The Supreme Brahman

3.4 - പുരുഷമേധഃ - കൃഷ്ണ യജുര്വേദ തൈത്തിരീയ ബ്രാഹ്മണ പാഠഃ - ബ്രഹ്മണേ ബ്രാഹ്മണമാലഭതേ

(Purushamedha in Malayalam)

From Krishna Yajurveda Taittiriya Brahmana

Purushamedha is a significant ritualistic hymn found in the third ashtaka and fourth prapathaka of the Krishna Yajurveda Taittiriya Brahmana. It represents a symbolic sacrificial offering where various social roles and cosmic entities are dedicated to the Supreme Brahman. While historically misinterpreted as human sacrifice, Vedic scholars interpret it as an allegorical ritual of self-surrender, where the practitioner offers their ego, societal roles, and mundane attachments to the Divine. Chanting this text is believed to bring cosmic harmony, spiritual discipline, and the realization of one's interconnectedness with the universal order, ultimately leading to the purification of the intellect.

കൃഷ്ണ യജുര്വേദീയ തൈത്തിരീയ ബ്രാഹ്മണേ തൃതീയാഷ്ടകേ ചതുര്ഥഃ പ്രപാഠകഃ - പുരുഷമേധഃ
ഓ-ന്നമഃ പരമാത്മനേ, ശ്രീ മഹാഗണപതയേ നമഃ,
ശ്രീ ഗുരുഭ്യോ നമഃ । ഹരിഃ ഓമ് ॥
3.4.1 തോ 3.4.19 -പുരുഷമേധഃ
ബ്രഹ്മണേ ബ്രാഹ്മണമാലഭതേ । ക്ഷത്രായ രാജന്യമ് । മരുദ്ഭ്യോ വൈശ്യമ് । തപസേ ശൂദ്രമ് । തമസേ തസ്കരമ് । നാരകായ വീരഹണമ് । പാപ്മനേ ക്ലീബമ് । ആക്രയായായോഗൂമ് । കാമായ പുഗ്ഗ്ശ്ചലൂമ് ।
അതിക്രുഷ്ടായ മാഗധമ് ॥ 1 ॥
(അ. 1)
ഗീതായ സൂതമ് । നൃത്തായ ശൈലൂഷമ് । ധര്മായ സഭാചരമ് । നര്മായ രേഭമ് । നരിഷ്ഠായൈ ഭീമലമ് । ഹസായ കാരിമ് । ആനന്ദായ സ്ത്രീഷഖമ് ।
പ്രമുദേ കുമാരീപുത്രമ് । മേധായൈ രഥകാരമ് ।
ധൈര്യായ തക്ഷാണമ് ॥ 2 ॥
(അ. 2)
ശ്രമായ കൌലാലമ് । മായായൈ കാര്മാരമ് । രൂപായ മണികാരമ് । ശുഭേ വപമ് । ശരവ്യായാ ഇഷുകാരമ് । ഹേത്യൈ ധന്വകാരമ് । കര്മണേ ജ്യാകാരമ് । ദിഷ്ടായ രജ്ജുസര്ഗമ് । മൃത്യവേ മൃഗയുമ് ।
അന്തകായ ശ്വനിതമ് ॥ 3 ॥
(അ. 3)
സന്ധയേ ജാരമ് । ഗേഹായോപപതിമ് । നിര്-ഋത്യൈ പരിവിത്തമ് । ആര്ത്യൈ പരിവിവിദാനമ് । അരാദ്ധ്യൈ ദിധിഷൂപതിമ് । പവിത്രായ ഭിഷജമ് ।
പ്രജ്ഞാനായ നക്ഷത്രദര.ശമ് । നിഷ്കൃത്യൈ പേശസ്കാരീമ് । ബലായോ പദാമ് ।
വര്ണായാനൂരുധമ് ॥ 4 ॥
(അ. 4)
നദീഭ്യഃ പൌഞ്ജിഷ്ടമ് । ഋക്ഷീകാഭ്യോ നൈഷാദമ് ।
പുരുഷവ്യാഘ്രായ ദുര്മദമ് । പ്രയുദ്ഭ്യ ഉന്മത്തമ് । ഗന്ധര്വാഫ്സരാഭ്യോ വ്രാത്യമ് ।
സര്പദേവജനേഭ്യോ ഽപ്രതിപദമ് । അവേഭ്യഃ കിതവമ് ।
ഇര്യതായാ അകിതവമ് । പിശാചേഭ്യോ ബിദലകാരമ് ।
യാതുധാനേഭ്യഃ കണ്ടകകാരമ് ॥ 5 ॥
(അ. 5)
ഉഥ്സാദേഭ്യഃ കുബ്ജമ് । പ്രമുദേ വാമനമ് । ദ്വാര്ഭ്യ-സ്സ്രാമമ് । സ്വപ്നായാന്ധമ് । അധര്മായ ബധിരമ് । സജ്ഞാന്നായ സ്മരകാരീമ് ।
പ്രകാമോദ്യായോപസദമ് । ആശിക്ഷായൈ പ്രശ്നിനമ് ।
ഉപശിക്ഷായാ അഭിപ്രശ്നിനമ് ।
മര്യാദായൈ പ്രശ്നവിവാകമ് ॥ 6 ॥
(അ. 6)
ഋത്യൈ സ്തേനഹൃദയമ് । വൈരഹത്യായ പിശുനമ് । വിവിത്ത്യൈ ക്ഷത്താരമ് । ഔപദ്രഷ്ടായ സങ്ഗ്രഹീതാരമ് । ബലായാനുചരമ് । ഭൂമ്നേ പരിഷ്കന്ദമ് ।
പ്രിയായ പ്രിയവാദിനമ് । അരിഷ്ട്യാ അശ്വസാദമ് ।
മേധായ വാസഃ പല്പൂലീമ് । പ്രകാമായ രജയിത്രീമ് ॥ 7 ॥
(അ. 7)
ഭായൈ ദാര്വാഹാരമ് । പ്രഭായാ ആഗ്നേന്ധമ് । നാകസ്യ പൃഷ്ഠായാഭിഷേക്താരമ് । ബ്രദ്ധ്നസ്യ വിഷ്ടപായ പാത്രനിര്ണേഗമ് । ദേവലോകായ പേശിതാരമ് ।
മനുഷ്യലോകായ പ്രകരിതാരമ് ।
സര്വേഭ്യോ ലോകേഭ്യ ഉപസേക്താരമ് ।
അവര്ത്യൈ വധായോപമന്ഥിതാരമ് ।
സുവര്ഗായ ലോകായ ഭാഗദുഘമ് ।
വര്ഷിഷ്ഠായ നാകായ പരിവേഷ്ടാരമ് ॥ 8 ॥
(അ. 8)
അര്മേഭ്യോ ഹസ്തിപമ് । ജവായാശ്വപമ് । പുഷ്ട്യൈ ഗോപാലമ് । തേജസേ-ഽജപാലമ് । വീര്യായാവിപാലമ് । ഇരായൈ കീനാശമ് । കീലാലായ സുരാകാരമ് । ഭദ്രായ ഗൃഹപമ് । ശ്രേയസേ വിത്തധമ് । അദ്ധ്യക്ഷായാനുക്ഷത്താരമ് ॥ 9 ॥
(അ. 9)
മന്യവേ-ഽയസ്താപമ് । ക്രോധായ നിസരമ് । ശോകായാഭിസരമ് । ഉത്കൂലവികൂലാഭ്യാ-ന്ത്രിസ്ഥിനമ് । യോഗായ യോക്താരമ് । ക്ഷേമായ വിമോക്താരമ് ।
വപുഷേ മാനസ്കൃതമ് । ശീലായാഞ്ജനീകാരമ് ।
നിര്-ഋത്യൈ കോശകാരീമ് । യമായാസൂമ് ॥ 10 ॥
(അ. 10)
യമ്യൈ യമസൂമ് । അഥര്വഭ്യോ-ഽവതോകാമ് । സംവഁഥ്സരായ പര്യാരിണീമ് ।
പരിവഥ്സരായാവിജാതാമ് । ഇദാവഥ്സരായാപസ്കദ്വരീമ് ।
ഇദ്വഥ്സരായാതീത്വരീമ് । വഥ്സരായ വിജര്ജരാമ് ।
സര്വഥ്സംരായ പലിക്നീമ് । വനായ വനപമ് ।
അന്യതോരണ്യായ ദാവപമ് ॥ 11 ॥
(അ. 11)
സരോഭ്യോ ധൈവരമ് । വേശന്താഭ്യോ ദാശമ് । ഉപസ്ഥാവരീഭ്യോ ബൈന്ദമ് ।
നഡ്വലാഭ്യഃ ശൌഷ്കലമ് । പാര്യായ കൈവര്തമ് । അവാര്യായ മാര്ഗാരമ് । തീര്ഥേഭ്യ ആന്ദമ് । വിഷമേഭ്യോ മൈനാലമ് । സ്വനേഭ്യഃ പര്ണകമ് ।
ഗുഹാഭ്യഃ കിരാതമ് । സാനുഭ്യോ ജമ്ഭകമ് ।
പര്വതേഭ്യഃ കി-മ്പൂരുഷമ് ॥ 12 ॥
(അ. 12)
പ്രതിശ്രുത്കായാ ഋതുലമ് । ഘോഷായ ഭഷമ് ।
അന്തായ ബഹുവാദിനമ് । അനന്തായ മൂകമ് ।
മഹസേ വീണാവാദമ് । ക്രോശായ തൂണവദ്ധ്മമ് ।
ആക്രന്ദായ ദുന്ദുഭ്യാഘാതമ് । അവരസ്പരായ ശങ്ഖദ്ധ്മമ് । ഋഭുഭ്യോ-ഽജിനസന്ധായമ് । സാദ്ധ്യേഭ്യശ്ചര്മമ്ണമ് ॥ 13 ॥
(അ. 13)
ബീഭഥ്സായൈ പൌല്കസമ് । ഭൂത്യൈ ജാഗരണമ് । അഭൂത്യൈ സ്വപനമ് । തുലായൈ വാണിജമ് । വര്ണായ ഹിരണ്യകാരമ് ।
വിശ്വേഭ്യോ ദേവേഭ്യഃ സിദ്ധ്മലമ് । പശ്ചാ-ദ്ദോഷായ ഗ്ലാവമ് । ഋത്യൈ ജനവാദിനമ് । വ്യൃദ്ധ്യാ അപഗല്ഭമ് ।
സഗ്ംശരായ പ്രച്ഛിദമ് ॥ 14 ॥
(അ. 14)
ഹസായ പുഗ്ഗ്ശ്ചലൂമാലഭതേ । വീണാവാദ-ങ്ഗണക-ങ്ഗീതായ । യാദസേ ശാബുല്യാമ് । നര്മായ ഭദ്രവതീമ് ।
തൂണവദ്ധ്മ-ങ്ഗ്രാമണ്യ-മ്പാണിസങ്ഘാത-ന്നൃത്തായ । മോദായാനുക്രോശകമ് ।
ആനന്ദായ തലവമ് ॥ 15 ॥
(അ. 15)
അക്ഷരാജായ കിതവമ് । കൃതായ സഭാവിനമ് । ത്രേതായാ ആദിനവദര്ശമ് । ദ്വാപരായ ബഹി-സ്സദമ് । കലയേ സഭാസ്ഥാണുമ് । ദുഷ്കൃതായ ചരകാചാര്യമ് ।
അദ്ധ്വനേ ബ്രഹ്മചാരിണമ് । പിശാചേഭ്യഃ സൈലഗമ് । പിപാസായൈ ഗോവ്യച്ഛമ് । നിര്-ഋത്യൈ ഗോഘാതമ് । ക്ഷുധേ ഗോവികര്തമ് । ക്ഷുത്തൃഷ്ണാഭ്യാ-ന്തമ് ।
യോ ഗാം-വിഁകൃന്തന്ത-മ്മാഗ്ംസ-മ്ഭിക്ഷമാണ ഉപതിഷ്ഠതേ ॥ 16 ॥
(അ. 16)
ഭൂമ്യൈ പീഠസര്പിണമാലഭതേ । അഗ്നയേ-ഽഗ്ംസലമ് ।
വായവേ ചാണ്ഡാലമ് । അന്തരിക്ഷായ വഗ്ംശനര്തിനമ് । ദിവേ ഖലതിമ് । സൂര്യായ ഹര്യക്ഷമ് ।
ചന്ദ്രമസേ മിര്മിരമ് । നക്ഷത്രേഭ്യഃ കിലാസമ് ।
അഹ്നേ ശുക്ല-മ്പിങ്ഗലമ് । രാത്രിയൈ കൃഷ്ണ-മ്പിങ്ഗാക്ഷമ് ॥ 17 ॥
(അ. 17)
വാചേ പുരുഷമാലഭതേ । പ്രാണമപാനം-വ്യാഁനമുദാനഗ്ം സമാന-ന്താന്. വായവേ ।
സൂര്യായ ചക്ഷുരാലഭതേ । മനശ്ചന്ദ്രമസേ । ദിഭ്യ-ശ്ശ്രോത്രമ് । പ്രജാപതയേ പുരുഷമ് ॥ 18 ॥
(അ. 18)
അഥൈതാനരൂപേഭ്യ ആലഭതേ । അതിഹ്രസ്വ-മതിദീര്ഘമ് ।
അതികൃശമത്യഗ്ംസലമ് । അതിശുക്ല-മതികൃഷ്ണമ് ।
അതിശ്ലക്ഷ്ണ-മതിലോമശമ് । അതികിരിട-മതിദന്തുരമ് ।
അതിമിര്മിര-മതിമേമിഷമ് । ആശായൈ ജാമിമ് ।
പ്രതീക്ഷായൈ കുമാരീമ് ॥ 19 ॥
(അ. 19)
(ബ്രഹ്മണേ - ഗീതായ - ശ്രമായ - സന്ധയേ - നദീഭ്യ - ഉഥ്സാദേഭ്യ -ഋത്യൈ - ഭായാ - അര്മേഭ്യോ - മന്യവേ - യമ്യൈ ദശ ദശ - സരോഭ്യോ ദ്വാദശ - പ്രതിശ്രുത്കായൈ - ബീഭഥ്സായൈ ദശ ദശ - ഹസായ സപ്താ-
ക്ഷരാജായ ത്രയോദശ - ഭൂമ്യൈ ദശ - വാചേ ഷഡഥ - നവൈകാന്ന വിഗ്ംശതിഃ )
(ബ്രഹ്മണേ - യമ്യൈ നവദശ)
(ബ്രഹ്മണേ - കുമാരീമ്)
॥ ഹരിഃ ഓമ് ॥
॥ കൃഷ്ണ യജുര്വേദീയ തൈത്തിരീയ ബ്രാഹ്മണേ തൃതീയാഷ്ടകേ ചതുര്ഥ പ്രപാഠക-സ്സമാപ്തഃ ॥

Explore More