1.4 - ஸோமாதிப்ராஹ்மணம் - க்ரு'ஷ்ண யஜுர்வேத தைத்திரீய ப்ராஹ்மண பாடஃ - உபயே வா

க்ரு'ஷ்ண யஜுர்வேதீய தைத்திரீய ப்ராஹ்மணே ப்ரதமாஷ்டகே சதுர்தஃ ப்ரபாடகஃ - ஸோமாதிப்ராஹ்மணம்
ஓ-ந்நமஃ பரமாத்மநே, ஶ்ரீ மஹாகணபதயே நமஃ,
ஶ்ரீ குருப்யோ நமஃ । ஹரிஃ ஓம் ॥
அநுவாகம் 1 - க்ரஹணா க்ரஹணம்
உபயே வா ஏதே ப்ரஜாபதேரத்த்ய-ஸ்ரு'ஜ்யந்த । தேவாஶ்சாஸுராஶ்ச । தாந்ந வ்யஜாநாத் । இமே-'ந்ய இமே-'ந்ய இதி । ஸ தேவாநக்ம் ஶூநகரோத் । தாநப்யஷுணோத் । தா-ந்பவித்ரேணா-புநாத் । தாந்-பரஸ்தாத்-பவித்ரஸ்ய-வ்யக்ரு'ஹ்ணாத் । தே க்ரஹா அபவந்ந் । தத்க்ரஹாணா-ங்க்ரஹத்வம் ॥ 1 ॥

தேவதா வா ஏதா யஜமாநஸ்ய க்ரு'ஹே க்ரு'ஹ்யந்தே । ய-த்க்ரஹாஃ । விதுரேந-ந்தேவாஃ । யஸ்யைவம்-விஂதுஷ ஏதே க்ரஹா க்ரு'ஹ்யந்தே ॥ ஏஷா வை ஸோமஸ்யாஹுதிஃ । யதுபாக்ம்ஶுஃ । ஸோமேந தேவாக் ஸ்தர்பயாணீதி கலு வை ஸோமேந யஜதே । யதுபாக்ம்ஶு-ஞ்ஜுஹோதி । ஸோமேநைவ த-த்தேவாக் ஸ்தர்பயதி ॥ யத்க்ரஹாஞ்ஜுஹோதி ॥ 2 ॥

தேவா ஏவ த-த்தேவாந்-கச்சந்தி ॥ யச்சமஸாஞ்ஜுஹோதி । தேநைவாநுரூபேண யஜமாந-ஸ்ஸுவர்கம்-லோஂகமேதி ॥ கி-ந்ந்வேததக்ர ஆஸீதித்யாஹுஃ । ய-த்பாத்ராணீதி । இயம்-வாஂ ஏததக்ர ஆஸீத் । ம்ரு'ந்மயாநி வா ஏதாந்யாஸந்ந் । தைர்தேவா ந வ்யாவ்ரு'த-மகச்சந்ந் । த ஏதாநி தாருமயாணி பாத்ராண்ய-பஶ்யந்ந் । தாந்யகுர்வத ॥ 3 ॥

தைர்வை தே வ்யாவ்ரு'த-மகச்சந்ந் । ய-த்தாருமயாணி பாத்ராணி பவந்தி । வ்யாவ்ரு'தமேவ தை-ர்யஜமாநோ கச்சதி ॥ யாநி தாருமயாணி பாத்ராணி பவந்தி । அமுமேவ தை-ர்லோக-மபிஜயதி । யாநி ம்ரு'ந்மயாநி । இமமேவ தை-ர்லோக-மபிஜயதி ॥ ப்ரஹ்மவாதிநோ வதந்தி । காஶ்சதஸ்ர-ஸ்ஸ்தாலீர்வாயவ்யா-ஸ்ஸோமக்ரஹணீரிதி । தேவா வை ப்ரு'ஶ்ஞிமதுஹ்ரந்ந் ॥ 4 ॥

தஸ்யா ஏதே ஸ்தநா ஆஸந்ந் । இயம்-வைஂ ப்ரு'ஶ்ஞிஃ । தாமாதித்யா ஆதித்யஸ்தால்யா சதுஷ்பதஃ பஶூநதுஹ்ரந்ந் । யதாதித்யஸ்தாலீ பவதி । சதுஷ்பத ஏவ தயா பஶூந். யஜமாந இமா-ந்துஹே । தாமிந்த்ர உக்த்யஸ்தால்யேந்த்ரிய-மதுஹத் । யதுக்த்யஸ்தாலீ பவதி । இந்த்ரியமேவ தயா யஜமாந இமா-ந்துஹே । தாம்-விஂஶ்வே தேவா ஆக்ரயணஸ்தால்யோர்ஜ-மதுஹ்ரந்ந் । யதாக்ரயணஸ்தாலீ பவதி ॥ 5 ॥

ஊர்ஜமேவ தயா யஜமாந இமா-ந்துஹே । தா-ம்மநுஷ்யா த்ருவஸ்தால்யா ''யுரதுஹ்ரந்ந் । யத்த்ருவஸ்தாலீ பவதி । ஆயுரேவ தயா யஜமாந இமா-ந்துஹே । ஸ்தால்யா க்ரு'ஹ்ணாதி । வாயவ்யேந ஜுஹோதி । தஸ்மாதந்யேந பாத்ரேண பஶூ-ந்துஹந்தி । அந்யேந ப்ரதிக்ரு'ஹ்ணந்தி । அதோ வ்யாவ்ரு'தமேவ த-த்யஜமாநோ கச்சதி ॥ 6 ॥

(க்ரஹத்வம் - க்ரஹாந் ஜுஹோத்ய-குர்வ-தாதுஹ்ர-ந்நாக்ரயணஸ்தாலீ பவதி-+நவ ச) (அ. 1)
அநுவாகம் 2 - ஸோத்ராமணீஶேஷா மந்த்ராஃ
யுவக்ம் ஸுராமமஶ்விநா । நமுசாவா-'ஸுரே ஸசா । விபிபாநா ஶுபஸ்பதீ । இந்த்ர-ங்கர்மஸ்வாவதம் ॥ புத்ரமிவ பிதராவஶ்விநோபா । இந்த்ராவத-ங்கர்மணா தக்ம்ஸநாபிஃ । ய-த்ஸுராமம்-வ்யஂபிப-ஶ்ஶசீபிஃ । ஸரஸ்வதீ த்வா மகவந்நபீஷ்ணாத் ॥ அஹாவ்யக்நே ஹவிராஸ்யே தே । ஸ்ருசீவ க்ரு'த-ஞ்சமூ இவ ஸோமஃ ॥ 7 ॥

வாஜஸநிக்ம் ரயிமஸ்மே ஸுவீரம் । ப்ரஶஸ்த-ந்தேஹி யஶஸ-ம்ப்ரு'ஹந்தம் ॥ யஸ்மிந்நஶ்வாஸ ரு'ஷபாஸ உக்ஷணஃ । வஶா மேஷா அவஸ்ரு'ஷ்டாஸ ஆஹுதாஃ । கீலாலபே ஸோமப்ரு'ஷ்டாய வேதஸே । ஹ்ரு'தாமதி-ஞ்ஜநய சாருமக்நயே ॥ நாநா ஹி வா-ந்தேவஹிதக்ம் ஸதோ மிதம் । மா ஸக்ம்ஸ்ரு'க்ஷாதா-ம்பரமே வ்யோமந்ந் । ஸுரா த்வமஸி ஶுஷ்மிணீ ஸோம ஏஷஃ । மா மா ஹிக்ம்ஸீ-ஸ்ஸ்வாம்-யோஂநிமாவிஶந்ந் ॥ 8 ॥

யதத்ர ஶிஷ்டக்ம் ரஸிநஃ ஸுதஸ்ய । யதிந்த்ரோ அபிபச்சசீபிஃ । அஹ-ந்ததஸ்ய மநஸா ஶிவேந । ஸோமக்ம் ராஜாநமிஹ பக்ஷயாமி ॥ த்வே ஸ்ருதீ அஶ்ரு'ணவ-ம்பித்ரு'ணாம் । அஹ-ந்தேவாநாமுத மர்த்யாநாம் । தாப்யாமிதம்-விஂஶ்வ-ம்புவநக்ம் ஸமேதி । அந்தரா பூர்வமபர-ஞ்ச கேதும் ॥ யஸ்தே தேவ வருண காயத்ரசந்தாஃ பாஶஃ । த-ந்த ஏதேநாவயஜே ॥ 9 ॥

யஸ்தே தேவ வருண த்ரிஷ்டுப்சந்தாஃ பாஶஃ । த-ந்த ஏதேநாவயஜே । யஸ்தே தேவ வருண ஜகதீசந்தாஃ பாஶஃ । த-ந்த ஏதேநாவயஜே ॥ ஸோமோ வா ஏதஸ்ய ராஜ்யமாதத்தே । யோ ராஜா ஸ-ந்ராஜ்யோ வா ஸோமேந யஜதே । தேவஸுவாமேதாநி ஹவீக்ம்ஷி பவந்தி । ஏதாவந்தோ வை தேவாநாக்ம் ஸவாஃ । த ஏவாஸ்மை ஸவா-ந்ப்ரயச்சந்தி । த ஏந-ம்புநஃ ஸுவந்தே ராஜ்யாய । தேவஸூ ராஜா பவதி ॥ 10 ॥

(ஸோம - ஆவிஶந். - யஜே - ராஜ்யாயைகம் ச) (அ. 2)
அநுவாகம் 3 - தோஹப்ராயஶ்சித்தம், அக்நிஹோத்ரே
உதஸ்தா-த்தேவ்யதிதி-ர்விஶ்வரூபீ । ஆயுர்யஜ்ஞபதாவதாத் । இந்த்ராய க்ரு'ண்வதீ பாகம் । மித்ராய வருணாய ச ॥ இயம்-வாஂ அக்நிஹோத்ரீ । இயம்-வாஂ ஏதஸ்ய நிஷீததி । யஸ்யாக்நிஹோத்ரீ நிஷீததி । தாமுத்தாபயேத் । உதஸ்தா-த்தேவ்யதிதிரிதி । இயம்-வைஂ தேவ்யதிதிஃ ॥ 11 ॥

இமாமேவாஸ்மா உத்தாபயதி ॥ ஆயுர்யஜ்ஞபதாவதாதித்யாஹ । ஆயுரேவாஸ்மி-ந்ததாதி ॥ இந்த்ராய க்ரு'ண்வதீ பாக-ம்மித்ராய வருணாய சேத்யாஹ । யதா யஜுரேவைதத் ॥ அவர்திம்-வாஂ ஏஷைதஸ்ய பாப்மாந-ம்ப்ரதிக்யாய நிஷீததி । யஸ்யா-க்நிஹோத்ர்யுபஸ்ரு'ஷ்டா நிஷீததி । தா-ந்துக்த்வா ப்ராஹ்மணாய தத்யாத் । யஸ்யாந்ந-ந்நாத்யாத் । அவர்திமேவாஸ்மி-ந்பாப்மாந-ம்ப்ரதிமுஞ்சதி ॥ 12 ॥

துக்த்வா ததாதி । ந ஹ்யத்ரு'ஷ்டா தக்ஷிணா தீயதே ॥ ப்ரு'திவீம்-வாஂ ஏதஸ்ய பயஃ ப்ரவிஶதி । யஸ்யாக்நிஹோத்ர-ந்துஹ்யமாநக்க் ஸ்கந்ததி ॥ யதத்ய துக்த-ம்ப்ரு'திவீமஸக்த । யதோஷதீ-ரப்யஸர-த்யதாபஃ । பயோ க்ரு'ஹேஷு பயோ அக்நியாஸு । பயோ வத்ஸேஷு பயோ அஸ்து தந்மயீத்யாஹ । பய ஏவாத்ம-ந்க்ரு'ஹேஷு பஶுஷு தத்தே ॥ அப உபஸ்ரு'ஜதி ॥ 13 ॥

அத்பிரேவைநதாப்நோதி ॥ யோ வை யஜ்ஞஸ்யார்தேநாநார்தக்ம் ஸக்ம் ஸ்ரு'ஜதி । உபே வை தே தர்ஹ்யார்ச்சதஃ । ஆர்ச்சதி கலு வா ஏததக்நிஹோத்ரம் । ய-த்துஹ்யமாநக்க் ஸ்கந்ததி । யதபிதுஹ்யாத் । ஆர்தேநாநார்தம்-யஂஜ்ஞஸ்ய ஸக்ம்ஸ்ரு'ஜேத் । ததேவ யாத்ரு'க்கீத்ரு'க்ச ஹோதவ்யம் । அதாந்யா-ந்துக்த்வா புநர்-ஹோதவ்யம் । அநார்தேநைவார்தம்-யஂஜ்ஞஸ்ய நிஷ்கரோதி ॥ 14 ॥

ய-த்யுத்த்ருதஸ்ய ஸ்கந்தேத் । ய-த்ததோ-'ஹுத்வா புநரேயாத் । யஜ்ஞம்-விஂச்சிந்த்யாத் । யத்ர ஸ்கந்தேத் । தந்நிஷத்ய புநர்க்ரு'ஹ்ணீயாத் । யத்ரைவ ஸ்கந்ததி । தத ஏவைநத்-புநர்க்ரு'ஹ்ணாதி । ததேவ யாத்ரு'க்-கீத்ரு'க்ச ஹோதவ்யம் । அதாந்யா-ந்துக்த்வா புநர்-ஹோதவ்யம் । அநார்தேநைவார்தம்-யஂஜ்ஞஸ்ய நிஷ்கரோதி ॥ 15 ॥

வி வா ஏதஸ்ய யஜ்ஞஶ்சித்யதே । யஸ்யாக்நிஹோத்ரே-'திஶ்ரிதே ஶ்வா-'ந்தரா தாவதி । ருத்ரஃ கலு வா ஏஷஃ । யதக்நிஃ । ய-த்காமந்வத்யாவர்தயேத் । ருத்ராய பஶூ-நபிதத்த்யாத் । அபஶு-ர்யஜமாந-ஸ்ஸ்யாத் । யதபோ 'ந்வதிஷிஞ்சேத் । அநாத்ய-மக்நேராபஃ । அநாத்யமாப்யா-மபிதத்த்யாத் । கார்ஹபத்யா-த்பஸ்மாதாய । இதம்-விஂஷ்ணு-ர்விசக்ரம இதி வைஷ்ணவ்யர்சா ''ஹவநீயாத்த்வக்ம் ஸயந்நுத்ரவேத் । யஜ்ஞோ வை விஷ்ணுஃ । யஜ்ஞேநைவ யஜ்ஞக்ம் ஸந்தநோதி । பஸ்மநா பதமபிவபதி ஶாந்த்யை ॥ 16 ॥

(வை தேவ்யதிதி--ர் முஞ்சதி - ஸ்ரு'ஜதி - கரோதி - கரோத்யா - ப்யாமபிதத்த்யா-த்பஞ்ச ச) (அ. 3)
அநுவாகம் 4 - அக்நிப்ராயஶ்சித்தம் அக்நிஹோத்ரே
நி வா ஏதஸ்யாஹவநீயோ கார்ஹபத்ய-ங்காமயதே । நி கார்ஹபத்ய ஆஹவநீயம் । யஸ்யாக்நிமநுத்த்ரு'தக்ம் ஸூர்யோ-'பிநிம்ரோசதி । தர்பேண ஹிரண்ய-ம்ப்ரபத்த்ய புரஸ்தாத்தரேத் । அதாக்நிம் । அதாக்நிஹோத்ரம் । யத்திரண்ய-ம்புரஸ்தாத்தரதி । ஜ்யோதிர்வை ஹிரண்யம் । ஜ்யோதிரேவைந-ம்பஶ்ய-ந்நுத்தரதி । யதக்நி-ம்பூர்வக்ம் ஹரத்யதா-க்நிஹோத்ரம் ॥ 17 ॥

பாகதேயேநைவைந-ம்ப்ரணயதி ॥ ப்ராஹ்மண ஆர்ஷேய உத்தரேத் । ப்ராஹ்மணோ வை ஸர்வா தேவதாஃ । ஸர்வாபிரேவைந-ந்தேவதாபிருத்தரதி ॥ அக்நிஹோத்ர-முபஸா-த்யாதமிதோ-ராஸீத । வ்ரதமேவ ஹதமநு ம்ரியதே ॥ அந்தம்-வாஂ ஏஷ ஆத்மநோ கச்சதி । யஸ்தாம்யதி । அந்தமேஷ யஜ்ஞஸ்ய கச்சதி । யஸ்யாக்நிமநுத்த்ரு'தக்ம் ஸூர்யோ-'பிநிம்ரோசதி ॥ 18 ॥

புநஃ ஸமந்ய ஜுஹோதி । அந்தேநைவாந்தம்-யஂஜ்ஞஸ்ய நிஷ்கரோதி ॥ வருணோ வா ஏதஸ்ய யஜ்ஞ-ங்க்ரு'ஹ்ணாதி । யஸ்யாக்நி-மநுத்த்ரு'தக்ம் ஸூர்யோ-'பிநிம்ரோசதி । வாருண-ஞ்சரு-ந்நிர்வபேத் । தேநைவ யஜ்ஞ-ந்நிஷ்க்ரீணீதே ॥ நி வா ஏதஸ்யாஹவநீயோ கார்ஹபத்ய-ங்காமயதே । நி கார்ஹபத்ய ஆஹவநீயம் । யஸ்யாக்நி-மநுத்த்ரு'தக்ம் ஸூர்யோ-'ப்யுதேதி । சதுர்க்ரு'ஹீத-மாஜ்ய-ம்புரஸ்தாத்தரேத் ॥ 19 ॥

அதாக்நிம் । அதாக்நிஹோத்ரம் । யதாஜ்ய-ம்புரஸ்தாத்தரதி । ஏதத்வா அக்நேஃ ப்ரிய-ந்தாம । யதாஜ்யம் । ப்ரியேணைவைந-ந்தாம்நா ஸமர்தயதி । யதக்நி-ம்பூர்வக்ம் ஹரத்யதா-க்நிஹோத்ரம் । பாகதேயேநைவைந-ம்ப்ரணயதி । ப்ராஹ்மண ஆர்ஷேய உத்தரேத் । ப்ராஹ்மணோ வை ஸர்வா தேவதாஃ ॥ 20 ॥

ஸர்வாபிரேவைந-ந்தேவதாபிருத்தரதி ॥ பராசீ வா ஏதஸ்மை வ்யுச்சந்தீ வ்யுச்சதி । யஸ்யாக்நி-மநுத்த்ரு'தக்ம் ஸூர்யோ-'ப்யுதேதி । உஷாஃ கேதுநா ஜுஷதாம் । யஜ்ஞ-ந்தேவேபிரிந்விதம் । தேவேப்யோ மதுமத்தமக்க் ஸ்வாஹேதி ப்ரத்யம்-நிஷத்யாஜ்யேந ஜுஹுயாத் । ப்ரதீசீமேவாஸ்மை விவாஸயதி ॥ அக்நிஹோத்ர-முபஸாத்யாதமிதோ-ராஸீத । வ்ரதமேவ ஹதமநு ம்ரியதே । அந்தம்-வாஂ ஏஷ ஆத்மநோ கச்சதி ॥ 21 ॥

யஸ்தாம்யதி । அந்தமேஷ யஜ்ஞஸ்ய கச்சதி । யஸ்யாக்நி-மநுத்த்ரு'தக்ம் ஸூர்யோ-'ப்யுதேதி । புநஃ ஸமந்ய ஜுஹோதி । அந்தேநைவாந்தம்-யஂஜ்ஞஸ்ய நிஷ்கரோதி । மித்ரோ வா ஏதஸ்ய யஜ்ஞ-ங்க்ரு'ஹ்ணாதி । யஸ்யாக்நி-மநுத்த்ரு'தக்ம் ஸூர்யோ-'ப்யுதேதி । மைத்ர-ஞ்சரு-ந்நிர்வபேத் । தேநைவ யஜ்ஞ-ந்நிஷ்க்ரீணீதே ॥ யஸ்யா-ஹவநீயே-'நுத்வாதே கார்ஹபத்ய உத்வாயேத் ॥ 22 ॥

யதாஹவநீய-மநுத்வாப்ய கார்ஹபத்ய-ம்மந்தேத் । விச்சிந்த்யாத் । ப்ராத்ரு'வ்யமஸ்மை ஜநயேத் । யத்வை யஜ்ஞஸ்ய வாஸ்தவ்ய-ங்க்ரியதே । ததநு ருத்ரோ-'வசரதி । ய-த்பூர்வ-மந்வவஸ்யேத் । வாஸ்தவ்ய-மக்நிமுபாஸீத । ருத்ரோ-'ஸ்ய பஶூ-ந்காதுக-ஸ்ஸ்யாத் । ஆஹவநீய-முத்வாப்ய । கார்ஹபத்ய-ம்மந்தேத் ॥ 23 ॥

இதஃ ப்ரதம-ஞ்ஜஜ்ஞே அக்நிஃ । ஸ்வாத்யோநேரதி ஜாதவேதாஃ । ஸ காயத்ரியா த்ரிஷ்டுபா ஜகத்யா । தேவேப்யோ ஹவ்யம்-வஂஹது ப்ரஜாநந்நிதி । சந்தோபிரேவைநக்க் ஸ்வாத்யோநேஃ ப்ரஜநயதி ॥ கார்ஹபத்ய-ம்மந்ததி । கார்ஹபத்யம்-வாஂ அந்வாஹிதாக்நேஃ பஶவ உப திஷ்டந்தே । ஸ யதுத்வாயதி । ததநு பஶவோ-'பக்ராமந்தி । இஷே ரய்யை ரமஸ்வ ॥ 24 ॥

ஸஹஸே த்யும்நாய । ஊர்ஜே பத்யாயேத்யாஹ । பஶவோ வை ரயிஃ । பஶூநேவாஸ்மை ரமயதி ॥ ஸாரஸ்வதௌ த்வோத்ஸௌ ஸமிந்தாதாமித்யாஹ । ரு'-க்ஸாமே வை ஸாரஸ்வதாவுத்ஸௌ । ரு'க்-ஸாமாப்யாமேவைநக்ம் ஸமிந்தே ॥ ஸம்ராடஸி விராடஸீத்யாஹ । ரதந்தரம்-வைஂ ஸம்ராட் । ப்ரு'ஹ-த்விராட் ॥ 25 ॥

தாப்யாமேவைநக்ம் ஸமிந்தே ॥ வஜ்ரோ வை சக்ரம் । வஜ்ரோ வா ஏதஸ்ய யஜ்ஞம்-விஂச்சிநத்தி । யஸ்யாநோ வா ரதோ வா-'ந்தரா-'க்நீ யாதி । ஆஹவநீய-முத்வாப்ய । கார்ஹபத்யா-துத்தரேத் । யதக்நே பூர்வ-ம்ப்ரப்ரு'த-ம்பதக்ம் ஹி தே । ஸூர்யஸ்ய ரஶ்மீந-ந்வாததாந । தத்ர ரயிஷ்டாமநு ஸம்பரைதம் । ஸ-ந்நஃ ஸ்ரு'ஜ ஸுமத்யா வாஜவத்யேதி ॥ 26 ॥

பூர்வேணைவாஸ்ய யஜ்ஞேந யஜ்ஞமநு ஸ-ந்தநோதி ॥ த்வமக்நே ஸப்ரதா அஸீத்யாஹ । அக்நி-ஸ்ஸர்வா தேவதாஃ । தேவதாபிரேவ யஜ்ஞக்ம் ஸ-ந்தநோதி ॥ அக்நயே பதிக்ரு'தே புரோடாஶமஷ்டாகபால-ந்நிர்வபேத் । அக்நிமேவ பதிக்ரு'தக்க் ஸ்வேந பாகதேயேநோப தாவதி । ஸ ஏவைநம்-யஂஜ்ஞிய-ம்பந்தாமபி-நயதி । அநட்வாந்-தக்ஷிணா । வஹீ ஹ்யேஷ ஸம்ரு'த்த்யை ॥ 27 ॥

(ஹரத்யதாக்நிஹோத்ரம் - நிம்ரோசதி - ஹரே-த்- தேவதா - கச்ச - த்யுத்வாயே-ந்மந்தே-த்ரமஸ்வ-ப்ரு'ஹ-த்விராட்-இதி-நவ ச) (அ. 4)
(நி வை பூர்வ-ந்த்ரீணி நிம்ரோசதி தர்பேண யத்திரண்யமக்நிஹோத்ர-ம்புநர்வருணோ
வாருண-ந்நி வா ஏதஸ்யாப்யுதேதி சதுர்க்ரு'ஹீதமாஜ்யம் யதாஜ்யம் பராச்யுஷாஃ புநர்மித்ரோ மேத்ரம்-யஂஸ்யாஹவநீயே-'நுத்வாதே கார்ஹபத்யோ யத்வை மந்தேதுத்தரேத்)
அநுவாகம் 5 - ஸோமாதிரேகப்ராயஶ்சித்தம்
யஸ்ய ப்ராதஸ்ஸவநே ஸோமோ-'திரிச்யதே । மாத்த்யந்திநக்ம் ஸவந-ங்காமயமாநோ-'ப்யதிரிச்யதே । கௌர்தயதி மருதாமிதி தயத்வதீஷு குர்வந்தி । ஹிநஸ்தி வை ஸந்த்யதீதம் । ஸந்தீவ கலு வா ஏதத் । ய-த்ஸவந ஸ்யாதிரிச்யதே । யத்தயத்வதீஷு குர்வந்தி । ஸந்தே-ஶ்ஶாந்த்யை ॥ காயத்ரக்ம் ஸாம பவதி பஞ்சதஶ-ஸ்ஸ்தோமஃ । தேநைவ ப்ராதஸ்ஸவநாந்நயந்தி ॥ 28 ॥

மருத்வதீஷு குர்வந்தி । தேநைவ மாத்த்யந்திநா-த்ஸவநாந்நயந்தி ॥ ஹோதுஶ்ச மஸமநூந்நயந்தே । ஹோதா-'நுஶக்ம்ஸதி । மத்த்யத ஏவ யஜ்ஞக்ம் ஸமாததாதி ॥ யஸ்ய மாத்த்யந்திநே ஸவநே ஸோமோ-'திரிச்யதே । ஆதித்ய-ந்த்ரு'தீயஸவந-ங்காமயமாநோ-'ப்யதிரிச்யதே । கௌரிவீதக்ம் ஸாம பவதி । அதிரிக்தம்-வைஂ கௌரிவீதம் । அதிரிக்தம்-யஂ-த்ஸவநஸ்யா-திரிச்யதே ॥ 29 ॥

அதிரிக்தஸ்ய ஶாந்த்யை ॥ பண்மஹாக்ம் அஸி ஸூர்யேதி குர்வந்தி । யஸ்யைவாதித்யஸ்ய ஸவநஸ்ய காமேநாதிரிச்யதே । தேநைவைந-ங்காமேந ஸமர்தயந்தி ॥ கௌரிவீதக்ம் ஸாம பவதி । தேநைவ மாத்த்யந்திநா-த்ஸவநாந்நயந்தி ॥ ஸப்ததஶ-ஸ்ஸ்தோமஃ । தேநைவ த்ரு'தீயஸவநாந்நயந்தி ॥ ஹோதுஶ்சமஸமநூந்நயந்தே । ஹோதா-'நுஶக்ம் ஸதி ॥ 30 ॥

மத்த்யத ஏவ யஜ்ஞக்ம் ஸமாததாதி ॥ யஸ்ய த்ரு'தீயஸவநே ஸோமோ-'திரிச்யேத । உக்த்ய-ங்குர்வீத । யஸ்யோக்த்யே-'திரிச்யேத । அதிராத்ர-ங்குர்வீத । யஸ்யா-திராத்ரே-'திரிச்யதே। தத்த்வை துஷ்ப்ரஜ்ஞாநம் । யஜமாநம்-வாஂ ஏத-த்பஶவ ஆஸாஹ்ய யந்தி । ப்ரு'ஹ-த்ஸாம பவதி । ப்ரு'ஹத்வா இமாம்-லோஂகா-ந்தாதார । பார்ஹதாஃ பஶவஃ । ப்ரு'ஹதைவாஸ்மை பஶூ-ந்தாதார ॥ ஶிபிவிஷ்டவதீஷு குர்வந்தி । ஶிபிவிஷ்டோ வை தேவாநா-ம்புஷ்டம் । புஷ்ட்யைவைநக்ம் ஸமர்தயந்தி ॥ ஹோதுஶ்சமஸமநூந்நயந்தே । ஹோதா-'நுஶக்ம்ஸதி । மத்த்யத ஏவ யஜ்ஞக்ம் ஸமாததாதி ॥ 31 ॥

(யந்தி - ஸவநஸ்யாதிரிச்யதே - ஶக்ம்ஸதி - தாதாராஷ்டௌ ச) (அ. 5)
அநுவாகம் 6 - ஸவநநிமித்த-ம்ப்ராயஶ்சித்தம்
ஏகைகோ வை ஜநதாயா-மிந்த்ரஃ । ஏகம்-வாஂ ஏதாவிந்த்ரமபி ஸக்ம்ஸுநுதஃ । யௌ த்வௌ ஸக்ம்ஸுநுதஃ । ப்ரஜாபதிர்வா ஏஷ விதாயதே । ய-த்யஜ்ஞஃ । தஸ்ய க்ராவாணோ தந்தாஃ । அந்யதரம்-வாஂ ஏதே ஸக்ம்ஸுந்வதோ-ர்நிர்பப்ஸதி । பூர்வேணோபஸ்ரு'த்யா தேவதா இத்யாஹுஃ । பூர்வோபஸ்ரு'தஸ்ய வை ஶ்ரேயா-ந்பவதி । ஏதிவந்த்யாஜ்யாநி பவந்த்ய-பிஜித்யை ॥ 32 ॥

மருத்வதீஃ ப்ரதிபதஃ । மருதோ வை தேவாநா-மபராஜித-மாயதநம் । தேவாநா-மேவாபராஜித ஆயதநே யததே ॥உபே ப்ரு'ஹத்ரதந்தரே பவதஃ । இயம்-வாஂவ ரதந்தரம் । அஸௌ ப்ரு'ஹத் । ஆப்யாமேவைந-மந்தரேதி । வாசஶ்ச மநஸஶ்ச । ப்ராணாச்சா-பாநாச்ச । திவஶ்ச ப்ரு'திவ்யாஶ்ச ॥ 33 ॥

ஸர்வஸ்மா-த்வித்தா-த்வேத்யாத் ॥ அபிவர்தோ ப்ரஹ்மஸாம-ம்பவதி । ஸுவர்கஸ்ய லோகஸ்யா-பிவ்ரு'த்த்யை ॥ அபிஜி-த்பவதி । ஸுவர்கஸ்ய லோகஸ்யா-பிஜித்யை । விஶ்வஜி-த்பவதி । விஶ்வஸ்ய ஜித்யை ॥ யஸ்ய பூயாக்ம்ஸோ யஜ்ஞக்ரதவ இத்யாஹுஃ । ஸ தேவதா வ்ரு'ங்க்த இதி । யத்யக்நிஷ்டோம-ஸ்ஸோமஃ பரஸ்தா-த்ஸ்யாத் ॥ 34 ॥

உக்த்ய-ங்குர்வீத । யத்யுக்த்யஃ ஸ்யாத் । அதிராத்ர-ங்குர்வீத । யஜ்ஞக்ரதுபி-ரேவாஸ்ய தேவதா வ்ரு'ங்க்தே ॥ யோ வை சந்தோபி-ரபிபவதி । ஸ ஸக்ம் ஸுந்வதோ-ரபிபவதி । ஸம்வேஂஶாய த்வோபவேஶாய-த்வேத்யாஹ । சந்தாக்ம்ஸி வை ஸம்வேஂஶ உபவேஶஃ । சந்தோபிரேவாஸ்ய சந்தாக்ஸ்ய-பிபவதி ॥ இஷ்டர்கோ வா ரு'த்விஜா-மத்த்வர்யுஃ ॥ 35 ॥

இஷ்டர்கஃ கலு வை பூர்வோ-'ர்ஷ்டுஃ, க்ஷீயதே । ப்ராணாபாநௌ ம்ரு'த்யோர்மா பாதமித்யாஹ । ப்ராணாபாநயோரேவ ஶ்ரயதே । ப்ராணாபாநௌ மா மா ஹாஸிஷ்டமித்யாஹ । நைந-ம்புரா-''யுஷஃ ப்ராணாபாநௌ ஜஹிதஃ ॥ ஆர்திம்-வாஂ ஏதே நியந்தி । யேஷா-ந்தீக்ஷிதாநா-ம்ப்ரமீயதே । தம்-யஂதவவர்ஜேயுஃ । க்ரூரக்ரு'தாமிவைஷாம்-லோஂக-ஸ்ஸ்யாத் । ஆஹர தஹேதி ப்ரூயாத் ॥ 36 ॥

த-ந்தக்ஷிணதோ வேத்யை நிதாய । ஸர்பராஜ்ஞியா ரு'க்பி-ஸ்ஸ்துயுஃ । இயம்-வைஂ ஸர்பதோ ராஜ்ஞீ । அஸ்யா ஏவைந-ம்பரிதததி ॥ வ்ய்ரு'த்த-ந்ததித்யாஹுஃ । ய-த்ஸ்துத-மநநுஶஸ்த-மிதி । ஹோதா ப்ரதமஃ ப்ராசீநாவீதீ மார்ஜாலீய-ம்பரீயாத் । யாமீரநு-ப்ருவந்ந் । ஸர்பராஜ்ஞீநா-ங்கீர்தயேத் । உபயோரேவைநம்-லோஂகயோஃ பரிதததி ॥ 37 ॥

அதோ துவந்த்யேவைநம் । அதோ ந்யேவாஸ்மை ஹ்நுவதே ॥ த்ரிஃ பரியந்தி । த்ரய இமே லோகாஃ । ஏப்ய ஏவைநம்-லோஂகேப்யோ துவதே । த்ரிஃ புநஃ பரியந்தி । ஷட்-த்ஸம்பத்யந்தே । ஷட்வா ரு'தவஃ । ரு'துபிரேவைந-ந்துவதே ॥ அக்ந ஆயூக்ம்ஷி பவஸ இதி ப்ரதிபத-ங்குர்வீரந்ந் । ரதந்தரஸாமைஷாக்ம் ஸோமஃ ஸ்யாத் । ஆயுரேவாத்மந்-தததே । அதோ பாப்மாநமேவ விஜஹதோ யந்தி ॥ 38 ॥

(அபிஜித்யை - ப்ரு'திவ்யாஶ்ச - ஸ்யா - தத்த்வர்யு--ர் ப்ருயால் - லோகயோஃ பரிதததி - குர்வரக்க் ஸ்த்ரீணி ச) (அ. 6)
அநுவாகம் 7 - யூபவிரோஹணாதிப்ராயஶ்சித்தம்
அஸுர்யம்-வாஂ ஏதஸ்மா-த்வர்ண-ங்க்ரு'த்வா । பஶவோ வீர்ய-மபக்ராமந்தி । யஸ்ய யூபோ விரோஹதி । த்வாஷ்ட்ர-ம்பஹுரூப-மாலபேத । த்வஷ்டா வை ரூபாணாமீஶே । ய ஏவ ரூபாணாமீஶே । ஸோ-'ஸ்மி-ந்பஶூந். வீர்யம்-யஂச்சதி । நாஸ்மாத்-பஶவோ வீர்ய-மபக்ராமந்தி ॥ ஆர்திம்-வாஂ ஏதே நியந்தி । யேஷா-ந்தீக்ஷிதாநா-மக்நி-ருத்வாயதி ॥ 39 ॥

யதாஹவநீய உத்வாயேத் । யத்த-ம்மந்தேத் । விச்சிந்த்யாத் । ப்ராத்ரு'வ்யமஸ்மை ஜநயேத் । யதாஹவநீய உத்வாயேத் । ஆக்நீத்த்ரா-துத்தரேத் । யதாக்நீத்த்ர உத்வாயேத் । கார்ஹபத்யா-துத்தரேத் । ய-த்கார்ஹபத்ய உத்வாயேத் । அத ஏவ புந-ர்மந்தேத் ॥ 40 ॥

அத்ர வாவ ஸ நிலயதே । யத்ர கலு வை நிலீந-முத்தம-ம்பஶ்யந்தி । ததேந-மிச்சந்தி ॥ யஸ்மா-த்தாரோருத்வாயேத் । தஸ்யாரணீ குர்யாத் । க்ருமுகமபி குர்யாத் । ஏஷா வா அக்நேஃ ப்ரியா தநூஃ । யத்-க்ருமுகஃ । ப்ரியயைவைந-ந்தநுவா ஸமர்தயதி ॥ கார்ஹபத்ய-ம்மந்ததி ॥ 41 ॥

கார்ஹபத்யோ வா அக்நேர்யோநிஃ । ஸ்வாதேவைநம்-யோஂநே-ர்ஜநயதி । நாஸ்மை ப்ராத்ரு'வ்ய-ஞ்ஜநயதி ॥ யஸ்ய ஸோம உபதஸ்யேத் । ஸுவர்ணக்ம் ஹிரண்ய-ந்த்வேதா விச்சித்ய । ரு'ஜீஷே-'ந்யதாதூநுயாத் । ஜுஹுயாதந்யத் । ஸோமமேவா-பிஷுணோதி । ஸோம-ஞ்ஜுஹோதி ॥ ஸோமஸ்ய வா அபிஷூயமாணஸ்ய ப்ரியா தநூ-ருதக்ராமத் ॥ 42 ॥

த-த்ஸுவர்ணக்ம் ஹிரண்ய-மபவத் । ய-த்ஸுவர்ணக்ம் ஹிரண்ய-ங்குர்வந்தி । ப்ரியயைவைந-ந்தநுவா ஸமர்தயந்தி ॥ யஸ்யாக்ரீதக்ம் ஸோம-மபஹரேயுஃ । க்ரீணீயாதேவ । ஸைவ ததஃ ப்ராயஶ்சித்திஃ ॥ யஸ்ய க்ரீதமபஹரேயுஃ । ஆதாராக்ஶ்ச பால்குநாநி சாபிஷுணுயாத் । காயத்ரீ யக்ம் ஸோமமாஹரத் । தஸ்ய யோ-'க்ம்ஶுஃ பரா-'பதத் ॥ 43 ॥

த ஆதாரா அபவந்ந் । இந்த்ரோ வ்ரு'த்ரமஹந்ந் । தஸ்ய வல்கஃ பரா-'பதத் । தாநி பால்குநாந்யபவந்ந் । பஶவோ வை பால்குநாநி । பஶவ-ஸ்ஸோமோ ராஜா । யதாதாராக்ஶ்ச பால்குநாநி சாபிஷுணோதி । ஸோமமேவ ராஜாநமபிஷுணோதி ॥ ஶ்ரு'தேந ப்ராதஸ்ஸவநே ஶ்ரீணீயாத் । தத்த்நா மத்த்யந்திநே ॥ 44 ॥

நீதமிஶ்ரேண த்ரு'தீயஸவநே । அக்நிஷ்டோம-ஸ்ஸோமஃ ஸ்யா-த்ரதந்தரஸாமா । ய ஏவர்த்விஜோ வ்ரு'தா-ஸ்ஸ்யுஃ । த ஏநம்-யாஂஜயேயுஃ । ஏகா-ங்கா-ந்தக்ஷிணா-ந்தத்யாத்தேப்ய ஏவ । புந-ஸ்ஸோம-ங்க்ரீணீயாத் । யஜ்ஞேநைவ த-த்யஜ்ஞ-மிச்சதி । ஸைவ ததஃ ப்ராயஶ்சித்திஃ ॥ ஸர்வாப்யோ வா ஏஷ தேவதாப்ய-ஸ்ஸர்வேப்யஃ ப்ரு'ஷ்டேப்ய ஆத்மாந-மாகுரதே । ய-ஸ்ஸத்ராயாகுரதே । ஏதாவாந்-கலு வை புருஷஃ । யாவதஸ்ய வித்தம் । ஸர்வவேதஸேந யஜேத । ஸர்வப்ரு'ஷ்டோ-'ஸ்ய ஸோமஃ ஸ்யாத் । ஸர்வாப்ய ஏவ தேவதாப்ய-ஸ்ஸர்வேப்யஃ ப்ரு'ஷ்டேப்ய ஆத்மாந-ந்நிஷ்க்ரீணீதே ॥ 45 ॥

(உத்வாயதி - மந்தேந் - மந்த - த்யக்ராமத் - பரா-'பதந் - மத்த்யந்திந - ஆகுரதே பஞ்ச ச) (அ. 7)
அநுவாகம் 8 - பாவமாநீமந்த்ராஃ (ஸ்மார்தே ஶ்ஞாநாதௌ மார்ஜநார்தாஶ்ச)
பவமாந-ஸ்ஸுவர்ஜநஃ । பவித்ரேண விசர்ஷணிஃ । யஃ போதா ஸ புநாது மா ॥ புநந்து மா தேவஜநாஃ । புநந்து மந வோ தியா । புநந்து விஶ்வ ஆயவஃ ॥ ஜாதவேதஃ பவித்ரவத் । பவித்ரேண புநாஹி மா । ஶுக்ரேண தேவ தீத்யத் । அக்நே க்ரத்வா க்ரதூக்ம் ரநு ॥ 46 ॥

யத்தே பவித்ர-மர்சிஷி । அக்நே விததமந்தரா । ப்ரஹ்ம தேந புநீமஹே ॥ உபாப்யா-ந்தேவ ஸவிதஃ ।பவித்ரேண ஸவேந ச । இத-ம்ப்ரஹ்ம புநீமஹே ॥ வைஶ்வதேவீ புநதீ தேவ்யாகாத் । யஸ்யை பஹ்வீ-ஸ்தநுவோ வீதப்ரு'ஷ்டாஃ । தயா மதந்த-ஸ்ஸதமாத்யேஷு । வயக்க் ஸ்யாம பதயோ ரயீணாம் ॥ 47 ॥

வைஶ்வாநரோ ரஶ்மிபிர்மா புநாது । வாதஃ ப்ராணேநேஷிரோ மயோபூஃ । த்யாவாப்ரு'திவீ பயஸா பயோபிஃ । ரு'தாவரீ யஜ்ஞியே மா புநீதாம் ॥ ப்ரு'ஹத்பிஃ ஸவிதஸ்த்ரு'பிஃ । வர்ஷிஷ்டை-ர்தேவ மந்மபிஃ । அக்நே தக்ஷைஃ புநாஹி மா ॥ யேந தேவா அபுநத । யேநாபோ திவ்ய-ங்கஶஃ । தேந திவ்யேந ப்ரஹ்மணா ॥ 48 ॥

இத-ம்ப்ரஹ்ம புநீமஹே ॥ யஃ பாவமாநீரத்த்யேதி । ரு'ஷிபி-ஸ்ஸம்ப்ரு'தக்ம் ரஸம் । ஸர்வக்ம் ஸ பூதமஶ்ஞாதி । ஸ்வதித-ம்மாதரிஶ்வநா ॥ பாவமாநீர்யோ அத்த்யேதி । ரு'ஷிபி-ஸ்ஸம்ப்ரு'தக்ம் ரஸம் । தஸ்மை ஸரஸ்வதீ துஹே । க்ஷீரக்ம் ஸர்பி-ர்மதூதகம் ॥ பாவமாநீ-ஸ்ஸ்வஸ்த்யயநீஃ ॥ 49 ॥

ஸுதுகா ஹி பயஸ்வதீஃ । ரு'ஷிபி-ஸ்ஸம்ப்ரு'தோ ரஸஃ । ப்ராஹ்மணேஷ்வம்ரு'தக்ம் ஹிதம் ॥ பாவமாநீ-ர்திஶந்து நஃ । இமம்-லோஂகமதோ அமும் । காமாந்-த்ஸமர்தயந்து நஃ । தேவீ-ர்தேவை-ஸ்ஸமாப்ரு'தாஃ ॥ பாவமாநீ-ஸ்ஸ்வஸ்த்யயநீஃ । ஸுதுகாஹி க்ரு'தஶ்சுதஃ । ரு'ஷிபி-ஸ்ஸம்ப்ரு'தோ ரஸஃ ॥ 50 ॥

ப்ராஹ்மணேஷ்வம்ரு'தக்ம் ஹிதம் ॥ யேந தேவாஃ பவித்ரேண । ஆத்மாந-ம்புநதே ஸதா । தேந ஸஹஸ்ரதாரேண । பாவமாந்யஃ புநந்து மா ॥ ப்ராஜாபத்ய-ம்பவித்ரம் । ஶதோத்யாமக்ம் ஹிரண்மயம் । தேந ப்ரஹ்ம விதோ வயம் । பூத-ம்ப்ரஹ்ம புநீமஹே ॥ இந்த்ரஃ ஸுநீதீ ஸஹ மா புநாது । ஸோமஃ ஸ்வஸ்த்யா வருண-ஸ்ஸமீச்யா । யமோ ராஜா ப்ரம்ரு'ணாபிஃ புநாது மா । ஜாதவேதா மோர்ஜயந்த்யா புநாது ॥ 51 ॥

(அநு - ரயீணாம் - ப்ரஹ்மணா - ஸ்வஸ்த்யயநீஃ - ஸுதுகா ஹி க்ரு'தஶ்சுத ரு'ஷிபி-ஸ்ஸம்ப்ரு'தோ ரஸஃ - புநாது த்ரீணி ச ) (அ. 8)
அநுவாகம் 9 - ராஜஸூயகதசாதுர்மாஸ்யஶேஷஃ
ப்ரஜா வை ஸத்ரமாஸத தபஸ்தப்யமாநா அஜுஹ்வதீஃ । தேவா அபஶ்ய-ஞ்சமஸ-ங்க்ரு'தஸ்ய பூர்ணக்க் ஸ்வதாம் । தமுபோததிஷ்டந்த-மஜுஹவுஃ । தேநார்தமாஸ ஊர்ஜமவாருந்தத । தஸ்மாதர்தமாஸே தேவா இஜ்யந்தே ॥ பிதரோ-'பஶ்ய-ஞ்சமஸ-ங்க்ரு'தஸ்ய பூர்ணக்க் ஸ்வதாம் । தமுபோததிஷ்டந்த- மஜுஹவுஃ । தேந மாஸ்யூர்ஜமவாருந்தத । தஸ்மா-ந்மாஸி பித்ரு'ப்யஃ க்ரியதே । மநுஷ்யா அபஶ்ய-ஞ்சமஸ-ங்க்ரு'தஸ்ய பூர்ணக்க் ஸ்வதாம் ॥ 52 ॥

தமுபோததிஷ்டந்த-மஜுஹவுஃ । தேந-த்வயீமூர்ஜமவாருந்தத । தஸ்மா-த்த்விரஹ்நோ-மநுஷ்யேப்ய உபஹ்ரியதே । ப்ராதஶ்ச ஸாய-ஞ்ச । பஶவோ-'பஶ்ய-ஞ்சமஸ-ங்க்ரு'தஸ்ய பூர்ணக்க் ஸ்வதாம் । தமுபோததிஷ்டந்த-மஜுஹவுஃ । தேந-த்ரயீமூர்ஜமவா-ருந்தத । தஸ்மா-த்த்ரிரஹ்நஃ பஶவஃ ப்ரேரதே । ப்ராதஸ்ஸகம்வே ஸாயம் । அஸுரா அபஶ்ய-ஞ்சமஸ-ங்க்ரு'தஸ்ய பூர்ணக்க் ஸ்வதாம் ॥ 53 ॥

தமுபோததிஷ்டந்த-மஜுஹவுஃ । தேந ஸம்வஂத்ஸர ஊர்ஜமவா-ருந்தத ॥ தே தேவா அமந்யந்த । அமீ வா இதமபூவந்ந் । யத்வயக்க்ஸ்ம இதி । த ஏதாநி சாதுர்மாஸ்யாந்யபஶ்யந்ந் । தாநி நிரவபந்ந் । தைரேவைஷா-ந்தாமூர்ஜமவ்ரு'ஞ்ஜத । ததோ தேவா அபவந்ந் । பரா-'ஸுராஃ ॥ 54 ॥

ய-த்யஜதே । யாமேவ தேவா ஊர்ஜமவாருந்தத । தா-ந்தேநா-வருந்தே । ய-த்பித்ரு'ப்யஃ கரோதி । யாமேவ பிதர ஊர்ஜமவா-ருந்தத । தா-ந்தேநா-வருந்தே । யதாவஸதே-'ந்நக்ம் ஹரந்தி । யாமேவ மநுஷ்யா ஊர்ஜமவா-ருந்தத । தா-ந்தேநா-வருந்தே । ய-த்தக்ஷிணா-ந்ததாதி ॥ 55 ॥

யாமேவ பஶவ ஊர்ஜமவா-ருந்தத । தா-ந்தேநா-வருந்தே । யச்சாது-ர்மாஸ்யை-ர்யஜதே । யாமேவாஸுரா ஊர்ஜம-வாருந்தத । தா-ந்தேநா-வருந்தே । பவத்யாத்மநா । பரா-'ஸ்ய ப்ராத்ரு'வ்யோ பவதி ॥ விராஜோ வா ஏஷா விக்ராந்திஃ । யச்சாது-ர்மாஸ்யாநி । வைஶ்வதேவேநாஸ்மிஂல்லோகே ப்ரத்யதிஷ்டத் । வருண ப்ரகாஸை-ரந்தரிக்ஷே । ஸாகமேதை-ரமுஷ்மிஂல்லோகே । ஏஷ ஹ த்வாவைத-த்ஸர்வ-ம்பவதி । ய ஏவம்-விஂத்வாக்ஶ்சாதுர்மாஸ்யை-ர்யஜதே ॥ 56 ॥

(மநுஷ்யா அபஶ்யஞ்சமஸ-ங்க்ரு'தஸ்ய பூர்ணக்க் ஸ்வதா-மஸுரா அபஶ்யஞ்சமஸ-ங்க்ரு'தஸ்ய பூர்ணக்க் ஸ்வதா-மஸுரா-ததா-த்யதிஷ்ட ச்சத்வாரி ச) (அ. 9)
அநுவாகம் 10 - சாதுர்மாஸ்யப்ரஶம்ஸநம்
அக்நிர்வாவ ஸம்வஂத்ஸரஃ । ஆதித்யஃ பரிவத்ஸரஃ । சந்த்ரமா இதாவத்ஸரஃ । வாயு-ரநுவத்ஸரஃ ॥ ய-த்வைஶ்வதேவேந யஜதே । அக்நிமேவ த-த்ஸம்வஂத்ஸர-மாப்நோதி । தஸ்மா-த்வைஶ்வதேவேந யஜமாநஃ । ஸம்வஂத்ஸரீணாக் ஸ்வஸ்தி-மாஶாஸ்த இத்யாஶாஸீத ॥ ய-த்வருண ப்ரகாஸை-ர்யஜதே । ஆதித்யமேவ த-த்பரிவத்ஸர-மாப்நோதி ॥ 57 ॥

தஸ்மா-த்வருண-ப்ரகாஸை-ர்யஜமாநஃ । பரிவத்ஸரீணாக் ஸ்வஸ்தி-மாஶாஸ்த இத்யாஶாஸீத । ய-த்ஸாகமேதை-ர்யஜதே । சந்த்ரமஸமேவ ததிதாவத்ஸர-மாப்நோதி । தஸ்மா-த்ஸாகமேதை-ர்யஜமாநஃ । இதாவத்ஸரீணாக் ஸ்வஸ்தி-மாஶாஸ்த இத்யாஶாஸீத ॥ ய-த்பித்ரு' யஜ்ஞேந யஜதே । தேவாநேவ ததந்வவஸ்யதி ॥ அத வா அஸ்ய வாயுஶ்சா-நுவத்ஸரஶ்சா ப்ரீதாவுச்சிஷ்யேதே । யச்சுநாஸீரீயேண யஜதே ॥ 58 ॥

வாயுமேவ ததநுவத்ஸர-மாப்நோதி । தஸ்மா-ச்சுநாஸீரீயேண யஜமாநஃ । அநுவத்ஸரீணாக் ஸ்வஸ்தி-மாஶாஸ்த இத்யாஶாஸீத ॥ ஸம்வஂத்ஸரம்-வாஂ ஏஷ ஈப்ஸதீத்யாஹுஃ । யஶ்சாது-ர்மாஸ்யை-ர்யஜத இதி । ஏஷ ஹ த்வை ஸவந்த்ஸர-மாப்நோதி । ய ஏவம்-விஂத்வாக் ஶ்சாதுர்மாஸ்யை-ர்யஜதே ॥ விஶ்வே தேவா-ஸ்ஸமயஜந்த । தே-'க்நிமேவாயஜந்த । த ஏதம்-லோஂகமஜயந்ந் ॥ 59 ॥

யஸ்மிந்நக்நிஃ । ய-த்வைஶ்வதேவேந யஜதே । ஏதமேவ லோக-ஞ்ஜயதி । யஸ்மிந்நக்நிஃ । அக்நேரேவ ஸாயுஜ்யமுபைதி ॥ யதா வைஶ்வதேவேந யஜதே । அத ஸம்வஂத்ஸரஸ்ய க்ரு'ஹபதி-மாப்நோதி । யதா ஸம்வஂத்ஸரஸ்ய க்ரு'ஹபதி-மாப்நோதி । அத ஸஹஸ்ரயாஜிந-மாப்நோதி । யதா ஸஹஸ்ரயாஜிந-மாப்நோதி ॥ 60 ॥

அத க்ரு'ஹமேதிந-மாப்நோதி । யதா க்ரு'ஹமேதிந-மாப்நோதி । அதாக்நி-ர்பவதி । யதா-'க்நி-ர்பவதி । அத கௌர்பவதி । ஏஷா வை வைஶ்வதேவஸ்ய மாத்ரா । ஏத-த்வா ஏதேஷாமவமம் । அதோ-'தோ வா உத்தராணி ஶ்ரேயாக்ம்ஸி பவந்தி । ய-த்விஶ்வே தேவா-ஸ்ஸமயஜந்த । த-த்வைஶ்வதேவஸ்ய வைஶ்வதேவத்வம் ॥ 61 ॥

அதாதித்யோ வருணக்ம் ராஜாநம்-வஂருண ப்ரகாஸைரயஜத । ஸ ஏதம்-லோஂகமஜயத் । யஸ்மிந்நாதித்யஃ । ய-த்வருண-ப்ரகாஸை-ர்யஜதே । ஏதமேவ லோக-ஞ்ஜயதி । யஸ்மிந்நாதித்யஃ । ஆதித்யஸ்யைவ-ஸாயுஜ்ய-முபைதி । யதாதித்யோ வருணக்ம் ராஜாநம்-வஂருண ப்ரகாஸைரயஜத । த-த்வருண ப்ரகாஸாநாம்-வஂருண ப்ரகாஸத்வம் ॥ அத ஸோமோ ராஜா சந்தாக்ம்ஸி ஸாகமேதைரயஜத ॥ 62 ॥

ஸ ஏதம்-லோஂகமஜயத் । யஸ்மிக்க் ஶ்சந்த்ரமா விபாதி । ய-த்ஸாகமேதை-ர்யஜதே । ஏதமேவ லோக-ஞ்ஜயதி । யஸ்மிக்க் ஶ்சந்த்ரமா விபாதி । சந்த்ரமஸ ஏவ ஸாயுஜ்ய-முபைதி । ஸோமோ வை சந்த்ரமாஃ । ஏஷ ஹ த்வை ஸாக்ஷா-த்ஸோம-ம்பக்ஷயதி । ய ஏவம்-விஂத்வாந்-த்ஸாகமேதை-ர்யஜதே । ய-த்ஸோமஶ்ச ராஜா சந்தாக்ம்ஸி ச ஸமைதந்த ॥ 63 ॥

த-த்ஸாகமேதாநாக்ம் ஸாகமேதத்வம் ॥ அதர்தவஃ பிதரஃ ப்ரஜாபதி-ம்பிதர-ம்பித்ரு'யஜ்ஞே-நாயஜந்த । த ஏதம்-லோஂகமஜயந்ந் । யஸ்மிந்ந்ரு'தவஃ । ய-த்பித்ரு'யஜ்ஞேந யஜதே । ஏதமேவ லோக-ஞ்ஜயதி । யஸ்மிந்ந்ரு'தவஃ । ரு'தூநாமேவ ஸாயுஜ்ய-முபைதி । யத்-ரு'தவஃ பிதரஃ ப்ரஜாபதி-ம்பிதர-ம்பித்ரு'யஜ்ஞேநாயஜந்த । த-த்பித்ரு'யஜ்ஞஸ்ய பித்ரு'யஜ்ஞத்வம் ॥ 64 ॥

அதௌஷதய இம-ந்தேவ-ந்த்ர்யம்பகை-ரயஜந்த ப்ரதேமஹீதி । ததோ வை தா அப்ரதந்த । ய ஏவம்-விஂத்வாக் ஸ்த்ர்யம்பகை-ர்யஜதே । ப்ரததே ப்ரஜயா பஶுபிஃ ॥ அத வாயுஃ பரமேஷ்டிநக்ம் ஶுநாஸீரீயேணாயஜத । ஸ ஏதம்-லோஂகமஜயத் । யஸ்மிந்-வாயுஃ । யச்சுநாஸீரீயேண யஜதே । ஏதமேவ லோக-ஞ்ஜயதி । யஸ்மிந்-வாயுஃ ॥ 65 ॥

வாயோரேவ ஸாயுஜ்ய-முபைதி ॥ ப்ரஹ்மவாதிநோ வதந்தி । ப்ர சாதுர்மாஸ்யயாஜீ-மீயதா(3) ந ப்ரமீயதா(3) இதி । ஜீவந்வா ஏஷ ரு'தூநப்யேதி । யதி வஸந்தா ப்ரமீயதே । வஸந்தோ பவதி । யதி க்ரீஷ்மே க்ரீஷ்மஃ । யதி வர்ஷாஸு வர்ஷாஃ । யதி ஶரதி ஶரத் । யதி ஹேமந். ஹேமந்தஃ । ரு'துர்பூத்வா ஸம்வஂத்ஸரமப்யேதி । ஸம்வஂத்ஸரஃ ப்ரஜாபதிஃ । ப்ரஜாபதிர்வா வைஷஃ ॥ 66 ॥
(பரிவத்ஸரமாப்நோதி - ஶுநாஸீரீயேண யஜதே - 'ஜயந்த் - ஸஹஸ்ரயாஜிநமாப்நோதி - வைஶ்வதேவத்வக்ம் - ஸாகமேதைரயஜத - ஸமைதந்த - பித்ரு'யஜ்ஞத்வம் - ஜயதி யஸ்மிந் வாயு--ர் ஹேமந்த ஸ்த்ரீணீ ச) (அ. 10)
(உபயே - யுவக்ம் ஸுராம - முதஸ்தாந் - நி வை - யஸ்ய ப்ராதஸ்ஸவந - ஏகைகோ - 'ஸுர்யம் - பவமாநஃ - ப்ரஜா வை ஸத்ரமாஸ - தாக்நிர்வாவ ஸம்வஂத்ஸரோ தஶ )
(உபயே வா - உதஸ்தாத் - ஸர்வாபி--ர் மத்த்யதோ - 'த்ர வாவ - ப்ராஹ்மணேஷ்வ - த க்ரு'ஹமேதிநக்ம் ஷட்-த்ஷஷ்டிஃ)
(உபயே - வாவைஷஃ)
॥ ஹரிஃ ஓம் ॥
॥ க்ரு'ஷ்ண யஜுர்வேதீய தைத்திரீய ப்ராஹ்மணே ப்ரதமாஷ்டகே சதுர்தஃ ப்ரபாடக-ஸ்ஸமாப்தஃ ॥
1 க்ரு'ஷ்ண யஜுர்வேதீய தைத்திரீய ப்ராஹ்மணே ப்ரதமாஷ்டகம்