେଦୁଦ୍ଧରେତ୍)
ଅନୁଵାକଂ 5 - ସୋମାତିରେକପ୍ରାଯଶ୍ଚିତ୍ତମ୍
ଯସ୍ଯ ପ୍ରାତସ୍ସଵନେ ସୋମୋ-ଽତିରିଚ୍ଯତେ । ମାଦ୍ଧ୍ଯନ୍ଦିନଗ୍ଂ ସଵନ-ଙ୍କାମଯମାନୋ-ଽଭ୍ଯତିରିଚ୍ଯତେ । ଗୌର୍ଧଯତି ମରୁତାମିତି ଧଯଦ୍ଵତୀଷୁ କୁର୍ଵନ୍ତି । ହିନସ୍ତି ଵୈ ସନ୍ଧ୍ଯଧୀତମ୍ । ସନ୍ଧୀଵ ଖଲୁ ଵା ଏତତ୍ । ଯ-ଥ୍ସଵନ ସ୍ଯାତିରିଚ୍ଯତେ । ଯଦ୍ଧଯଦ୍ଵତୀଷୁ କୁର୍ଵନ୍ତି । ସନ୍ଧେ-ଶ୍ଶାନ୍ତ୍ଯୈ ॥ ଗାଯତ୍ରଗ୍ଂ ସାମ ଭଵତି ପଞ୍ଚଦଶ-ସ୍ସ୍ତୋମଃ । ତେନୈଵ ପ୍ରାତସ୍ସଵନାନ୍ନଯନ୍ତି ॥ 28 ॥
(ନି ଵୈ ପୂର୍ଵ-ନ୍ତ୍ରୀଣି ନିମ୍ରୋଚତି ଦର୍ଭେଣ ଯଦ୍ଧିରଣ୍ଯମଗ୍ନିହୋତ୍ର-ମ୍ପୁନର୍ଵରୁଣୋ
ଵାରୁଣ-ନ୍ନି ଵା ଏତସ୍ଯାଭ୍ଯୁଦେତି ଚତୁର୍ଗୃହୀତମାଜ୍ଯଂ ଯଦାଜ୍ଯଂ ପରାଚ୍ଯୁଷାଃ ପୁନର୍ମିତ୍ରୋ ମେତ୍ରଂ-ଯଁସ୍ଯାହଵନୀଯେ-ଽନୁଦ୍ଵାତେ ଗାର୍ହପତ୍ଯୋ ଯଦ୍ଵୈ ମନ୍ଥେଦୁଦ୍ଧରେତ୍)
ଅନୁଵାକଂ 5 - ସୋମାତିରେକପ୍ରାଯଶ୍ଚିତ୍ତମ୍
ଯସ୍ଯ ପ୍ରାତସ୍ସଵନେ ସୋମୋ-ଽତିରିଚ୍ଯତେ । ମାଦ୍ଧ୍ଯନ୍ଦିନଗ୍ଂ ସଵନ-ଙ୍କାମଯମାନୋ-ଽଭ୍ଯତିରିଚ୍ଯତେ । ଗୌର୍ଧଯତି ମରୁତାମିତି ଧଯଦ୍ଵତୀଷୁ କୁର୍ଵନ୍ତି । ହିନସ୍ତି ଵୈ ସନ୍ଧ୍ଯଧୀତମ୍ । ସନ୍ଧୀଵ ଖଲୁ ଵା ଏତତ୍ । ଯ-ଥ୍ସଵନ ସ୍ଯାତିରିଚ୍ଯତେ । ଯଦ୍ଧଯଦ୍ଵତୀଷୁ କୁର୍ଵନ୍ତି । ସନ୍ଧେ-ଶ୍ଶାନ୍ତ୍ଯୈ ॥ ଗାଯତ୍ରଗ୍ଂ ସାମ ଭଵତି ପଞ୍ଚଦଶ-ସ୍ସ୍ତୋମଃ । ତେନୈଵ ପ୍ରାତସ୍ସଵନାନ୍ନଯନ୍ତି ॥ 28 ॥
ମରୁତ୍ଵତୀଷୁ କୁର୍ଵନ୍ତି । ତେନୈଵ ମାଦ୍ଧ୍ଯନ୍ଦିନା-ଥ୍ସଵନାନ୍ନଯନ୍ତି ॥ ହୋତୁଶ୍ଚ ମସମନୂନ୍ନଯନ୍ତେ । ହୋତା-ଽନୁଶଗ୍ଂସତି । ମଦ୍ଧ୍ଯତ ଏଵ ଯଜ୍ଞଗ୍ଂ ସମାଦଧାତି ॥ ଯସ୍ଯ ମାଦ୍ଧ୍ଯନ୍ଦିନେ ସଵନେ ସୋମୋ-ଽତିରିଚ୍ଯତେ । ଆଦିତ୍ଯ-ନ୍ତୃତୀଯସଵନ-ଙ୍କାମଯମାନୋ-ଽଭ୍ଯତିରିଚ୍ଯତେ । ଗୌରିଵୀତଗ୍ଂ ସାମ ଭଵତି । ଅତିରିକ୍ତଂ-ଵୈଁ ଗୌରିଵୀତମ୍ । ଅତିରିକ୍ତଂ-ଯଁ-ଥ୍ସଵନସ୍ଯା-ତିରିଚ୍ଯତେ ॥ 29 ॥
ଅତିରିକ୍ତସ୍ଯ ଶାନ୍ତ୍ଯୈ ॥ ବଣ୍ମହାଗ୍ଂ ଅସି ସୂର୍ଯେତି କୁର୍ଵନ୍ତି । ଯସ୍ଯୈଵାଦିତ୍ଯସ୍ଯ ସଵନସ୍ଯ କାମେନାତିରିଚ୍ଯତେ । ତେନୈଵୈନ-ଙ୍କାମେନ ସମର୍ଧଯନ୍ତି ॥ ଗୌରିଵୀତଗ୍ଂ ସାମ ଭଵତି । ତେନୈଵ ମାଦ୍ଧ୍ଯନ୍ଦିନା-ଥ୍ସଵନାନ୍ନଯନ୍ତି ॥ ସପ୍ତଦଶ-ସ୍ସ୍ତୋମଃ । ତେନୈଵ ତୃତୀଯସଵନାନ୍ନଯନ୍ତି ॥ ହୋତୁଶ୍ଚମସମନୂନ୍ନଯନ୍ତେ । ହୋତା-ଽନୁଶଗ୍ଂ ସତି ॥ 30 ॥
ମଦ୍ଧ୍ଯତ ଏଵ ଯଜ୍ଞଗ୍ଂ ସମାଦଧାତି ॥ ଯସ୍ଯ ତୃତୀଯସଵନେ ସୋମୋ-ଽତିରିଚ୍ଯେତ । ଉକ୍ଥ୍ଯ-ଙ୍କୁର୍ଵୀତ । ଯସ୍ଯୋକ୍ଥ୍ଯେ-ଽତିରିଚ୍ଯେତ । ଅତିରାତ୍ର-ଙ୍କୁର୍ଵୀତ । ଯସ୍ଯା-ତିରାତ୍ରେ-ଽତିରିଚ୍ଯତେ। ତତ୍ତ୍ଵୈ ଦୁଷ୍ପ୍ରଜ୍ଞାନମ୍ । ଯଜମାନଂ-ଵାଁ ଏତ-ତ୍ପଶଵ ଆସାହ୍ଯ ଯନ୍ତି । ବୃହ-ଥ୍ସାମ ଭଵତି । ବୃହଦ୍ଵା ଇମାଂ-ଲୋଁକା-ନ୍ଦାଧାର । ବାର୍ହତାଃ ପଶଵଃ । ବୃହତୈଵାସ୍ମୈ ପଶୂ-ନ୍ଦାଧାର ॥ ଶିପିଵିଷ୍ଟଵତୀଷୁ କୁର୍ଵନ୍ତି । ଶିପିଵିଷ୍ଟୋ ଵୈ ଦେଵାନା-ମ୍ପୁଷ୍ଟମ୍ । ପୁଷ୍ଟ୍ଯୈଵୈନଗ୍ଂ ସମର୍ଧଯନ୍ତି ॥ ହୋତୁଶ୍ଚମସମନୂନ୍ନଯନ୍ତେ । ହୋତା-ଽନୁଶଗ୍ଂସତି । ମଦ୍ଧ୍ଯତ ଏଵ ଯଜ୍ଞଗ୍ଂ ସମାଦଧାତି ॥ 31 ॥
(ଯନ୍ତି - ସଵନସ୍ଯାତିରିଚ୍ଯତେ - ଶଗ୍ଂସତି - ଦାଧାରାଷ୍ଟୌ ଚ) (ଅ. 5)
ଅନୁଵାକଂ 6 - ସଵନନିମିତ୍ତ-ମ୍ପ୍ରାଯଶ୍ଚିତ୍ତମ୍
ଏକୈକୋ ଵୈ ଜନତାଯା-ମିନ୍ଦ୍ରଃ । ଏକଂ-ଵାଁ ଏତାଵିନ୍ଦ୍ରମଭି ସଗ୍ଂସୁନୁତଃ । ଯୌ ଦ୍ଵୌ ସଗ୍ଂସୁନୁତଃ । ପ୍ରଜାପତିର୍ଵା ଏଷ ଵିତାଯତେ । ଯ-ଦ୍ଯଜ୍ଞଃ । ତସ୍ଯ ଗ୍ରାଵାଣୋ ଦନ୍ତାଃ । ଅନ୍ଯତରଂ-ଵାଁ ଏତେ ସଗ୍ଂସୁନ୍ଵତୋ-ର୍ନିର୍ବଫ୍ସତି । ପୂର୍ଵେଣୋପସୃତ୍ଯା ଦେଵତା ଇତ୍ଯାହୁଃ । ପୂର୍ଵୋପସୃତସ୍ଯ ଵୈ ଶ୍ରେଯା-ନ୍ଭଵତି । ଏତିଵନ୍ତ୍ଯାଜ୍ଯାନି ଭଵନ୍ତ୍ଯ-ଭିଜିତ୍ଯୈ ॥ 32 ॥
ଅନୁଵାକଂ 6 - ସଵନନିମିତ୍ତ-ମ୍ପ୍ରାଯଶ୍ଚିତ୍ତମ୍
ଏକୈକୋ ଵୈ ଜନତାଯା-ମିନ୍ଦ୍ରଃ । ଏକଂ-ଵାଁ ଏତାଵିନ୍ଦ୍ରମଭି ସଗ୍ଂସୁନୁତଃ । ଯୌ ଦ୍ଵୌ ସଗ୍ଂସୁନୁତଃ । ପ୍ରଜାପତିର୍ଵା ଏଷ ଵିତାଯତେ । ଯ-ଦ୍ଯଜ୍ଞଃ । ତସ୍ଯ ଗ୍ରାଵାଣୋ ଦନ୍ତାଃ । ଅନ୍ଯତରଂ-ଵାଁ ଏତେ ସଗ୍ଂସୁନ୍ଵତୋ-ର୍ନିର୍ବଫ୍ସତି । ପୂର୍ଵେଣୋପସୃତ୍ଯା ଦେଵତା ଇତ୍ଯାହୁଃ । ପୂର୍ଵୋପସୃତସ୍ଯ ଵୈ ଶ୍ରେଯା-ନ୍ଭଵତି । ଏତିଵନ୍ତ୍ଯାଜ୍ଯାନି ଭଵନ୍ତ୍ଯ-ଭିଜିତ୍ଯୈ ॥ 32 ॥
ମରୁତ୍ଵତୀଃ ପ୍ରତିପଦଃ । ମରୁତୋ ଵୈ ଦେଵାନା-ମପରାଜିତ-ମାଯତନମ୍ । ଦେଵାନା-ମେଵାପରାଜିତ ଆଯତନେ ଯତତେ ॥ଉଭେ ବୃହଦ୍ରଥନ୍ତରେ ଭଵତଃ । ଇଯଂ-ଵାଁଵ ରଥନ୍ତରମ୍ । ଅସୌ ବୃହତ୍ । ଆଭ୍ଯାମେଵୈନ-ମନ୍ତରେତି । ଵାଚଶ୍ଚ ମନସଶ୍ଚ । ପ୍ରାଣାଚ୍ଚା-ପାନାଚ୍ଚ । ଦିଵଶ୍ଚ ପୃଥିଵ୍ଯାଶ୍ଚ ॥ 33 ॥
ସର୍ଵସ୍ମା-ଦ୍ଵିତ୍ତା-ଦ୍ଵେଦ୍ଯାତ୍ ॥ ଅଭିଵର୍ତୋ ବ୍ରହ୍ମସାମ-ମ୍ଭଵତି । ସୁଵର୍ଗସ୍ଯ ଲୋକସ୍ଯା-ଭିଵୃତ୍ତ୍ଯୈ ॥ ଅଭିଜି-ଦ୍ଭଵତି । ସୁଵର୍ଗସ୍ଯ ଲୋକସ୍ଯା-ଭିଜିତ୍ଯୈ । ଵିଶ୍ଵଜି-ଦ୍ଭଵତି । ଵିଶ୍ଵସ୍ଯ ଜିତ୍ଯୈ ॥ ଯସ୍ଯ ଭୂଯାଗ୍ଂସୋ ଯଜ୍ଞକ୍ରତଵ ଇତ୍ଯାହୁଃ । ସ ଦେଵତା ଵୃଙ୍କ୍ତ ଇତି । ଯଦ୍ଯଗ୍ନିଷ୍ଟୋମ-ସ୍ସୋମଃ ପରସ୍ତା-ଥ୍ସ୍ଯାତ୍ ॥ 34 ॥
ଉକ୍ଥ୍ଯ-ଙ୍କୁର୍ଵୀତ । ଯଦ୍ଯୁକ୍ଥ୍ଯଃ ସ୍ଯାତ୍ । ଅତିରାତ୍ର-ଙ୍କୁର୍ଵୀତ । ଯଜ୍ଞକ୍ରତୁଭି-ରେଵାସ୍ଯ ଦେଵତା ଵୃଙ୍କ୍ତେ ॥ ଯୋ ଵୈ ଛନ୍ଦୋଭି-ରଭିଭଵତି । ସ ସଗ୍ଂ ସୁନ୍ଵତୋ-ରଭିଭଵତି । ସଂଵେଁଶାଯ ତ୍ଵୋପଵେଶାଯ-ତ୍ଵେତ୍ଯାହ । ଛନ୍ଦାଗ୍ଂସି ଵୈ ସଂଵେଁଶ ଉପଵେଶଃ । ଛନ୍ଦୋଭିରେଵାସ୍ଯ ଛନ୍ଦାଗ୍ସ୍ଯ-ଭିଭଵତି ॥ ଇଷ୍ଟର୍ଗୋ ଵା ଋତ୍ଵିଜା-ମଦ୍ଧ୍ଵର୍ଯୁଃ ॥ 35 ॥
ଇଷ୍ଟର୍ଗଃ ଖଲୁ ଵୈ ପୂର୍ଵୋ-ଽର୍ଷ୍ଟୁଃ, କ୍ଷୀଯତେ । ପ୍ରାଣାପାନୌ ମୃତ୍ଯୋର୍ମା ପାତମିତ୍ଯାହ । ପ୍ରାଣାପାନଯୋରେଵ ଶ୍ରଯତେ । ପ୍ରାଣାପାନୌ ମା ମା ହାସିଷ୍ଟମିତ୍ଯାହ । ନୈନ-ମ୍ପୁରା-ଽଽଯୁଷଃ ପ୍ରାଣାପାନୌ ଜହିତଃ ॥ ଆର୍ତିଂ-ଵାଁ ଏତେ ନିଯନ୍ତି । ଯେଷା-ନ୍ଦୀକ୍ଷିତାନା-ମ୍ପ୍ରମୀଯତେ । ତଂ-ଯଁଦଵଵର୍ଜେଯୁଃ । କ୍ରୂରକୃତାମିଵୈଷାଂ-ଲୋଁକ-ସ୍ସ୍ଯାତ୍ । ଆହର ଦହେତି ବ୍ରୂଯାତ୍ ॥ 36 ॥
ତ-ନ୍ଦକ୍ଷିଣତୋ ଵେଦ୍ଯୈ ନିଧାଯ । ସର୍ପରାଜ୍ଞିଯା ଋଗ୍ଭି-ସ୍ସ୍ତୁଯୁଃ । ଇଯଂ-ଵୈଁ ସର୍ପତୋ ରାଜ୍ଞୀ । ଅସ୍ଯା ଏଵୈନ-ମ୍ପରିଦଦତି ॥ ଵ୍ଯୃଦ୍ଧ-ନ୍ତଦିତ୍ଯାହୁଃ । ଯ-ଥ୍ସ୍ତୁତ-ମନନୁଶସ୍ତ-ମିତି । ହୋତା ପ୍ରଥମଃ ପ୍ରାଚୀନାଵୀତୀ ମାର୍ଜାଲୀଯ-ମ୍ପରୀଯାତ୍ । ଯାମୀରନୁ-ବ୍ରୁଵନ୍ନ୍ । ସର୍ପରାଜ୍ଞୀନା-ଙ୍କୀର୍ତଯେତ୍ । ଉଭଯୋରେଵୈନଂ-ଲୋଁକଯୋଃ ପରିଦଦତି ॥ 37 ॥
ଅଥୋ ଧୁଵନ୍ତ୍ଯେଵୈନମ୍ । ଅଥୋ ନ୍ଯେଵାସ୍ମୈ ହ୍ନୁଵତେ ॥ ତ୍ରିଃ ପରିଯନ୍ତି । ତ୍ରଯ ଇମେ ଲୋକାଃ । ଏଭ୍ଯ ଏଵୈନଂ-ଲୋଁକେଭ୍ଯୋ ଧୁଵତେ । ତ୍ରିଃ ପୁନଃ ପରିଯନ୍ତି । ଷଟ୍-ଥ୍ସମ୍ପଦ୍ଯନ୍ତେ । ଷଡ୍ଵା ଋତଵଃ । ଋତୁଭିରେଵୈନ-ନ୍ଧୁଵତେ ॥ ଅଗ୍ନ ଆଯୂଗ୍ଂଷି ପଵସ ଇତି ପ୍ରତିପଦ-ଙ୍କୁର୍ଵୀରନ୍ନ୍ । ରଥନ୍ତରସାମୈଷାଗ୍ଂ ସୋମଃ ସ୍ଯାତ୍ । ଆଯୁରେଵାତ୍ମନ୍-ଦଧତେ । ଅଥୋ ପାପ୍ମାନମେଵ ଵିଜହତୋ ଯନ୍ତି ॥ 38 ॥
(ଅଭିଜିତ୍ଯୈ - ପୃଥିଵ୍ଯାଶ୍ଚ - ସ୍ଯା - ଦଦ୍ଧ୍ଵର୍ଯୁ--ର୍ ବ୍ରୁଯାଲ୍ - ଲୋକଯୋଃ ପରିଦଦତି - କୁର୍ଵରଗ୍ଗ୍ ସ୍ତ୍ରୀଣି ଚ) (ଅ. 6)
ଅନୁଵାକଂ 7 - ଯୂପଵିରୋହଣାଦିପ୍ରାଯଶ୍ଚିତ୍ତମ୍
ଅସୁର୍ଯଂ-ଵାଁ ଏତସ୍ମା-ଦ୍ଵର୍ଣ-ଙ୍କୃତ୍ଵା । ପଶଵୋ ଵୀର୍ଯ-ମପକ୍ରାମନ୍ତି । ଯସ୍ଯ ଯୂପୋ ଵିରୋହତି । ତ୍ଵାଷ୍ଟ୍ର-ମ୍ବହୁରୂପ-ମାଲଭେତ । ତ୍ଵଷ୍ଟା ଵୈ ରୂପାଣାମୀଶେ । ଯ ଏଵ ରୂପାଣାମୀଶେ । ସୋ-ଽସ୍ମି-ନ୍ପଶୂନ୍. ଵୀର୍ଯଂ-ଯଁଚ୍ଛତି । ନାସ୍ମାତ୍-ପଶଵୋ ଵୀର୍ଯ-ମପକ୍ରାମନ୍ତି ॥ ଆର୍ତିଂ-ଵାଁ ଏତେ ନିଯନ୍ତି । ଯେଷା-ନ୍ଦୀକ୍ଷିତାନା-ମଗ୍ନି-ରୁଦ୍ଵାଯତି ॥ 39 ॥
ଅନୁଵାକଂ 7 - ଯୂପଵିରୋହଣାଦିପ୍ରାଯଶ୍ଚିତ୍ତମ୍
ଅସୁର୍ଯଂ-ଵାଁ ଏତସ୍ମା-ଦ୍ଵର୍ଣ-ଙ୍କୃତ୍ଵା । ପଶଵୋ ଵୀର୍ଯ-ମପକ୍ରାମନ୍ତି । ଯସ୍ଯ ଯୂପୋ ଵିରୋହତି । ତ୍ଵାଷ୍ଟ୍ର-ମ୍ବହୁରୂପ-ମାଲଭେତ । ତ୍ଵଷ୍ଟା ଵୈ ରୂପାଣାମୀଶେ । ଯ ଏଵ ରୂପାଣାମୀଶେ । ସୋ-ଽସ୍ମି-ନ୍ପଶୂନ୍. ଵୀର୍ଯଂ-ଯଁଚ୍ଛତି । ନାସ୍ମାତ୍-ପଶଵୋ ଵୀର୍ଯ-ମପକ୍ରାମନ୍ତି ॥ ଆର୍ତିଂ-ଵାଁ ଏତେ ନିଯନ୍ତି । ଯେଷା-ନ୍ଦୀକ୍ଷିତାନା-ମଗ୍ନି-ରୁଦ୍ଵାଯତି ॥ 39 ॥
ଯଦାହଵନୀଯ ଉଦ୍ଵାଯେତ୍ । ଯତ୍ତ-ମ୍ମନ୍ଥେତ୍ । ଵିଚ୍ଛିନ୍ଦ୍ଯାତ୍ । ଭ୍ରାତୃଵ୍ଯମସ୍ମୈ ଜନଯେତ୍ । ଯଦାହଵନୀଯ ଉଦ୍ଵାଯେତ୍ । ଆଗ୍ନୀଦ୍ଧ୍ରା-ଦୁଦ୍ଧରେତ୍ । ଯଦାଗ୍ନୀଦ୍ଧ୍ର ଉଦ୍ଵାଯେତ୍ । ଗାର୍ହପତ୍ଯା-ଦୁଦ୍ଧରେତ୍ । ଯ-ଦ୍ଗାର୍ହପତ୍ଯ ଉଦ୍ଵାଯେତ୍ । ଅତ ଏଵ ପୁନ-ର୍ମନ୍ଥେତ୍ ॥ 40 ॥
ଅତ୍ର ଵାଵ ସ ନିଲଯତେ । ଯତ୍ର ଖଲୁ ଵୈ ନିଲୀନ-ମୁତ୍ତମ-ମ୍ପଶ୍ଯନ୍ତି । ତଦେନ-ମିଚ୍ଛନ୍ତି ॥ ଯସ୍ମା-ଦ୍ଦାରୋରୁଦ୍ଵାଯେତ୍ । ତସ୍ଯାରଣୀ କୁର୍ଯାତ୍ । କ୍ରୁମୁକମପି କୁର୍ଯାତ୍ । ଏଷା ଵା ଅଗ୍ନେଃ ପ୍ରିଯା ତନୂଃ । ଯତ୍-କ୍ରୁମୁକଃ । ପ୍ରିଯଯୈଵୈନ-ନ୍ତନୁଵା ସମର୍ଧଯତି ॥ ଗାର୍ହପତ୍ଯ-ମ୍ମନ୍ଥତି ॥ 41 ॥
ଗାର୍ହପତ୍ଯୋ ଵା ଅଗ୍ନେର୍ଯୋନିଃ । ସ୍ଵାଦେଵୈନଂ-ଯୋଁନେ-ର୍ଜନଯତି । ନାସ୍ମୈ ଭ୍ରାତୃଵ୍ଯ-ଞ୍ଜନଯତି ॥ ଯସ୍ଯ ସୋମ ଉପଦସ୍ଯେତ୍ । ସୁଵର୍ଣଗ୍ଂ ହିରଣ୍ଯ-ନ୍ଦ୍ଵେଧା ଵିଚ୍ଛିଦ୍ଯ । ଋଜୀଷେ-ଽନ୍ଯଦାଧୂନୁଯାତ୍ । ଜୁହୁଯାଦନ୍ଯତ୍ । ସୋମମେଵା-ଭିଷୁଣୋତି । ସୋମ-ଞ୍ଜୁହୋତି ॥ ସୋମସ୍ଯ ଵା ଅଭିଷୂଯମାଣସ୍ଯ ପ୍ରିଯା ତନୂ-ରୁଦକ୍ରାମତ୍ ॥ 42 ॥
ତ-ଥ୍ସୁଵର୍ଣଗ୍ଂ ହିରଣ୍ଯ-ମଭଵତ୍ । ଯ-ଥ୍ସୁଵର୍ଣଗ୍ଂ ହିରଣ୍ଯ-ଙ୍କୁର୍ଵନ୍ତି । ପ୍ରିଯଯୈଵୈନ-ନ୍ତନୁଵା ସମର୍ଧଯନ୍ତି ॥ ଯସ୍ଯାକ୍ରୀତଗ୍ଂ ସୋମ-ମପହରେଯୁଃ । କ୍ରୀଣୀଯାଦେଵ । ସୈଵ ତତଃ ପ୍ରାଯଶ୍ଚିତ୍ତିଃ ॥ ଯସ୍ଯ କ୍ରୀତମପହରେଯୁଃ । ଆଦାରାଗ୍ଶ୍ଚ ଫାଲ୍ଗୁନାନି ଚାଭିଷୁଣୁଯାତ୍ । ଗାଯତ୍ରୀ ଯଗ୍ଂ ସୋମମାହରତ୍ । ତସ୍ଯ ଯୋ-ଽଗ୍ଂଶୁଃ ପରା-ଽପତତ୍ ॥ 43 ॥
ତ ଆଦାରା ଅଭଵନ୍ନ୍ । ଇନ୍ଦ୍ରୋ ଵୃତ୍ରମହନ୍ନ୍ । ତସ୍ଯ ଵଲ୍କଃ ପରା-ଽପତତ୍ । ତାନି ଫାଲ୍ଗୁନାନ୍ଯଭଵନ୍ନ୍ । ପଶଵୋ ଵୈ ଫାଲ୍ଗୁନାନି । ପଶଵ-ସ୍ସୋମୋ ରାଜା । ଯଦାଦାରାଗ୍ଶ୍ଚ ଫାଲ୍ଗୁନାନି ଚାଭିଷୁଣୋତି । ସୋମମେଵ ରାଜାନମଭିଷୁଣୋତି ॥ ଶୃତେନ ପ୍ରାତସ୍ସଵନେ ଶ୍ରୀଣୀଯାତ୍ । ଦଦ୍ଧ୍ନା ମଦ୍ଧ୍ଯନ୍ଦିନେ ॥ 44 ॥
ନୀତମିଶ୍ରେଣ ତୃତୀଯସଵନେ । ଅଗ୍ନିଷ୍ଟୋମ-ସ୍ସୋମଃ ସ୍ଯା-ଦ୍ରଥନ୍ତରସାମା । ଯ ଏଵର୍ତ୍ଵିଜୋ ଵୃତା-ସ୍ସ୍ଯୁଃ । ତ ଏନଂ-ଯାଁଜଯେଯୁଃ । ଏକା-ଙ୍ଗା-ନ୍ଦକ୍ଷିଣା-ନ୍ଦଦ୍ଯାତ୍ତେଭ୍ଯ ଏଵ । ପୁନ-ସ୍ସୋମ-ଙ୍କ୍ରୀଣୀଯାତ୍ । ଯଜ୍ଞେନୈଵ ତ-ଦ୍ଯଜ୍ଞ-ମିଚ୍ଛତି । ସୈଵ ତତଃ ପ୍ରାଯଶ୍ଚିତ୍ତିଃ ॥ ସର୍ଵାଭ୍ଯୋ ଵା ଏଷ ଦେଵତାଭ୍ଯ-ସ୍ସର୍ଵେଭ୍ଯଃ ପୃଷ୍ଠେଭ୍ଯ ଆତ୍ମାନ-ମାଗୁରତେ । ଯ-ସ୍ସତ୍ରାଯାଗୁରତେ । ଏତାଵାନ୍-ଖଲୁ ଵୈ ପୁରୁଷଃ । ଯାଵଦସ୍ଯ ଵିତ୍ତମ୍ । ସର୍ଵଵେଦସେନ ଯଜେତ । ସର୍ଵପୃଷ୍ଠୋ-ଽସ୍ଯ ସୋମଃ ସ୍ଯାତ୍ । ସର୍ଵାଭ୍ଯ ଏଵ ଦେଵତାଭ୍ଯ-ସ୍ସର୍ଵେଭ୍ଯଃ ପୃଷ୍ଠେଭ୍ଯ ଆତ୍ମାନ-ନ୍ନିଷ୍କ୍ରୀଣୀତେ ॥ 45 ॥
(ଉଦ୍ଵାଯତି - ମନ୍ଥେନ୍ - ମନ୍ଥ - ତ୍ଯକ୍ରାମତ୍ - ପରା-ଽପତନ୍ - ମଦ୍ଧ୍ଯନ୍ଦିନ - ଆଗୁରତେ ପଞ୍ଚ ଚ) (ଅ. 7)
ଅନୁଵାକଂ 8 - ପାଵମାନୀମନ୍ତ୍ରାଃ (ସ୍ମାର୍ତେ ଶ୍ଞାନାଦୌ ମାର୍ଜନାର୍ଥାଶ୍ଚ)
ପଵମାନ-ସ୍ସୁଵର୍ଜନଃ । ପଵିତ୍ରେଣ ଵିଚର୍ଷଣିଃ । ଯଃ ପୋତା ସ ପୁନାତୁ ମା ॥ ପୁନନ୍ତୁ ମା ଦେଵଜନାଃ । ପୁନନ୍ତୁ ମନ ଵୋ ଧିଯା । ପୁନନ୍ତୁ ଵିଶ୍ଵ ଆଯଵଃ ॥ ଜାତଵେଦଃ ପଵିତ୍ରଵତ୍ । ପଵିତ୍ରେଣ ପୁନାହି ମା । ଶୁକ୍ରେଣ ଦେଵ ଦୀଦ୍ଯତ୍ । ଅଗ୍ନେ କ୍ରତ୍ଵା କ୍ରତୂଗ୍ଂ ରନୁ ॥ 46 ॥
ଅନୁଵାକଂ 8 - ପାଵମାନୀମନ୍ତ୍ରାଃ (ସ୍ମାର୍ତେ ଶ୍ଞାନାଦୌ ମାର୍ଜନାର୍ଥାଶ୍ଚ)
ପଵମାନ-ସ୍ସୁଵର୍ଜନଃ । ପଵିତ୍ରେଣ ଵିଚର୍ଷଣିଃ । ଯଃ ପୋତା ସ ପୁନାତୁ ମା ॥ ପୁନନ୍ତୁ ମା ଦେଵଜନାଃ । ପୁନନ୍ତୁ ମନ ଵୋ ଧିଯା । ପୁନନ୍ତୁ ଵିଶ୍ଵ ଆଯଵଃ ॥ ଜାତଵେଦଃ ପଵିତ୍ରଵତ୍ । ପଵିତ୍ରେଣ ପୁନାହି ମା । ଶୁକ୍ରେଣ ଦେଵ ଦୀଦ୍ଯତ୍ । ଅଗ୍ନେ କ୍ରତ୍ଵା କ୍ରତୂଗ୍ଂ ରନୁ ॥ 46 ॥
ଯତ୍ତେ ପଵିତ୍ର-ମର୍ଚିଷି । ଅଗ୍ନେ ଵିତତମନ୍ତରା । ବ୍ରହ୍ମ ତେନ ପୁନୀମହେ ॥ ଉଭାଭ୍ଯା-ନ୍ଦେଵ ସଵିତଃ ।ପଵିତ୍ରେଣ ସଵେନ ଚ । ଇଦ-ମ୍ବ୍ରହ୍ମ ପୁନୀମହେ ॥ ଵୈଶ୍ଵଦେଵୀ ପୁନତୀ ଦେଵ୍ଯାଗାତ୍ । ଯସ୍ଯୈ ବହ୍ଵୀ-ସ୍ତନୁଵୋ ଵୀତପୃଷ୍ଠାଃ । ତଯା ମଦନ୍ତ-ସ୍ସଧମାଦ୍ଯେଷୁ । ଵଯଗ୍ଗ୍ ସ୍ଯାମ ପତଯୋ ରଯୀଣାମ୍ ॥ 47 ॥
ଵୈଶ୍ଵାନରୋ ରଶ୍ମିଭିର୍ମା ପୁନାତୁ । ଵାତଃ ପ୍ରାଣେନେଷିରୋ ମଯୋଭୂଃ । ଦ୍ଯାଵାପୃଥିଵୀ ପଯସା ପଯୋଭିଃ । ଋତାଵରୀ ଯଜ୍ଞିଯେ ମା ପୁନୀତାମ୍ ॥ ବୃହଦ୍ଭିଃ ସଵିତସ୍ତୃଭିଃ । ଵର୍ଷିଷ୍ଠୈ-ର୍ଦେଵ ମନ୍ମଭିଃ । ଅଗ୍ନେ ଦକ୍ଷୈଃ ପୁନାହି ମା ॥ ଯେନ ଦେଵା ଅପୁନତ । ଯେନାପୋ ଦିଵ୍ଯ-ଙ୍କଶଃ । ତେନ ଦିଵ୍ଯେନ ବ୍ରହ୍ମଣା ॥ 48 ॥
ଇଦ-ମ୍ବ୍ରହ୍ମ ପୁନୀମହେ ॥ ଯଃ ପାଵମାନୀରଦ୍ଧ୍ଯେତି । ଋଷିଭି-ସ୍ସମ୍ଭୃତଗ୍ଂ ରସମ୍ । ସର୍ଵଗ୍ଂ ସ ପୂତମଶ୍ଞାତି । ସ୍ଵଦିତ-ମ୍ମାତରିଶ୍ଵନା ॥ ପାଵମାନୀର୍ଯୋ ଅଦ୍ଧ୍ଯେତି । ଋଷିଭି-ସ୍ସମ୍ଭୃତଗ୍ଂ ରସମ୍ । ତସ୍ମୈ ସରସ୍ଵତୀ ଦୁହେ । କ୍ଷୀରଗ୍ଂ ସର୍ପି-ର୍ମଧୂଦକମ୍ ॥ ପାଵମାନୀ-ସ୍ସ୍ଵସ୍ତ୍ଯଯନୀଃ ॥ 49 ॥
ସୁଦୁଘା ହି ପଯସ୍ଵତୀଃ । ଋଷିଭି-ସ୍ସମ୍ଭୃତୋ ରସଃ । ବ୍ରାହ୍ମଣେଷ୍ଵମୃତଗ୍ଂ ହିତମ୍ ॥ ପାଵମାନୀ-ର୍ଦିଶନ୍ତୁ ନଃ । ଇମଂ-ଲୋଁକମଥୋ ଅମୁମ୍ । କାମାନ୍-ଥ୍ସମର୍ଧଯନ୍ତୁ ନଃ । ଦେଵୀ-ର୍ଦେଵୈ-ସ୍ସମାଭୃତାଃ ॥ ପାଵମାନୀ-ସ୍ସ୍ଵସ୍ତ୍ଯଯନୀଃ । ସୁଦୁଘାହି ଘୃତଶ୍ଚୁତଃ । ଋଷିଭି-ସ୍ସମ୍ଭୃତୋ ରସଃ ॥ 50 ॥
ବ୍ରାହ୍ମଣେଷ୍ଵମୃତଗ୍ଂ ହିତମ୍ ॥ ଯେନ ଦେଵାଃ ପଵିତ୍ରେଣ । ଆତ୍ମାନ-ମ୍ପୁନତେ ସଦା । ତେନ ସହସ୍ରଧାରେଣ । ପାଵମାନ୍ଯଃ ପୁନନ୍ତୁ ମା ॥ ପ୍ରାଜାପତ୍ଯ-ମ୍ପଵିତ୍ରମ୍ । ଶତୋଦ୍ଯାମଗ୍ଂ ହିରଣ୍ମଯମ୍ । ତେନ ବ୍ରହ୍ମ ଵିଦୋ ଵଯମ୍ । ପୂତ-ମ୍ବ୍ରହ୍ମ ପୁନୀମହେ ॥ ଇନ୍ଦ୍ରଃ ସୁନୀତୀ ସହ ମା ପୁନାତୁ । ସୋମଃ ସ୍ଵସ୍ତ୍ଯା ଵରୁଣ-ସ୍ସମୀଚ୍ଯା । ଯମୋ ରାଜା ପ୍ରମୃଣାଭିଃ ପୁନାତୁ ମା । ଜାତଵେଦା ମୋର୍ଜଯନ୍ତ୍ଯା ପୁନାତୁ ॥ 51 ॥
(ଅନୁ - ରଯୀଣାଂ - ବ୍ରହ୍ମଣା - ସ୍ଵସ୍ତ୍ଯଯନୀଃ - ସୁଦୁଘା ହି ଘୃତଶ୍ଚୁତ ଋଷିଭି-ସ୍ସମ୍ଭୃତୋ ରସଃ - ପୁନାତୁ ତ୍ରୀଣି ଚ ) (ଅ. 8)
ଅନୁଵାକଂ 9 - ରାଜସୂଯଗତଚାତୁର୍ମାସ୍ଯଶେଷଃ
ପ୍ରଜା ଵୈ ସତ୍ରମାସତ ତପସ୍ତପ୍ଯମାନା ଅଜୁହ୍ଵତୀଃ । ଦେଵା ଅପଶ୍ଯ-ଞ୍ଚମସ-ଙ୍ଘୃତସ୍ଯ ପୂର୍ଣଗ୍ଗ୍ ସ୍ଵଧାମ୍ । ତମୁପୋଦତିଷ୍ଠନ୍ତ-ମଜୁହଵୁଃ । ତେନାର୍ଧମାସ ଊର୍ଜମଵାରୁନ୍ଧତ । ତସ୍ମାଦର୍ଧମାସେ ଦେଵା ଇଜ୍ଯନ୍ତେ ॥ ପିତରୋ-ଽପଶ୍ଯ-ଞ୍ଚମସ-ଙ୍ଘୃତସ୍ଯ ପୂର୍ଣଗ୍ଗ୍ ସ୍ଵଧାମ୍ । ତମୁପୋଦତିଷ୍ଠନ୍ତ- ମଜୁହଵୁଃ । ତେନ ମାସ୍ଯୂର୍ଜମଵାରୁନ୍ଧତ । ତସ୍ମା-ନ୍ମାସି ପିତୃଭ୍ଯଃ କ୍ରିଯତେ । ମନୁଷ୍ଯା ଅପଶ୍ଯ-ଞ୍ଚମସ-ଙ୍ଘୃତସ୍ଯ ପୂର୍ଣଗ୍ଗ୍ ସ୍ଵଧାମ୍ ॥ 52 ॥
ଅନୁଵାକଂ 9 - ରାଜସୂଯଗତଚାତୁର୍ମାସ୍ଯଶେଷଃ
ପ୍ରଜା ଵୈ ସତ୍ରମାସତ ତପସ୍ତପ୍ଯମାନା ଅଜୁହ୍ଵତୀଃ । ଦେଵା ଅପଶ୍ଯ-ଞ୍ଚମସ-ଙ୍ଘୃତସ୍ଯ ପୂର୍ଣଗ୍ଗ୍ ସ୍ଵଧାମ୍ । ତମୁପୋଦତିଷ୍ଠନ୍ତ-ମଜୁହଵୁଃ । ତେନାର୍ଧମାସ ଊର୍ଜମଵାରୁନ୍ଧତ । ତସ୍ମାଦର୍ଧମାସେ ଦେଵା ଇଜ୍ଯନ୍ତେ ॥ ପିତରୋ-ଽପଶ୍ଯ-ଞ୍ଚମସ-ଙ୍ଘୃତସ୍ଯ ପୂର୍ଣଗ୍ଗ୍ ସ୍ଵଧାମ୍ । ତମୁପୋଦତିଷ୍ଠନ୍ତ- ମଜୁହଵୁଃ । ତେନ ମାସ୍ଯୂର୍ଜମଵାରୁନ୍ଧତ । ତସ୍ମା-ନ୍ମାସି ପିତୃଭ୍ଯଃ କ୍ରିଯତେ । ମନୁଷ୍ଯା ଅପଶ୍ଯ-ଞ୍ଚମସ-ଙ୍ଘୃତସ୍ଯ ପୂର୍ଣଗ୍ଗ୍ ସ୍ଵଧାମ୍ ॥ 52 ॥
ତମୁପୋଦତିଷ୍ଠନ୍ତ-ମଜୁହଵୁଃ । ତେନ-ଦ୍ଵଯୀମୂର୍ଜମଵାରୁନ୍ଧତ । ତସ୍ମା-ଦ୍ଦ୍ଵିରହ୍ନୋ-ମନୁଷ୍ଯେଭ୍ଯ ଉପହ୍ରିଯତେ । ପ୍ରାତଶ୍ଚ ସାଯ-ଞ୍ଚ । ପଶଵୋ-ଽପଶ୍ଯ-ଞ୍ଚମସ-ଙ୍ଘୃତସ୍ଯ ପୂର୍ଣଗ୍ଗ୍ ସ୍ଵଧାମ୍ । ତମୁପୋଦତିଷ୍ଠନ୍ତ-ମଜୁହଵୁଃ । ତେନ-ତ୍ରଯୀମୂର୍ଜମଵା-ରୁନ୍ଧତ । ତସ୍ମା-ତ୍ତ୍ରିରହ୍ନଃ ପଶଵଃ ପ୍ରେରତେ । ପ୍ରାତସ୍ସଗଂଵେ ସାଯମ୍ । ଅସୁରା ଅପଶ୍ଯ-ଞ୍ଚମସ-ଙ୍ଘୃତସ୍ଯ ପୂର୍ଣଗ୍ଗ୍ ସ୍ଵଧାମ୍ ॥ 53 ॥
ତମୁପୋଦତିଷ୍ଠନ୍ତ-ମଜୁହଵୁଃ । ତେନ ସଂଵଁଥ୍ସର ଊର୍ଜମଵା-ରୁନ୍ଧତ ॥ ତେ ଦେଵା ଅମନ୍ଯନ୍ତ । ଅମୀ ଵା ଇଦମଭୂଵନ୍ନ୍ । ଯଦ୍ଵଯଗ୍ଗ୍ସ୍ମ ଇତି । ତ ଏତାନି ଚାତୁର୍ମାସ୍ଯାନ୍ଯପଶ୍ଯନ୍ନ୍ । ତାନି ନିରଵପନ୍ନ୍ । ତୈରେଵୈଷା-ନ୍ତାମୂର୍ଜମଵୃଞ୍ଜତ । ତତୋ ଦେଵା ଅଭଵନ୍ନ୍ । ପରା-ଽସୁରାଃ ॥ 54 ॥
ଯ-ଦ୍ଯଜତେ । ଯାମେଵ ଦେଵା ଊର୍ଜମଵାରୁନ୍ଧତ । ତା-ନ୍ତେନା-ଵରୁନ୍ଧେ । ଯ-ତ୍ପିତୃଭ୍ଯଃ କରୋତି । ଯାମେଵ ପିତର ଊର୍ଜମଵା-ରୁନ୍ଧତ । ତା-ନ୍ତେନା-ଵରୁନ୍ଧେ । ଯଦାଵସଥେ-ଽନ୍ନଗ୍ଂ ହରନ୍ତି । ଯାମେଵ ମନୁଷ୍ଯା ଊର୍ଜମଵା-ରୁନ୍ଧତ । ତା-ନ୍ତେନା-ଵରୁନ୍ଧେ । ଯ-ଦ୍ଦକ୍ଷିଣା-ନ୍ଦଦାତି ॥ 55 ॥
ଯାମେଵ ପଶଵ ଊର୍ଜମଵା-ରୁନ୍ଧତ । ତା-ନ୍ତେନା-ଵରୁନ୍ଧେ । ଯଚ୍ଚାତୁ-ର୍ମାସ୍ଯୈ-ର୍ଯଜତେ । ଯାମେଵାସୁରା ଊର୍ଜମ-ଵାରୁନ୍ଧତ । ତା-ନ୍ତେନା-ଵରୁନ୍ଧେ । ଭଵତ୍ଯାତ୍ମନା । ପରା-ଽସ୍ଯ ଭ୍ରାତୃଵ୍ଯୋ ଭଵତି ॥ ଵିରାଜୋ ଵା ଏଷା ଵିକ୍ରାନ୍ତିଃ । ଯଚ୍ଚାତୁ-ର୍ମାସ୍ଯାନି । ଵୈଶ୍ଵଦେଵେନାସ୍ମିଁଲ୍ଲୋକେ ପ୍ରତ୍ଯତିଷ୍ଠତ୍ । ଵରୁଣ ପ୍ରଘାସୈ-ରନ୍ତରିକ୍ଷେ । ସାକମେଧୈ-ରମୁଷ୍ମିଁଲ୍ଲୋକେ । ଏଷ ହ ତ୍ଵାଵୈତ-ଥ୍ସର୍ଵ-ମ୍ଭଵତି । ଯ ଏଵଂ-ଵିଁଦ୍ଵାଗ୍ଶ୍ଚାତୁର୍ମାସ୍ଯୈ-ର୍ଯଜତେ ॥ 56 ॥
(ମନୁଷ୍ଯା ଅପଶ୍ଯଞ୍ଚମସ-ଙ୍ଘୃତସ୍ଯ ପୂର୍ଣଗ୍ଗ୍ ସ୍ଵଧା-ମସୁରା ଅପଶ୍ଯଞ୍ଚମସ-ଙ୍ଘୃତସ୍ଯ ପୂର୍ଣଗ୍ଗ୍ ସ୍ଵଧା-ମସୁରା-ଦଦା-ତ୍ଯତିଷ୍ଠ ଚ୍ଚତ୍ଵାରି ଚ) (ଅ. 9)
ଅନୁଵାକଂ 10 - ଚାତୁର୍ମାସ୍ଯପ୍ରଶଂସନମ୍
ଅଗ୍ନିର୍ଵାଵ ସଂଵଁଥ୍ସରଃ । ଆଦିତ୍ଯଃ ପରିଵଥ୍ସରଃ । ଚନ୍ଦ୍ରମା ଇଦାଵଥ୍ସରଃ । ଵାଯୁ-ରନୁଵଥ୍ସରଃ ॥ ଯ-ଦ୍ଵୈଶ୍ଵଦେଵେନ ଯଜତେ । ଅଗ୍ନିମେଵ ତ-ଥ୍ସଂଵଁଥ୍ସର-ମାପ୍ନୋତି । ତସ୍ମା-ଦ୍ଵୈଶ୍ଵଦେଵେନ ଯଜମାନଃ । ସଂଵଁଥ୍ସରୀଣାଗ୍ ସ୍ଵସ୍ତି-ମାଶାସ୍ତ ଇତ୍ଯାଶାସୀତ ॥ ଯ-ଦ୍ଵରୁଣ ପ୍ରଘାସୈ-ର୍ଯଜତେ । ଆଦିତ୍ଯମେଵ ତ-ତ୍ପରିଵଥ୍ସର-ମାପ୍ନୋତି ॥ 57 ॥
ଅନୁଵାକଂ 10 - ଚାତୁର୍ମାସ୍ଯପ୍ରଶଂସନମ୍
ଅଗ୍ନିର୍ଵାଵ ସଂଵଁଥ୍ସରଃ । ଆଦିତ୍ଯଃ ପରିଵଥ୍ସରଃ । ଚନ୍ଦ୍ରମା ଇଦାଵଥ୍ସରଃ । ଵାଯୁ-ରନୁଵଥ୍ସରଃ ॥ ଯ-ଦ୍ଵୈଶ୍ଵଦେଵେନ ଯଜତେ । ଅଗ୍ନିମେଵ ତ-ଥ୍ସଂଵଁଥ୍ସର-ମାପ୍ନୋତି । ତସ୍ମା-ଦ୍ଵୈଶ୍ଵଦେଵେନ ଯଜମାନଃ । ସଂଵଁଥ୍ସରୀଣାଗ୍ ସ୍ଵସ୍ତି-ମାଶାସ୍ତ ଇତ୍ଯାଶାସୀତ ॥ ଯ-ଦ୍ଵରୁଣ ପ୍ରଘାସୈ-ର୍ଯଜତେ । ଆଦିତ୍ଯମେଵ ତ-ତ୍ପରିଵଥ୍ସର-ମାପ୍ନୋତି ॥ 57 ॥
ତସ୍ମା-ଦ୍ଵରୁଣ-ପ୍ରଘାସୈ-ର୍ଯଜମାନଃ । ପରିଵଥ୍ସରୀଣାଗ୍ ସ୍ଵସ୍ତି-ମାଶାସ୍ତ ଇତ୍ଯାଶାସୀତ । ଯ-ଥ୍ସାକମେଧୈ-ର୍ଯଜତେ । ଚନ୍ଦ୍ରମସମେଵ ତଦିଦାଵଥ୍ସର-ମାପ୍ନୋତି । ତସ୍ମା-ଥ୍ସାକମେଧୈ-ର୍ଯଜମାନଃ । ଇଦାଵଥ୍ସରୀଣାଗ୍ ସ୍ଵସ୍ତି-ମାଶାସ୍ତ ଇତ୍ଯାଶାସୀତ ॥ ଯ-ତ୍ପିତୃ ଯଜ୍ଞେନ ଯଜତେ । ଦେଵାନେଵ ତଦନ୍ଵଵସ୍ଯତି ॥ ଅଥ ଵା ଅସ୍ଯ ଵାଯୁଶ୍ଚା-ନୁଵଥ୍ସରଶ୍ଚା ପ୍ରୀତାଵୁଚ୍ଛିଷ୍ଯେତେ । ଯଚ୍ଛୁନାସୀରୀଯେଣ ଯଜତେ ॥ 58 ॥
ଵାଯୁମେଵ ତଦନୁଵଥ୍ସର-ମାପ୍ନୋତି । ତସ୍ମା-ଚ୍ଛୁନାସୀରୀଯେଣ ଯଜମାନଃ । ଅନୁଵଥ୍ସରୀଣାଗ୍ ସ୍ଵସ୍ତି-ମାଶାସ୍ତ ଇତ୍ଯାଶାସୀତ ॥ ସଂଵଁଥ୍ସରଂ-ଵାଁ ଏଷ ଈଫ୍ସତୀତ୍ଯାହୁଃ । ଯଶ୍ଚାତୁ-ର୍ମାସ୍ଯୈ-ର୍ଯଜତ ଇତି । ଏଷ ହ ତ୍ଵୈ ସଵନ୍ଥ୍ସର-ମାପ୍ନୋତି । ଯ ଏଵଂ-ଵିଁଦ୍ଵାଗ୍ ଶ୍ଚାତୁର୍ମାସ୍ଯୈ-ର୍ଯଜତେ ॥ ଵିଶ୍ଵେ ଦେଵା-ସ୍ସମଯଜନ୍ତ । ତେ-ଽଗ୍ନିମେଵାଯଜନ୍ତ । ତ ଏତଂ-ଲୋଁକମଜଯନ୍ନ୍ ॥ 59 ॥
ଯସ୍ମିନ୍ନଗ୍ନିଃ । ଯ-ଦ୍ଵୈଶ୍ଵଦେଵେନ ଯଜତେ । ଏତମେଵ ଲୋକ-ଞ୍ଜଯତି । ଯସ୍ମିନ୍ନଗ୍ନିଃ । ଅଗ୍ନେରେଵ ସାଯୁଜ୍ଯମୁପୈତି ॥ ଯଦା ଵୈଶ୍ଵଦେଵେନ ଯଜତେ । ଅଥ ସଂଵଁଥ୍ସରସ୍ଯ ଗୃହପତି-ମାପ୍ନୋତି । ଯଦା ସଂଵଁଥ୍ସରସ୍ଯ ଗୃହପତି-ମାପ୍ନୋତି । ଅଥ ସହସ୍ରଯାଜିନ-ମାପ୍ନୋତି । ଯଦା ସହସ୍ରଯାଜିନ-ମାପ୍ନୋତି ॥ 60 ॥
ଅଥ ଗୃହମେଧିନ-ମାପ୍ନୋତି । ଯଦା ଗୃହମେଧିନ-ମାପ୍ନୋତି । ଅଥାଗ୍ନି-ର୍ଭଵତି । ଯଦା-ଽଗ୍ନି-ର୍ଭଵତି । ଅଥ ଗୌର୍ଭଵତି । ଏଷା ଵୈ ଵୈଶ୍ଵଦେଵସ୍ଯ ମାତ୍ରା । ଏତ-ଦ୍ଵା ଏତେଷାମଵମମ୍ । ଅତୋ-ଽତୋ ଵା ଉତ୍ତରାଣି ଶ୍ରେଯାଗ୍ଂସି ଭଵନ୍ତି । ଯ-ଦ୍ଵିଶ୍ଵେ ଦେଵା-ସ୍ସମଯଜନ୍ତ । ତ-ଦ୍ଵୈଶ୍ଵଦେଵସ୍ଯ ଵୈଶ୍ଵଦେଵତ୍ଵମ୍ ॥ 61 ॥
ଅଥାଦିତ୍ଯୋ ଵରୁଣଗ୍ଂ ରାଜାନଂ-ଵଁରୁଣ ପ୍ରଘାସୈରଯଜତ । ସ ଏତଂ-ଲୋଁକମଜଯତ୍ । ଯସ୍ମିନ୍ନାଦିତ୍ଯଃ । ଯ-ଦ୍ଵରୁଣ-ପ୍ରଘାସୈ-ର୍ଯଜତେ । ଏତମେଵ ଲୋକ-ଞ୍ଜଯତି । ଯସ୍ମିନ୍ନାଦିତ୍ଯଃ । ଆଦିତ୍ଯସ୍ଯୈଵ-ସାଯୁଜ୍ଯ-ମୁପୈତି । ଯଦାଦିତ୍ଯୋ ଵରୁଣଗ୍ଂ ରାଜାନଂ-ଵଁରୁଣ ପ୍ରଘାସୈରଯଜତ । ତ-ଦ୍ଵରୁଣ ପ୍ରଘାସାନାଂ-ଵଁରୁଣ ପ୍ରଘାସତ୍ଵମ୍ ॥ ଅଥ ସୋମୋ ରାଜା ଛନ୍ଦାଗ୍ଂସି ସାକମେଧୈରଯଜତ ॥ 62 ॥
ସ ଏତଂ-ଲୋଁକମଜଯତ୍ । ଯସ୍ମିଗ୍ଗ୍ ଶ୍ଚନ୍ଦ୍ରମା ଵିଭାତି । ଯ-ଥ୍ସାକମେଧୈ-ର୍ଯଜତେ । ଏତମେଵ ଲୋକ-ଞ୍ଜଯତି । ଯସ୍ମିଗ୍ଗ୍ ଶ୍ଚନ୍ଦ୍ରମା ଵିଭାତି । ଚନ୍ଦ୍ରମସ ଏଵ ସାଯୁଜ୍ଯ-ମୁପୈତି । ସୋମୋ ଵୈ ଚନ୍ଦ୍ରମାଃ । ଏଷ ହ ତ୍ଵୈ ସାକ୍ଷା-ଥ୍ସୋମ-ମ୍ଭକ୍ଷଯତି । ଯ ଏଵଂ-ଵିଁଦ୍ଵାନ୍-ଥ୍ସାକମେଧୈ-ର୍ଯଜତେ । ଯ-ଥ୍ସୋମଶ୍ଚ ରାଜା ଛନ୍ଦାଗ୍ଂସି ଚ ସମୈଧନ୍ତ ॥ 63 ॥
ତ-ଥ୍ସାକମେଧାନାଗ୍ଂ ସାକମେଧତ୍ଵମ୍ ॥ ଅଥର୍ତଵଃ ପିତରଃ ପ୍ରଜାପତି-ମ୍ପିତର-ମ୍ପିତୃଯଜ୍ଞେ-ନାଯଜନ୍ତ । ତ ଏତଂ-ଲୋଁକମଜଯନ୍ନ୍ । ଯସ୍ମିନ୍ନୃତଵଃ । ଯ-ତ୍ପିତୃଯଜ୍ଞେନ ଯଜତେ । ଏତମେଵ ଲୋକ-ଞ୍ଜଯତି । ଯସ୍ମିନ୍ନୃତଵଃ । ଋତୂନାମେଵ ସାଯୁଜ୍ଯ-ମୁପୈତି । ଯଦ୍-ଋତଵଃ ପିତରଃ ପ୍ରଜାପତି-ମ୍ପିତର-ମ୍ପିତୃଯଜ୍ଞେନାଯଜନ୍ତ । ତ-ତ୍ପିତୃଯଜ୍ଞସ୍ଯ ପିତୃଯଜ୍ଞତ୍ଵମ୍ ॥ 64 ॥
ଅଥୌଷଧଯ ଇମ-ନ୍ଦେଵ-ନ୍ତ୍ର୍ଯମ୍ବକୈ-ରଯଜନ୍ତ ପ୍ରଥେମହୀତି । ତତୋ ଵୈ ତା ଅପ୍ରଥନ୍ତ । ଯ ଏଵଂ-ଵିଁଦ୍ଵାଗ୍ ସ୍ତ୍ର୍ଯମ୍ବକୈ-ର୍ଯଜତେ । ପ୍ରଥତେ ପ୍ରଜଯା ପଶୁଭିଃ ॥ ଅଥ ଵାଯୁଃ ପରମେଷ୍ଠିନଗ୍ଂ ଶୁନାସୀରୀଯେଣାଯଜତ । ସ ଏତଂ-ଲୋଁକମଜଯତ୍ । ଯସ୍ମିନ୍-ଵାଯୁଃ । ଯଚ୍ଛୁନାସୀରୀଯେଣ ଯଜତେ । ଏତମେଵ ଲୋକ-ଞ୍ଜଯତି । ଯସ୍ମିନ୍-ଵାଯୁଃ ॥ 65 ॥
ଵାଯୋରେଵ ସାଯୁଜ୍ଯ-ମୁପୈତି ॥ ବ୍ରହ୍ମଵାଦିନୋ ଵଦନ୍ତି । ପ୍ର ଚାତୁର୍ମାସ୍ଯଯାଜୀ-ମୀଯତା(3) ନ ପ୍ରମୀଯତା(3) ଇତି । ଜୀଵନ୍ଵା ଏଷ ଋତୂନପ୍ଯେତି । ଯଦି ଵସନ୍ତା ପ୍ରମୀଯତେ । ଵସନ୍ତୋ ଭଵତି । ଯଦି ଗ୍ରୀଷ୍ମେ ଗ୍ରୀଷ୍ମଃ । ଯଦି ଵର୍ଷାସୁ ଵର୍ଷାଃ । ଯଦି ଶରଦି ଶରତ୍ । ଯଦି ହେମନ୍. ହେମନ୍ତଃ । ଋତୁର୍ଭୂତ୍ଵା ସଂଵଁଥ୍ସରମପ୍ଯେତି । ସଂଵଁଥ୍ସରଃ ପ୍ରଜାପତିଃ । ପ୍ରଜାପତିର୍ଵା ଵୈଷଃ ॥ 66 ॥
(ପରିଵଥ୍ସରମାପ୍ନୋତି - ଶୁନାସୀରୀଯେଣ ଯଜତେ - ଽଜଯନ୍ଥ୍ - ସହସ୍ରଯାଜିନମାପ୍ନୋତି - ଵୈଶ୍ଵଦେଵତ୍ଵଗ୍ଂ - ସାକମେଧୈରଯଜତ - ସମୈଧନ୍ତ - ପିତୃଯଜ୍ଞତ୍ଵଂ - ଜଯତି ଯସ୍ମିନ୍ ଵାଯୁ--ର୍ ହେମନ୍ତ ସ୍ତ୍ରୀଣୀ ଚ) (ଅ. 10)
(ଉଭଯେ - ଯୁଵଗ୍ଂ ସୁରାମ - ମୁଦସ୍ଥାନ୍ - ନି ଵୈ - ଯସ୍ଯ ପ୍ରାତସ୍ସଵନ - ଏକୈକୋ - ଽସୁର୍ଯମ୍ - ପଵମାନଃ - ପ୍ରଜା ଵୈ ସତ୍ରମାସ - ତାଗ୍ନିର୍ଵାଵ ସଂଵଁଥ୍ସରୋ ଦଶ )
(ଉଭଯେ ଵା - ଉଦସ୍ଥାଥ୍ - ସର୍ଵାଭି--ର୍ ମଦ୍ଧ୍ଯତୋ - ଽତ୍ର ଵାଵ - ବ୍ରାହ୍ମଣେଷ୍ଵ - ଥ ଗୃହମେଧିନଗ୍ଂ ଷଟ୍-ଥ୍ଷଷ୍ଟିଃ)
(ଉଭଯେ - ଵାଵୈଷଃ)
॥ ହରିଃ ଓମ୍ ॥
॥ କୃଷ୍ଣ ଯଜୁର୍ଵେଦୀଯ ତୈତ୍ତିରୀଯ ବ୍ରାହ୍ମଣେ ପ୍ରଥମାଷ୍ଟକେ ଚତୁର୍ଥଃ ପ୍ରପାଠକ-ସ୍ସମାପ୍ତଃ ॥
1 କୃଷ୍ଣ ଯଜୁର୍ଵେଦୀଯ ତୈତ୍ତିରୀଯ ବ୍ରାହ୍ମଣେ ପ୍ରଥମାଷ୍ଟକଂ
(ପରିଵଥ୍ସରମାପ୍ନୋତି - ଶୁନାସୀରୀଯେଣ ଯଜତେ - ଽଜଯନ୍ଥ୍ - ସହସ୍ରଯାଜିନମାପ୍ନୋତି - ଵୈଶ୍ଵଦେଵତ୍ଵଗ୍ଂ - ସାକମେଧୈରଯଜତ - ସମୈଧନ୍ତ - ପିତୃଯଜ୍ଞତ୍ଵଂ - ଜଯତି ଯସ୍ମିନ୍ ଵାଯୁ--ର୍ ହେମନ୍ତ ସ୍ତ୍ରୀଣୀ ଚ) (ଅ. 10)
(ଉଭଯେ - ଯୁଵଗ୍ଂ ସୁରାମ - ମୁଦସ୍ଥାନ୍ - ନି ଵୈ - ଯସ୍ଯ ପ୍ରାତସ୍ସଵନ - ଏକୈକୋ - ଽସୁର୍ଯମ୍ - ପଵମାନଃ - ପ୍ରଜା ଵୈ ସତ୍ରମାସ - ତାଗ୍ନିର୍ଵାଵ ସଂଵଁଥ୍ସରୋ ଦଶ )
(ଉଭଯେ ଵା - ଉଦସ୍ଥାଥ୍ - ସର୍ଵାଭି--ର୍ ମଦ୍ଧ୍ଯତୋ - ଽତ୍ର ଵାଵ - ବ୍ରାହ୍ମଣେଷ୍ଵ - ଥ ଗୃହମେଧିନଗ୍ଂ ଷଟ୍-ଥ୍ଷଷ୍ଟିଃ)
(ଉଭଯେ - ଵାଵୈଷଃ)
॥ ହରିଃ ଓମ୍ ॥
॥ କୃଷ୍ଣ ଯଜୁର୍ଵେଦୀଯ ତୈତ୍ତିରୀଯ ବ୍ରାହ୍ମଣେ ପ୍ରଥମାଷ୍ଟକେ ଚତୁର୍ଥଃ ପ୍ରପାଠକ-ସ୍ସମାପ୍ତଃ ॥
1 କୃଷ୍ଣ ଯଜୁର୍ଵେଦୀଯ ତୈତ୍ତିରୀଯ ବ୍ରାହ୍ମଣେ ପ୍ରଥମାଷ୍ଟକଂ